Ngoài cửa hợp tác xã, trên đường phố, sát chân tường chỗ bóng râm, đứng rất nhiều người, dưới bóng cây bên cạnh bệ nền cũng xổm không ít người. Họ đều đang bàn tán xôn xao ở đó. Dương Lượng nhìn thấy chồng của Đổng Quế Hoa là Lý Chi Tường cũng ở đây, biết trong lòng anh ta có việc vẫn chưa được giải quyết, nhất thời không thể hăng hái lên được, bấy giờ liền bước qua hỏi anh ta mấy ngày nay làm việc gì, nho sắp thu hoạch chưa? Lý Chi Tường đáp rằng, vườn của anh ta đã tìm một người thím góa già đến trông nom, ban ngày vợ anh ta đến phụ giúp thu dọn, nho đã sắp chín, hơn chục ngày nữa là có thể thu hoạch được. Vì trước mắt không có gì ăn, nên anh ta đi làm thuê ngắn hạn, chạy tới Sa Thành, bán hoa quả đấy.

“Các anh đều là người bán hoa quả à?” Dương Lượng đảo mắt nhìn sang bên cạnh. “Không phải đâu,” một ông cụ bên cạnh đáp lời, “Chúng tôi là người trông vườn.”

“Anh trông vườn nhà ai thế?”

“Hắn ta tên là Lý Bảo Đường, chính là người trông vườn cho Lý Tử Tuấn.” Lý Chi Tường đáp thay ông cụ.

“Ồ!” Dương Lượng bèn đánh giá kỹ lưỡng ông cụ này, tiếp tục hỏi: “Lý Tử Tuấn trốn đi thế nào vậy, hắn ta có nói gì không?”

“Không, hắn ta chẳng nói gì cả, chỉ bán hoa quả thôi, từ lúc các cậu đến là bắt đầu bán rồi, lúc đó hoa quả còn chưa chín hẳn đâu. Một ngày phải tiêu thụ bảy tám trăm, một nghìn cân cơ.”

“Đêm hôm trước khi hắn đi, trong thôn có người tìm hắn đấy.” Lý Chi Tường lại bổ sung thêm.

Ông cụ lại huých cùi chỏ vào anh ta một cái, chỉ nói: “Người bán hoa quả đã không chỉ có một mình nhà hắn, nếu cán bộ thôn không quản chuyện này, thì thành quả chiến thắng của Thôn Noãn Hoành thủy (Noãn Thủy Đồn) sẽ mất đi hơn một nửa đấy. Năm nay là năm được mùa, gần mười năm nay chưa từng tốt như thế.”

“Nếu chiếm được Đại Đồng, hoa quả sẽ lập tức tăng giá đấy. Trước kia chúng ta không chỉ đi về phía tây, mà còn tiêu thụ cả về phía đông nữa, chuyến tàu hỏa nào mà chẳng chở mấy toa xe hoa quả.”

Một người khác ngồi xổm bên cạnh cũng lên tiếng.

“Cậu cũng là người bán hoa quả à?” Dương Lượng nhìn thấy anh ta là một thanh niên trẻ tuổi. “Không, anh trai tôi có một mẫu rưỡi vườn nho, nghe nói nông hội muốn tịch thu hết hoa quả, anh trai tôi sợ hãi muốn chết vì sợ bị thanh trừng vườn nho của mình, bản thân lại không dám đến hỏi, nên bảo tôi đến thăm dò. Đồng chí Dương, nhà anh tôi tổng cộng mới có năm mẫu đất, ba mẫu rưỡi là đất ruộng nước, ba nhân khẩu, cuộc sống trôi qua cũng tàm tạm, cũng chẳng tính là giàu có gì, anh nói họ có chia đều đất của anh ấy không?” Thanh niên đó bèn tranh thủ cơ hội hỏi luôn.

“Anh trai cậu từng làm chuyện xấu trong thôn à?”

