Hắc Ni trở về nhà, qua cành hoa nhìn thấy từ cửa sổ phòng bác mình, làn khói thuốc bay ra lượn lờ. Cô chợt nhớ ra những việc bảo mình đi nghe ngóng, cô lại chẳng hỏi câu nào. Cô không tự trách mình quên là không nên, mà ngược lại trong lòng lại oán trách: "Ai, thật là ngồi trong nhà không có việc gì làm, cứ đi nghe ngóng linh tinh!"
Lúc này lại nghe thấy trong phòng nhị bá (bác hai) có tiếng khách nói chuyện. Hắc Ni áp mặt vào khe cửa sổ, vừa nhìn thấy khuôn mặt Nhậm Quốc Trung đang ngồi đối diện với chiếc giường đất, thì bất ngờ nhị bá mẫu từ hành lang phía tây gọi vọng tới: "Hắc Ni! Về từ lúc nào thế?"
Hắc Ni rời khỏi cửa sổ, liếc nhìn bác gái một cái lạnh lùng, khẽ hừ trong mũi một tiếng rồi đi về phòng mình. Cô khinh bỉ nghĩ thầm: "Những người này thật là, có cái gì ghê gớm đâu mà đáng phải lén lút như vậy!"
Tiền Văn Quý dùng hai ngón tay vuốt râu, nheo đôi mắt lại thật nhỏ, thật dài, nhìn qua khóe mắt người giáo viên tiểu học kia. Nhậm Quốc Trung rít một hơi thuốc, rồi tiếp tục nói về những tin tức mà hắn vừa đề cập tới:
"......Trên báo chí cũng đăng tin kiểu này, bảo là chủ trương của Tôn Trung Sơn, Bình An Trấn đã làm ầm ĩ gần xong rồi. Sổ đỏ nhà địa chủ đều đã giao nộp ra hết. Trác Lộc của chúng ta e là cũng không thoát khỏi đâu. Phàm là những vùng đất do Đảng Cộng sản, Bát Lộ Quân cai quản thì không tránh khỏi." Lúc này, đôi mắt Tiền Văn Quý lại càng nheo thành một đường chỉ, ông ta nói: "Đó là đương nhiên, đây là cách làm của Đảng Cộng sản, không, là...... là gọi là chính sách! Chính sách này gọi là gì nhỉ? Hê, anh vừa mới nói xong gọi là gì ấy nhỉ? Hê! Cái này gọi là 'người cày có ruộng'! Đúng vậy, 'người cày có ruộng', tốt lắm, tốt lắm, nghe hay biết bao, anh bảo mấy kẻ xương xẩu nghèo kiết xác kia nghe xong thì còn ai không mắc bẫy chứ! Ừm, tốt lắm, tốt lắm......" Ngừng một lát, ông ta lại nói tiếp: "Có điều, ưm, chuyện thiên hạ cũng sẽ chẳng dễ dàng đến thế, anh nói xem, dù sao lão Tưởng vẫn có người Mỹ giúp đỡ mà."
Nhậm Quốc Trung vội vàng nói:
"Phải đó! Ừm, Đảng Cộng sản lúc nào cũng nói vì người nghèo, vì nhân dân, đây chẳng qua cũng chỉ là những danh từ nghe cho hay mà thôi. Tiền nhị thúc, chú chưa đến Trương Gia Khẩu xem thử, hừ, chú bảo những căn nhà tốt đó là ai ở? Ô tô là ai ngồi? Cửa khách sạn lớn là ai ra ra vào vào? Những kẻ vớ bẫm lại chẳng phải chính là bọn họ hay sao? Tiền nhị thúc! Cháu nói này, hiện nay lại là thế giới của võ biền, người mặc áo dài không còn đất sống nữa rồi." Hắn nói xong liền cố gắng dán mắt tìm kiếm phản ứng trên gương mặt đối diện.
Tiền Văn Quý phủi phủi tay áo, búng sạch tàn thuốc trên chiếc áo ngắn bằng vải trúc trắng, cười khẩy trong mũi một tiếng rồi nói: "Vốn là thế mà, một triều thiên tử một triều thần. Lão Nhậm, anh chẳng lẽ có nỗi ấm ức gì sao, ha...... Anh là giáo viên tiểu học, anh nên 'phục vụ nhân dân' đi chứ, ha......"
