Mọi người ở Noãn Thủy Đại Đồn đều người nói với tôi, tôi nói với người kia rằng: "Ừ, vườn của mười một hộ địa chủ đều đã bị niêm phong rồi, nghe nói có mười một hộ đấy, hội viên Bần nông hội đều đang gác ở đó kìa." "Ấy, là mười một hộ nào thế, sợ là đều sắp bị thanh toán hết phải không?" "Nghe nói chỉ chọn những hộ có đất cho thuê thôi, còn đất của phú nông thì cho họ tự bán." "Thế thì không được đâu! Phú nông mà không bị thanh toán sao?" "Nói là không thể thanh toán hết được chứ! Có những hộ cần phải thanh toán, đến lúc đó bắt họ nộp tiền là được, việc này dễ giải quyết." "Cũng đúng, nếu mà vơ vét tất cả các hộ trong thôn lại, nông hội chỉ có thể bận rộn đi bán hoa quả, còn làm ăn gì cải cách nữa, ruộng đất vẫn phải chia chứ!"
...Chẳng mấy chốc, Lão Ngô mũi đỏ lại vừa gõ chiêng vừa hô hào đi tới. Ông thông báo danh sách Ủy ban bán hoa quả và một số quyết định của ủy ban.
"Phải đấy! Có Nhậm Thiên Hoa thì được đấy! Hắn là một kẻ tinh ranh, có thể tính toán thay cho mọi người, anh xem hắn điều hành hợp tác xã tốt biết bao, chủ hộ nào cũng có thể ghi sổ, không cần tiền mặt mà vẫn có thể kiếm ra tiền kìa!"
"Hà, Lý Bổn Đường cũng làm ủy viên rồi, lão ta được đấy, chuyện đất đai vườn quả lão rành hơn bất cứ ai, đi ra đi vào trong vườn quả hai mươi năm rồi, nhà nào có bao nhiêu cây, không đời nào gạt được lão, cây nào có thể ra được mấy cân quả, lão ước chừng cũng ra được, tốt xấu gì đều nằm hết trong bụng lão."
"Nhìn tình hình này thì lần này toàn bộ giao cho người nghèo nắm quyền rồi. Con trai của Hầu Trung Toàn cũng ra mặt rồi, thảo nào không làm cho lão già nhà nó lo sốt vó lên chứ!"
Mọi người không chỉ bàn tán ở ngõ ngách và hàng xóm láng giềng, không chỉ sang thăm hỏi họ hàng, không chỉ tụ tập ngoài cửa hợp tác xã để truyền tin, họ còn đến tận vườn quả; có những người được phân công công việc cụ thể, có những phụ nữ và trẻ con thì đến xem náo nhiệt.
Mười lăm hộ phú nông từng nghe đồn sẽ bị tịch thu toàn bộ cây ăn quả trong thôn, nay đều lộ ra nụ cười, họ an ủi lẫn nhau và tự an ủi chính mình rằng: "Chúng ta nói rồi mà, Cộng sản không đến nỗi tuyệt đường sống của người ta đâu, lẽ nào lại không có đạo lý ấy chứ!" Thế là cả nhà dắt díu nhau nhanh chóng xuất phát ra vườn, hái sạch những quả đã chín xuống, họ sợ chậm chân sẽ chịu thiệt, phải đem hoa quả mang đi tiêu thụ thật sớm.
Mười một hộ bị kiểm soát kia cũng phái người đến vườn, có người đến yêu cầu đại chúng chừa lại một phần, có kẻ lại muốn giám sát những người nông dân xem họ sẽ xử lý thế nào, liệu có lén lút vận chuyển hay không, thậm chí còn phái cả trẻ con đến, nhân lúc mọi người đang bận rộn hỗn loạn, lũ trẻ liền ôm một ít về nhà, cho dù chỉ là một quả đi chăng nữa, cũng quyết không để không cho người ta!
