Đồng chí Văn Thải đúng như cái tên của mình, dáng vẻ rất phong độ, có vài điểm trông rất giống một học giả, ý nói là khiến người ta cảm thấy đây là một người có học vấn, mang phong thái gần giống với tầng lớp thân sĩ. Nhưng đồng chí Văn Thải dường như lại đang cố sức rũ bỏ cái dáng vẻ khệnh khạng, sách vở này, muốn làm cho phong thái ấy gần gũi với cách mạng hơn, giống một đảng viên cộng sản có tu dưỡng, thực tế là có trách nhiệm – nói theo cách tầm thường là có địa vị cao hơn một chút. Theo lời anh ta kể với người khác thì anh ta là sinh viên đại học, hoặc cao hơn nữa là giáo sư đại học. Là đại học nào thì không rõ lắm, chắc chỉ có tổ chức mới biết. Khi làm công tác giáo dục, anh ta tỏ ý mình từng là người học ngành giáo dục; có dạo anh ta thường qua lại với một số nhà văn, thích bàn luận về các bộ môn văn nghệ, có vẻ như rất tinh thông; giờ đây anh ta lại là người học chính trị kinh tế một cách đứng đắn, từng đăng một bài luận về loại này trên một tạp chí lớn.

Anh ta lại còn đọc rộng biết nhiều, cũng thích cùng người khác bàn luận về những cuốn sách này. Có lần anh ta thao thao bất tuyệt với người khác về "Tử dạ" và "Thanh minh tiền hậu" của Mao Thuẫn, cũng như tình cảnh khó khăn và tiền đồ của công nghiệp dân tộc Trung Quốc. Người ta hỏi anh, tại sao Mao Thuẫn trong hai tác phẩm này đều sắp đặt một người phụ nữ tinh minh, đanh đá như vậy, cô ta cực kỳ căm ghét môi trường xung quanh, nhưng lại buộc phải như một kỹ nữ mà xoay xở với những kẻ đó. Anh ta liền chém gió một hồi, còn bảo đó chính là quan điểm tình yêu của tác giả, lại bảo đó là tư tưởng mỹ học cận đại nhất. Người nghe đều tức giận, nói anh xúc phạm tiên sinh Mao Thuẫn. Anh ta tưởng người ta định đánh mình, mới thản nhiên thừa nhận rằng hai cuốn sách này đều chưa đọc, chỉ mới đọc bài phê bình về "Tử dạ", lời tựa của "Thanh minh tiền hậu" và một vài tin tức về buổi diễn.

Một lần khác, anh ta ăn cơm tại nhà một cán bộ huyện ủy, muốn tìm vài câu để trò chuyện cùng chủ nhà, anh liền nói: "Cái mặt béo béo của anh rất giống cha anh." Chủ nhà đó rất lạ, hỏi: "Anh đã gặp cụ nhà tôi bao giờ chưa?" Anh ta chỉ vào bức tranh khắc gỗ treo trên tường nói: "Đây chẳng phải là cha anh sao? Anh nhìn xem, hai con mắt của anh giống ông ấy biết bao." Không ngờ làm cả phòng cười ồ lên, người ngồi đối diện anh ta không nhịn được mà phun đầy cơm canh lên bàn. "Trời ạ! Đó là Lưu Ngọc Hậu đấy, anh mà cũng không nhận ra à, đồng chí, phí công anh từng ở Diên An." "Ảnh Lưu Ngọc Hậu tôi xem nhiều rồi, cái này không phải, đây thực sự không phải cha anh sao?" Anh ta còn giả vờ ra vẻ không quan tâm. Mãi sau mới tự giải vây rằng, bức ảnh này không biết là ai khắc, chẳng giống chút nào, chỉ có Cổ Nguyên khắc là đẹp nhất, Cổ Nguyên từng đến nhà anh ta ở một thời gian dài. Người ta liền chỉ vào chữ ký phía dưới bức tranh khắc gỗ đó, anh nhìn thì lại là hai chữ Cổ Nguyên. Đến nước này anh ta không còn gì để nói, bèn kể với người khác rằng cái tên Cổ Nguyên ở nước ngoài nổi tiếng thế nào, người Mỹ đều biết trong Đảng Cộng sản Trung Quốc có một nghệ sĩ khắc gỗ thiên tài, đồng chí Cổ Nguyên. Anh ta có quen biết Cổ Nguyên hay không, mọi người đều không rõ, nhưng anh ta quả thực thích đi thăm người nổi tiếng, chỉ cần là người hơi có tiếng tăm, dường như anh đều quen, hoặc biết rõ tiểu sử của họ; anh ta càng thích để những người không có cơ hội quen biết những nhân vật này, và những người cũng không có hứng thú nghe ngóng những tin tức đó, được biết về những cuộc giao du kiểu này.

