
Một ngày nọ, một vị hoàng tử trẻ tuổi cùng con trai của quan đại tư mã ra ngoài luyện tập bắn cung. Trong lúc giương cung, một mũi tên của hoàng tử vô tình trúng phải người vợ của một thương nhân, khi bà đang đi lại trong căn phòng trên tầng cao của ngôi nhà gần đó. Vốn dĩ hoàng tử nhắm bắn một chú chim đang đậu trên gờ cửa sổ căn phòng ấy và chẳng hề hay biết có người ở gần, bằng không chàng đã không giương cung về hướng đó. Thế nên, không hề hay biết tai họa mình vừa gây ra, hoàng tử cùng con quan tư mã thong thả rời đi; người bạn đi cùng còn liên tục trêu chọc chàng vì đã bắn trượt chú chim.
Ít lâu sau, người thương nhân lên tầng tìm vợ để hỏi chút chuyện thì bàng hoàng thấy bà đang nằm bất động giữa nhà, trông như đã chết, cùng một mũi tên gắm sâu xuống sàn cách đầu bà chưa đầy nửa thước. Cho rằng vợ mình đã bị sát hại, ông lao ra cửa sổ hô hoán ầm ĩ: "Cướp! Cướp! Chúng giết vợ tôi rồi!" Hàng xóm chung quanh lập tức kéo đến, gia nhân trong nhà cũng vội vã chạy lên xem có chuyện gì. Rất may là người phụ nữ chỉ vì quá hoảng sợ nên ngất đi, mũi tên chỉ sượt qua làm trầy xước nhẹ ở ngực.
Vừa tỉnh lại, người vợ liền kể cho mọi người nghe rằng có hai thanh niên mang theo cung tên vừa đi ngang qua, và một trong hai kẻ đó đã cố tình nhắm bắn bà khi bà đang đứng bên cửa sổ.
Nghe thấy vậy, người thương nhân lập tức vào cung trình báo sự việc lên nhà vua. Quốc vương vô cùng giận dữ trước hành vi hung hãn bạo ngược ấy và thề sẽ trừng phạt thật thảm khốc kẻ thủ ác nếu tìm ra hắn. Ngài lệnh cho người thương nhân trở về xác minh xem liệu người vợ có thể nhận diện được hai kẻ đó nếu gặp lại hay không.
"Ôi có chứ," người phụ nữ trả lời, "dù ở giữa muôn vàn người trong kinh thành, thần vẫn nhận ra bọn họ."
"Vậy thì," quốc vương phán khi người thương nhân mang lời đáp trở lại, "ngày mai ta sẽ lệnh cho toàn bộ nam nhân trong thành lần lượt đi qua trước nhà ngươi, vợ ngươi hãy đứng bên cửa sổ quan sát để chỉ ra kẻ đã gây ra tội ác dã man này."
Một chiếu chỉ của nhà vua lập tức được ban ra. Ngày hôm sau, tất cả đàn ông và thiếu niên trong thành từ mười tuổi trở lên đều tập hợp và diễu hành qua nhà người thương nhân. Thật tình cờ (bởi cả hai vốn được miễn tham gia cuộc tập hợp này), hoàng tử và con trai quan tư mã cũng có mặt trong đám đông đi ngang qua đó để xem hội náo nhiệt.
Ngay khi hai người vừa xuất hiện trước cửa sổ nhà thương nhân, người vợ đã nhận ra họ ngay lập tức và lập tức trình báo lên quốc vương.
"Chính con trai ta và con trai quan đại tư mã của ta sao!" Quốc vương, người có mặt từ đầu cuộc diễu hành, thốt lên đầy cay đắng. "Thật là tấm gương phản diện cho trăm họ! Hãy mang cả hai đi hành hình!"
"Thần xin Bệ hạ hãy khoan," quan tư mã cầu xin. "Khẩn thiết xin Bệ hạ cho điều tra thấu đáo ngọn ngành vụ việc. Rốt cuộc là thế nào?" quan tư mã quay sang hai người trẻ tuổi hỏi. "Tại sao các con lại làm ra chuyện độc ác như vậy?"
"Con nhắm bắn một con chim đậu trên gờ cửa sổ mở của ngôi nhà đằng xa, nhưng bắn trượt," hoàng tử đáp. "Con đoán mũi tên đã trúng phải vợ người thương nhân. Nếu biết có bà ấy hay bất kỳ ai ở gần đó, con tuyệt đối đã không bắn về hướng ấy."
"Chuyện này ta sẽ bàn sau," nhà vua phán khi nghe lời giải thích. "Bãi triều và giải tán dân chúng. Sự có mặt của họ không còn cần thiết nữa."
Tối hôm đó, Bệ hạ và quan tư mã đã có một cuộc trò chuyện dài và nghiêm túc về hai đứa con của họ. Nhà vua muốn khép cả hai vào án tử; nhưng quan tư mã can gián, đề xuất nên trục xuất hoàng tử khỏi đất nước. Cuối cùng, nhà vua chấp thuận phương án này.