Khi mặt đất vừa bừng tỉnh khỏi ánh ban mai mờ ảo, trong khu vườn cây ăn quả thanh tĩnh và mát mẻ, liền vang lên những tiếng cười lảnh lót. Niềm vui của những con người này đã lấn át cả tiếng kêu náo động của chim chóc. Một vài loài côn trùng có giáp thích bay lượn trong gió sớm, bất an bay tứ tung. Những chiếc lá rậm rạp trên cành vươn ra khẽ lay động, thế nào cũng không sao che giấu nổi những chùm quả trĩu nặng. Trong lùm cây vẫn còn đọng lại những giọt sương mai lấp lánh ngẫu nhiên, tựa như những vì sao rực rỡ trong đêm sương mù. Lớp lông tơ trên lớp vỏ quả màu đỏ ấy, hoặc là một lớp sương mỏng, trông thật mềm mại và ẩm ướt. Mây hồng dâng lên, xuyên qua những kẽ lá xanh rậm rạp ấy là từng chấm ráng vàng lấp lánh, trong rừng phản chiếu ra từng làn ánh sáng nhạt màu tím hồng, vàng nhạt trong suốt. Chiếc thang đã được dựng lên bên gốc cây. Mọi người trèo lên thang, những quả ngọt rơi vào lòng bàn tay thô ráp, rơi vào giỏ mây, một thứ hương thơm tươi mới, cứ thế luân chuyển trong những luồng ánh sáng trong suốt ấy. Đây là vườn của nhà ai vậy! Lý Bổn Đường đang chỉ huy ở đây. Lý Bổn Đường đứng trong vườn nhìn người khác hái quả, thay người khác hái quả đã hai mươi năm nay, lão vẫn luôn không thích nói chuyện, trầm mặc, làm việc không ngừng nghỉ như thể chẳng mảy may động tâm. Cứ như thể hoa quả chẳng hề thơm ngọt, thứ cầm trên tay chỉ là cục đất, hòn gạch, chẳng có một chút cảm giác vui sướng nào. Thế nhưng hôm nay thì sao? Khứu giác của lão như bừng tỉnh cùng với đất trời, như lần đầu tiên phát hiện ra khung cảnh xanh tươi, trù phú, giàu có này, giống như một kẻ ăn mày bỗng nhiên phát hiện ra rất nhiều vàng bạc, hoa quả đều đang phát sáng, đều đang chớp mắt với lão kìa. Lý Bổn Đường vừa chỉ huy người ta, vừa nói: "Vườn này ban đầu tổng cộng là hai mươi tám mẫu, bảy mươi cây lê Hồ Lô Băng, năm mươi cây lê, chín cây táo tây, ba cây hải đường, ba mươi cây táo tàu, một cây hồ đào. Ngày trước khi bố của Lý Tử Tuấn còn sống, lê Hồ Lô Băng còn nhiều lắm, đến tay con trai hắn, có mấy cây chăm sóc không tốt nên đã chặt đi, ghép lại thành cây lê. Lý Tử Tuấn chẳng có tài cán gì khác, chỉ biết cách trồng lê, bảo chúng ta cách bón phân, cách bắt sâu đục quả, hắn học được từ trong sách đấy. Đáng tiếc là giờ chỉ còn lại mười một mẫu rưỡi này. Năm mẫu dựa góc Tây Bắc đã bán cho Giang Thế Vinh, nửa mẫu sát phía Nam thì cho Vương Tử Vinh, chẳng thu lại được đồng nào. Ba mẫu rưỡi dựa giếng nước bán cũng không đến nỗi nào, do Cố lão nhị mua, còn lại bảy mẫu rưỡi, rải rác bán cho bốn năm hộ gia đình rồi. Những người này không biết chăm sóc, lại chỉ có nửa mẫu với hơn một mẫu, nên hoàn toàn trông chờ vào ông trời, năm nay coi như kết quả cũng khá."
Có những người chuyên môn đem những chiếc giỏ đựng đầy hoa quả này đến nơi tập kết. Mọi người chuyền tay từ cành này sang cành khác, hoa quả dần thưa thớt đi, lá cây lộ ra nhiều hơn. Có người không kìm nén nổi niềm vui sướng, đem những quả to vừa hái ném cho người đang hái ở cây bên cạnh, quả được đỡ lấy, mọi người liền cười lớn, quả rơi xuống đất, người ở dưới liền tranh nhau nhặt, có người nhặt được liền nhét ngay vào miệng, người bên cạnh tất sẽ lớn tiếng quát: "Anh phạm quy rồi đấy, bảo là không được ăn cơ mà, hoa quả này đã là của người nghèo chúng ta rồi cơ mà!" "Hà, rơi dập rồi thì chẳng lẽ không được ăn hay sao, ăn một quả của tên Lý Tử Tuấn hắn thì có xá gì."
Cũng có người đùa cợt với Lý Bổn Đường rằng: "Bổn Đường thúc, chú đang lầm bầm cái gì thế, chia cả vườn quả của Lý Tử Tuấn rồi, thế chẳng phải là đập bỏ cái bát cơm trông coi vườn tược của chú hay sao, chú mà cũng vui mừng được à?" "Cái công việc trông coi vườn tược này tốt biết bao, vừa yên tĩnh, vừa không bị nắng chiếu, một người già, cả ngày ngồi ở đây châm một ống tẩu thuốc, khát nước thì vươn tay ra, thích ăn gì thì ăn nấy, Bổn Đường thúc — chú không còn được hưởng cái phúc này nữa đâu."