Đây đều là chuyện quá khứ của anh ta. Anh ta ở Diên An một năm, học tập văn kiện, từng có nhiều kiểm điểm, có vài kiểm điểm cũng rất sâu sắc, và đã nỗ lực sửa đổi nhiều thói hư tật xấu xa rời thực tế. Anh ta thành tâm muốn đi vào quần chúng, học hỏi nhân dân. Nhưng sau khi đi rồi, anh ta vẫn thích phát huy lý luận, mang tất cả những học vấn đó, những giáo điều đó, những điều nghe hơi nồi chõ đó, mang ra hết. Đôi khi anh ta cũng hiểu, những thứ này sẽ không giúp anh gần gũi với quần chúng, nhưng có thể tạm thời dọa cho họ sợ, và giành được chút tôn trọng, nên anh ta cũng rất mãn nguyện.

Lần này anh ta lấy danh nghĩa nghiên cứu các vấn đề về ruộng đất, kinh tế nông thôn Trung Quốc để tham gia công tác cải cách ruộng đất. Tổ chức thấy để anh ta xuống dưới học tập rèn luyện nhiều hơn là tốt, nên muốn anh tham gia chính thức vào công việc. Thế nhưng sau khi đến khu, phía khu không hiểu rõ về anh, chỉ thấy anh nói năng hoạt bát, học vấn uyên bác, nên rất khách sáo với anh, cũng tin tưởng anh, muốn anh làm tổ trưởng, đại diện cho ủy ban khu, phụ trách việc cải cách ruộng đất tại thôn này – Noãn Thủy Đồn – ngôi làng có hơn hai trăm hộ gia đình.

Công việc chỉ mới bắt đầu, đồng chí Văn Thải đã nhận ra có khó khăn, điều này không phải do anh hiểu biết gì về công việc ở thôn. Điều khiến anh không vui, thậm chí ảnh hưởng đến cả phương diện sinh lý, là anh cảm thấy mình vẫn chưa xây dựng được uy tín trong tổ. Anh cho rằng Hồ Lập Công chỉ là một người làm công tác tuyên truyền bình thường, trình độ văn hóa cũng không cao, nhưng lại rất kiêu ngạo, còn Dương Lượng lại là một người cố chấp. Vì thế, bất kể khi cân nhắc vấn đề gì, anh đều bận tâm làm thế nào để hai người này khâm phục mình. Anh không rõ tình hình phụ nữ, thanh niên thế nào, bèn phân công họ đi tham gia họp, còn mình thì lãnh đạo nông hội, thậm chí không tiếc dành ra một buổi sáng để soạn thảo đề cương phát biểu vào buổi tối. Bài phát biểu này vừa phải bao gồm nội dung phong phú, lại vừa phải có kiến giải sắc bén, bài phát biểu này nếu đăng trên báo Đảng, cũng sẽ là một bài luận rất đường hoàng mới được.

Lão Đổng cũng được phái đến Lý Dụ. Lý Dụ cách đây ba dặm, chỉ có năm mươi hộ gia đình. Ý kiến của khu là không phái thêm người đến đó làm việc nữa, mọi thứ đều do tổ này lãnh đạo. Tình cờ ở Lý Dụ có anh trai của Lão Đổng ở đó, Lão Đổng cũng rất muốn đi, cho nên nông hội tối nay chủ yếu phải trông cậy vào đồng chí Văn Thải chủ trì.

Đến chiều, hai vị đồng chí trẻ kia lại chẳng biết chui đi đâu mất. Trương Dụ Dân từng ghé qua một lần, thấy không có chuyện gì, cũng đi rồi. Văn Thải một mình thấy rất mệt mỏi, thời tiết lại nóng, anh ta liền chán nản nằm vật xuống giường đất, ôn lại đề cương phát biểu của mình, một lát sau liền ngủ thiếp đi, chắc là trong mơ anh ta vẫn đang lặp lại việc thưởng thức đề cương phát biểu của chính mình.