“Hà, chuyện tốt chuyện xấu đều chẳng dính dáng gì đến anh ấy, bận lo mấy mẫu đất của mình còn chẳng xuể nữa là.

Anh trai nó cũng là một người thật thà.” Lý Chi Tường lại thay mặt cậu ta đáp lời.

“Thế thì sợ cái gì, có phải địa chủ đâu, cũng chẳng phải ác bá, vội cái gì chứ? Một người nông dân, đứng cùng một chỗ với đại chúng, không chia được chút đất, thì cũng chia được chút tài sản tịch thu từ kẻ khác, người nghèo nắm quyền, bản thân mình cũng có lợi ích chứ! Cậu về bảo với anh trai mình, đừng có sợ, nếu có ai từng bắt nạt anh ấy, anh ấy còn có thể báo thù nữa cơ. Mọi người xem thử đi, có nên như thế không?”

“Đúng vậy đấy, có mấy mẫu đất thì cũng chẳng tính là gì, đất thì có tự mọc ra lúa gạo được đâu, chẳng phải đều là mồ hôi nước mắt của chính mình làm ra hay sao.” Mọi người đều cười nói.

“Anh trai cậu ta bị dọa cho sợ chết khiếp rồi. Người khác dọa anh ấy, bảo anh ấy là trung nông, nói lật đổ địa chủ xong sẽ lật đổ phú nông, lật đổ phú nông xong sẽ lật đổ trung nông, bảo rằng bây giờ chỉ có đồ khốn cùng mới có ngày tháng dễ chịu, kẻ nghèo kiết xác không chịu lao động, dựa vào đấu tranh, ăn thành quả chiến thắng, ăn đồ ngon thôi. Anh trai cậu ta không phục, đã giết cả một con lợn, bảo rằng bản thân cũng ăn mừng một bữa, đỡ cho đến lúc sau nhìn người khác ăn lại thấy xót ruột.” Lại có người chen vào tranh nói.

“Thực sự sẽ không bán hoa quả của anh ấy chứ?” Cậu thanh niên kia vẫn đuổi theo hỏi cho rõ ràng.

“Ấy, nhìn cậu kìa, đồng chí vừa mới nói rồi đấy thôi, xem ý kiến của mọi người thế nào đã!”

“Ừm, đại chúng có ý kiến gì nào, nông hội nói muốn bán, đại chúng cũng chẳng dám nói là không bán, nếu đồng chí nói một câu, câu đó mới có trọng lượng. Đồng chí Dương, xin anh hãy nói với nông hội đi.” Cậu thanh niên càng xích lại gần hơn.

“Nông hội là của mọi người cơ mà, có phải của riêng mấy người đâu, nông hội ắt phải nghe ý kiến của mọi người chứ. Nếu không nghe, các cậu cứ trái ý họ, có chuyện gì cứ mạnh dạn nói ra, có Đảng ở đây làm chỗ dựa cho mọi người. Thế nào?” Lời này của Dương Lượng đã làm mọi người đều cười vui vẻ, có người nửa tin nửa ngờ, có người phụ họa theo: “Có các đồng chí ở đây, chúng ta chẳng sợ gì sất, nếu không, sao còn có thể bán hoa quả của người khác cơ chứ!”

Lúc này Lão Đổng, Văn Thải, Hồ Lập Công cũng bị vây ở giữa, mọi người đều bàn về chuyện bán hoa quả, Văn Thải hỏi: “Những người có vườn quả chẳng phải đều bắt đầu hoảng sợ rồi sao? Có bao nhiêu nhà có vườn quả thế?”

“Chẳng phải đều đang hoảng loạn lên sao.” Quần chúng đáp.

Hồ Lập Công bảo anh ta, mười một nhà địa chủ, mười lăm nhà phú nông đều có vườn quả, lại thêm năm nhà trung nông, hai mươi nhà bần nông cũng có hoa quả đấy. Vườn nho không được tính vào trong đó, sản lượng nho thì chẳng đáng là bao.

