Chương Phẩm vốn đang làm công tác cải cách ruộng đất ở khu sáu. Khu sáu nằm ở một dải tam giác hẹp dài giữa bờ bắc sông Tang Can và bờ nam sông Dương Hà, nơi đó có mười mấy ngôi làng, vừa có địa chủ lớn, vừa có thế lực của nhà thờ Thiên Chúa, vấn đề khá phức tạp. Lần cải cách ruộng đất này vì môi trường chiến tranh nên bắt buộc phải làm nhanh, huyện quyết định đến cuối tháng tám, đầu tháng chín dương lịch nhất định phải hoàn thành, nửa đầu tháng chín sẽ mở đại hội nông dân toàn huyện. Vì vậy anh rất bận rộn, mỗi ngày đều từ ngôi làng này chuyển sang ngôi làng khác, kiểm tra đôn đốc từng làng. Bí thư huyện ủy từng nhiều lần dặn dò anh: "Xem Hoài Lai làm nhanh thế nào kìa, họ đã hoàn thành hai phần ba, đang chuẩn bị mở đại hội nông dân rồi, chúng ta nhất định phải khắc phục tác phong rụt rè trước đây, mạnh dạn phát động quần chúng, cấp trên cũng có chỉ thị, phải hoàn thành càng sớm càng tốt, đường Bình Tuy sẽ không mãi thái bình đâu,..." Chương Phẩm trước đây từng là một cán bộ thanh niên, đến Sát Nam khai mở công tác cũng đã được ba năm, cao hơn lúc mới đến, trở thành một thanh niên dáng người mảnh khảnh, chân dài, đi đường vừa nhanh lại vừa không tiếng động. Người trong làng chợt thấy anh đến, còn tưởng anh chưa từng rời đi, liền hỏi dồn: "Lão Chương! Đi đâu đấy?"
Anh làm việc rất dứt khoát, tuy chỉ nán lại làng không lâu nhưng có thể giải quyết vấn đề nhanh chóng. Anh biết đội ngũ cán bộ công tác ở khu bố trí chưa đồng đều, có nhiều người mới được đề bạt; anh cũng không thể hoàn toàn yên tâm với các đồng chí trong tổ công tác, anh thường không tán thành ý kiến của họ. Có đôi khi, anh cảm thấy họ để lại cho địa chủ quá nhiều đất, anh liền lớn tiếng: "Thế này không được! Nhiều nhất chỉ được giữ lại mức 'bần nông lớp trên'." Trong tổ công tác đó có người nói: "Trung ương có điện báo đến mà! Nói đối với địa chủ khai minh, đối với một số người còn phải giữ lại hai trung nông, hoặc bốn trung nông đấy!" Anh lại càng gấp gáp hơn, dùng tay xoa cái đầu trọc của mình, lắc đầu liên tục nói: "Cái gì, hai trung nông, các cậu thật là nói bậy, đồng chí à! Đừng có lấy danh nghĩa Trung ương ra mà hù dọa! Các cậu nghe lời đồn nhảm từ đâu ra thế? Trung ương, Trung ương của Đảng Cộng sản đấy! Không thể nào, không thể nào, tôi không thể nghe tin đồn nhảm của các cậu! Tôi chỉ có thể làm việc theo tình hình của dân thường thôi!" Nếu vẫn còn người nói, anh liền quả quyết: "Không cần biết, sai thì tôi chịu trách nhiệm. Cải cách ruộng đất chỉ có một đường, thỏa mãn nông dân ít ruộng hoặc không có ruộng, để nông dân triệt để lật mình. Nếu không thể thỏa mãn họ, thì cải cách cái nỗi gì chứ!" Đôi khi có vài phú nông đến hiến đất, cũng có người nói phú nông này không tệ, không được lấy nhiều quá, sợ ảnh hưởng đến trung nông, nhưng anh vẫn luôn nói: "Cần phải lấy, tại sao không lấy chứ, hơn nữa phải lấy đất tốt." Anh là người rất kiên định, dù cho sự quyết liệt của anh không mấy tương xứng với ngoại hình non nớt đó.
Những người cùng làm việc với anh cũng thường trêu đùa anh, học theo cử chỉ của anh, sờ đầu trọc, sờ gáy, cái cổ gầy dài vươn ra khỏi chiếc áo sơ mi không cổ; học giọng nói của anh, có chút nóng nảy nhưng lại rất quyết đoán; cũng học cả nụ cười của anh, nụ cười ngây thơ, nụ cười ngây thơ mãn nguyện sau khi giải quyết xong vấn đề. Thế nhưng người ta không thể coi thường anh, không phải vì anh là trưởng ban, mà vì anh thấu hiểu quần chúng và sự lão luyện khi xử lý vấn đề.
