Đến khi Lý Chi Tường tỉnh dậy thì trời đã sáng rõ, anh nghe thấy ngoài cửa sổ có tiếng người xầm xì trò chuyện. Anh ghé mắt nhìn qua lỗ thủng trên rách giấy cửa sổ, nghe vợ mình nhỏ to: "Bố chồng cô có chịu đồng ý không?"

"Không, cụ chẳng nói chẳng rằng câu nào, vác cuốc đi luôn rồi." Hóa ra người đứng lưng hướng về phía nhà là em gái Lý Chi Tường, con dâu của Cố Dũng. Cô lại tiếp lời: "Suốt một đêm cũng không thấy về, mẹ chồng em thì khóc thút thít."

"Thì vốn dĩ vậy mà, ruộng đất là gom góp từng mẫu một mới có, giờ bắt ổng giao ra cả mảng lớn như thế, sao mà nỡ cho được? Còn anh cả mấy cô nói sao?"

"Anh cả trước mặt không dám nói gì, sau lưng lại gào ầm lên đòi chia nhà ra ở riêng." Cô lại thì thào hỏi: "Tẩu tử, rốt cuộc náo loạn ra sao rồi, tối qua đi họp mọi người nói thế nào?" "Tôi sau này cũng chẳng buồn đi họp nữa, chả có ý nghĩa gì." Đổng Quế Hoa chỉ chực nhớ lại ký ức không mấy dễ chịu tối qua.

"Tối qua mọi người không bảo là đấu tố bố chồng em đấy chứ? Chú ba Cố Thuận nhà em bảo trong làng đang nghi ngờ nhà em rồi, e là sắp bị đấu tố tới nơi."

"Không đến mức thế đâu! Tối qua đâu thấy nói gì đến chuyện đấu tố bố chồng cô. Đồng chí Văn còn bảo, người tự mình bỏ sức ra làm việc, cho dù có giàu có thì cũng không chia ruộng của người ta mà, làm sao lại nghi ngờ các cô được? Làng mình quanh đi ngoảnh lại chỉ có chừng này người, ai mà chẳng biết rõ ai? Mấy ngày nay tin đồn trong làng nhiều lắm, chẳng biết đường nào mà lần. Chú ba nhà cô nghe ai nói đấy?"

"Ai mà biết chú ba nghe từ đâu chứ? Hôm qua đi họp đâu có cho chú ấy tham gia, trước kia họp hành lúc nào chẳng có mặt chú ấy, chú ấy là phó chủ nhiệm Hội Thanh niên cơ mà. Còn nghe người ta gán cho nhà em cái danh gì mà... 'kim ngân' (kinh doanh) địa chủ nữa chứ, đúng là trời mới biết! Nhà em tuy lắm ruộng hơn chút, nhưng đông miệng ăn, bảo là vàng thì đến cái bóng cũng chưa từng thấy, còn bảo là bạc thì đám con dâu đến cái vòng tay cũng chẳng có, chỉ vỏn vẹn mấy cái nhẫn bạc, thế mà cũng tính là 'kim ngân' địa chủ sao?"

"Ruộng đất nhà cô tính ra đúng là không ít thật! Nhưng được cái bình thường sống tử tế, không phải hạng hách dịch xấc xược; bảo là đấu tố nhà cô thì tôi nghĩ là không có đâu, đừng nghĩ ngợi lung tung quá."

"Tẩu tử ơi, nhà em giờ náo loạn đến mức chẳng ra hình thù gì nữa rồi, tẩu sang nhà em xem thử đi, đem mấy lời đồng chí Văn nói tối qua thuật lại cho ông cụ nghe với, để người già yên cái lòng. Tẩu không biết đâu, hiến đất thì còn đỡ chút, chứ mà nổ ra đấu tố thì ông cụ làm sao chịu nổi, không mất mạng thì cũng thành bán thân bất toại."

"Lát nữa tôi sang, anh cô còn chưa ngủ dậy đâu."

"Sao, vẫn chưa dậy cơ à?"

Lúc này Lý Chi Tường mới lên tiếng gọi hai người. Cô em gái cũng giống như vợ anh, đầu tóc bù xù, mặt mày vàng vọt, mí mắt húp nặng, Lý Chi Tường lại gặng hỏi chuyện bọn họ vừa bàn tán lúc nãy.

Chuyện là thế này: Hai ông cụ anh em ở ngoài sân bàn nhau mang chiếc xe của Hồ Thái trả lại. Người em bảo đây là người ta nhờ giữ hộ, chỉ có thể đợi người ta đến lấy. Người anh lại nói: "Tượng bùn qua sông, tự thân còn khó bảo toàn, trả lại cũng tốt." Vừa hay cô con gái thứ hai nhà họ Cố về thăm nhà đẻ, nghe thấy hai người bàn bạc mới hỏi bố có bán cừu không. Cô bảo nhà mình đang bán cừu rồi, nếu không bán đi thì cũng thành cho không người ta. Bố chồng cô còn bảo cuộc cải cách này sẽ làm cho cả làng thành người nghèo hết, ai mà dính dáng chút đỉnh là xui xẻo, cái thời buổi này, làm người nghèo mới là oai nhất ba đời.