Sáng hôm sau, một toán lính nhỏ áp giải hoàng tử rời khỏi kinh thành. Khi họ vừa đến trạm kiểm soát cuối cùng nơi biên giới, con trai quan tư mã đã phi ngựa đuổi kịp. Cậu đã vội vã lên đường, mang theo bốn túi tiền vàng muhr chất trên bốn lưng ngựa. "Tôi đến đây," cậu nói rồi ôm chặt lấy cổ hoàng tử, "vì tôi không thể để bạn đi một mình. Chúng ta đã cùng sống bên nhau, thì sẽ cùng đi đày và cùng chết bên nhau. Đừng đuổi tôi về, nếu bạn thực sự coi tôi là bạn."
"Hãy suy nghĩ kỹ," hoàng tử đáp, "chuyện bạn đang làm. Phía trước ta có thể là muôn vàn gian nan thử thách. Cớ sao bạn phải bỏ lại nhà cửa và quê hương để đi cùng ta?"
"Vì tôi thương bạn," cậu nói, "và sẽ chẳng bao giờ hạnh phúc nếu thiếu bạn."
Thế là hai người bạn nắm tay nhau bước đi thật nhanh để sớm rời khỏi bờ cõi, phía sau là toán lính và những con ngựa thồ tài sản quý giá. Khi đến một vùng đất thuộc ranh giới vương quốc, hoàng tử thưởng cho toán lính một ít vàng và lệnh cho họ quay về. Toán lính nhận tiền rồi lui đi; tuy nhiên họ không đi xa mà nấp sau những tảng đá lớn, chờ cho đến khi chắc chắn rằng hoàng tử không có ý định quay trở lại.
Hai kẻ lưu vong cứ bước đi mãi cho đến khi tới một ngôi làng nhỏ, nơi họ quyết định dừng chân nghỉ đêm dưới bóng một cây cổ thụ lớn. Hoàng tử bắt tay vào nhóm lửa và sửa sang lại vài thứ chăn nệm mang theo, trong khi con quan tư mã đi tìm gã baniya, thợ bánh và đồ tể để mua thức ăn cho buổi tối. Vì lý do nào đó cậu bị trễ nãi; có lẽ món bánh tsut chưa nướng xong, hoặc gã baniya chưa chuẩn bị đủ gia vị. Chờ đợi suốt nửa giờ đồng hồ, hoàng tử trở nên sốt ruột liền đứng dậy đi dạo quanh.
Chàng trông thấy một dòng suối nhỏ trong lành chảy qua cách nơi nghỉ chân không xa. Nghe nói nguồn suối ở ngay gần đó, chàng liền men theo để tìm. Nguồn suối là một hồ nước tuyệt đẹp, lúc bấy giờ đang phủ kín những bông hoa súng rực rỡ và muôn loài cây thủy sinh. Hoàng tử ngồi xuống mạn hồ, vì khát nước nên vốc một vốc nước lên tay. Thật may mắn, trước khi uống chàng nhìn vào lòng bàn tay và vô cùng ngạc nhiên khi thấy bóng hình phản chiếu rõ nét của một nàng tiên kiều diễm. Chàng ngoảnh nhìn xung quanh với hy vọng nhìn thấy người thật; nhưng chẳng thấy ai, chàng uống ngụm nước rồi lại vốc thêm vốc nữa. Một lần nữa, chàng lại thấy hình ảnh phản chiếu trong lòng bàn tay. Chàng lại nhìn quanh như trước, và lần này phát hiện ra một nàng tiên đang ngồi bên bờ hồ đối diện. Vừa nhìn thấy nàng, chàng đã si mê đến mức ngất đi ngay tại chỗ.
Khi con quan tư mã trở về, thấy lửa đã nhóm, ngựa đã buộc chặt và các túi vàng muhr nằm chất đống một chỗ nhưng lại chẳng thấy hoàng tử đâu, cậu không biết phải nghĩ sao. Cậu đợi một lúc rồi cất tiếng gọi; không thấy trả lời, cậu đứng dậy đi về phía dòng suối. Tại đó, cậu bắt gặp dấu chân của bạn mình. Thấy vậy, cậu quay lại lấy ngay tiền bạc và ngựa rồi men theo dấu vết dẫn đến hồ nước, nơi cậu thấy hoàng tử đang nằm bất động như đã chết.
"Hỡi ôi! Hỡi ôi!" cậu gào lên, đỡ hoàng tử dậy rồi múc nước dội lên đầu và mặt chàng. "Trời ơi! Bạn tôi ơi, có chuyện gì thế này? Ôi! Đừng chết mà bỏ tôi lại một mình! Nói đi, nói đi! Tôi không thể chịu đựng nổi chuyện này!"
Chỉ vài phút sau, nhờ nước lạnh làm tỉnh táo, hoàng tử mở mắt ra và nhìn quanh một cách hoảng hốt.
"Tạ ơn Trời Phật!" con quan tư mã thốt lên. "Nhưng có chuyện gì vậy, huynh đệ?"
