Cố nhị cô nương rời khỏi cái nhà này, giống như con chim tuột khỏi lồng, cô ấy có sức sống trở lại, cô ấy lại trẻ trung rồi, cô ấy mới hai mươi ba tuổi. Bản thân cô ấy vốn rất giống một gốc cây táo dại, thích cơn gió sớm mát lạnh và ánh mặt trời rực rỡ. Cô ấy không thể gọi là xinh đẹp diễm lệ, bù lại vóc người khỏe mạnh vạm vỡ. Từ sau khi xuất giá, cô ấy liền thay đổi hoàn toàn, chưa từng mang lại cho người ta cảm giác về cái phong vận tự đắc của nàng dâu mới, giống như cỏ dại rời khỏi mặt đất, trở nên héo hắt. Cô ấy và Tiền Nghĩa cũng chẳng có gì để nói, người ta là thanh niên, tính tình hơi thô lỗ, nhưng bọn họ là một đôi vợ chồng chính chuyên, không cần mọi người phải suy tính mưu mô gì. Mùa xuân Tiền Nghĩa đi tòng quân, cô ấy không muốn, cũng không phải vì không nỡ xa đàn ông, chỉ cảm thấy hơi uất ức, mà lại không nói rõ được lý do, cô ấy đã khóc. Tiền Nghĩa cũng có điểm không nỡ, nghĩ cô ấy còn trẻ, chưa có con cái; nhưng cha anh ta nhất định bắt đi, Tiền Nghĩa cắn răng một cái liền đi. Cô ấy muốn ra ở riêng, bố chồng từng chia năm mươi mẫu đất cho hai người con vào mùa xuân, trên thôn cũng đã khai báo nhân khẩu lại, trên hình thức là đã phân gia, thế nhưng muốn thực sự ra ở riêng thì không được. Bố chồng nói ra ở riêng rồi ai nấu cơm cho tao? Tao bây giờ cũng là vô sản rồi, không thuê nổi người nữa đâu. Cố nhị cô nương là một người phụ nữ sinh ra từ nghề làm ruộng, cô ấy thích hoạt động ngoài đồng, muốn làm những việc tốn sức mà đơn giản, bây giờ từ sáng đến tối cứ quẩn quanh trong nhà nấu cơm, may vá,người phụng dưỡng bố mẹ chồng, cô ấy thật sự không đành lòng. Từng yêu cầu đi lớp xóa nạn mù chữ cùng với Hắc Ni, nhưng cũng không được chuẩn bị cho. —— Kỳ thực đây đều không phải là lý do khiến cuộc sống của cô ấy không yên ổn, cô ấy chủ yếu là sợ, cô ấy sợ cái gì chứ? Đây là điều ngay cả bản thân cô ấy cũng không dám nói với chính mình, cô ấy sợ, cô ấy sợ bố chồng mình.
Đi ra từ ngõ nhỏ, rẽ đến trung tâm thôn, ở đây có một trường tiểu học, nó chiếm căn nhà đẹp nhất toàn thôn, vốn là miếu Long Vương trước kia. Trường tiểu học này thường truyền ra tiếng hát vang dội đều đặn, truyền ra tiếng cười vui, chỉ khi trời tối mới ngừng hoạt động náo nhiệt. Ngoài cổng trường có hai cây cổ thụ, dưới gốc cây có mấy chiếc ghế đá không ngay ngắn, thường có người đến hóng mát, hút thuốc. Phụ nữ thì ngồi ở chỗ xa hơn một chút để vá đế giày, hoặc là chỉ bồng con của họ. Trên bãi trống đối diện trường học, có một cái đài lớn hình vuông, nơi này vốn là một cái sân khấu, bây giờ đã tháo dỡ thành thế này. Phía trước nó cũng có hai cây hòe lớn, cành lá đan xen dày đặc trên đỉnh hai cây thân cây, tự nhiên dựng lên một cái mái che mát cho phía trước sân khấu này. Dưới gốc cây bên này cũng thường dừng lại một hai gánh hàng rong, hoặc là người bán dưa hấu. Phía sau sân khấu hai bên có hai con đường hình bán nguyệt, bên trái có hợp tác xã, bên phải có một xưởng đậu phụ. Bên cạnh hợp tác xã được đặt một bảng tin đen lớn, trên bức tường bên ngoài xưởng đậu phụ thì viết một khẩu hiệu chữ lớn: "Vĩnh viễn đi theo chủ tịch Mao!" Ở giữa là con đường lớn hướng về phía nam, hai bên đường toàn là nhà gạch, người có tiền trong thôn sống ở đây. Đi về phía tây là rất nhiều ngõ nhỏ, toàn là nhà đất. Nơi này ở vừa chật chội, lại vừa bẩn.