Tiếng cười đó của ông ta khiến Nhậm Quốc Trung đang hơi cứng người lại không nhịn được mà nói: "Chúng ta dù sao cũng là người kiếm cơm bằng phấn viết, ở đâu, lúc nào cũng phải nhìn sắc mặt người khác, nên chẳng có gì để gọi là ấm ức cả. Có điều, cứ thấy làm loạn lên quá mức chẳng ra làm sao cả. Chú xem, giáo viên chúng ta phải chịu sự lãnh đạo của cái gọi là 'Dân giáo', cái này cũng không sao, Tiền nhị thúc! Chú cũng biết rồi đấy, cái gọi là 'Dân giáo' kia, chẳng phải chính là thằng nhãi Lý Xương đó sao? Lý Xương, cái thứ chó đẻ đó, biết được mấy chữ, hiểu cái đếch gì đâu, vậy mà không biết xấu hổ, cứ hay tới ra lệnh, đòi cái này đòi cái nọ...... Ai!"
"Ha......" Tiền Văn Quý vẫn tiếp tục điệu cười của mình, "Bản thân Lý Xương vốn có tám mẫu đất, đất thì chẳng ra sao, năm ngoái đấu tranh, được chia thêm hai mẫu, giờ là mười mẫu rồi. Nó, cha nó, và cả cô vợ nhỏ đó nữa, ba miệng ăn sống qua ngày cũng tạm ổn rồi. Thế mà họ vẫn được tính là bần nông. Còn anh thì sao? Anh có bao nhiêu mẫu đất? Hê...... Anh là kẻ không lao động!"
"Cháu mỗi tháng kiếm được một trăm cân lương thực, chẳng còn gì khác cả, mà một trăm cân lương thực này cũng đâu dễ kiếm. Tiền vốn bỏ ra đi học trước kia chưa tính, suốt ngày cứ phải dây dưa với đám trẻ nghịch ngợm, giờ lại còn phải học đánh roi Bá Vương, học múa ca Dương Ca...... Người ta lại cứ thích cái thứ hạ lưu đó đấy; Đào Uyên Minh không vì năm đấu gạo mà khom lưng, cháu đây lại vì một trăm cân lương thực mà chịu hết sự ức hiếp của Lý Xương, ừm!"
"Ha...... một tháng một trăm cân lương thực, thế chẳng phải xong rồi sao, mặc kệ họ cộng sản hay chia đất, chắc chắn không làm loạn đến đầu anh được. Giống như chúng ta đây, chúng ta chẳng sợ cái trò này của họ. Ví như mùa xuân chúng ta chia năm mươi mẫu đất cho con trai, giờ chúng ta thành ba hộ. Hộ chúng ta chỉ còn lại hai ông bà già này, cộng thêm Hắc Ni, ba người, chỉ còn mười mấy mẫu đất thôi. Một năm thu hoạch được hơn mười thạch lương thực, nghèo ba giàu năm, chúng ta cùng lắm thành kẻ không nghèo không giàu. Họ thích làm loạn thế nào thì cứ làm, chúng ta cứ nhìn thấu hồng trần, bớt quản chuyện người là hơn!"