"Đi đi," hoàng tử đáp. "Ta không muốn nói gì với bạn, cũng không muốn thấy bạn nữa. Đi đi."
"Nào, nào; chúng ta hãy rời khỏi nơi này thôi. Nhìn xem, tôi đã mang thức ăn, ngựa và mọi thứ đến rồi. Ăn xong rồi chúng ta lên đường."
"Đi một mình đi," hoàng tử trả lời.
"Không đời nào," con quan tư mã nói. "Điều gì đã xảy ra khiến bạn đột nhiên xa cách tôi như vậy? Mới đây chúng ta còn như anh em ruột thịt, vậy mà giờ bạn lại chán ghét việc nhìn thấy tôi?"
"Ta vừa nhìn thấy một nàng tiên," hoàng tử nói. "Ta chỉ kịp ngắm gương mặt nàng trong khoảnh khắc; vì khi nhận ra ta đang nhìn, nàng đã lấy những cánh hoa súng che mặt lại. Ôi, nàng mới đẹp làm sao! Và trong lúc ta mải mê ngắm nhìn, nàng rút từ trong ngực áo ra một chiếc hộp bằng ngà rồi giơ lên cho ta thấy. Sau đó ta thiếp đi. Ôi! Nếu bạn có thể cưới nàng tiên đó về làm vợ cho ta, ta nguyện theo bạn đến bất cứ đâu."
"Ôi, huynh đệ," con quan tư mã nói, "bạn thực sự đã gặp một nàng tiên tuyệt thế. Nàng là tiên trong số các nàng tiên. Đây không ai khác chính là Gulizar của Thành Phố Ngà. Tôi biết điều này nhờ những dấu hiệu nàng đã trao cho bạn. Việc nàng dùng cánh hoa súng che mặt cho tôi biết tên nàng, và việc nàng cho bạn xem chiếc hộp ngà cho tôi biết nơi nàng sinh sống. Hãy kiên nhẫn và yên tâm rằng tôi sẽ thu xếp cuộc hôn nhân của bạn với nàng."
Khi nghe những lời khích lệ ấy, hoàng tử cảm thấy ấm lòng hơn rất nhiều, chàng đứng dậy ăn uống rồi vui vẻ cùng bạn tiếp tục lên đường.
Trên đường đi, họ gặp hai người đàn ông. Hai kẻ này thuộc một gia đình tướng cướp gồm mười một người. Trong đó, một cô chị cả ở nhà nấu nướng, còn mười đứa em trai chia thành từng cặp hai người tỏa ra bốn ngả đường chạy qua vùng đó để cướp giật những kẻ lữ hành yếu thế; còn với những toán khách quá mạnh không thể áp đảo, chúng sẽ đàng hoàng mời về nhà nghỉ chân để cả gia đình cùng xông ra tấn công đoạt tài sản. Bọn cướp sống trong một ngọn tháp kiên cố có nhiều phòng giam chắc chắn, bên dưới là một cái hố sâu hút dùng để quăng xác những nạn nhân xấu số rơi vào tay chúng.
Hai gã cướp tiến lại gần, lịch sự chào hỏi và khẩn khoản mời hai người về nhà mình nghỉ qua đêm. "Trời đã muộn rồi," chúng nói, "mà quanh đây trong vòng mấy dặm nữa chẳng có ngôi làng nào đâu."
"Chúng ta có nên nhận lời mời của người tốt này không, huynh đệ?" hoàng tử hỏi.
Con quan tư mã nhíu mày nhẹ tỏ ý không đồng tình; nhưng hoàng tử đã mệt mỏi, lại tưởng đó chỉ là sự bực dọc vô cớ của bạn nên nói với hai kẻ kia: "Được thôi. Thật là tốt bụng khi các anh mời chúng tôi."
Thế là cả bốn người cùng đi về ngọn tháp của bọn cướp.
Ngồi trong một căn phòng bị khóa chặt cửa bên ngoài, hai vị khách lữ hành thở dài than thở cho số phận của mình.
"Than vắn thở dài chẳng giải quyết được gì đâu," con quan tư mã nói. "Tôi sẽ trèo lên cửa sổ xem có cách nào thoát ra không. Được rồi! Được rồi!" cậu thì thầm khi trèo lên được lỗ cửa sổ. "Bên dưới là một hào nước có tường cao bao quanh. Tôi sẽ nhảy xuống thám sát. Bạn cứ ở đây chờ tôi quay lại."
Lát sau cậu trở lại và kể cho hoàng tử nghe rằng cậu vừa gặp một người phụ nữ vô cùng xấu xí, người mà cậu đoán là quản gia của bọn cướp. Người phụ nữ này đã đồng ý giải cứu họ với điều kiện hoàng tử phải hứa sẽ kết hôn với cô ta.
Người phụ nữ liền dẫn đường đưa họ ra khỏi khu nhà bằng một cánh cửa bí mật.
"Nhưng còn ngựa và hàng hóa thì sao?" con quan tư mã hỏi.
