Câu chuyện này được Bậc Đạo Sư kể tại Trúc Lâm Tịnh Xá về một vị Tỳ-kheo đã từ bỏ tinh tấn trên con đường cầu đạo giải thoát. Bậc Đạo Sư hỏi vị ấy rằng: "Thật sự là ngươi đã ngưng mọi nỗ lực rồi sao?"—"Thưa vâng, bạch Thế Tôn," vị Tỳ-kheo đáp. Bậc Đạo Sư bèn nói: "Này Tỳ-kheo, thuở trước các bậc hiền trí đã nỗ lực đúng nơi cần nỗ lực, và nhờ đó đã đạt được vương quyền." Rồi Ngài kể lại một câu chuyện thuở xưa.

Thuở ấy, khi vua Brahmadatta trị vì thành Benares, Bồ Tát sinh làm hoàng tử, con của vị chánh hậu. Vào ngày đặt tên cho hoàng tử, nhà vua cho mời tám trăm vị Bà-la-môn đến, ban cho họ mọi thứ theo ý nguyện, rồi hỏi về những tướng tốt của con mình. Các vị Bà-la-môn tinh thông tướng số đã nhìn thấy những nét tướng phi thường trên người hoàng tử và đáp rằng:

"Tâu đại vương, hoàng tử sinh ra mang đầy đủ công đức, và khi ngài băng hà, hoàng tử sẽ nối ngôi vua; ngài sẽ nổi danh lừng lẫy nhờ tài sử dụng năm loại vũ khí, và sẽ là bậc chí tôn trên khắp cõi Ấn Độ." Nghe các vị Bà-la-môn tiên đoán vậy, vua bèn đặt tên cho hoàng tử là Vương tử Ngũ Khí, gồm gươm, giáo, cung, rìu chiến và khiên.

Khi hoàng tử lớn khôn, đạt đến tuổi mười sáu, nhà vua bảo ngài rằng:

"Con ta, hãy lên đường hoàn tất việc học nghệ đi."

"Thưa phụ vương, ai sẽ là thầy của con?" hoàng tử hỏi.

"Hãy đi đi con; tại vương quốc Candahar, trong thành Taksasila, có một vị thầy vô cùng nổi tiếng mà ta muốn con thụ giáo. Hãy mang thứ này dâng làm học phí cho ngài." Nói đoạn, vua trao cho hoàng tử một ngàn đồng tiền vàng rồi cho phép tiễn chân.

Hoàng tử lên đường, được vị thầy ấy truyền dạy tri thức; ngài nhận năm món binh khí làm quà tặng từ thầy, cúi đầu chào từ giã Taksasila và bắt đầu hành trình trở về Benares, mang theo bên mình năm thứ vũ khí ấy.

Trên đường đi, ngài đặt chân đến một khu rừng bị cai trị bởi yêu tinh Tóc Rối. Ngay cửa rừng, một số người trông thấy ngài liền cất tiếng kêu la:

"Này cậu thanh niên trẻ tuổi, hãy tránh xa khu rừng đó ra! Trong ấy có một con yêu tinh mang tên Tóc Rối: bất cứ ai trông thấy là hắn giết sạch!" Họ tìm cách ngăn cản ngài. Thế nhưng Bồ Tát, với lòng tự tin vững vàng, vẫn hiên ngang bước thẳng vào rừng, gan dạ chẳng khác gì một con sư tử bờm.

Khi ngài đi sâu vào giữa rừng, con yêu tinh liền hiện nguyên hình. Hắn hóa phép to lớn như cây thốt nốt; đầu to bằng cả ngôi tháp, mắt lớn cỡ cái mâm đựng thức ăn, và mọc hai chiếc nanh gồ ghề lồi lõm; hắn có mặt diều hâu, bụng vằn vện, chân tay sắc xanh.

"Ngươi định đi đâu?" hắn gầm lên. "Dừng lại! Ngươi sẽ biến thành món ăn cho ta đấy!"