Cố nhị cô nương và Hắc Ni rẽ ra từ góc phía đông bắc, đi về phía con đường hướng nam. Người nhà Cố Dũng vốn dĩ đã chuyển từ phía tây ra con đường ở giữa này từ mấy năm trước, ở căn nhà của đại địa chủ Lý Tử Tuấn - Lý Tử Tuấn.
Lúc này nhà họ Cố đã chỉ còn lại vợ của Cố Dũng là Cố nhị ma và mấy đứa cháu ở nhà; đại cô nương ở cạnh mẹ không ra ngoài, đang giặt giũ quần áo thay ra của đám cháu trai cháu gái. Buổi sáng trong sân có một nửa diện tích râm mát, vẫn chưa cảm thấy rất nóng. Cố nhị ma ngồi ở bên cạnh con gái, nhặt đậu đũa, hai người đang trò chuyện phiếm. Mấy đứa trẻ đang kéo một chiếc ghế đẩu nhỏ bị lật ngược trong sân, đằng trước ghế buộc một sợi dây, giữa ghế đặt một viên gạch.
Đi vòng qua lầu quạ rồi bước vào cửa, Nhị cô nương liền gọi chị gái, Đại cô nương quay đầu nhìn thấy đằng sau em gái còn đi theo Hắc Ni, liền đứng lên, vươn hai bàn tay còn ướt, nghênh đón, mọi người nhìn nhau đánh giá, hàn huyên, Cố nhị ma cũng nói:
"Hắc Ni! Hôm nay ngọn gió nào thổi em đến đây thế? Nhị ca của em có thư gửi về không?"
Bọn họ cũng ngồi xuống chỗ râm mát trong sân, đại cô nương từ trong phòng cầm ra một chiếc quạt xếp đưa cho Hắc Ni, Hắc Ni mở ra xem hình vẽ ở trên.
Nhị cô nương cũng hùa theo nhặt đậu đũa, chị gái cô đang kể cho bọn họ nghe một câu chuyện hoang đường về một người biến thành sói ở thôn của họ. Toàn bộ đây là những lời vô căn cứ nghe được, thế nhưng người kể lại kể cứ như thật, người nghe cũng rất hào hứng. Sau đó cô ấy lại nhắc tới tiên sinh Mã đại nổi tiếng ở thôn của họ, vị tú tài già này lần này lại viết thiệp đầu đen lên huyện, tố cáo cán bộ thôn là "hại nước hại dân, mưu đồ bất quỹ", nói bọn họ là bù nhìn, cán bộ thôn đã mang bức thư này từ trên khu về, tất cả mọi người đều xem, ai cũng không hiểu, mọi người đều cười hỏi: "Cái gì gọi là bù nhìn?" Ngày nay trong thôn không có ai thèm đếm xỉa đến ông ta, con trai ông ta còn chẳng buồn nói chuyện cùng ông ta, trước kia vợ ông ta chính là vì ông ta, vì con lừa già đó mà bỏ chạy. Tên khốn kiếp đó căn bản không phải con người, bây giờ hơn sáu mươi tuổi rồi, mà vẫn còn thèm thuồng phụ nữ. Toàn thôn ai mà không biết hắn.
Đại cô nương phơi quần áo vừa giặt lên dây thép, bọn họ chuyển vào trong nhà chính, cửa sổ lưới rách rồi, cũng không có ai vá lại, trong phòng rất nhiều ruồi nhúa, bản thân mẹ cũng tự nói ở nhà lớn của người ta thành ra tan hoang cả rồi.