Sự lão luyện và cảnh giác của anh quả thực chỉ nảy sinh do hoàn cảnh bức bách. Khi anh rời công tác thanh niên đến Sát Nam, anh chưa đầy mười chín tuổi, ban đầu ngay cả một khẩu súng cũng không có, thường chỉ có hai quả lựu đạn. Ngụy giáp trưởng coi thường anh, tưởng rằng làm việc với một đứa trẻ như vậy sẽ dễ dàng hơn nhiều, còn thường thử thách anh, xem anh đã học hành gì chưa, biết bao nhiêu chữ, biết bắn súng hay không. Anh phải học cách đối phó với người, học cách hiểu những cái bẫy của người khác, anh không chỉ cần biết dùng mắt nhìn, mà còn phải biết dùng mũi ngửi. Trước mỗi khi vào một ngôi làng, anh đều phải ngửi ra tình hình của làng đó. Lúc ấy bốn phía đều là cạm bẫy, chỉ cần anh bước đi nặng một chút, ho một tiếng lớn một chút, ngủ say một chút, đều có thể gặp nguy hiểm đến tính mạng. Anh đến đây làm việc đã ba năm. Lúc mới đến thì chạy theo người khác, sau đó tự mình phụ trách vài ngôi làng, dần dần phụ trách một khu, vừa phải phát triển đảng, vừa phải xây dựng vũ trang, cuối cùng tiêu diệt được "bạch điểm thôn" (ngôi làng chưa được giải phóng). Anh đã chịu khổ không kể xiết, bản thân anh thì lười kể lại chuyện xưa, vì quá nhiều. Có mấy lần cả tháng trời không tìm được gì chín để ăn, còn thường phải ăn bí đỏ sống, ngô sống. Người ở cùng anh đã hy sinh. Cũng có những du kích quân mới mở rộng lại đầu địch, quay lại bắt anh, anh từng nhảy tường bỏ chạy. Nếu anh không có đôi mắt của chim ưng giỏi nhắm bắn và đôi chân của loài hươu chạy nhanh, thì kẻ địch đã bắt anh như bắt con gà con rồi. Có một lần anh đến một ngôi làng gần cứ điểm, là lần đầu tiên đến, trong làng không có lấy một người quen. Anh dò hỏi được nhà của ngụy giáp trưởng, ngụy giáp trưởng này là một đại địa chủ, anh vừa vào cửa, liền túm lấy lão không buông. Đúng lúc kẻ địch vào làng, đang tìm giáp trưởng trên phố, ngụy giáp trưởng vội đưa anh ra cửa sau, nói anh trốn từ đường này đi, chúng ta không hại cậu. Thế nhưng anh không đi, anh làm sao có thể yên tâm về lão, dám đi được chứ? Anh nói: "Đi à, không, tôi còn vừa mới tới đây. Xin ông hãy gọi con trai ông tới đây, ở lại với tôi một lát, rồi ông hãy ra ngoài tiếp người Nhật đi, nói cho ông biết, khi nào địch vào sân này, thì tôi sẽ bắn chết con trai ông ngay, chắc ông là người hiểu chuyện chứ!" Thế là anh túm lấy con trai địa chủ, bò phục xuống sau cửa sổ trong nhà, giương súng, chờ đợi. Giáp trưởng không dám làm gì cả, một lúc lâu sau, tiễn kẻ địch đi rồi, quay lại nhìn anh, anh thì chẳng sao, còn thằng con trai thì đái ra cả giường. Sau đó chuyện này được lan truyền ra ngoài, ai cũng muốn gặp anh. Dân thường nói thật lợi hại, người Bát Lộ Quân ai cũng gan dạ như thế, thì còn sợ gì Nhật Bản nữa, Trung Quốc sẽ không bao giờ mất nước được. Chính trong môi trường gian khổ đó, anh hiểu được chỉ có đấu tranh, chỉ có kiên định mới có lối thoát; hiểu được cách chế ngự kẻ địch; càng hiểu được mọi thứ nên dựa vào ai, làm thế nào để tìm được những người bạn đáng tin cậy nhất trong dân chúng — đó chính là người nghèo!
Anh từ Hồng Dụ gần huyện Lại Thủy đi thẳng về phía bắc, khai mở hết ngôi làng này đến ngôi làng khác, dần dần đến bờ nam hạ lưu sông Tang Can. Khi ấy khu ba cũ này trở thành nơi anh hoạt động nhiều nhất, du kích đội khu ba cũng rất nổi tiếng, cho đến tận bây giờ dân binh vùng này vẫn khá quy mô, có thể tự động gánh vác một số công việc.
