Nguồn.—Mrs. Kingscote, Tales of the Sun (tr. 11 trở đi), trích từ tác phẩm Folk-Lore of Southern India của Pandit Natesa Sastri, phần ii, vốn lấy từ báo Ind. Antiquary. Tôi đã cô đọng và chỉnh sửa đáng kể thứ tiếng Anh mang âm hưởng Babu có phần gượng gạo của bản gốc.
Các tích truyện tương đương.—Xem Benfey, Pantschatantra, § 71, t. i, tr. 193-222; ông dẫn lại truyện Karma Jātaka là nguồn gốc sâu xa nhất; nó cũng xuất hiện trong Saccankira Jātaka (Fausböll, Số 73), bản dịch của Mục sư R. Morris, Folk-Lore Jour. t. iii, tr. 348 trở đi. Câu chuyện về sự bội bạc của con người khi đặt lên bàn cân so sánh với lòng biết ơn của loài vật đã sớm truyền sang phương Tây, nơi nó xuất hiện trong Gesta Romanorum, chương 119. Rất có thể từ một phiên bản đầu của tập truyện này mà Richard Cœur de Lion đã biết đến câu chuyện, rồi dùng nó để quở trách sự vong ân bội nghĩa của giới quý tộc Anh khi nhà vua trở về nước vào năm 1195. Matthew Paris kể lại câu chuyện ấy, theo biên niên sử năm đó (đó là một đoạn ông viết thêm vào tác phẩm của Ralph Disset), Hist. Major, do Luard biên tập, t. ii, tr. 413-6, kể về một con sư tử, một con rắn và một người Venice tên là Vitalis được một tiều phu cứu khỏi hố sâu, Vitalis hứa sẽ chia cho người tiều phu một nửa gia tài của mình là năm mươi nén bạc. Con sư tử mang đến cho ân nhân của nó một con thỏ rừng, con rắn mang lại "gemmam pretiosam", có lẽ chính là "viên ngọc quý trên trán" mà Shakespeare từng nhắc tới (As You Like It, ii. I., x. thêm Benfey, sđd, tr. 214, chú thích), thế nhưng Vitalis lại từ chối dính líu đến người tiều phu và phủi sạch lời hứa năm mươi nén bạc. "Hæc referebat Rex Richardus munificus, ingratos redarguendo."
Nhận xét.—Bên cạnh sự hấp dẫn từ hành trình lan truyền rộng rãi và sự xuất hiện trong bộ Lịch sử nước Anh tiêu chuẩn thời trung cổ của Matthew Paris, câu chuyện hiện đại này còn cho thấy sức sống mãnh liệt đến kỳ lạ của những câu chuyện dân gian trong tâm thức quần chúng. Ở đây, chúng ta tìm thấy được thu thập từ những người nông dân theo Ấn giáo ngày nay một câu chuyện vốn có lẽ từng được kể từ trước thời Đức Phật, hơn hai nghìn năm trước, và chắc chắn đã được đưa vào trước tác Jatakas từ trước Công nguyên. Điều tương tự cũng đã xảy ra với truyện Con hổ, Bà-la-môn và Chó rừng (Số ix ở trên).