Tốt nghiệp sư phạm nông thôn, hắn đến Noãn Thủy Đồn dạy học đã hai năm nay. Càng ngày hắn càng thấy mình như hạc giữa bầy gà, chẳng tìm được người bạn nào. Lúc đầu còn qua lại với Lý Tử Tuấn, sau lại thấy vị địa chủ sa sút kia quá vô năng. Còn một giáo viên họ Lưu đáng lẽ là người có thể hòa hợp, nhưng trình độ của người đó không bằng hắn, điều đó không sao, nhưng anh ta lại dựa vào việc biết nịnh nọt cán bộ thôn, suốt ngày dẫn học sinh tiểu học hát mấy bài "Không có Đảng Cộng sản thì không có nước Trung Quốc mới", hoặc viết khẩu hiệu, hô hào khẩu hiệu, chính vì biết làm mấy trò này mà anh ta được tin tưởng, tỏ ra còn cao minh hơn cả Nhậm Quốc Trung, điều này khiến Nhậm Quốc Trung trong lòng không phục. Thế nên dần dần, Nhậm Quốc Trung chỉ còn xem Tiền Văn Quý là đối tượng để trò chuyện. Đôi khi càng cảm thấy ông ta là tri kỷ, là người hiểu tài năng của hắn, là người tâm phúc có thể giúp đỡ hắn. Mỗi khi nghe được tin tức gì, hắn đều thích đến bàn luận với Tiền Văn Quý để giải tỏa nỗi u uất của bản thân. Ở đây chẳng có hy vọng gì, cũng chẳng có mưu cầu gì, thậm chí đôi khi còn thấy trống rỗng hơn khi quay về, nhưng vẫn thấy có chút an ủi. Hôm nay hắn lại mang theo một chút vui vẻ đến, nhưng Tiền Văn Quý đối với tin tức này lại tỏ ra lạnh nhạt, không chút động tâm, khiến Nhậm Quốc Trung cảm thấy hơi mất tự nhiên.
Mùa hè không gió, lại là buổi trưa, trong phòng cũng cảm thấy rất oi bức, Tiền Văn Quý gọi vợ pha thêm ấm trà. Nhậm Quốc Trung phe phẩy chiếc quạt tròn đan bằng cỏ bồ, ngửa đầu nhìn trân trân những bức ảnh treo trên tường, rồi lại nhìn vài bức tranh người đẹp dạng bình phong. Tiền Văn Quý cảm nhận được sự nhàm chán của đối phương, liền đưa thêm một điếu thuốc lá nhãn Mặt Trời, và nói: "Lão Nhậm! Tục ngữ có câu hay lắm, 'Góa phụ nằm mơ đẹp' cũng chỉ là một giấc không, lão Tưởng mà tha cho Đảng Cộng sản thì coi như chúng ta thua; anh cứ đợi mà xem, xem cái Noãn Thủy Đồn này sau này là của ai? Anh tưởng cứ để đám chân bùn lấm lem này ngồi lên giang sơn à? Cái gọi là Trương Dụ Dân, hắn bây giờ coi như là người đứng đầu, việc lớn việc nhỏ đều tìm hắn làm chủ. Hừ, đây chính là cán bộ tốt mà Đảng Cộng sản cất nhắc đấy! Ừm, ai mà chẳng quen, chẳng phải là người ở dài hạn của nhà Lý Tử Tuấn sao! Trước kia nhìn thấy ai mà chẳng phải khom lưng cúi đầu? Còn có cái gọi là chủ nhiệm hội nông dân, cái thằng Trình Nhân kia có mấy sợi lông ta còn lạ gì, là người từ nhà chúng ta đi ra. Thôn làng mà để đám người hồ đồ này quản lý thì sao mà quản cho tốt được? Hiện nay bọn chúng cậy thế là nhờ súng ống. Còn có, người đông. Tại sao cứ suốt ngày đòi đấu tranh, thanh toán mãi không xong? Hê, phải làm thế mới tập hợp được người nghèo chứ - nói chia đất, chia lương thực, người nghèo nào mà chẳng đỏ mắt, chẳng vui mừng? Thực ra, những người này cũng chỉ là lũ ngu ngốc, đợi tương lai 'Quốc' quân đến, Đảng Cộng sản chạy mất rồi, ta xem các người cậy nhờ ai? Hừ, đến lúc đó, mọi thứ đều sẽ khôi phục lại như cũ, trước kia ai quản sự thì vẫn nên là người đó quản. Anh, ta nói này lão Nhậm, nói về văn tài, cả thôn cũng không ai sánh bằng anh, cứ cho là anh là người thôn khác, không tiện quản sự, thì cũng sẽ không phải chịu uất ức từ đám khốn nạn này nữa!"