“Hà,” Lý Bổn Đường bỗng chốc biến thành một ông già thích nói cười, lão cười đáp: “Hèn chi, phúc lộc của chúng ta hưởng đủ rồi, lần này đến lượt chia cho chúng ta hai mẫu đất, gọi chúng ta cũng đi chịu khổ một phen chứ nhỉ. Cái thân già cô độc như ta đây, còn được thảnh thơi tự tại mấy chục năm trời, nếu như lại phân cho một người vợ, gọi ta cũng chịu đựng cái khổ vì đàn bà mang lại thì lại càng tuyệt hơn nữa cơ. Hà……”
“Từ lâu đã nghe nói chú kết thông gia với yêu tinh cây ăn quả trong vườn rồi đấy, bằng không thì bao nhiêu cô gái xinh đẹp trong thôn, chú đều chả thèm để mắt tới, chưa từng mời ông mai bà mối đến hỏi vợ gả chồng bao giờ, chắc chắn là yêu tinh cây ăn quả đã mê hoặc chú rồi, ai cũng bảo đám yêu tinh này thích mấy lão già mà!”
Một trận cười phá lên, rồi lại tiếp nối một trận cười khác. Bên này cười xong, bên kia lại vọng tới một trận cười, mọi người đều trở thành những người tính khí hòa nhã.
Hoa quả từng giỏ từng giỏ chất thành núi nhỏ, mặt trời chiếu lên ngọn cây, trong rừng không lọt nổi một ngọn gió. Có người liền cởi áo vạt ngắn ra, để trần hai bắp tay, chạy đi chạy lại, dùng khăn lông lau mồ hôi trên mặt, thế nhưng chẳng có ai kêu nóng cả.
Kẻ tỏ ra nghiêm túc hơn là nhóm người cân đong của Nhậm Thiên Hoa. Họ ra dáng đàng hoàng, mắt không liếc xéo, đem số hoa quả đã cân ghi vào sổ, đồng thời bỏ chúng vào trong sọt.
Vợ của Lý Tử Tuấn sau bữa trưa đã đi tới. Tóc ả được chải chuốt bóng mượt, mặc một chiếc áo vải sạch sẽ, gương mặt tươi cười niềm nở, ra vẻ rụt rè, cúi đầu khép nép với bất cứ ai.
Chẳng có ai thèm để ý đến ả, Lý Bổn Đường cũng làm như không nhìn thấy ả, nét mặt lại khôi phục lại vẻ cứng nhắc như ban đầu.
Ả rụt rè đi đến trước mặt Nhậm Thiên Hoa, cười nói: “Bây giờ vườn nhà chúng ta không lớn nữa, chỉ có mười một mẫu rưỡi thôi à, Bổn Đường thúc còn rành hơn cả chúng ta nữa cơ mà, bố anh ấy năm nào mà chẳng bán dăm mẫu đất.”
“Về đi,” tên anh chàng tiệm đậu hũ gác cân lên tiếng, “chúng ta làm việc ở đây người nghèo đều yên tâm cả, cô còn có gì mà không yên tâm nữa. Các người bán cũng khá nhiều rồi đấy!”
“Cứ mặc kệ cho cô ta đứng đấy đi.” Nhậm Thiên Hoa lên tiếng.
“Ấy, món nợ của nhà chúng ta vẫn còn lớn lắm, tiền công mùa xuân vẫn chưa trả cho người ta cơ mà……” Người phụ nữ tiếp tục lầm bầm.
Trong số những người đang hái quả trên cây không biết là ai cất giọng lớn: “Này, ai bảo Lý Tử Tuấn chỉ biết nuôi trồng lê, mà không biết nuôi lê Hồ Lô Băng cơ chứ? Xem kìa, hắn nuôi trồng được một quả lê Hồ Lô Băng to thế kia, quả thực là vừa trắng vừa mềm lại vừa béo ngậy thơm ngon đấy nhé!”
“Hà……” Ở mấy cây bên cạnh vang lên một tràng cười trong sáng.
Người phụ nữ này liền đi đến một nơi xa hơn một chút rồi ngồi xuống. Ả ngước nhìn những tán cây, nhìn những viên trân châu màu đỏ đính trên đám lá xanh. Ả thầm nghĩ: Đây là đồ của bọn chúng, trước kia, bất cứ ai đi ngang qua gốc cây, ả chỉ cần liếc người ta một cái, đối phương liền sẽ nở nụ cười làm hòa để nịnh nọt giải thích. Sao bây giờ những người này đều không quen biết ả nữa, trong vườn nhà ả lại chật cứng người thế này, những con người này tùy tiện trèo lên cây của ả, giẫm đạp lên mảnh đất của ả, còn ả thì sao, ngược lại trông giống như một mụ ăn mày không liên quan, chẳng ai thèm ban phát cho ả lấy một quả. Ả nén lại tâm trạng bị lăng mục nhục nhã, từng người một đánh giá niềm vui sướng của những kẻ ấy cùng thái độ ngạo mạn đối với ả. Ả không khỏi xúc động thầm nghĩ: “Được lắm, ngay cả cái lão già Lý Bổn Đường này cũng chống lại ta, bao nhiêu năm cơm gạo nuôi lớn đều đổ sông đổ biển hết rồi! Đúng là họa vô đơn chí, qua biến cố mới thấu lòng người mà!”
