Ngay trong buổi trưa oi bức này, tranh thủ lúc nghỉ trưa, con dâu của Cố Dũng đã chạy về nhà mẹ đẻ tìm chị dâu mình là Đổng Quế Hoa. Chị dâu ở trong một căn nhà đất ở phía tây thôn, dùng thân cây cao lương ngăn ra một cái sân nhỏ, trong sân còn có một gốc nho. Nhà nhỏ sân hẹp, nhưng lại được dọn dẹp sạch sẽ, sáng sủa.
Đổng Quế Hoa cũng vừa đưa cơm về, đang rửa bát đũa bên bếp lò. Cô em chồng đứng bên cạnh cô thở dốc, ánh mắt đầy vẻ bí ẩn nhìn ra ngoài cửa sổ.
"Những điều chị nói đều là thật sao?" Đổng Quế Hoa một tay kéo cô em chồng, cả hai cùng xoay người lại, nép sát vào bên cửa. "Ai, chị đã khuyên anh em rồi, em nhìn xem, anh ấy gánh nợ mười thạch lương thực để mua năm mẫu vườn nho, ai, sớm biết thế thì không nên mua đám ruộng đó." Vì tin tức đến quá đột ngột, trong lòng cô không biết nên nghĩ về phía nào, giống như tin tức này có thể khiến cô đạt được điều gì đó, nhưng đồng thời lại sợ mất đi cái gì. Cô kéo một chiếc khăn mặt cũ trên dây thép, lau mồ hôi trên mặt, ngồi xuống một chiếc ghế đẩu thấp, định bụng suy nghĩ lại cặn kẽ từ đầu.
Cô không biết mình nhớ từ đâu, cô em chồng cũng chẳng có thời gian cùng cô nghiên cứu, vội vàng chạy trở lại. Cô lo lắng cho anh trai và chị dâu, ngoài căn nhà nhỏ và năm mẫu đất mới mua kia ra, họ chỉ còn lại một đống nợ nần. Mà chị dâu lại trở thành cán bộ thôn, họ lôi chị ra làm Chủ nhiệm Hội Phụ nữ, điều này trong mắt cô cũng thật xui xẻo.
Vị Chủ nhiệm Hội Phụ nữ này hơn bốn năm trước từ Quan Nam chạy nạn đến đây, được người trong làng làm mai, sống chung với Lý Chi Tường. Lý Chi Tường vì cưới cô không tốn tiền, cô thấy anh ta là người thật thà, hai bên tình nguyện, cứ thế mà vội vàng kết hôn. Cô là người đàn bà gần bốn mươi tuổi, rất tháo vát, ghép với người đàn ông độc thân hơn ba mươi tuổi này cũng coi như xứng đôi. Hai người một lòng một dạ sống qua ngày, dần dần cũng ra dáng một gia đình. Mọi người đều nói Lý Chi Tường vận may tốt, lấy được người vợ giỏi. Cô là người từng nếm trải cay đắng, biết thế nào là khó khăn, biết nóng lạnh, vun vén gia đình, đối xử với người khác cũng hòa nhã, những người ở dãy nhà đất phía tây đều nói cô tốt. Năm ngoái Nông Thủy Đồn giải phóng, muốn thành lập Hội Phụ nữ, họ liền tìm cô đến, cô nói mình chẳng biết gì, lại không phải người bản địa; nhưng không xong, cuối cùng cô vẫn được chọn. Khi thôn có chuyện gì, cán bộ thôn lại muốn cô đi tìm người đến họp. Sau này lại tổ chức lớp học chữ, cô đều rất có trách nhiệm.
Lớp học chữ đặt tại đại sảnh nhà Hứa Hữu Vũ, tòa đại viện này năm ngoái đã chia cho sáu, bảy hộ không có nhà ở rồi. Nhà rất đẹp, vốn có nhiều đồ đạc tinh xảo, nay lại rách nát, lộn xộn, để lại rất nhiều bàn ghế đặt trong sảnh để dạy học. Lúc này mới chỉ có vài phụ nữ trẻ đến, họ chen chúc xem một chiếc gối thêu hoa, sau đó lại say sưa bàn tán về giá thị trường của chỉ thêu và nhung hoa, họ hoàn toàn không thể chú ý tới tâm trạng bất an của vị Hội trưởng phụ nữ của mình.
Người ngày càng đông, khắp nơi đều líu ríu. Cả những đứa trẻ đang bú mẹ cũng được bế đến, họ lại phải dỗ dành con cái. Sau đó Hắc Ni cũng đến, Hắc Ni là giáo viên của họ. Cô vừa đến lớp học chữ, thế là họ bắt đầu học chữ. Cũng có người ở phía sau thì thầm bàn tán chuyện khác.
