Nghe thấy tiếng bước chân của bọn trẻ, mọi người theo chúng đổ ra phố. Người trên đài liếc nhìn nhau, ai nấy đều hiểu chuyện gì sắp xảy ra! Đám đông đứng yên, vươn cổ nhìn. Dân binh càng thêm nghiêm mặt, không nói một lời. Trương Dụ Dân, Lý Bảo Đường, Quách Phú Quý bước ra giữa đài, Lý Xương bắt đầu hô khẩu hiệu: "Đả đảo ác bá!", "Đả đảo địa chủ phong kiến!". Mọi người vừa hô theo, vừa chen lấn về phía trước, nhưng họ theo dõi và chờ đợi với một tâm trạng vô cùng căng thẳng. Ngoài lúc hô khẩu hiệu, không gian tĩnh lặng đến đáng sợ. Một tiếng "xoạch" vang lên, dưới một mệnh lệnh khẽ khàng, các dân binh đồng loạt kéo khóa nòng súng. Người dân càng thêm hồi hộp. Lúc này, thấy ba bốn dân binh áp giải Tiền Văn Quý lên đài. Tiền Văn Quý mặc một chiếc áo kép bằng lụa màu xám, quần vải trúc trắng, hai tay bị trói quặt ra sau. Hắn hơi cúi đầu, nheo đôi mắt hẹp, đôi con ngươi như hai hạt đậu vẫn đang mạnh mẽ quan sát đám đông bên dưới. Hai con mắt rắn rết từng khiến bao người khiếp sợ này vẫn đang tỏa ra dư độc, trấn áp tâm trí của không ít người. Hai chòm râu nhọn hoắt càng làm tăng thêm vẻ âm hiểm. Trên bãi đất không một tiếng động.

Chủ tịch lo lắng nhìn chủ tịch, Lão Đổng và mấy người khác cũng nhìn nhau đầy lo âu. Họ lại nhìn Lý Xương, Lý Xương lo lắng nhìn chủ tịch, các vị chủ tịch lại nhìn đám đông, đám đông nhìn Tiền Văn Quý, họ vẫn không nói gì.

Cái uy thế ác bá suốt mấy nghìn năm từng áp bức bao thế hệ nông dân, dưới sức mạnh đó, người nông dân luôn cúi đầu. Khi đột ngột đối mặt với thế lực này đang đứng trước mặt mình trong tư thế bị trói quặt tay, họ lại trở nên đờ đẫn, nhất thời không biết phải làm sao. Một số người còn bị ánh mắt hung ác đó nhiếp phục, họ lại hồi tưởng về cuộc sống chỉ biết phục tùng, không được phép phản kháng, họ chần chừ trước cơn bão táp sắp ập đến. Họ chỉ còn biết tạm thời im lặng.