“Chẳng lẽ lại đem cả hoa quả của người nghèo ra bán ư? Chỉ có thể bán của địa chủ và phú nông thôi chứ.” Trong đám đông lại có người lên tiếng.

“Phú nông cũng có người không bị thanh trừng, vơ đũa cả nắm gom hết lại thế này thì không hay lắm đâu. Như vậy năm nhà trung nông kia cũng sẽ hoảng sợ theo. Cách làm này là do các anh nghĩ ra, hay là do nông hội nghĩ ra?” Văn Thải cảm thấy cứ không phân rõ phải trái như thế thì không ổn lắm.

Mọi người bèn nhìn nhau, không nói gì nữa.

“Có gì mà phải quan trọng hóa thế,” một lát sau, trong đám đông có một người đứng ra nói, người này là con trai của Hầu Trung Toàn — Hầu Thanh Hòe, “Chúng ta đâu có cướp bóc tống tiền ai, sổ sách hoa quả nào không đáng bị thanh trừng thì vẫn có thể trả lại cho người ta chứ sao, họ có bao nhiêu hoa quả thì tự họ đến cân đong, chúng ta làm việc theo công lý, chẳng phải là được rồi sao.”

“Đem hoa quả phong tỏa lại, hoãn mấy ngày rồi bán, không được sao? Đến lúc đó, đất thuộc về ai, người đó đi bán, chẳng phải sẽ đỡ rắc rối hơn sao?” Văn Thải lại hỏi họ. Thần sắc của anh ta đương nhiên vẫn cho thấy có một mức độ khẳng định nào đó. Nhìn thấy mọi người không trả lời mình, anh ta bèn hỏi lại một lần nữa.

Trong quần chúng có một người lớn tuổi liền đáp: “Đương nhiên là được, chuyện này còn chẳng phải là xem mệnh lệnh của các đồng chí thế nào thôi, các đồng chí bảo làm thế nào thì chúng ta làm thế ấy.”

Lão Đổng lại nói: “Nếu có thể nhanh chóng chia đất thật chuẩn xác, thì được chứ sao, hoa quả để mấy ngày cũng không sao, chỉ sợ giá cả sụt giảm, thời gian kéo dài, táo hay lê thì đều dễ giải quyết, chỉ có quả hồ lô (Hồ lô băng) là khó xử thôi……”

“Đúng vậy,” quần chúng còn chưa để anh ta nói hết đã la lên, “Chủ nhiệm Đổng hiểu rõ, đúng là sành sỏi vấn đề này, quả nhiên là người ở địa phương này!”

Văn Thải thấy khó nói thêm gì nữa, đành bảo Hồ Lập Công rằng: “Chúng ta đột kích một phen xem sao, đi tìm Trình Nhân bọn họ đi, nếu có thể đột kích ra kết quả, thì cứ làm chậm lại một chút vẫn tốt hơn. Công việc này mà làm không tốt, thì cũng sẽ rất phiền phức đấy.”

“Đột kích thì cũng không đột kích ra được đâu. Hơn nữa đem cả của phú nông ra quản lý tập trung thì không hay lắm, tôi đồng ý với ý kiến này của anh.” Hồ Lập Công bèn đi theo anh ta rời khỏi đám đông, Dương Lượng cũng bước tới, còn nghe thấy Hầu Thanh Hòe nói với Lão Đổng rằng: “Hễ nghe nói cải cách ruộng đất, người nghèo đều ngóng trông đống hoa quả này cả đấy. Ai mà chẳng muốn chia lấy mấy trăm cân, một nghìn cân. Nếu hoa quả mà tiêu tùng hết, chỉ còn lại mỗi cái thân cây thì chán lắm. Chủ nhiệm Đổng, anh phải nghĩ cho đạo lý này của người nghèo chứ, anh xem, ngay cả cái ông bố bảo thủ cứng nhắc nhà tôi, nghe nói phải bán hoa quả, ông ấy còn không phản đối, lại còn lén lút thăm dò mẹ tôi nữa cơ.”