"Không mang theo được đâu," người phụ nữ nói. "Đi ra bằng bất kỳ đường nào khác chẳng khác nào tự chui đầu vào mồ."
"Được rồi, vậy thì chúng cũng sẽ đi ra bằng cánh cửa này. Ta có một bùa phép có thể làm chúng gầy đi hoặc béo lên." Thế là con quan tư mã dắt những con ngựa ra mà không ai hay biết, rồi nhẩm đọc bùa phép khiến những con ngựa thu nhỏ lại lọt qua khe cửa hẹp như những tấm vải, và khi ra đến bên ngoài cậu lại biến chúng trở lại hình dạng ban đầu. Cậu lập tức leo lên ngựa, nắm lấy dây cương của một con ngựa khác rồi ra hiệu cho hoàng tử làm theo và phóng đi. Hoàng tử nắm bắt thời cơ, chớp mắt đã phi ngựa đuổi theo bạn, mang theo người phụ nữ ngồi phía sau.
Lúc này bọn cướp nghe thấy tiếng ngựa phi liền đuổi theo và bắn tên dồn dập về phía hoàng tử cùng các bạn chàng. Một mũi tên trúng phải người phụ nữ khiến cô ta bỏ mạng, đành phải để xác lại phía sau.
Họ cứ thế phi ngựa liên tục cho đến khi tới một ngôi làng và dừng chân nghỉ đêm. Sáng hôm sau họ lại tiếp tục hành trình, gặp ai trên đường cũng hỏi thăm đường đến Thành Phố Ngà. Cuối cùng họ cũng tới được thành phố nổi tiếng này và thuê một căn túp lều nhỏ của một bà lão, nơi họ cảm thấy an toàn không lo ngại nguy hiểm và có thể trú chân một cách yên bình, thoải mái. Ban đầu bà lão không thích cho hai vị khách lữ hành này ở lại nhà mình, nhưng khi nhìn thấy một đồng muhr mà hoàng tử vô tình thả vào đáy tách nước bà đưa, cùng một đồng muhr khác do con quan tư mã tặng, bà lập tức đổi ý. Bà đồng ý cho họ ở lại trong vài ngày.
Ngay khi xong việc nhà, bà lão đến ngồi trò chuyện cùng hai người trọ. Con quan tư mã giả vờ như hoàn toàn mù tịt về vùng đất và con người nơi đây. "Thành phố này có tên gọi gì không bà?" cậu hỏi bà lão.
"Tất nhiên là có rồi, cái cậu ngốc này. Đến cái làng nhỏ còn có tên, huống chi là một thành phố, lại là một thành phố tráng lệ như thế này."
"Vậy tên của thành phố này là gì ạ?"
"Thành Phố Ngà. Cậu không biết sao? Tôi cứ tưởng cái tên này thiên hạ ai cũng biết chứ."
Vừa nghe đến cái tên Thành Phố Ngà, hoàng tử thở dài một tiếng dường như đè nén nhiều cảm xúc. Con quan tư mã liếc nhìn chàng như muốn nói: "Hãy giữ im lặng, bằng không bạn sẽ làm lộ bí mật đấy."
"Đất nước này có quốc vương không bà?" con quan tư mã tiếp tục hỏi.
"Dĩ nhiên là có chứ, có cả vương hậu và công chúa nữa."
"Họ tên là gì ạ?"
"Tên của công chúa là Gulizar, còn tên của vương hậu là——"
Con quan tư mã ngắt lời bà lão bằng cách quay sang nhìn hoàng tử, người đang dán mắt nhìn như một kẻ mất trí. "Đúng rồi," về sau cậu nói với hoàng tử, "chúng ta đã đến đúng nơi rồi. Chúng ta sẽ được gặp nàng công chúa xinh đẹp."
Một buổi sáng, hai vị khách trọ chú ý thấy bà lão trang điểm cực kỳ cẩn thận: bà chăm chút từng lọn tóc, chỉnh sang từng nếp áo kasabah và chiếc khăn puts.
"Có ai sắp đến ạ?" con quan tư mã hỏi.
"Chẳng có ai cả," bà lão đáp.
"Vậy bà đi đâu thế?"
"Tôi đi thăm con gái tôi, nó làm tỳ nữ cho Công chúa Gulizar. Ngày nào tôi cũng gặp nó và công chúa. Lẽ ra hôm qua tôi đã đi rồi, nếu không vì các cậu ở đây làm tốn hết thời gian của tôi."
"Ồ! Bà nhớ cẩn thận đừng nói gì về chúng cháu trước mặt công chúa nhé." Con quan tư mã dặn bà lão không được nhắc tới họ ở hoàng cung, vì cậu thừa biết càng dặn không được nói thì bà lão lại càng sẽ khoe chuyện họ đến, và nhờ đó công chúa sẽ biết tin về sự xuất hiện của họ.
Khi gặp mẹ, cô con gái giả vờ tỏ ra rất tức giận. "Sao hai ngày nay mẹ không lại thăm con?" cô hỏi.