"Nhị thúc thật biết nói đùa, cháu là thầy giáo, cũng chẳng muốn làm quan, quản sự, chỉ là không muốn nhìn thấy người tốt phải chịu oan ức. Nhị thúc, quay lại chủ đề chính, đợt cải cách ruộng đất lần này, cháu nói chú vẫn nên cẩn thận một chút."
Tiền Văn Quý thấy hắn lại lái câu chuyện về phía này, liền lại vòng vo đi chỗ khác: "Cải cách ruộng đất, ta không sợ, nếu làm tốt, có khi lại được chia cho hai mẫu đất nước, lúc Tiền Nghĩa đi cũng chẳng đòi hỏi gì cả. Có điều, vì tính toán cho những người nghèo chúng ta, tốt nhất vẫn là không nhận đất. Anh ở trong trường đôi khi có thể tìm họ và con cháu họ, trò chuyện, bảo họ đừng làm kẻ ngốc, Đảng Cộng sản chưa chắc đã đứng vững được lâu đâu! Ừm, đây cũng là một công đức đấy."
Nhậm Quốc Trung nghe xong cảm thấy rất khoái chí, hắn bây giờ có việc để làm rồi. Hắn sẽ đi làm, và cũng sẽ làm rất kín đáo. Có điều hắn luôn cảm thấy Tiền Văn Quý nhìn nhận sự việc quá bình lặng, quá an ổn, hắn vẫn phải nhắc nhở ông ta: "Thằng nhãi Trương Dụ Dân đó quỷ quyệt lắm đấy, chú đừng tưởng nó nhìn thấy chú mà cứ nhị thúc nhị thúc gọi là thật lòng. Còn nữa, biết đâu từ chỗ nào đó sẽ chui ra một hai kẻ thù đấy."
"Hê...... yên tâm! Yên tâm! Ta mà lại để mấy thằng cháu con này trị sao? Anh về đi, chịu khó để tâm hơn một chút, có tin tức gì thì tới, trên báo có chỗ nào 'Quốc' quân thắng trận thì cứ kể cho người ta nghe, bịa vài tin cũng chẳng sao, trong thôn cũng còn người biết nghĩ, ai mà chẳng muốn tính toán cho tương lai! Hê......" Ông ta vừa nói vừa bước xuống giường đất, Nhậm Quốc Trung cũng xỏ giày xong, lòng đầy thỏa mãn, lại cầm thêm một điếu thuốc lá nhãn Mặt Trời trên bàn nhỏ, Tiền Văn Quý vội vàng quẹt diêm. Lúc này họ đều nghe thấy tiếng rèm ở căn phòng đối diện kêu loạch xoạch, hai người không hẹn mà cùng trao đổi ánh mắt, Tiền Văn Quý liền lớn tiếng hỏi: "Ai đấy?"
"Nhị bá, là cháu," tiếng trả lời là của Hắc Ni, "Cháu đang đuổi con mèo, nó vào phòng cháu quậy phá đáng ghét quá."
Nhậm Quốc Trung bất giác lại ngồi xuống mép giường, Tiền Văn Quý hiểu rõ chàng thanh niên này, hiểu tại sao hắn hay đến nhà mình, luôn muốn lôi kéo mình, nhưng ông ta lại nháy mắt với hắn, và nói: "Không giữ anh lại nữa, bọn trẻ ăn cơm trưa xong là phải đi học rồi, có rảnh thì lại đến chơi." Ông ta vén tấm rèm cửa in hoa kiểu Nhật lên, Nhậm Quốc Trung đành phải bước ra ngoài. Căn phòng giữa thờ tổ tiên và Thần Tài, trên chiếc tủ sơn đỏ bày biện những món đồ tế lễ bằng đồng được lau chùi sáng bóng. Nghe thấy trong phòng đối diện có tiếng quạt giấy kêu xoàn xoạt. Tiền Văn Quý ngay sau đó lại vén tấm rèm trúc dẫn ra ngoài sân. Hai người cùng nhau bước ra, một luồng không khí nóng bỏng ập thẳng vào người. Vài con ong mật kêu vo ve dưới ánh mặt trời, đâm sầm vào cửa sổ. Tiền Văn Quý tiễn tận dưới mái hiên, mới lại hiểu ý trao đổi với nhau một ánh mắt.