Mấy người phụ nữ đều bất an ra đứng ngoài sân, hai ông cụ cũng nín thinh. Họ vất vả cả đời gầy dựng đâu có dễ dàng, khó khăn lắm mới dựng nên được cái cơ nghiệp này, thế mà giờ lại đòi cộng sản. Cộng thì cộng thôi, họ cũng chẳng có cách nào, nhưng họ nỡ nào đem bán ruộng đất, cũng chẳng muốn chia gia tài. Họ không có nhiều cừu, chỉ vỏn vẹn năm sáu con, nên lại càng chẳng đáng là bao. Họ dĩ nhiên vì phong thanh tin tức mà lo lắng sợ hãi, nhưng lại càng không vui, thấy trời thật bất công. Sau đó trên phố khua chiêng gọi đi họp, anh chú Cố Thuận của họ bèn đi nghe ngóng, thấy người bên Hội Thanh niên cũng đi nên chú ấy cũng chạy theo. Lực lượng dân binh gác cổng không cho vào, chú ấy bảo mình cũng là cán bộ làng. Người bên cạnh liền cười khẩy: "Nhà chú ruộng đất nhiều thế, đang tính cải cách nhà chú đấy, tự chú lại vỡ ngực mò đến à." Người khác lại bồi thêm: "Cán bộ làng thì sao? Đến cả trưởng làng cũng chẳng được vào, chú mày mà đòi vào nghe họp à?" Rồi lại thào thào với người ta: "Đều là lũ đến do thám tin tức cả đấy." Cố Thuận tuổi đời còn trẻ, mặt mũi còn mỏng, lập tức cảm thấy đứng không nổi nữa, lặng lẽ lui ra, nhưng trong lòng vô cùng uất hận. Chú ấy là học sinh tốt nghiệp tiểu học, là một thanh niên đàng hoàng tử tế, ở trong làng xưa nay luôn được người ta xem trọng. Chú ấy tham gia Hội Liên hiệp Thanh niên cũng rất nhiệt tình, đôi khi cần viết khẩu hiệu, chú ấy tự mình đến hợp tác xã ghi nợ cá nhân để mua giấy, mua bút, mua mực. Chú ấy thấy Bát Lộ Quân rất tốt, chú ấy ủng hộ họ, còn thường xuyên viết thư cho anh trai, động viên anh làm một người quân nhân quang vinh, dặn anh đừng lo chuyện nhà. Chú ấy cảm thấy mình không được tham gia cuộc họp rốt cuộc là vô cùng oan khuất và nhục nhã. Chú ấy có gì sai chứ? Chú ấy muốn trách người khác nhưng lại chẳng biết trách ai, dần dần chú ấy lại sinh ra bất mãn với người bố của mình. Chú ấy cho rằng chính bố đã làm lụy đến mình. Tại sao bố lại thích mua ruộng đất đến thế, lại tham lam vô độ như thế! Giá như mua bớt đi một chút ruộng thì tốt biết mấy. Giả sử chú ấy chỉ là một người nông dân ít ruộng như Lý Chăng thì tốt biết bao. Đặc biệt điều khiến chú ấy thấy nhục nhã nhất là người ta quy chụp chú ấy là kẻ do thám, chỉ vì hóng hớt tin tức mới đi họp, chú ấy đâu phải phe phản động, tại sao người ta lại nhìn chú ấy bằng ánh mắt đó? Tự chú ấy cũng chẳng nghĩ ra lý do, chú ấy hầm hầm giận dỗi đi về nhà, đúng lúc bắt gặp chị gái đang cãi cọ chuyện kim ngân địa chủ. Cô hai nhà họ Cố bình thường vốn ghét bố chồng mình, chỉ có lần này là cô trở thành kẻ truyền tin trung thành của ông ta. Cô nghe bố chồng bảo lần này trong làng mà nổ ra đấu tố thì chắc chắn tới lượt Cố lão nhị, cô sợ muốn chết, cảm thấy nếu không đem mấy lời này truyền về nhà thì mình là kẻ không có lương tâm. Cố Thuận nghe chị gái nói thế thì đột nhiên lại nghĩ sang một vấn đề khác. Chú ấy nói: "Chị quay về cái nhà đó của chị đi, đừng qua lại với nhà mình nữa. Chị mà cứ ba ngày hai bận mò sang đây thì nhà mình có nhảy xuống Sông Hoàng Hà cũng rửa không sạch. Có mối quan hệ họ hàng với nhà chị đúng là xui xẻo tám đời. Chỉ có cái ông già nhà chị mới khoái đi dòm ngó chuyện này chuyện nọ. Về đi, bằng không chịu đi thì tôi tìm các đồng chí đến nói lý, bắt nhà chị đền mấy cây lê cho nhà tôi." Cô hai nhà họ Cố vừa