Ngày xửa ngày xưa, Đức Bồ Tát hóa sinh làm Thần cây trong một khu rừng, đứng ngay bên cạnh một hồ sen.

Thuở ấy, vào mùa khô hạn, một ao nước nhỏ gần đó vốn là nơi sinh sống của rất nhiều loài cá, dần trở nên cạn kiệt. Một con cò trông thấy đàn cá liền thầm nghĩ:

“Ta phải dùng mưu lừa lũ cá này mới được, biến chúng thành bữa mồi ngon mới hả lòng.”

Thế là nó đến ngồi bên mép nước, ngẫm nghĩ xem nên thực hiện kế hoạch ra sao.

Đàn cá thấy cò ngồi đó liền hỏi: “Bác ngồi làm gì ở đấy mà trông thẫn thờ thế?”

Cò đáp: “Ta ngồi đây là đang lo lắng cho các ngươi đấy chứ.”

Đàn cá ngạc nhiên hỏi: “Ôi, thưa bác! Bác lo cho chúng tôi điều gì cơ ạ?”

Cò trả lời: “Thì đấy, nước trong ao này còn ít quá, thức ăn lại chẳng có bao nhiêu, mà trời thì nắng nóng gay gắt thế này! Ta cứ băn khoăn mãi, không biết rồi đây lũ cá các ngươi sẽ sống làm sao?”

Đàn cá than thở: “Dạ đúng thế thật, thưa bác! Vậy chúng tôi phải làm sao bây giờ?”

Cò bảo: “Nếu các ngươi nghe lời ta, ta sẽ ngậm từng đứa trong mỏ, tha tới một chiếc hồ lớn tuyệt đẹp, rợp bóng đủ các loại hoa sen mà thả xuống.”

Lũ cá hoài nghi: “Từ xưa đến nay, đời nào cò lại đi lo lắng cho cá bao giờ. Chắc chắn là bác định ăn thịt từng đứa chúng tôi chứ gì!”

Cò phân bua: “Ta đâu có ý đó! Chỉ cần các ngươi tin ta, ta quyết không ăn thịt các ngươi. Nếu không tin trên đời có một cái hồ như thế, hãy cử một con trong đàn đi theo ta đến xem tận mắt.”

Đàn cá nghe vậy liền tin lời, bèn cử đại diện một con cá lớn bị thột một bên mắt—kẻ mà chúng cho là nhanh nhạy, lanh lợi nhất trong mọi tình huống dù ở dưới nước hay trên bờ.

Cò tha chú cá đó đi, thả chú xuống chiếc hồ lớn, dẫn đi xem khắp một lượt rồi tha về lại chỗ đàn cá. Chú cá thột liền hào hứng kể cho cả đàn nghe về vẻ đẹp tuyệt vời của hồ nước ấy.

Nghe vậy, cả đàn cá reo lên: “Dạ tuyệt quá, thưa bác! Bác tha chúng tôi đi cùng với ạ.”

Cò bèn tha chú cá thột già nua đi trước. Nhưng thay vì thả xuống hồ, nó lại đậu xuống một cây Varana bên bờ. Nó quăng chú cá vào chạc cây, dùng mỏ mổ chết rồi thong thả rỉa thịt, quăng xương xuống gốc cây. Xong xuôi, nó bay trở lại ao cũ và gọi lớn:

“Ta đã thả chú cá kia xuống hồ rồi nhé! Con tiếp theo nào!”

Cứ theo cách đó, cò tha từng con cá một đi ăn thịt, cho đến khi quay lại chẳng còn con cá nào nữa!

Tuy nhiên trong ao vẫn còn một chú cua. Cò ta tính thâu tóm nốt chú cua này nên cất tiếng gọi:

“Này chú cua ngoan, ta đã tha hết lũ cá sang chiếc hồ lớn xinh đẹp kia rồi. Đi nào, ta cũng sẽ tha cháu đi!”

Cua hỏi: “Nhưng bác định tha tôi đi bằng cách nào?”

Cò đáp: “Ta sẽ dùng mỏ kẹp lấy cháu.”

Cua bảo: “Tha kiểu đó thế nào bác cũng làm tôi rơi mất. Tôi không đi với bác đâu!”

Cò trấn an: “Đừng sợ! Ta sẽ kẹp cháu thật chặt suốt cả quãng đường.”

Cua thầm nghĩ: “Tên này mà tha cá đi thì đời nào chịu thả xuống hồ! Nếu hắn thật sự đưa mình tới hồ thì tốt quá; còn nếu không—mình sẽ kẹp đứt cổ hắn cho chết!” Bèn nói với cò:

“Bác này, cái mỏ bác kẹp không đủ chặt đâu; nhưng loài cua chúng tôi lại có đôi càng kẹp rất chắc. Nếu bác đồng ý để tôi dùng càng bấu chặt lấy cổ bác, tôi sẽ rất vui lòng đi cùng.”

Cò không ngờ mình đang bị mắc bẫy bèn đồng ý ngay. Thế là cua dùng hai chiếc càng kẹp chặt lấy cổ cò, chắc như kìm thợ rèn, rồi giục: “Nào, bay đi thôi!”

Cò tha cua bay tới, chỉ cho cua thấy chiếc hồ rồi rẽ hướng bay về phía cây Varana.

Cua kêu lên: “Bác ơi! Hồ nước nằm hướng kia cơ mà, sao bác lại tha tôi đi hướng này?”

Cò cười đáp: “Ồ, thế cơ à? Bác bác cháu cháu nghe ngọt ngào nhỉ! Ngươi tưởng ta là nô lệ của ngươi, phải phục dịch tha ngươi đi đây đi đó chắc? Hãy giương mắt ra mà nhìn đống xương cá chất bên gốc cây Varana đằng kia kìa. Ta đã xơi tái từng con cá một thế nào, thì ta cũng sẽ nuốt chửng ngươi như thế!”

Cua liền đáp: “À! Mấy con cá đó bị ăn thịt là vì chúng quá ngu ngốc; nhưng ta thì còn lâu mới để ngươi ăn thịt! Trái lại, chính ngươi mới là kẻ sắp phải bỏ mạng. Kẻ ngu đần như ngươi đã không nhận ra ta đang lừa ngươi. Nếu có chết, ta và ngươi cùng chết; ta sẽ kẹp đứt cái đầu này của ngươi rơi xuống đất!” Nói rồi, chú cua siết chặt đôi càng vào cổ cò như một cái ê-tô.

Cò thở hắt ra, nước mắt đầm đìa, toàn thân run rẩy vì sợ chết, vội van xin: “Ôi ngài ơi! Quả thực tôi không có ý ăn thịt ngài đâu. Xin hãy tha cho tôi một mạng!”

Cua đáp: “Được rồi! Hãy hạ xuống hồ và thả ta xuống đó.”

Cò liền quay đầu, đáp xuống hồ và đặt cua lên bãi bùn bên mép nước. Nhưng ngay lập tức, cua kẹp đứt ngọt cổ cò như người ta dùng dao cắt đứt ngó sen, rồi mới đủng đỉnh bò xuống nước!

Thần cây Varana chứng kiến sự việc kỳ lạ này liền cất giọng du dương khiến cả khu rừng vang rộn tiếng vỗ tay tán thưởng, ngâm bài kệ rằng:

Kẻ gian dù lắm mưu nhiều kế,

Chẳng thể thành công bởi lọc lừa.

Dù thắng nhờ mưu sâu chước độc,

Kết cục như Cò gục trước Cua!