"Con ơi," bà lão trả lời, "có hai người trẻ tuổi đi đường—một hoàng tử và con trai một vị đại tư mã nào đó—đã đến ở nhờ trong túp lều của mẹ, làm mẹ tốn bao nhiêu công sức phục dịch. Cả ngày hết nấu nướng lại dọn dẹp, dọn dẹp rồi lại nấu nướng. Mẹ thật không hiểu nổi mấy người đó," bà nói thêm; "đặc biệt có một cậu trông ngơ ngác lắm. Cậu ta còn hỏi mẹ tên của đất nước này và tên của quốc vương nữa chứ. Chẳng biết họ từ đâu đến mà lại không biết những chuyện đó? Tuy nhiên, họ rất quyền quý và giàu có. Mỗi sáng và mỗi tối họ đều cho mẹ một đồng muhr."
Sau đó bà lão lại đi gặp công chúa và thuật lại gần như nguyên văn những lời ấy. Nghe xong, công chúa liền đánh bà lão một trận dữ dội và dọa sẽ trừng phạt nặng hơn nếu bà còn dám nhắc đến những người lạ mặt trước mặt nàng lần nữa.
Buổi tối, khi bà lão trở về túp lều, bà kể lại cho con quan tư mã nghe bà đã tiếc thế nào vì không giữ nổi lời hứa, và công chúa đã đánh bà ra sao chỉ vì bà lỡ lời nhắc tới sự có mặt của họ cùng mọi chi tiết liên quan.
"Hỡi ôi! Hỡi ôi!" hoàng tử, người nãy giờ chăm chú nghe từng từ, thốt lên. "Vậy thì cơn giận của nàng sẽ đến mức nào khi nhìn thấy một người đàn ông chứ?"
"Giận ư?" con quan tư mã nói với vẻ kinh ngạc. "Nàng hẳn sẽ vô cùng sung sướng khi được gặp một người đàn ông đấy. Tôi biết chắc điều này. Trong cách nàng đối xử với bà lão, tôi nhận ra lời nhắn thầm rằng bạn hãy đến gặp nàng trong nửa tháng trăng khuyết sắp tới."
"Tạ ơn Trời đất!" hoàng tử reo lên.
Lần tiếp theo bà lão vào cung, Gulizar gọi một tỳ nữ đến và lệnh cho cô ta bất ngờ chạy xông vào phòng khi nàng đang trò chuyện với bà lão; nếu bà lão hỏi có chuyện gì, cô tỳ nữ phải nói rằng đàn voi của nhà vua đã nổi điên, đang cuồng loạn chạy khắp thành phố và chợ búa, phá hủy mọi thứ trên đường đi.
Người tỳ nữ làm theo lệnh, và bà lão vì sợ đàn voi sẽ xông đến ủi sập túp lều của mình rồi làm hại hoàng tử cùng bạn cậu, liền van xin công chúa cho phép mình trở về. Lúc này, Gulizar đã có một chiếc xích đu thần kỳ có thể đưa bất kỳ ai ngồi trên đó đến đúng nơi họ muốn. "Hãy mang chiếc xích đu ra đây," nàng bảo người tỳ nữ đứng bên.
Khi chiếc xích đu được mang ra, nàng bảo bà lão bước vào và ước được trở về nhà. Bà lão làm theo và lập tức được đưa qua không trung một cách nhanh chóng, an toàn về thẳng túp lều của mình, nơi bà thấy hai vị khách trọ vẫn hoàn toàn bình an vô sự. "Ôi!" bà kêu lên, "Tôi cứ tưởng hai cậu đã bị đè chết rồi chứ. Đàn voi hoàng gia bị xổng xích đang chạy loạn khắp nơi. Nghe tin đó tôi lo cho hai cậu quá. Thế nên công chúa mới cho tôi chiếc xích đu thần này để về nhà. Nhưng mau lên, chúng ta hãy ra ngoài trước khi đàn voi đến ủi sập nơi này."
"Đừng tin chuyện đó," con quan tư mã nói. "Đó chỉ là một trò đùa thôi. Người ta đang bày trò chơi xỏ bà đấy."
"Bạn sắp đạt được ước nguyện của trái tim rồi," cậu thì thầm vào tai hoàng tử. "Những điều này đều là tín hiệu cả."
Hai ngày thuộc nửa tháng trăng khuyết trôi qua, hoàng tử và con quan tư mã ngồi vào chiếc xích đu thần và ước được có mặt bên trong khuôn viên hoàng cung. Trong chớp mắt họ đã đến nơi, và ở đó, người mà họ tìm kiếm cũng đang đứng bên một cánh cổng cung điện, khao khát được nhìn thấy hoàng tử chẳng kém gì chàng khao khát được gặp nàng.
Ôi, thật là một cuộc hội ngộ hạnh phúc biết bao!
"Cuối cùng," Gulizar nói, "thiếp đã được gặp người yêu dấu, người chồng của thiếp."
"Ngàn lần tạ ơn Trời đã đưa ta đến bên em," hoàng tử đáp.