Thế nhưng chẳng có một ai thông cảm cho ả.
Ả không phải là một kẻ yếu đuối, từ khi nhà mẹ đẻ bị thanh toán vào năm ngoái, ả đã cảm nhận được cơn bão giông sắp ập đến, đã cảm nhận được nguy cơ đại hạ sắp đổ. Ả thường tìm đủ mọi cách để trốn tránh trận cuồng phong bất ngờ ập tới này. Ả không tin thế giới này sẽ mãi mãi tiếp tục như thế. Thế là ả trở nên phóng khoáng hơn, ả thường tìm mấy bộ quần áo cũ mang tặng người ta, hoặc cho người ta mượn ít lương thực; ả trò chuyện thân thiết với các tá điền, làm cho họ ít đồ ăn ngon. Ả cũng trở nên ôn hòa hơn, hay đi lê la khắp phố xá, nhìn thấy cán bộ là bắt chuyện, mời họ về nhà uống rượu. ả càng trở nên chăm chỉ hơn, mọi việc lớn nhỏ trong nhà ả đều gánh vác hết, lại thường xuyên đưa cơm ra đồng, giúp làm cỏ, giúp đập lúa. Rất nhiều kẻ chỉ biết nhìn bề ngoài đều khen ả không tệ, đều bảo Lý Tử Tuấn bất tài, còn có người tin vào lời nói của ả, tưởng rằng ngày tháng của ả trôi qua không dễ chịu gì — ả còn nói năm nay nếu không bán đất nữa, thì thực sự không có cách nào sống nổi nữa rồi! Thế nhưng trên thực tế vẫn không thể trốn thoát khỏi tai họa này, ả chỉ đành dũng cảm đứng ra, trốn tránh trong mưa gió này để chống chọi qua ngày. ả chưa từng biểu lộ ra ngoài, giữa ả và những con người này tồn tại mối hận thù không thể hòa giải, ả đã phải chịu đựng bao nhiêu ấm ức cơ chứ! Ả chỉ để lộ ra một vẻ phục tùng trăm bề của đàn bà, để giành lấy sự sơ hở và khoan dung của họ.
Ả nhìn thấy công việc của mọi người lại được mở rộng ra, liền đi xa hơn một chút, lảng vảng xung quanh, không nỡ rời khỏi mảnh đất của mình, cắn răng chịu đựng nỗi đau đớn để nhìn nhóm “cướp” ấy. Ả nguyền rủa bọn chúng như vậy đấy.
Đến trưa, mọi người đều về nhà ăn cơm cả. Trong vườn trở nên yên tĩnh hơn rất nhiều. Ả lại đi vòng lại, quan sát những cái cây ấy, chúng trông không còn đẹp đẽ nữa, trên cây bây giờ chỉ còn lại những chiếc lá xanh, thậm chí cả những quả chưa chín hẳn cũng đã bị hái sạch. Ả lại đi ngang qua đống hoa quả màu đỏ chất cao như núi kia, nếu là những năm trước, ả sẽ vui mừng biết bao! Thế nhưng hiện tại ả chỉ ném về đó một ánh nhìn đầy căm hận. “Ừm, dưới gốc cây kia vẫn có người ngồi trông chừng kìa!”
Ả đi qua vườn nhà mình, đến chỗ giếng nước, nước chảy róc rách, bởi vì tại nơi mạch nước phun lên, người ta úp ngược một cái vại sành, nước trào ra từ dưới đáy vại, âm thanh nghe vô cùng trong trẻo, theo dòng nước chảy thành một con mương nhỏ. Giếng này do nhà họ khai phá, sau đó cùng với đất bán cho Cố lão nhị rồi. Cố lão nhị lại chưa từng thay đổi hướng dòng mương nước, nói cách khác là chưa từng cắt đứt nguồn nước nhà họ. Con mương nhỏ này quanh co uốn lượn chảy xung quanh vườn quả, nó tưới tiêu cho vườn quả rộng hai ba mươi mẫu ở vùng này. Ả thầm nghĩ: “Ấy đấy, trước kia cứ tiếc nuối vì bán mảnh đất này cho người khác, bây giờ ngược lại cảm thấy thà bán đi còn hơn!”