Lúc này chỉ còn lại một mình Tiền Văn Quý, hắn đứng ở mép đài, răng cắn chặt môi, mắt trợn ngược. Hắn muốn áp chế những kẻ thô lỗ này, không cam tâm bị đánh đổ. Vào khoảnh khắc này, hắn quả thực vẫn cao cao tại thượng. Hắn và thế lực thống trị bấy lâu nay đã bén rễ sâu trong ngôi làng này, ai có thể dễ dàng lay chuyển hắn chứ? Mọi người trong lòng căm ghét hắn, vừa mới chửi rủa hắn, nhưng khi hắn xuất hiện, mọi người lại nín thở, lòng căm thù đã nhường bước. Tình thế này giống như hai con gà trống trước khi chọi nhau, đều đang so kè khí thế. Sự im lặng càng kéo dài, sức mạnh của Tiền Văn Quý càng tăng thêm, xem chừng hắn sắp thắng thế. Đúng lúc này, một hán tử từ trong đám đông nhảy vọt lên. Hán tử này có đôi lông mày rậm và cặp mắt sáng ngời. Anh ta lao tới trước mặt Tiền Văn Quý chửi: "Thằng ác ôn hại người! Ngươi làm cho làng ta ra nông nỗi này. Ngươi mưu tài hại mệnh không đổ máu, hôm nay là ngày chúng ta tính sổ tổng với ngươi, tính một phen sống mái, ngươi có nghe thấy không, ngươi định thế nào đây! Ngươi còn muốn dọa người à! Không được! Cái đài này không có chỗ cho ngươi đứng! Quỳ xuống! Quỳ xuống tạ lỗi với toàn thể phụ lão trong làng!". Anh ta dùng sức đẩy mạnh Tiền Văn Quý một cái, bên dưới có người hưởng ứng theo: "Quỳ xuống! Quỳ xuống!". Hai dân binh hai bên ấn mạnh, Tiền Văn Quý khuỵu xuống, hắn quỳ rất ngay ngắn. Thế là khí thế của đám đông dâng cao, quần chúng đột nhiên được thế, bắt đầu xôn xao. Có tiếng một đứa trẻ reo lên: "Đội mũ cao đi! Đội mũ cao đi!". Quách Phú Quý nhảy lên phía trước hỏi: "Ai đội cho nó? Ai đội cho nó thì lên đi!". Dưới đài càng lúc càng hò hét dữ dội: "Đội mũ cao đi! Đội mũ cao đi!". Một đứa trẻ mười ba, mười bốn tuổi nhảy lên, lấy chiếc mũ đặt lên đầu hắn, rồi nhổ một bãi nước bọt, hằn học chửi: "Tiền Văn Quý, ngươi cũng có ngày hôm nay!". Nó nhảy xuống, một số người cười theo tiếng chửi của nó.

Lúc này đầu của Tiền Văn Quý đã cúi thấp xuống hẳn, ánh mắt âm hiểm của hắn không còn có thể càn quét trên đầu người khác nữa. Chiếc mũ giấy cao làm hắn trở nên lố bịch như một tên hề, hắn hèn mọn khom lưng, gập gối. Hắn không còn uy quyền nữa, hắn đã trở thành tù binh của bách tính, là tù nhân của bách tính.

Hán tử kia quay người lại, hướng về phía dưới đài, mọi người nhận ra anh ta là Chủ nhiệm Nông hội, Trình Nhân.

Trình Nhân hỏi mọi người: "Các vị phụ lão! Các người nhìn xem, nhìn hắn với ta thử xem, nhìn hắn da trắng thịt mềm làm sao, trời còn chưa lạnh đã mặc chiếc áo kép lụa kia kìa! Các người nhìn ta xem, nhìn lại chính mình xem, chúng ta thế này còn ra dáng con người nữa không! Hừ! Khi mẹ sinh chúng ta ra, ai chẳng giống ai? Hừ! Chúng ta lấy máu mồ hôi nuôi hắn, hắn ăn máu mồ hôi của chúng ta, áp bức chúng ta mấy chục năm nay, hôm nay chúng ta đòi hắn có tiền trả nợ, có mạng trả mạng, có đúng không?".

"Đúng! Có tiền trả nợ, có mạng trả mạng!"

"Chúng ta không cần sợ hắn nữa, hôm nay là lúc người nghèo chúng ta lật mình! Chúng ta không cần nể nang gì nữa. Ta là Chủ nhiệm Nông hội, mấy hôm trước đấu tranh cũng không tích cực, ta không ra gì, ta quên gốc gác rồi! Ta có lỗi với toàn thể phụ lão trong làng. Ta tình nguyện để các người nhổ vào mặt, đánh ta, ta không oán thán. Bây giờ ta đã nghĩ thông suốt rồi, ta phải cùng hắn tính sổ. Từ nhỏ ta đã theo mẹ chịu đói khát. Ta vì cái gì? Vì làm trâu làm ngựa, làm chó săn cho hắn à? Không được, ta phải nói cho các người biết, tối qua hắn còn phái vợ đến mua chuộc ta đây này, các người xem, đây là cái gì?". Trình Nhân mở gói vải trắng nhỏ đó ra. Từng tờ khế ước rơi ra. Bên dưới lại rộ lên một tràng xôn xao, những tiếng kinh ngạc, căm ghét, chửi rủa, đồng tình, ủng hộ đồng loạt vang lên.

