Đối với một số độc giả cho rằng miêu tả chiến đấu trên mặt đất hơi nhiều, tôi xin cân nhắc hai điểm: Thứ nhất, cuộc kháng Mỹ viện Triều thực sự là do những chiến sĩ chí nguyện quân "bò trên băng nằm trên tuyết", "một nắm bột rang một nắm tuyết" đổ máu hy sinh mới giành được thắng lợi. Không thể vì có một đám "người xuyên không" đến bao biện tất cả, thâu tóm mọi thứ, cướp đoạt thắng lợi của cuộc chiến tranh Triều Tiên làm của riêng mình. Tôi từng quen biết vài đồng chí già từng tham gia trận chiến này, họ rất ít khi nhắc đến cuộc chiến, càng không muốn nhắc đến bản thân mình. "Sống sót trở về đã không dễ dàng gì, nghĩ đến những người đã chết ở Triều Tiên, chúng tôi là cái gì chứ?" Không thể hiện chút gì về họ thì về mặt tình cảm dù thế nào cũng không nói nổi.

Nếu độc giả nào không thích thì xin hãy bỏ qua các chương "Huyết chiến tại cửa ải".

Dương Quang đi đến bên cạnh Nhị Cẩu, kéo găng tay xuống, quỳ một chân trên đất, tháo bình nước, lấy ra khăn giấy đổ nước lên, lau vết máu trên mặt Nhị Cẩu. Anh nhìn thấy trên mặt Nhị Cẩu vẫn giữ nguyên nụ cười đắc ý mỗi khi bắn chết một kẻ địch rồi chửi đổng một câu. "Cậu ấy đã biến nụ cười đắc ý đó thành vĩnh hằng." Dương Quang có thể cảm nhận được máu của Nhị Cẩu vẫn còn hơi ấm, "Cậu ấy vì cuộc sống tốt đẹp trong lòng mình mà tưới cạn dòng máu tuổi trẻ." Dương Quang vừa lau mặt cho Nhị Cẩu vừa thầm tế điện chiến hữu trong lòng. Anh nhìn thấy khí quản và thực quản bị đạn xé rách của Nhị Cẩu, cùng tủy xương màu hồng phấn trong những mảnh vỡ đốt sống cổ, cảm thấy trong lòng đau như thắt lại. Nước mắt rơi lã chã như chuỗi hạt đứt dây. Người chiến hữu sớm chiều bên mình hơn mười ngày này, mộc mạc đơn thuần, ăn gì cũng thấy ngon. Làm gì cũng nhẫn nhục chịu khó, dường như không biết mệt mỏi là gì, trên mặt lúc nào cũng treo nụ cười thỏa mãn. Khi hành quân, cậu ấy tranh giành mang ba lô cho Dương Quang, nói rằng mang ba lô cho Dương giáo viên thì thoải mái, không mệt. Mỗi khi dừng chân, cậu ấy luôn chăm sóc Dương Quang trước. Từ khi đến đại đội này, cậu em nhỏ hơn mình hai tuổi này đã chăm sóc anh không khác gì một người đại ca, vô cùng chu đáo. Cậu ấy giống như Dương Quang, rất mê súng. Yêu cầu duy nhất mỗi lần là được cầm súng của anh chơi một lát, cầu xin khi đánh trận hãy để cậu ấy bắn vài phát qua cái kính ngắm nhỏ bên trên, nhưng cậu ấy vẫn chưa thực hiện được. Dương Quang lúc này thực sự cảm nhận được thế nào là tình đồng chí, nghĩa chiến hữu. Anh lấy khăn mặt của mình ra, không màng lau nước mắt trên mặt, quấn lấy vùng cổ của Nhị Cẩu, anh đặt thi thể Nhị Cẩu nằm ngay ngắn, kéo phẳng bộ quân phục mùa đông lộ đầy bông gòn trên người Nhị Cẩu, giúp cậu cài lại hai cái cúc áo ở trên cùng. Anh nhìn thấy đôi giày cao su màu vàng đã vá chằng chịt của Nhị Cẩu, phía trên dính đầy bụi bặm. Khi kiểm tra di vật của Nhị Cẩu, trong túi áo trên của cậu, anh lấy ra một gói nhỏ bọc trong một chiếc khăn tay vải thô in hoa màu xanh, mở ra bên trong là thanh kẹo sô cô la anh từng cho cậu, cùng một lá thư nhà. Anh dùng đôi tay hơi run rẩy mở lá thư nhà viết bằng bút chì nguệch ngoạc kia.