Trong vườn của Cố Dũng không có ai, quả trên cây kết đặc nghìn nghịt, có những quả đã chín nhừ rơi rụng cả xuống đất. Cây lê của hắn không nhiều, nhưng quả hồng quả thì đặc biệt to, gã này chịu khó bón phân và bỏ công sức; thế nhưng, chẳng phải cũng đang đổ mồ hôi sức lực vì kẻ khác hay sao. Ả cảm nhận được ba mẫu rưỡi vườn này cũng bị kiểm soát rồi, quy chụp cả Cố lão nhị vào một bọn với họ, ả không khỏi có chút vui mừng, hừ, muốn bán hoa quả thì bán của tất cả mọi thứ, muốn chia đất, thì cứ chia cho một phen hỗn loạn luôn đi.
Thế nhưng khi ả vừa mới nghĩ như vậy, thì nghe thấy tiếng cười giòn giã của một người phụ nữ trẻ tuổi. Tiếp theo ả nhìn thấy bóng dáng một người mặc áo màu xanh nhạt lướt qua, là ai nhỉ? Ả lục lọi trong đầu, ả đi đến bên bờ mương nước, có một cây liễu đang từ phía bên kia mương vắt ngang qua, đè lên một cây lê ở bờ mương bên này. Cây lê đã chết phần lớn, chỉ để lại một cành duy nhất, phía trên ấy lại bất ngờ kết từng chùm lê lúc lỉu.
Ả hiểu ra đối phương là vườn nhà ai rồi, “Hừ! Là nhà bọn chúng đấy à!” Ả đã nhìn thấy Hắc Ni mặc chiếc áo vải thắt lưng màu xanh nhạt kia, đang vắt vẻo trên một thân cây lớn, giống như một con chim gõ kiến, đang gật đầu lia lịa xuống phía dưới. Vườn cây lại giống như một chiếc lồng lớn bao trùm lấy cô ta. Những quả ngọt rải rác phía sau lưng cô ta, lại giống như những vì sao dày đặc, những ngôi sao rực rỡ không ngừng rơi từ trên tay cô ta xuống chiếc giỏ đang treo lơ lửng trên cành. Bỗng cô ta lại theo chiếc thang trượt xuống, chiếc quần dài màu trắng lại càng bay phấp phới. Lúc này người chị dâu thứ hai của cô ta cũng nhảy chồm chồm như một con thỏ đồng hoang, cướp lấy cái giỏ, ở đằng kia người chị gái lại gọi lên rồi: “Hắc Ni! Mày cứ ham chơi mãi thế!”
Hắc Ni là một tù nhân vừa mới được giải phóng. Bác cả của cô ta từng cảnh cáo cô ta rằng: “Trong thôn ai cũng hận thằng em trai nhà ta đấy, chúng ta ít ra ngoài thôi, bớt gây chuyện lại, con là con gái thì tuyệt đối đừng nghe lời ông ta, đề phòng ông ta một chút, những chuyện thị phi con chịu không nổi đâu!” Hắc Ni nghe theo lời ông, kiên quyết không tìm Trình Nhân, dứt khoát đáp lời bác hai rằng: “Các người mà còn ép con nữa, con sẽ đi kiện Trương Dụ Dân.” Nhưng dù thế nào đi nữa, người nhà rốt cuộc vẫn không buông lỏng cô ta, siết chặt lấy cô ta không rời, không cho cô ta hít thở một ngụm không khí trong lành đàng hoàng. Đang lúc không biết phải thoát khỏi thế nào, thì bầu trời bỗng chốc quang mây tạnh, hôm nay cả nhà đều hân hoan nét mặt rạng rỡ, khi họ nghe được tin mười một mảnh vườn quả bị kiểm soát, trong đó lại không có tên của Tiền Văn Quý, tất cả đều hiểu ý mỉm cười. Bác hai đã không còn đi qua đi lại trong sân nữa, ông nằm trên chiếc kang, thảnh thơi phe phẩy chiếc quạt giấy dầu màu đen. Bác gái chạy từ viện Đông sang viện Tây, không biết đang bận rộn chuyện gì cho cam. Phụ nữ đều được phái ra vườn cả rồi, Tiền Lễ thì đi tìm nhân công thuê súc vật. Hắc Ni cảm thấy nhẹ nhõm nhất, cô ta nghĩ bọn họ sẽ không bức bách mình nữa đâu. Cô ta nhỏ giọng nói với nhị tẩu: “Nhị tẩu, đừng sợ tía, hừ! Bây giờ tía dựa hơi nhị ca nhà chúng ta đấy nhé!”