Rồi hoàng tử và Gulizar trao lời thề nguyện cùng nhau rồi chia tay, một người trở về túp lều, một người quay lại cung điện, cả hai đều cảm thấy hạnh phúc hơn bao giờ hết.
Kể từ đó, ngày nào hoàng tử cũng đến thăm Gulizar và đêm nào cũng trở về túp lều. Một buổi sáng, Gulizar nài nỉ chàng hãy ở lại bên nàng mãi mãi. Nàng luôn nơm nớp lo sợ tai họa sẽ xảy ra với chàng—nhỡ đâu tướng cướp sát hại chàng, hay bệnh tật tấn công chàng, khi đó nàng sẽ mất chàng mãi mãi. Nàng không thể sống thiếu chàng. Hoàng tử trấn an rằng không có lý do gì phải sợ hãi, và giải thích rằng chàng thấy mình có nghĩa vụ phải quay về với người bạn vào mỗi đêm, bởi người bạn ấy đã bỏ lại nhà cửa, quê hương và mạo hiểm cả mạng sống vì chàng; hơn nữa, nếu không có sự giúp đỡ của người bạn đó thì chàng đã chẳng bao giờ gặp được nàng.
Gulizar đành chấp thuận vào thời điểm đó, nhưng trong lòng nàng hạ quyết tâm phải trừ khử con trai quan tư mã càng sớm càng tốt. Mấy ngày sau cuộc trò chuyện ấy, nàng lệnh cho một tỳ nữ nấu món cơm pilaw. Nàng chỉ thị đặc biệt rằng phải trộn một loại độc dược vào cơm trong lúc nấu, và ngay khi chín phải đậy nắp nồi lại để hơi độc không thoát ra ngoài. Khi món cơm pilaw hoàn thành, nàng lập tức sai tỳ nữ mang đến cho con quan tư mã cùng lời nhắn: "Công chúa Gulizar xin gửi tặng ngài món quà này nhân danh người cậu quá cố của nàng."
Nhận được món quà, con quan tư mã nghĩ rằng hoàng tử đã nhắc tới cậu với lòng biết ơn trước mặt công chúa nên nàng mới nhớ tới cậu như vậy. Do đó cậu gửi lời chào trân trọng cùng lời cảm ơn sâu sắc quay trở lại.
Đến giờ ăn tối, cậu bê nồi cơm pilaw ra bên bờ suối để ăn. Mở nắp nồi ra, cậu quăng nắp xuống thảm cỏ rồi rửa tay. Trong khoảng một phút cậu thực hiện việc rửa tay ấy, thảm cỏ xanh bên dưới chiếc nắp nồi lập tức biến thành màu vàng quánh. Cậu vô cùng kinh ngạc, nghi ngờ có độc trong món pilaw liền bốc một ít ném cho mấy con quạ đang nhảy nhót gần đó. Ngay khi mấy con quạ ăn phải mồi, chúng lập tức ngã lăn ra chết tươi.
"Tạ ơn Trời cao," con quan tư mã thốt lên, "người đã cứu con thoát khỏi bàn tay tử thần lần này!"
Tối hôm đó khi hoàng tử trở về, con quan tư mã tỏ ra rất trầm ngâm và ủ rũ. Hoàng tử nhận ra sự thay đổi này liền hỏi nguyên do: "Có phải vì ta ở lại cung điện quá nhiều không?" Con quan tư mã thấy hoàng tử hoàn toàn không dính dáng gì đến việc gửi món cơm pilaw độc nên đã kể lại toàn bộ sự việc.
"Hãy nhìn đây," cậu nói, "trong chiếc khăn tay này là ít cơm pilaw mà công chúa đã gửi cho tôi sáng nay nhân danh người cậu quá cố của nàng. Nó đã được tẩm đầy chất độc. Tạ ơn Trời, tôi đã phát hiện ra kịp thời!"
"Ôi, huynh đệ! Ai lại có thể làm ra chuyện này chứ? Ai lại có mối thù hằn với bạn?"
"Chính là Công chúa Gulizar. Hãy nghe đây. Lần tới khi bạn vào thăm nàng, tôi xin bạn hãy mang theo một ít tuyết; và ngay trước khi gặp công chúa, hãy dụi một ít tuyết vào cả hai mắt bạn. Nó sẽ làm mắt bạn ứa lệ, và Gulizar sẽ hỏi tại sao bạn lại khóc. Hãy nói với nàng rằng bạn khóc vì thương tiếc người bạn vừa đột ngột qua đời sáng nay. Này! Hãy cầm lấy cả chai rượu này và chiếc xẻng này nữa; khi bạn đã vờ đau đớn tột cùng trước cái chết của bạn mình, hãy mời công chúa uống một ít rượu. Rượu này rất mạnh, sẽ khiến nàng lập tức chìm vào giấc ngủ sâu. Sau đó, trong lúc nàng đang ngủ, hãy nung nóng chiếc xẻng và đóng dấu lên lưng nàng. Nhớ mang chiếc xẻng trở về, và cũng phải lấy đi sợi dây chuyền ngọc trai của nàng. Xong việc thì trở về ngay. Đừng sợ hãi khi thực hiện những chỉ dẫn này, bởi sự thành bại và hạnh phúc của bạn đều phụ thuộc vào việc này. Tôi sẽ thu xếp để cuộc hôn nhân của bạn với công chúa được nhà vua, cha nàng, cùng toàn thể triều đình chấp thuận."