"Em gái nhỏ, nhận được thư của trưởng thôn rồi, biết là em và mẹ đều khỏe, anh cũng rất khỏe. Vốn định về nhà thăm mọi người, nhưng bộ đội sắp xuất phát rồi. Đánh xong trận này anh sẽ về thăm mọi người, anh mua kẹo cho em, kẹo là do một giáo viên nhà giàu tên Dương Quang cho anh, là kẹo tây, anh ăn một miếng thấy rất ngon, cũng muốn để mẹ ăn một miếng. Nghe trưởng thôn nói, nhà mình được chia đất nhưng không có ai làm, đánh xong trận này là được rồi, anh sẽ về cày ruộng, để em và mẹ có cuộc sống tốt. Em hãy chăm sóc mẹ thật tốt nhé. Anh sẽ lập công lớn, để trong xã đánh trống khua chiêng mang giấy báo hỉ đến cho mọi người. Dù anh có chết thì mọi người cũng đừng buồn, anh đã dặn xã trưởng bảo ông ấy chăm sóc mọi người tốt, anh còn được vào Nhà tưởng niệm Anh hùng Nhân dân ở trong thành, xã trưởng và cả quan huyện năm nào cũng phải đến bái anh. Thôi, bộ đội sắp xuất phát rồi, viết đến đây thôi."

Anh nhìn lá thư nhà viết dở và đầy lỗi chính tả này, không kìm được mà bật khóc thành tiếng. Anh cầm thanh sô cô la vẫn còn hơi ấm cơ thể của Nhị Cẩu, chậm rãi bóc giấy gói kẹo, bẻ thanh kẹo thành từng miếng nhỏ nhét vào miệng Nhị Cẩu, sau đó gói giấy kẹo và lá thư cẩn thận lại, nhét vào túi áo ngực của mình. Anh trang trọng nói với Nhị Cẩu: "Nhị Cẩu, anh lấy danh nghĩa quân nhân Cộng hòa đảm bảo với chú. Nếu anh không chết, anh nhất định sẽ thay chú chăm sóc mẹ và em gái chú. Coi mẹ chú là mẹ anh, coi em gái chú là em gái anh, để em ấy ăn đủ loại kẹo tây này. Để họ có cuộc sống tốt nhất! Chú hãy tin anh!" Anh nhẹ nhàng vuốt nhẹ mi mắt của Nhị Cẩu xuống.

Vương Bảo Trụ nhẹ nhàng vỗ vai Dương Quang nói: "Đứng dậy đi, địch sắp pháo kích tiếp rồi."

Dương Quang cầm lấy khẩu súng M2 Carbine Nhị Cẩu để lại, nhẹ nhàng lau bụi trên thân súng, nhìn 18 vạch dọc và 2 vạch ngang khắc trên báng súng. Anh chậm rãi ngẩng đầu, ánh mắt đã mất đi vẻ thản nhiên như không với mọi thứ thường ngày, thay vào đó là một vẻ kiêu ngạo. Thay thế vào đó là một luồng sát khí hung hãn. Có lẽ là sự thay đổi về chất do một ngày giết người không gớm tay gây ra, cũng có lẽ là lòng thù hận dấy lên khi chiến hữu bị giết hại tàn nhẫn. Tóm lại là một luồng sát khí khiến người ta lạnh gáy. Anh gật đầu, vác luôn khẩu M2 Carbine của Nhị Cẩu trên vai, tìm được một cái xẻng từ công sự bị nổ sập, nói với Vương Bảo Trụ: "Lấy hành lý của Nhị Cẩu lại đây, chúng ta chôn Nhị Cẩu ở đây." Sau đó anh nhảy xuống một hố đạn bên cạnh, dọn dẹp qua một chút, rồi từ công sự còn sót lại lôi ra một bao tải cỏ trải xuống đáy hố. Anh nhận lấy hành lý của Nhị Cẩu, mở ra trải trên bao tải cỏ. Vương Bảo Trụ và một chiến sĩ khác, một người nâng vai một người nâng chân, Dương Quang ở dưới hố đón thi thể Nhị Cẩu, đặt xuống nhẹ nhàng, chỉnh lại cái đầu bị nghiêng sang một bên, anh lấy ra một thanh sô cô la đặt vào tay Nhị Cẩu. Đặt chiếc mũ sắt cậu từng đội khi còn sống bên cạnh, rồi đắp chăn lên cho Nhị Cẩu một cách nhẹ nhàng. Sau đó Dương Quang dùng hai tay bốc một nắm đất rắc lên người Nhị Cẩu, mọi người cùng chung tay chôn cất Nhị Cẩu ngay tại trận địa cậu hy sinh. Dương Quang sợ lại bị pháo địch tàn phá nên chất thêm mấy bao cát lên trên. Cuối cùng anh chào mộ Nhị Cẩu một cái rồi quay người trở về khe đá của họ.

Vương Bảo Trụ cũng đi theo vào, đưa cho Dương Quang một điếu thuốc nói: "Đừng buồn nữa, Nhị Cẩu chết đáng giá, hôm nay một mình cậu ấy đã diệt hai xe tăng của lũ Mỹ, còn bắn chết hơn hai mươi thằng Mỹ."

"Dù là mười xe tăng Mỹ, hay một trăm mạng chó Mỹ cũng không đáng một mạng của Nhị Cẩu." Dương Quang chìm đắm trong nỗi đau mất mát chiến hữu.