Vợ của Lý Tử Tuấn lại không nhịn được mà nhỏ giọng chửi mắng: “Đồ đĩ thõa, con hồ ly tinh lẳng lơ! Mày cái đồ Tiền Văn Quý bị ngàn đao vạn trảm, chỉ đè bám vào con gái, đi liếm đít mấy tên cán bộ. Các người cứ nhắm vào họ Lý nhà tao mà bắt nạt nhé! Các người cái gì mà Cộng sản, xạo chó, toàn nói lời hay ý đẹp; ngày nào các người cũng làm loạn thanh toán, làm loạn trả thù, ôm lấy một tên Hán gian ác bá thì cung phụng như đồ tế tổ tiên, động cũng không dám động! Nhà tao nhiều hơn dăm mẫu đất, lại không có lính tì, cũng không có ai đi luồn cúi nịnh hót, thế mà xui xẻo tận mạng. Mẹ kiếp tên choai Trương Dụ Dân mày, có một ngày tao nhất định sẽ đòi mày cho ra lẽ cái đạo lý này!”
Ả không thể xem tiếp được nữa! Ả chạy thục mạng như phát điên, thế nhưng lại nhìn thấy đối phương có rất nhiều người ăn cơm trưa xong đang đi tới, còn nghe thấy tiếng hét hò lùa súc vật của họ, ả liền quay đầu xông về phía bên cạnh, ả không muốn nhìn thấy những người này nữa, ả hận họ, ả lại sợ không thể tiếp tục kìm nén sự căm hận của mình đối với họ, đây là chân tình tuyệt đối không được phép để lộ ra ngoài. ả chỉ giống như một con chó bị đánh, cúp đuôi, thu lại ánh mắt sợ hãi và thù hận, chật vật trốn chạy.
Mọi người lại lần lượt tụ tập về vườn quả. Hầu Thanh Hòe dẫn đầu đội vận chuyển. Hai chiếc xe cải tiến bánh sắt đậu trên đường chờ xếp hàng hóa, ngay cả chiếc xe lốp cao su của Hồ Thái cũng được tròng sẵn ở đó, lại còn được cày thêm một con la nữa. Cố Dũng không muốn đi theo xe, không chịu ra ngoài, Lý Chi Tường được phân công đứng ở đây, cầm dây cương, giơ cao một chiếc roi dài. Anh ta đã nở nụ cười trên môi, không còn vẻ co ro sợ sệt như lúc trước nữa, anh ta cảm thấy mọi chuyện là có hy vọng. Từng chuỗi người khiêng sọt mây, từ trong sâu thẳm vườn quả đi về phía này. Chỉ nghe thấy Hầu Thanh Hòe đứng trên đầu xe lớn tiếng la hét: “Lão già, ông xuống đi! Ra vườn nhặt nhạnh hoa quả đi, tìm việc gì nhàn nhã mà làm! Ây, ai bảo ông đến đây thế!”
Câu nói này là hướng về phía Quách Toàn ở chiếc xe bánh sắt phía sau. Ông lão đội một chiếc mũ rơm rách, mặc một chiếc áo ba lỗ vải xanh cũ kỹ, ngay cả thân người cũng chẳng thèm xoay lại mà đáp luôn: “Chẳng có ai bảo ta đến cả, ta tự mình đến đấy chứ. Ta còn dở dang hai cây rưỡi quả chưa hái cơ mà. Lão già thì sao chứ, lão già thì không làm việc nữa chắc?!” Ông bỗng nhìn thấy Dương Lượng lùn tịt cũng đang khiêng một sọt hoa quả đi tới, không khỏi đưa tay lên vuốt ve chòm râu dê, cũng lớn tiếng: “Lão già ta đây còn lâu mới chịu thua kém nhé, lão Dương! Đến chỗ ta đây này! Xếp xe là phải biết sắp xếp, chứ đâu cần sức trâu, đúng không nào?”
“Hử! Là ông à! Hoa quả của ông bán được chưa?” Dương Lượng dừng chân lại bên cạnh xe, dùng tay áo lau mồ hôi trên mặt. Lại đảo mắt tìm kiếm xung quanh.
“Chưa đâu, của ta ít, chậm mấy ngày cũng chẳng sao cả.” Quách Toàn cúi người đón lấy chiếc sọt được đưa lên.
Dương Lượng nhớ đến chuyện bọn họ bàn hôm nọ, bèn hỏi: “Đã bàn bạc với đứa cháu ngoại của ông chưa? Đã hạ quyết tâm chưa thế?”
“Gì cơ?” Ông đăm đăm nhìn hắn một lát, rồi chợt hiểu ra, cười lớn: “À! Là chuyện đó đấy hả! Ấy, người ta bận rộn suốt ngày! Cậu xem, mấy thanh niên đều chê ta già làm không nổi việc nữa rồi đây! Ừm, không sao cả, ta già rồi, thì làm ít đi một chút, mỗi người góp một tay hết lòng hết sức là được!”
Dương Lượng nhìn thấy một người phụ nữ trẻ tuổi cũng đứng chen vào bên cạnh, cô ta từ từ dịch chiếc sọt nặng trịch trên vai xuống, lại vội vàng la lớn: “Quách đại bá, mau đỡ lấy đi chứ!”