"Hừ! Ta không phải là loại người đó, ta phải tính sổ với con lợn con chó ăn thịt người này đến cùng! Ta chỉ có một lòng, ta là người nghèo, ta theo người nghèo, đi theo Mao Chủ tịch đến cùng!". "Nông dân chúng ta đoàn kết lại! Tiêu diệt triệt để thế lực phong kiến!". Lý Xương cũng lao lên phía trước đài hô lớn. Quần chúng hò reo theo anh.

Trương Dụ Dân cũng nắm chặt tay, anh hô: "Trình Nhân không tư vị, là tấm gương tốt của chúng ta!". "Nông dân thiên hạ là một nhà!". "Ủng hộ Mao Chủ tịch!". "Theo Mao Chủ tịch đến cùng!".

Trên đài dưới đài gào thét thành một khối.

Thế là mọi người đều xông lên đài, họ tranh nhau chất vấn Tiền Văn Quý. Vợ của Tiền Văn Quý cũng khóc mếu máo, đứng sau lưng chồng, van xin mọi người: "Các vị gia gia ơi, tha cho lão già nhà tôi đi! Các vị gia gia ơi!". Tóc bà ta đã xõa tung, bông hoa trên đầu không còn nữa, chỉ thấy loáng thoáng vết mực đen trên mái tóc thưa thớt, giống hệt một con hề trên sân khấu, vừa vặn xứng đôi với chồng mình. Cả đời bà ta làm cái loa cho hắn, giờ vẫn đứng canh bên cạnh, không muốn tách rời số phận của họ.

Từng chuyện, từng chuyện một được kể lại, Lưu Mãn trong đám đông thỉnh thoảng lại dẫn dắt mọi người hô khẩu hiệu. Một số người sốt ruột, liền đứng lên đài, đấm đá chất vấn hắn, người bên dưới lại tiếp sức: "Đánh nó, đánh chết nó đi!".

Tiền Văn Quý bị dồn vào đường cùng, nghĩ bụng hảo hán không chịu thiệt trước mắt, đành nói: "Các vị gia gia ơi, tất cả là do tôi sai rồi! Có cũng được, không có cũng được, tôi đều thừa nhận hết, chỉ xin mọi người khoan hồng, khoan hồng cho!".

Vợ hắn cũng khóc lóc nói: "Nể mặt con trai chúng tôi đang làm trong Bát Lộ Quân, khoan hồng cho ông ấy đi!".

"Mẹ kiếp!" Lưu Mãn nhảy lên, "Ta oan cho ngươi à! Ngươi nói xem ngươi lừa cha ta mở cối xay, có chuyện này không?".

"Có, có." Tiền Văn Quý đành đáp.

"Ngươi bắt anh cả ta đi lính, có chuyện này không?".

"Có, có."

"Anh hai ta bị ngươi ép đến phát điên, có chuyện này không?".

"Có, có, có."

"Ta có oan cho ngươi không?".

"Không, không."

"Mẹ kiếp! Thế tại sao ngươi lại nói 'có cũng được, không có cũng được', các ngươi hỏi xem chuyện nào là oan cho hắn? Mẹ kiếp, hắn còn ở đây giả ngu kìa. Nói cho ngươi biết, ta liều mạng với ngươi, trả cha lại cho ta! Trả anh cả lại cho ta! Trả anh hai lại cho ta!".

Bên dưới hô vang: "Bắt nó đền mạng!", "Đánh chết nó đi!".

Mọi người đều tràn lên, một tràng gào thét hỗn loạn: "Đánh chết nó đi!", "Đền mạng!".

Một đám người xông vào đánh hắn. Cũng chẳng biết ai ra tay trước, có một người đánh, những người còn lại đều lao lên tranh nhau, đám người phía sau không chen vào được, liền lớn tiếng hô:

"Lôi xuống! Lôi xuống! Mọi người cùng đánh!"