Hoàng tử hứa sẽ làm theo mọi lời dặn của con quan tư mã; và chàng đã giữ đúng lời hứa.
Đêm hôm sau, khi hoàng tử trở về từ buổi thăm Gulizar, chàng và con quan tư mã dắt ngựa, mang theo các túi vàng muhr đi đến một nghĩa địa cách đó khoảng một dặm. Họ đã bàn tính rằng con quan tư mã sẽ đóng vai một đạo sĩ fakir, còn hoàng tử đóng vai đệ tử kiêm người phục dịch của đạo sĩ.
Sáng hôm sau, khi Gulizar tỉnh lại, nàng cảm thấy đau rát dữ dội ở lưng và phát hiện ra sợi dây chuyền ngọc trai của mình đã biến mất. Nàng lập tức đến báo với nhà vua về việc mất trộm dây chuyền, nhưng tuyệt nhiên không hề nhắc gì đến vết đau ở sau lưng.
Nhà vua vô cùng giận dữ khi nghe tin về vụ trộm và cho truyền lệnh loan tin khắp thành phố cùng các vùng phụ cận.
"Tốt lắm," con quan tư mã nói khi nghe được loa truyền lệnh. "Đừng sợ, huynh đệ, hãy cầm lấy sợi dây chuyền này và mang ra chợ rao bán."
Hoàng tử mang dây chuyền đến gặp một thợ kim hoàn và hỏi bán.
"Anh muốn bán giá bao nhiêu?" người thợ hỏi.
"Năm mươi ngàn rupee," hoàng tử đáp.
"Được rồi," người thợ nói; "hãy đợi ở đây để tôi đi lấy tiền."
Hoàng tử đợi mãi, cuối cùng người thợ kim hoàn quay lại, đi cùng gã kotwal. Gã kotwal lập tức bắt giữ hoàng tử với cáo buộc trộm cắp dây chuyền của công chúa.
"Sao ngươi có được sợi dây chuyền này?" gã kotwal hỏi.
"Một đạo sĩ fakir, người mà tôi làm đệ tử, đã giao nó cho tôi mang ra chợ bán," hoàng tử đáp. "Xin hãy đi cùng, tôi sẽ chỉ cho ngài thấy ông ấy đang ở đâu."
Hoàng tử dẫn gã kotwal cùng toán cảnh binh đến nơi chàng đã để con quan tư mã ở lại. Tại đó họ thấy vị đạo sĩ fakir đang nhắm mắt chìm đắm trong lời cầu nguyện. Một lúc sau, khi hoàn tất lễ nghi, gã kotwal yêu cầu ông giải thích nguồn gốc sợi dây chuyền của công chúa.
"Hãy gọi quốc vương đến đây," ông đáp, "rồi ta sẽ đối chất trực tiếp với Bệ hạ."
Nghe vậy, vài người vội chạy về báo lại với nhà vua những lời vị đạo sĩ đã nói. Bệ hạ thân hành đến nơi, thấy đạo sĩ quá đỗi trang nghiêm và thành kính trong lễ cầu nguyện nên không dám mạo phạm làm ông nổi giận, e rằng tai họa từ Trời sẽ ập xuống đầu mình. Quốc vương chắp hai tay cúi đầu cung kính hỏi: "Làm sao ngài có được sợi dây chuyền của con gái ta?"
"Đêm qua," vị đạo sĩ fakir trả lời, "khi chúng tôi đang ngồi bên ngôi mộ này để thờ phụng Đấng Khuda, thì một con quỷ ghoul ăn mặc như công chúa đến đào một cái xác vừa chôn vài ngày trước lên và bắt đầu ăn thịt. Thấy cảnh tượng đó, ta vô cùng giận dữ liền dùng chiếc xẻng đang để trên bếp lửa đập mạnh vào lưng nó. Trong lúc hoảng sợ tháo chạy khỏi ta, sợi dây chuyền của nó đã bị sút ra và rơi xuống. Bệ hạ có thể ngạc nhiên trước những lời này, nhưng việc chứng minh lại không hề khó. Hãy kiểm tra con gái ngài, Bệ hạ sẽ thấy vết bỏng trên lưng nó. Hãy về đi, và nếu đúng như lời ta nói, hãy giao công chúa cho ta để ta trừng phạt nó."
Nhà vua trở về cung điện và lập tức ra lệnh kiểm tra lưng của công chúa.
"Quả đúng như vậy," người tỳ nữ báo lại; "vết bỏng vẫn còn ở đó."
"Vậy thì hãy mang đứa con gái này đi xử tử ngay lập tức!" nhà vua gầm lên.