Cô ta là một người phụ nữ gầy gò, khuôn mặt ngăm đen đỏ phừng phừng, lông mày và đôi mắt đều mảnh mai xếch ngược lên. Tóc chải ngược ra sau hết, lại búi cao lên đỉnh đầu, trông rất gọn gàng. Chỉ mặc một chiếc áo ba lỗ nam bằng vải trắng, hai bắp tay thon dài lộ ra ngoài, điều đặc biệt thu hút sự chú ý là trên cổ tay cô ta, đeo mấy vòng chuỗi hạt giả màu đỏ.
“Hì, đi máy bay tới à!” Một người nông dân trẻ tuổi đi ngang qua cười nói, “cô đúng là đại biểu trong số phụ nữ, viên phân lừa trong chuồng cừu đấy!”
Người phụ nữ đó quyết không chịu thua kém, quay đầu lại mắng: “Mẹ mày không sinh cho mày cái miệng cho đàng hoàng à!”
“Đúng! Miệng của ta kém cỏi thật đấy, ta còn chưa biết hát bài ‘Đông Phương hồng thái dương thăng’ cơ mà, hà……” Không ai chú ý đến cái biểu cảm quỷ quái mà anh ta làm cho mọi người xem, nhưng tất cả đều cười lên. Lại có người nhỏ giọng nói: “Hoan nghênh làm một bài đi chứ!”
“Ấy! Nhìn đám các người xem kìa! Có bản lĩnh thì ra đại hội đấu tranh mà nói ấy! Đừng để Ngũ Thông thần bắt mất hồn phách đấy nhé! Bà đây mà sợ ai thì không phải là con người nữa!” Cô ta quay ngoắt người bước trở về. Cô ta bước đi vừa nhanh lại vừa uyển chuyển nhẹ nhàng nhường ấy.
“Ai thế nhỉ? Người phụ nữ này không tồi đâu nhé!” Dương Lượng cảm thấy hình như mình đã từng nhìn thấy người phụ nữ này rồi, nhưng chốc lát lại không tài nào nhớ ra tên cô ta là gì, bèn hỏi Quách Toàn.
Quách Toàn cũng nheo mắt cười đáp: “Vợ của lão chăn cừu đấy, tên là Châu Nguyệt Anh, là một mụ đanh đá có tiếng, trên người mọc đầy gai góc, nhưng lại là một người phụ nữ chẳng sợ trời chẳng sợ đất, lúc mở miệng phát biểu ở đại hội còn lấn át cả đàn ông ấy chứ. Coi như là một phó chủ nhiệm phụ nữ hội đấy. Hôm nay người của hội phụ nữ nhà bọn họ cũng đều đến đông đủ cả rồi.”
“Khiêng có một sọt hoa quả, thế mà đè cho xiêu vẹo la lối om sòm, lại còn đòi xưng hùng xưng bá cơ đấy!”
“Xưng hùng cái nỗi gì! Không được đâu, thiếu mất một thứ rồi!”
Thế là mọi người lại cười ồ lên.
Chẳng mấy chốc, trên xe đã chất cao ngất nghưởng, được buộc chặt chẽ kiên cố. Hầu Thanh Hòe vô cùng đắc ý, hô lên một tiếng, Lý Chi Tường liền vung roi dài, xe bắt đầu chậm chạp chuyển bánh. Ba chiếc xe, xe nọ nối đuôi xe kia. Phía sau xe, là hơn chục con la và lừa được chất đắt hàng từ trong vườn ra, thành một hàng dài dằng dặc, những người đi theo xe, người dắt súc vật đi ở hai bên, có người áp sát vào bức tường đất bên ven đường, rướn cổ lên, mắt dõi theo đội ngũ náo nhiệt này. Có người cũng không muốn về vườn ngay lập tức, chen chúc ở cửa vườn, chỉ trỏ tán thưởng bàn tán. Việc này còn náo nhiệt hơn cả múa lân hội Nguyên Tiêu, còn khiến người ta cảm thấy mới mẻ và được hoan nghênh hơn cả kiệu ngựa rước dâu nữa cơ chứ! Lúc này Quách Toàn cũng dựa lưng vào tường đứng đó, khẽ vuốt chòm râu dê của mình, nhìn đội ngũ đã đi xa, mới nhỏ giọng hỏi Dương Lượng đang ở bên cạnh: “Những thứ này đều giao hết cho người nghèo rồi à?”