Mọi người chỉ có một cảm xúc – trả thù! Họ muốn báo thù! Họ muốn trút bỏ nỗi hận, nỗi đau bị áp bức từ đời tổ tông, mối thâm thù đại hận mấy nghìn năm qua, họ dồn hết mọi oán hận lên người một mình hắn. Họ hận không thể ăn tươi nuốt sống hắn.

Mặc dù hai bên có người ngăn cản, vẫn không ngăn được những người xông lên đài, họ vừa chửi vừa đánh, thực sự đã lôi Tiền Văn Quý xuống khỏi đài, thế là đám đông càng chen lấn xô đẩy. Một số người trèo lên từ trên vai người khác để tiến lên phía trước.

Áo lụa của Tiền Văn Quý bị xé rách, giày không biết mất đâu, chiếc mũ giấy cao cũng bị giày xéo nát bươm, từng mảnh bị giẫm dưới chân, trật tự hỗn loạn tơi bời, suýt chút nữa là đánh chết hắn. Trương Dụ Dân nhớ tới lời dặn cuối cùng của Chương Phẩm, anh nhảy vào giữa đám đông, không thể ngăn cản được, đành lấy thân mình che lên người Tiền Văn Quý, lớn tiếng hét: "Muốn đánh chết thì từ từ đã! Chúng ta phải hỏi ý kiến huyện chứ!". Dân binh mới vội vàng cản mọi người lại. Người dân trong lòng vẫn hận, thấy Trương Dụ Dân che chở cho hắn, không phục, vẫn cứ lao lên. Trương Dụ Dân đã ăn không ít cú đấm, nhưng vẫn phải nói với mọi người: "Thề với trời, ngày nào tôi cũng lo không đấu tranh lại hắn! Giờ mọi người muốn đánh chết hắn, tôi còn gì không muốn, tôi cũng sớm muốn đánh chết hắn, trừ hại cho vùng này rồi, haizz! Chỉ là! Cấp trên không có lệnh, tôi không dám, tôi không gánh nổi trách nhiệm này, giết người kiểu gì cũng phải qua huyện phê chuẩn, tôi xin mọi người hoãn cho hắn mấy ngày nhé. Coi như giúp tôi, giữ cho hắn cái mạng, từ từ mà trị nó".

Lúc này cũng có nhiều người đi tới, giúp anh cản đám đông lại, và nói: "Trương Dụ Dân nói đúng, xử lý ngay lập tức thì quá hời cho nó, chúng ta cũng phải từ từ cho nó chịu khổ". Nhiều người liền đổi ý: "Chuyện giết người này, tốt nhất là hỏi huyện, huyện chắc cũng không từ chối yêu cầu của bách tính đâu, giữ lại mấy ngày cũng được". Nhưng một số người vẫn không phục: "Tại sao không được đánh chết? Bách tính muốn đánh chết nó, có gì mà không được?". Lão Đổng bước ra hỏi mọi người: "Tiền Văn Quý nợ tiền các người, nợ mạng các người, chỉ đánh chết hắn là trả được sao?".

Bên dưới đáp: "Chết mấy thằng như nó cũng không trả nổi".

Lão Đổng lại hỏi: "Các người xem, tên này còn chịu được mấy cú đấm nữa?".

Lúc này đã có người khiêng Tiền Văn Quý đặt lại lên đài. Hắn nằm đó như con chó sắp chết, thở hổn hển, lại có người nói: "Đánh chết thằng chó đẻ này đi!".

"Hừ! Nó mà chết thì không chịu tội nữa đâu, chi bằng chúng ta làm cho nó muốn chết không được, bắt nó làm cháu mấy ngày có được không?". Mặt Lão Đổng đỏ bừng vì phấn khích, trở thành một khuôn mặt đồng hun. Ông vốn là người làm thuê, vừa thấy người giống như mình dám nói, dám làm, tim ông không ngừng đập, vì vui sướng mà kích động.