Còn Đổng Quế Hoa, cô cô đơn ngồi một bên, ham muốn kể cho họ nghe điều gì đó đã biến mất. Cô tìm kiếm từng người một, cô mới phát hiện những người còn ở lại lớp học chữ, kiên trì được đến cùng, một nửa đều là những người nhà tương đối khá giả, còn những người nghèo căn bản không có cách nào đến, cho dù có bị cưỡng ép huy động đến, cũng chỉ đối phó vài ngày rồi lại ở nhà, hoặc ra đồng. Chỉ có những cô con dâu và cô gái trẻ không lo không nghĩ này mới thích lớp học chữ, họ đến đây hai ba tiếng đồng hồ mỗi ngày, học ba bốn chữ, họ thoát khỏi sự ràng buộc và tẻ nhạt của gia đình, đến nơi náo nhiệt này, họ trao đổi với nhau vài tin tức hàng xóm, đùa giỡn nhau, nhẹ nhàng trải qua một mùa xuân, mà mùa hè cũng sắp qua rồi. Lúc này chỉ có một mình Đổng Quế Hoa, vị Chủ nhiệm Hội Phụ nữ này là rõ ràng tách biệt với quần chúng của mình, cô lần đầu tiên kinh ngạc vì mình lại không phù hợp khi ngồi ở đây đến thế. Cô tuy chưa tính là già nua, chưa tính là tiều tụy, nhưng lại rất thô ráp khô khan, cô tuy cũng rất biết ứng phó, nhưng sao mà thiếu đi sự hứng thú nhường ấy!
Cô chợt có một cảm giác kỳ lạ, cô không hiểu mình vì cái gì? Những người phụ nữ trẻ này không cần cô, cũng không chắc đã coi trọng cô, mà cô lại lãng phí ba tiếng đồng hồ mỗi ngày để ngồi ở đây. Trước kia Trương Dụ Dân nói với cô phụ nữ phải đoàn kết lại mới có thể đổi đời, phải biết chữ mới có thể nói đến bình đẳng, những đạo lý này có tác dụng gì chứ? Cô nhìn lại những người kia, họ vốn chẳng cần đổi đời, cũng chưa từng muốn bình đẳng gì cả. Còn bản thân cô thì sao, cũng như vậy, cô và Lý Chi Tường là đôi vợ chồng nghèo hèn, họ cũng rất an phận với cái nghèo hèn, nhất là cô, người đã bao lần cận kề cái chết đói, có được cuộc sống hiện tại cũng nên hài lòng rồi, tất nhiên họ không thể thỏa mãn, họ vẫn còn hy vọng, họ nợ mười thạch lương thực, họ vẫn cần một chút của cải, điều họ sợ nhất là mùa thu không trả nổi nợ, cuộc sống lại phải lo lắng hơn và tồi tệ hơn, giờ đây cô ngồi ở đây có lợi ích gì chứ? Ai, Trương Dụ Dân thổi phồng hay thật đấy, anh ta cứng rắn lôi cô đến Hội Phụ nữ này, anh ta cứ nói làm việc vì người nghèo, làm việc vì người nghèo, giờ đây vì người nghèo nào đó mà đến bản thân cũng sắp nghèo hơn rồi đây.
"Phong, phong là phong phú của từ phong phú, phong phú nghĩa là nhiều, chính là có dư thừa. Y, chính là quần áo chúng ta mặc..." Hắc Ni dùng ngón tay chỉ lên bảng đen, từ môi cô phát ra giọng nói mang âm hưởng bạc.
"Chúng ta lấy đâu ra quần áo dư thừa, mẹ kiếp, biến đi cho rồi." Đổng Quế Hoa đứng dậy, ném cái nhìn căm ghét về phía Hắc Ni vốn bình thường cô vẫn có thiện cảm. Cô bước ra khỏi sân.
Đổng Quế Hoa lần đầu tiên rời lớp học chữ rất sớm, trong lòng cảm thấy trướng tức như vừa ăn no thứ gì đó, lại trống rỗng như kiểu bị bỏ đói quá bữa. Trong ngõ không có mấy người qua lại. Một hai con chó thè lưỡi nằm phục ở đó, cô lại không muốn về nhà, cô định đi tìm Chu Nguyệt Anh, bà ấy là vợ của người chăn cừu, lại là Phó Chủ nhiệm Hội Phụ nữ, nhưng đã lâu không đến lớp học chữ, cô cảm thấy những lời của cô chắc chắn vợ người chăn cừu sẽ rất muốn nghe, họ sẽ thấu hiểu lẫn nhau.