Văn Thải cũng đến vườn quả rồi, cảm giác của anh ta hoàn toàn khác biệt so với những lần đến đây trước kia. Trước đây anh ta từng bị mê hoặc bởi khu rừng sâu thẳm này. Anh ta thầm nghĩ đây quả thực là chốn thắng cảnh để đọc sách đấy! Cũng nghĩ đây là nơi điều dưỡng tuyệt vời nhất. Anh ta lưu luyến trong biển lá xanh vô tận ấy, hoa quả tựa như những đóa hoa rải rác. Anh ta lắng nghe tiếng gió thổi qua ngọn cây, lắng nghe tiếng chim chóc ríu rít ca hót, anh ta vô cùng thảnh thơi tự tại, cảm thấy rất không nợ rời xa khung cảnh này. Thế nhưng ngày hôm nay thì sao? Anh ta bị thu hút bởi những con người vui tươi. Họ nhanh nhẹn, tháo vát, họ thoải mái, hóm hỉnh, họ bận rộn mà không rối ren, họ cẩn trọng nhưng lại vô cùng tự tại. Ngày thường anh ta vẫn cảm thấy sự chậm chạp, đần độn, tẻ nhạt của những con người này, lúc này tất thảy đều biến thành bức tranh chân thực của chính mình. Mọi người nhìn thấy anh ta đến, đều cất tiếng chào hỏi, thế nhưng anh ta lại không thể thốt ra lấy một câu nói có thể khiến người ta bật cười, thậm chí còn chẳng thể thu hút được sự chú ý của ai. Anh ta nhìn thấy Nhậm Thiên Hoa gánh vác trách nhiệm chỉ huy tổng, đang điều động, tuần tra, tính toán, kiểm tra, lại đang viết lác gì đó. Bất cứ ai cũng đến tìm anh ta, đến hỏi anh ta, anh ta hết nhóm này đến nhóm khác giải quyết ổn thỏa, mọi người đều rời đi với vẻ mặt vô cùng hài lòng. Thế nhưng anh ta vẫn giống như khi ở quầy giao dịch của hợp tác xã vậy, không có một chút phong thái đặc biệt nào, không có một chút bộ dạng khác thường nào, chỉ thể hiện ra bản thân là một người vừa khiêm nhường lại vừa rảnh rỗi.
Hồ Lập Công càng nói rõ hơn: “Việc này mà đổi lại cho chúng ta đứng ra liệu có làm được không?” Đương nhiên Văn Thải vẫn sẽ tự an ủi mình: Rốt cuộc đây cũng chỉ là những chuyện mang tính kỹ thuật, hành chính, còn về việc nắm bắt chính sách thì chưa chắc nông dân đã có thể làm được. Thế nhưng anh ta lại không thể không thừa nhận năng lực của những người dân lao động trong khung cảnh như thế này, đây là điều mà anh ta chưa từng nghĩ tới, càng không thể không thừa nhận giữa bản thân mình và quần chúng, vẫn còn tồn tại một khoảng cách nhất định. Còn như nguyên nhân do đâu, là vì anh ta thông minh tài giỏi hơn quần chúng hay vì cách nhìn nhận của anh ta đối với quần chúng không chính xác, hoặc chỉ là do anh ta xa lạ với quần chúng, thì điều đó không mấy rõ ràng, anh ta cũng không buồn suy nghĩ nhiều nữa.
Họ không ở lại đây lâu lắm, rồi lại quay về, bận rộn sắp xếp những công việc đã bàn bạc từ ngày hôm qua.
Trong vườn quả vẫn náo nhiệt như cũ, đặc biệt là khi mặt trời ngả về tây, các bà lão đều chống gậy đi tới. Đây là chuyện xưa nay chưa từng nghe thấy bao giờ đấy! Hoa quả nhà địa chủ lại được người nghèo đứng ra trông coi, mang đến tận thành phố để bán. Số lượng người tham gia ngày một đông lên, những kẻ ban đầu còn có chút sợ sệt, giống như mang tâm sự gì mờ ám, cũng mặc kệ luôn. Có những kẻ vốn chỉ chạy đến xem náo nhiệt, thế mà cũng xắn tay áo vào làm. Nước đã dâng lên ngập người rồi, còn sợ gì việc bị bắn tóe vài giọt bọt nước nữa cơ chứ? Tất cả mọi người đều nhảy xuống nước, ai nấy đều có phần, thì chẳng còn gì phải kiêng dè nữa, bây giờ chỉ sợ bỏ sót mất phần mình, đem hết chỗ tốt nhường cho kẻ khác thôi! Chuyện này đã làm cho toàn bộ người nghèo trong thôn hưng phấn hẳn lên, cũng làm cho Triệu Đắc Lộc và Trương Dụ Dân mấy người vô cùng phấn khởi, họ mãn nguyện với sự kiên trì của mình, mãn nguyện với uy tín ngày càng dâng cao của bản thân trong quần chúng, người trong thôn đều bảo bọn họ làm rất tốt đấy. Họ một cách tự nhiên hy vọng mọi chuyện cứ thế thuận buồm xuôi gió tiếp diễn, đây tính ra là một điềm lành rồi. Họ không hy vọng sẽ lại có thêm chuyện gì quá phức tạp, quá phiền toái nữa.