"Tâu Bệ hạ, xin đừng làm vậy," các quan lại can gián. "Hãy giao nàng cho vị đạo sĩ fakir đã phát hiện ra sự việc, để ông ấy tùy nghi xử trí."
Nhà vua chấp thuận, và thế là công chúa bị giải đến nghĩa địa.
"Hãy nhốt nó vào một chiếc lồng và đặt bên cạnh ngôi mộ mà nó đã quật xác lên," vị đạo sĩ fakir lệnh.
Mọi việc được thi hành, và chỉ ít lâu sau, vị đạo sĩ fakir, người đệ tử cùng công chúa còn lại một mình nơi nghĩa địa. Đêm tối vừa buông tấm màn đen thẫm xuống cảnh vật, vị đạo sĩ và đệ tử liền trút bỏ lớp cải trang, dắt ngựa và hành lý đến trước chiếc lồng. Họ giải thoát cho công chúa, thoa thuốc mỡ lên vết sẹo trên lưng nàng, rồi đỡ nàng ngồi lên một con ngựa phía sau hoàng tử. Họ lập tức thúc ngựa phi nhanh và xa, đến sáng hôm sau thì đã có thể dừng chân nghỉ ngơi và bàn tính kế hoạch một cách an toàn. Con quan tư mã đưa cho công chúa xem một ít cơm pilaw có độc mà nàng đã gửi cho cậu, rồi hỏi liệu nàng đã hối hận về sự vô ơn của mình chưa. Công chúa bật khóc, thừa nhận rằng cậu chính là người ân nhân và người bạn lớn nhất của nàng.
Một bức thư được gửi về cho quan đại tư mã kể lại mọi chuyện đã xảy ra với hoàng tử và con trai ông kể từ khi họ rời khỏi quê hương. Khi đọc thư, quan tư mã lập tức vào cung tâu trình lên nhà vua. Quốc vương sai gửi thư phản hồi cho hai kẻ lưu vong, trong đó lệnh cho họ không được quay về vương quốc ngay, mà hãy gửi một bức thư cho cha của Gulizar để thông báo lại toàn bộ sự việc. Họ đã làm đúng như vậy; hoàng tử viết thư theo lời đọc của con quan tư mã.
Đọc xong thư, cha của Gulizar vô cùng giận dữ với các quan tư mã cùng quan lại dưới quyền vì đã không phát hiện ra sự có mặt của những vị khách quý giá này trên đất nước mình, bởi ông vốn rất khao khát lấy lòng hoàng tử và con quan tư mã. Ông hạ lệnh sẽ xử tử một số quan tư mã vào một ngày đã định.
"Hãy đến," ông viết thư hồi đáp cho con quan tư mã, "và ở lại trong hoàng cung. Và nếu hoàng tử muốn, ta sẽ thu xếp hôn lễ cho chàng với Gulizar càng sớm càng tốt."
Hoàng tử và con quan tư mã vô cùng vui mừng nhận lời mời và nhận được sự đón tiếp vô cùng trọng thị từ nhà vua. Hôn lễ nhanh chóng được cử hành, và vài tuần sau đó, nhà vua ban tặng họ vô số quà tặng gồm ngựa, voi, châu báu và gấm vóc xa xỉ, rồi tiễn họ lên đường trở về quê hương; bởi ông tin chắc quốc vương vương quốc bên đó giờ đây sẽ rộng đường đón nhận họ. Đêm trước ngày khởi hành, các vị quan tư mã cùng những người sắp bị nhà vua đưa ra xử tử khi khách quý rời đi đã tìm đến van xin con quan tư mã nói giúp một lời, và hứa rằng mỗi người sẽ gả một người con gái cho cậu. Cậu đồng ý giúp đỡ và đã xin được án phạt tha thứ cho họ.
Thế là hoàng tử cùng người vợ xinh đẹp Gulizar và con quan tư mã, với sự hộ tống của một đoàn binh lính cùng lượng lớn lạc đà và ngựa thồ chở muôn vàn châu báu, đã khởi hành trở về quê hương. Giữa đường đi, họ ngang qua ngọn tháp của bọn cướp, và với sự giúp đỡ của đoàn binh lính, họ đã san bằng ngọn tháp xuống mặt đất, tiêu diệt toàn bộ bọn tàn quân và thu giữ toàn bộ tài sản mà chúng đã tích trữ ở đó suốt nhiều năm.
Cuối cùng họ cũng về tới quê hương. Khi nhà vua nhìn thấy người vợ xinh đẹp của con trai mình cùng đoàn tùy tùng tráng lệ, ngài lập tức nguôi giận, hỉ hả đón nhận và lệnh cho hoàng tử tiến vào thành phố để định cư.
Kể từ đó về sau, mọi nẻo đường của hoàng tử đều tràn ngập ánh nắng xuân. Chàng trở thành vị hoàng tử được muôn dân kính yêu, và khi thời cơ đến, chàng lên ngôi quốc vương, cai trị đất nước suốt nhiều năm tháng trong hòa bình và hạnh phúc.