nghe thấy thế liền òa lên khóc nấc, vừa khóc vừa chửi: "Có cái mối quan hệ họ hàng này cũng đâu phải tự tôi mò đến, chẳng phải tại các người sợ nhà người ta thế lực lớn nên mới vứt bỏ tôi sao? Giờ Cộng sản đòi ruộng của các người, đáng đời lắm, ai bảo các người lắm ruộng làm gì! Các người không bằng lòng thì tìm cán bộ làng mà nói, việc gì phải đuổi tôi... " Cố Thuận lại quay sang nói với bố: "Bố à, chuyện gì bố cũng phải nghĩ thoáng ra một chút, thà tự mình đem nộp ra trước còn hơn là để người ta mang ra trước đám đông đấu tố, nhà mình giữ lại đủ ăn là được rồi. Chỉ cần bố và bác cả gật đầu một tiếng, con liền đi tìm Trương Dụ Dân, như thế còn giữ được chút thể diện." Cố Dũng không mắng con trai mà cũng chẳng ừ hữ, vác cuốc đi thẳng. Bác cả là người hiền lành nhu nhược, cũng nín thinh. Anh cả lên tiếng: "Chia nhà ra mà ở riêng đi. Nhà mình đông người, vừa chia ra là chẳng còn ra hình thù gì nữa. Ai muốn đem cho người ta thì cứ cho đi." Cố Thuận còn giậm chân chửi đổng: "Cả cái nhà này toàn lũ hủ lậu ngoan cố, toàn là thành phần lạc hậu, bị đấu tố là đáng lắm. Chờ sau này cả lũ bị đội mũ cao đi diễu phố, bị ăn đòn, tôi tuyệt đối không chung xuồng với các người đâu. Nếu các người cứ ngoan cố thế này, tôi liền đi tìm anh hai, khoác lên người bộ quân phục hai thước rưỡi, chẳng thèm lấy cái gì nữa. Mấy mẫu ruộng đó cứ theo các người xuống quan tài luôn đi..." Mấy lời của chú ấy chỉ càng làm lòng người thêm rối bời, bà lão cũng khóc òa lên, lại còn phải dỗ dành cô con gái đang hờn giận. Căn nhà như thể vừa có người chết, trống trãi thênh thang. Ai nấy đều uất nghẹn một cục tức, nhìn ai cũng như nhìn kẻ thù, cứ thế mà hoang mang chịu đựng qua một đêm. Sau cùng vẫn là bà lão nhớ đến Đổng Quế Hoa, cô vừa là chủ nhiệm hội phụ nữ lại là họ hàng, thế nào cũng biết chút tình hình. Bà mới bảo con dâu sang hỏi thử xem rốt cuộc thế nào để nhà còn liệu đường tính toán. Ôi, gặp phải cái thời buổi này, đúng là dâu mới ngồi trên kiệu hoa, mặc cho người ta tung hứng sắp đặt vậy! Lý Chi Tường nghe em gái nói xong cũng không đưa ra được cách gì hay, anh cảm thấy nếu thật sự chịu đem ruộng hiến ra thì lại là chuyện tốt. Vốn dĩ nhà họ tự mình cũng làm không hết ruộng, toàn phải thuê thợ gặt ngắn hạn, một người đủ ăn là được rồi, ham hố lắm ruộng làm gì? Còn bảo đấu tố cái nhà như thế này thì quả thực không nên, anh chỉ nói: "Chú ba nhà cô dù sao cũng là người thông tư tưởng, có đầu óc. Ở thời nào thì làm người thời nấy, giờ không còn chuộng cái kiểu có tiền có quyền đè đầu cưỡi cổ người khác nữa đâu. Nếu bố chồng cô thật sự nghe lời chú ấy thì tốt biết mấy. Người tốt người xấu người ta có mắt nhìn cả, lẽ nào lại đi vu oan cho người tốt! Sống không thẹn với lòng thì nửa đêm đập cửa cũng chẳng giật mình, cũng đừng sợ đấu tố. Cô về khuyên bác cả bác hai đừng sốt ruột, đường đi đến tận cùng rồi sẽ có ngã rẽ thôi, mọi chuyện rồi sẽ có ngày sáng tỏ. Chồng cô đã đi tòng quân rồi, cô sợ cái gì, có thế nào cũng chẳng náo đến đầu cô đâu. Cô cứ yên tâm về trước đi, chờ ăn cơm xong tôi bảo tẩu tử cô sang xem sao."

Cô em gái đi rồi, Đổng Quế Hoa nổi lửa nhóm bếp, cô cũng chẳng buồn nói năng gì với chồng.

Cô cảm thấy trong lòng mơ mơ hồ hồ, giả sử như nhà Cố Dũng cũng bị đưa ra đấu tố, chẳng phải là trong làng sẽ không còn một ai được yên ổn hay sao?