Cố nhị ma đem đậu đã nhặt xong bỏ vào trong phòng bếp, lại xách ra một ấm trà, thế là bọn họ lại tiếp tục kể chuyện, đại cô nương lại kể nội dung của một vở kịch. Đây là vở kịch mà cô ấy mới đi xem ở trấn Bình An gần đây. Trong vở kịch này kể về con gái của một tá điền bị thiếu gia nhà chủ bắt nạt thế nào, cha bị bức chết, bản thân phải làm nha hoàn để trả nợ, lão thái thái đánh cô ta, thiếu gia cưỡng hiếp cô ta, cô ta mang thai ngoài ý thú, không còn mặt mũi gặp ai, sau đó còn muốn bán cô ta đi... Đại cô nương khen vở kịch này diễn quá hay, nói người xem kịch có rất nhiều người đã khóc. Người phụ nữ ở nhà bên cạnh nhà bọn họ khóc thảm thiết nhất, cuộc sống của cô ta cũng giống hệt như trong kịch, cũng là bị bán đi như thế. Kịch diễn xong mọi người vẫn không nỡ rời đi. Trên đường về nhà mọi người mắng tên đại thiếu gia kia rất thậm tệ. Mọi người đều nói: "Đáng kiếp hắn ta, nên để mọi người đánh chết tươi mới đúng! Sao không xử quyết mà lại áp giải lên huyện rồi? Biết ngày nào mới xử bắn hắn chứ."
Hắc Ni nghe một lúc, cảm thấy mệt mỏi, cô ấy liền cáo từ về nhà trước, bọn họ cũng không giữ lại. Cô ấy quên sạch sành sanh dặn dò của bác hai, một câu cũng không hỏi. Sau khi cô ấy đi rồi, cô ấy liền lại trở thành đề tài trò chuyện của bọn họ, bọn họ nhắc đến tuổi tác của cô ấy, nhắc đến sự đáng thương không cha không mẹ của cô ấy, chà, trông thì phát triển rất tốt, mặc cũng khá, chỉ là không ai xót thương, cho đến bây giờ vẫn chưa có chốn dung thân, thiếu một nhà chồng, không biết tương lai sẽ là cái số mệnh gì!
Cuối cùng đại cô nương kể với em gái mình, thôn của bọn họ có rất nhiều lời đồn, cán bộ thôn đã đi trấn Bình An họp rồi, trấn Bình An náo nhiệt lắm, ngày nào cũng họp, sắp cộng sản hóa rồi, chia đều ruộng đất rồi, nghe nói cầu Bát Lý cũng sắp náo loạn lên rồi. Bố chồng cô ấy vì chuyện này mà lo lắng không thôi, năm ngoái cầu Bát Lý náo loạn thanh toán, đánh chết một người, tịch thu tài sản của bọn họ, năm nay lại muốn cộng sản hóa, chà, có rất nhiều người đã bắt đầu tính toán ruộng đất nhà chồng cô ấy rồi. Bố chồng sắp xếp tìm cán bộ để cầu xin, muốn chia ruộng đất thì cứ để chia đi, chỉ là đừng đấu tố. Bố chồng lại sợ đem cả hai chiếc xe cũng chia mất, cho nên để tía mau chóng đánh về một chiếc, bố chồng bảo người ta cứ nói là bán đi rồi, đợi qua đợt này hãy tính sau. Sau đó đại cô nương cũng học theo giọng điệu của bố chồng cô ấy mà nói: "Cộng sản, tốt thì tốt thật, người nghèo mới có thể được thơm lây, chỉ cần mày có một chút tài sản là gặp họa ngay; Bát Lộ quân không đánh người, không mắng người, mượn đồ vật phải trả lại, điều này quả thực cũng rất tốt, nhà chúng ta hơn nửa năm nay, làm chút buôn bán cũng kiếm được, tính theo lương tâm, so với lúc người Nhật Bản ở đây, cuộc sống rốt cuộc tốt hơn nhiều lắm. Chỉ có một nỗi, cứ bắt người nghèo náo động đổi đời, đổi đời thì rốt cuộc vẫn phải dựa vào bản thân chịu khổ kiếm tiền, sung công tài sản của người ta, thì có thể phát tài lên được sao?"