Vương Bảo Trụ là cựu binh thời kháng Nhật, có lẽ đã quen nhìn cảnh sinh tử trên chiến trường, hoặc có lẽ là logic tính toán đơn giản trong lòng anh ta rằng diệt một đứa là hòa vốn, diệt hai đứa là lãi: "Được rồi, hòa vốn rồi." Anh ta sờ vào băng gạc trên đầu nói: "Trận đánh này, mẹ kiếp, thật đã tay. Cộng thêm vụ đốt rừng hồi sáng, hôm nay bên ta ít nhất cũng diệt tám, chín trăm mũi to Mỹ, còn hơn hai mươi xe tăng. Hôm nay tôi tự tay hạ 5 xe tăng đấy. Thứ này đúng là đồ tốt." Nói xong anh ta tháo khẩu súng chống tăng 40mm xuống, đưa cho Dương Quang: "Tiếc là hết đạn rồi, tôi dùng khẩu của lũ Mỹ bắn một phát, cũng được 200 mét nhưng xe tăng chẳng sao cả. Chỉ là dọa nó lùi lại thôi. Tôi thấy cậu dùng rất khá, hạ được 6, 7 chiếc chứ nhỉ?"

Dương Quang gật đầu, nhận lấy khẩu súng chống tăng 40mm đặt bên cạnh ba lô của mình.

Vương Bảo Trụ lấy ra nửa mẩu thuốc lá châm lửa rít một hơi thật sâu. "Haizz..." Theo làn khói nhả ra, Vương Bảo Trụ thở dài một tiếng thật dài nói: "Trận đánh hôm nay ác liệt, thương vong cũng lớn. Đại đội 4 hơn 200 người, ở trận địa phía dưới ngoài hơn 60 thương binh đã rút lui sớm, cơ bản là sạch bách, chỉ còn hơn hai mươi người lành lặn. Đại đội chúng ta tính cả cậu, còn lại 68 người không chết không bị thương. Chỉ trong hơn hai tiếng đồng hồ mà đánh hết gần như một, hai đại đội. Đồi phía đông, đại đội 6, 7, buổi sáng đã đánh gần hết rồi, hai đại đội thay phiên lên đợt này cũng chẳng còn lại bao nhiêu. Chúng ta hiện tại đã bàn giao trận địa cho tiểu đoàn 3 lên chi viện. Thương binh cũng rút xuống rồi, chúng ta cũng có thể rút. Nhưng tôi nghĩ họ mới lên, chưa quen trận địa, cũng chưa có kinh nghiệm đánh xe tăng, nên muốn cùng họ đánh thêm một trận nữa rồi hãy xuống. Tiểu đoàn 3 cũng có yêu cầu này. Cậu thấy sao?"

Dương Quang nói: "Vậy thì làm theo lời anh. Đạn tên lửa Bazooka còn bao nhiêu?"

"Còn hơn hai mươi quả, là chiến lợi phẩm thu được khi dọn chiến trường lúc nãy, đạn súng máy hạng nặng M2 còn 10 dây đạn 1100 viên. Chờ trời tối chúng ta có thể lên xe tăng địch mà lấy. Súng máy trên xe cũng có thể tháo xuống." Vương Bảo Trụ nói.

"Được!" Dương Quang từ tận đáy lòng đầy sự kính trọng đối với những sĩ quan binh lính cơ sở trông có vẻ không học thức này. Đây là tinh thần gì chứ. Biết rõ ở lại khả năng tử thương rất lớn, thế mà họ lại không chút do dự chủ động ở lại. Một quốc gia có tinh thần này thì ai dám khi dễ; một dân tộc có tinh thần này thì ai dám xem thường; một đội quân có tinh thần này thì còn kẻ thù nào không thể chiến thắng!

Dương Quang bị tinh thần coi cái chết nhẹ tựa lông hồng của những chiến sĩ chí nguyện quân này cảm hóa, phẫn nộ đứng dậy nói: "Một người xả thân, vạn phu khó địch! Mẹ kiếp lũ Mỹ! Tao cho chúng mày ra vẻ khắp thế giới này. Hôm nay tao muốn cho chúng mày biết cái vẻ này không phải muốn ra là ra được đâu."

"Này giáo viên Dương, cái từ 'ra vẻ' cậu nói là có ý gì?" Vương Bảo Trụ chưa từng đi học, nhưng là người rất thích học hỏi, biết Dương Quang luôn có thể lòi ra mấy từ mới, từ mới nào anh ta cũng phải hiểu rõ ý nghĩa là gì. Cảm thấy từ này chưa nghe qua, nghe rất thuận miệng nên hỏi ngay.

"'Ra vẻ' chính là không phải thứ đó mà cứ cố tỏ ra là thứ đó. Được rồi, đại đội trưởng Vương, anh cứ nói tiếp trận đánh dưới kia thế nào đi."