Tự nhiên người Bát Lộ Quân đầu tiên đến Noãn Thủy Đồn chính là anh. Dải vườn nho dựa vào núi đó, thường xuyên trở thành nhà của anh. Trong những đêm mùa đông, anh ở trong túp lều trông vườn đó, hoặc trong một cái gờ đất, tay trái cầm một chiếc bánh ngô đóng băng, tay phải cầm một củ cải muối đóng băng, ngủ một lúc lại nhảy một lúc, để chân không bị cóng cứng. Sau này công việc trong làng kiện toàn hơn chút, anh mới hay đến căn nhà đất ở phía tây. Người quen anh lúc mới bắt đầu không nhiều, nhưng đa số đều biết có đồng chí Chương Phẩm, những người đó chỉ cần biết đồng chí Chương đến làng, họ sẽ tự động canh gác cho anh. Sau này anh xuất hiện ở làng, người quen anh cũng nhiều lên. Mọi người đều gọi anh là Chương đội trưởng, lại gọi là Chương khu trưởng, cũng có người gọi lão Chương, nay lại gọi là Chương bộ trưởng rồi, nhưng dù gọi anh là gì, họ đều thân thiết với anh như nhau. Họ là những người cùng trải qua gian khổ, từ khi có anh, người ta mới có sự phản kháng đối với bóng tối, mới gửi gắm hy vọng vào ánh sáng; người ta mới bắt đầu đấu tranh với cường quyền, hơn nữa còn giành được thắng lợi. Môi trường khó khăn và công tác hiểm nguy của anh, mọi người đều nhìn rất rõ, họ tin rằng anh vì dân thường, vì nhân dân nghèo khổ Trung Quốc nên mới mạo hiểm tính mạng như vậy, làm hàng xóm với cái chết. Họ dựa vào nhau chiến đấu mà sống sót, cho nên họ có thứ tình cảm đặc biệt, thấu hiểu và hòa hợp hơn người thường.
Chương Phẩm hai ngày trước đã nhận được thư của Bí thư huyện ủy, đính kèm báo cáo của Noãn Thủy Đồn. Bí thư huyện ủy báo với anh, nơi đó do khu ủy phái một trí thức thiếu kinh nghiệm đến làm việc, đã hơn hai tuần rồi mà vẫn chưa phát động đấu tranh, nội bộ cũng còn tồn tại một số vấn đề. Các đồng chí ở khu lại cho rằng đối với nhóm người có trình độ văn hóa khá cao này thì không có cách nào, họ hy vọng huyện phái người đến giúp giải quyết. Vì vậy anh phải tranh thủ qua sông đi thị sát, tình hình ở đó anh cũng khá rõ. Sau khi nhận được thư, anh không thể đi ngay, tiện thể hỏi thăm người dân địa phương. Người dân lại đều nói Noãn Thủy Đồn náo nhiệt lắm, năm nay sợ là Noãn Thủy Đồn là nơi náo nhiệt nhất, nông dân Noãn Thủy Đồn đều xếp hàng đi thành Sa Thành, thành Trác Lộc để bán thành quả thắng lợi; năm nay sản lượng quả lại tốt, nhà nào cũng chia được mấy chục vạn ấy chứ. Khu sáu chúng ta đất thì màu mỡ, nhưng một cây ăn quả cũng không có, địa chủ nhiều, ruộng đất tập trung lẽ ra dễ làm, nhưng đất phần lớn lại ở ngoài làng, lúc đấu tranh thì gắng sức, lúc chia thì lợi lộc lại không rơi vào đầu mình... Những tin tức này khiến anh rất vui, cho nên anh lại chậm một ngày mới qua sông, anh còn dự định tối hôm đó sẽ quay về khu sáu. Anh cho rằng ngôi làng này có cán bộ khá tin cậy và nền tảng quần chúng khá tốt. Tuy cũng thuộc khu giải phóng mới, nhưng trong thời kỳ kháng chiến đã có công tác, cải tạo chính quyền thôn, hơn nữa chưa từng xảy ra chuyện gì. Anh không hề lường trước được rằng thời điểm anh đến, ngôi làng này đang trong trạng thái khá hỗn loạn, nhất là giữa các cán bộ thôn. Họ nghị luận bàn tán xôn xao, mà kiểu nghị luận này lại chỉ trở thành lời thì thầm sau lưng, điều này càng tạo nên sự nghi kỵ lẫn nhau, và khó có thể đưa ra quyết định nào. Vì vậy sự xuất hiện của Chương Phẩm lại càng cho thấy đúng là đúng lúc, và càng phát huy được tác dụng của anh.