Có người đáp: "Được đấy!".

Cũng có người đáp: "Cỏ phải nhổ tận gốc, nếu không mãi là tai họa!".

"Các người còn sợ nó à? Không sợ nữa, chỉ cần chúng ta đoàn kết lại, đều giống như hôm nay, chúng ta có thể khuất phục được nó, các người nghĩ cách trị nó đi".

"Được, tôi xin có ý kiến, bắt nó để cho cả làng nhổ vào mặt, được không?".

"Được!"

"Tôi bảo là đem tài sản của nó sung công cho mọi người chia nhau".

"Bắt nó viết cam kết, nhận lỗi, sau này còn chống lại chúng ta nữa thì lấy mạng nó".

"Đúng, bắt nó viết cam kết, gọi nó tự tay viết".

Lúc này Tiền Văn Quý lại bò dậy, quỳ xuống đất dập đầu với mọi người, mắt phải bị đánh sưng vù, mắt trông càng nhỏ hơn, môi rách, máu lại dính đầy bùn đất, hai chòm râu rủ xuống bẩn thỉu, trông không ra hình người. Hắn tạ ơn mọi người, giọng cũng không còn sang sảng, ấp úng nói: "Các vị gia gia! Tôi lạy các vị gia gia đây, trước đây tôi sai cả rồi, cảm ơn ân huệ của các vị gia gia!......".

Một đám trẻ con đều lén bắt chước giọng của hắn: "Các vị gia gia!......".

Hắn lại bị lôi đi viết cam kết, hắn đã mất hết thần trí, nhưng vẫn không thể không cầm cây bút đang run rẩy kia lên, viết từng dòng xuống. Đại hội liền thảo luận vấn đề tịch thu tài sản của hắn, tất cả tài sản của hắn đều sung công, kể cả của Tiền Lễ cũng vậy, nhưng họ buộc phải để lại hai mươi lăm mẫu của Tiền Nghĩa, người dân trong lòng không cam tâm, đây là quy định của cấp trên, hắn đã là chiến sĩ Bát Lộ Quân rồi! Người dân đành phải bỏ qua.

Lúc này mặt trời đã ngả về tây. Một số đứa trẻ không chịu nổi đói, ở phía sau hội trường đá mấy viên sỏi. Một số phụ nữ cũng lén chuồn về nhà nấu cơm, chủ tịch đoàn vội thúc giục Tiền Văn Quý viết nhanh lên, "Ai mà chờ được ngươi lề mề chậm chạp, bản lĩnh thường ngày của ngươi đâu hết rồi!".

Khi chủ tịch đoàn đọc bản cam kết, mọi người lại căng thẳng lên, mọi người hô: "Bắt nó tự đọc!".

Tiền Văn Quý quỳ giữa đài, mặc chiếc áo kép lụa đã rách nát, giày cũng không có, không dám nhìn thẳng vào ai. Hắn đọc:

"Trước đây tôi ở trong làng làm nhiều việc ác, ức hiếp dân lành......"

"Không được, viết mỗi chữ 'tôi' không được, phải viết 'ác bá Tiền Văn Quý'".

"Đúng, phải viết 'ác bá Tiền Văn Quý'!".

"Đọc lại từ đầu đi!".

Tiền Văn Quý đành đọc lại: "Ác bá Tiền Văn Quý trước đây ở trong làng làm nhiều việc ác, ức hiếp dân lành, đáng muôn chết, nhờ ân huệ của chư vị thân hữu......"

"Phát rắm mẹ ngươi, ai là thân hữu của ngươi?". Một ông lão lao lên nhổ vào mặt hắn một cái.

"Đọc tiếp đi! Là toàn thể bách tính trong làng!".

"Không đúng, ta là bách tính gì của nó!".

"Gọi là đại gia cũng được".

"Gọi là cùng đại gia (đại gia nghèo), chúng ta không dám làm tài chủ đại gia đâu! Đại gia là người có tiền mới làm".

Tiền Văn Quý đành phải đọc: "Nhờ ân huệ của cùng đại gia (đại gia nghèo) trong làng,......"

"Không được, không được gọi là cùng đại gia, hôm nay là lúc người nghèo chúng ta lật mình, gọi là 'lật mình đại gia' mới đúng".

"Đúng, gọi là 'lật mình đại gia'".

"Ha... hôm nay chúng ta là 'lật mình đại gia', ha...".

"Nhờ ân huệ của 'lật mình đại gia', để lại cho tôi cái mạng tàn......".

"Cái gì, ta không hiểu. 'Lật mình đại gia' chúng ta không cho phép ngươi dùng loại văn chương này, dứt khoát một chút, giữ lại cái mạng chó của ngươi!". Trong đám đông lại ngăn Tiền Văn Quý lại.

"Đúng, giữ lại cái mạng chó của nó!". Mọi người đều phụ họa theo.

Tiền Văn Quý đành phải đọc tiếp: "Giữ lại cái mạng chó của tôi, sau này sẽ cải tà quy chính, nếu còn chút nào phạm pháp, phản đối mọi người, xin cam chịu xử tử. Ác bá Tiền Văn Quý lập bản cam kết này, vẽ dấu tay trước mặt mọi người. Ngày mùng ba tháng tám".

Chủ tịch đoàn lại cho mọi người thảo luận, cũng không còn ý kiến gì nhiều, chỉ có một số ít người vẫn cảm thấy quá hời cho hắn, nên cho đánh thêm mấy cú nữa mới tốt.

Tiền Văn Quý bị thả về trước mặt mọi người, chỉ được tạm thời ở trong sân nhà Tiền Nghĩa, toàn bộ tài sản ngoài ruộng đất của hắn, lập tức do Nông hội dán niêm phong. Để lại bao nhiêu cho hắn, giao cho Ủy ban Phân chia Ruộng đất định đoạt.

Cuối cùng bầu Ủy ban Phân chia Ruộng đất, tên của Lưu Mãn được tất cả mọi người xướng lên. Quách Phú Quý cũng được bầu chọn. Lý Bảo Đường làm chủ tịch rất khá, mọi người cũng bầu cho ông ta. Quách Toàn là một nông dân già, rành rẽ ruộng đất trong làng nhất, nên cũng được bầu chọn. Ông vuốt chòm râu như hai cái bàn chải của mình ngượng ngùng nói: "Các người không chê tôi già, cần tôi làm chút việc, tôi sao có thể không đến chứ!".

Mọi người lại bầu Nhậm Thiên Hoa, anh ta là tay tính toán giỏi, đầu óc linh hoạt, nếu không có anh ta, sổ sách sẽ loạn thành một đống. Hầu Thanh Hòe cũng biết tính toán, lại trẻ tuổi, không sợ đắc tội người khác, có người đề cử anh ta, cũng được thông qua. Cuối cùng họ còn bầu Chủ nhiệm Nông hội Trình Nhân. Trình Nhân không bị Tiền Văn Quý mua chuộc, kiên quyết lãnh đạo mọi người làm đấu tranh, họ ủng hộ vị Chủ nhiệm Nông hội này.

Cuộc cải cách ruộng đất lần này đến đây coi như đã có manh mối, mọi người tuy vẫn còn nhiều lo lắng, nhưng coi như đã vượt qua một cửa ải lớn, nhổ được cây cột cờ lớn. Họ còn phải tiếp tục đấu tranh xuống dưới, đánh giặc với thế lực ác bá trong làng, họ còn phải tính sổ từng người một. Họ muốn lật mình triệt để. Họ có sức mạnh, sự thật hôm nay khiến họ hiểu rằng họ có sức mạnh, lòng tin của họ đã nâng cao, thôn Noãn Thủy đã không còn là thôn Noãn Thủy của ngày hôm qua nữa, họ hoan hô khi bế mạc hội nghị. Âm thanh như sấm dội lấp đầy không gian. Đây là một kết thúc, nhưng cũng là bắt đầu.