Bồ Tát điềm tĩnh đáp: "Hỡi yêu tinh, ta đến đây với niềm tin nơi chính mình. Ta khuyên ngươi hãy cẩn thận khi đến gần ta. Đây là một mũi tên tẩm độc, ta sẽ bắn hạ ngươi ngay lập tức!" Dứt lời đe dọa, ngài giương cung lắp mũi tên tẩm độc chí mạng rồi phóng đi. Mũi tên cắm phập vào mái tóc của con yêu tinh. Ngài liên tiếp giương cung bắn, bắn cho đến khi cạn sạch năm mươi mũi tên; và tất cả đều dính chặt vào mái tóc hắn. Con yêu tinh bèn bẻ gãy vụn từng mũi tên rồi ném phịch xuống dưới chân; đoạn hắn lao thẳng về phía Bồ Tát. Bồ Tát liền rút gươm, vừa vung lên tấn công vừa cất tiếng đe dọa. Thanh gươm của ngài—dài ba mươi ba inch—lại cắm phập vào tóc yêu tinh! Bồ Tát phóng giáo đâm hắn—cây giáo cũng dính chặt! Ngài dùng chùy nện xuống—chiếc chùy ấy cũng dính luôn!

Khi thấy toàn bộ binh khí đều đã dính chặt, Bồ Tát cất tiếng quát bảo con yêu tinh: "Này yêu tinh kia! Ngươi chưa từng nghe danh ta bao giờ sao—Vương tử Ngũ Khí ư? Khi bước chân vào khu rừng ngươi trú ngụ, ta chẳng hề trông cậy vào cung kiếm hay vũ khí nào khác. Hôm nay ta sẽ giã nát và nghiền ngươi thành bột mịn!" Tuyên bố dõng dạc ý chí của mình, ngài thét lớn rồi tung cú đấm bằng tay phải vào mặt yêu tinh. Bàn tay liền dính chặt vào tóc hắn! Ngài bồi tiếp cú đấm tay trái—tay trái cũng dính theo! Ngài dùng chân phải đá tung—chân phải dính chặt; rồi tiếp tục dùng chân trái—chân trái cũng dính nốt! Bấy giờ ngài dùng đầu húc thẳng vào hắn, miệng thét lớn: "Ta sẽ nghiền nát ngươi ra bột!", và đầu ngài cũng dính chặt như những phần khác.

Cứ thế, Bồ Tát bị trói buộc cả năm chỗ, dính chặt không cử động được, lơ lửng giữa chừng: thế nhưng ngài chẳng mảy hê sợ hãi—thậm chí không hề hồi hộp.

Yêu tinh thầm nghĩ trong lòng: "Đúng là một trang nam nhi kiêu hùng như sư tử! Một con người cao quý! Hắn vượt hơn cả người thường! Rõ ràng đã bị một con yêu tinh như ta tóm gọn; vậy mà hắn chẳng hề run sợ lấy một chút. Từ ngày ta hoành hành con đường này, chưa từng thấy một kẻ nào như thế. Rốt cuộc, vì sao hắn lại không sợ hãi nhỉ?" Hắn không tài nào ăn thịt được con người kỳ lạ ấy, bèn cất tiếng hỏi: "Này chàng trai trẻ, cớ sao ngươi không sợ đến mất mật vậy?"

"Cớ sao ta phải sợ, hỡi yêu tinh?" Ngài đáp. "Đời người chỉ có thể chết một lần. Hơn nữa, trong bụng ta có sẵn một tia chớp sét; nếu ngươi ăn thịt ta, ngươi sẽ mãi mãi không tài nào tiêu hóa nổi; nó sẽ xé tan tơi lục phủ ngũ tạng của ngươi và giết chết ngươi: kết cục là cả hai ta cùng bỏ mạng. Đó là lý do ta chẳng sợ gì cả." (Ý Bồ Tát muốn nhắc đến thứ vũ khí trí tuệ mà ngài hằng gìn giữ trong tâm).

Nghe vậy, con yêu tinh thầm nghĩ: "Thàng thanh niên này nói thật. Dù chỉ là một miếng thịt nhỏ bằng hạt đậu từ một kẻ dũng mãnh tựa sư tử thế này, cái bụng ta cũng chẳng đời nào tiêu hóa nổi. Thôi, ta thả hắn ra!" Thế là, dẫu run sợ trước cái chết hiển hiện, hắn vẫn buông Bồ Tát ra và bảo:

Hỡi chàng thanh niên, ngươi đúng là trang nam nhi kiêu hùng như sư tử! Ta sẽ không ăn thịt ngươi nữa. Ta trả lại tự do cho ngươi khỏi đôi tay này, tựa như mặt trăng được nhả ra từ hàm Quỷ Rāhu sau kỳ nhật thực. Hãy trở về đoàn tụ cùng bằng hữu và người thân đi!"

Và Bồ Tát đáp: "Nỡi yêu tinh, ta sẽ đi theo lời ngươi nói. Ngươi sinh ra làm yêu tinh, bản tính độc ác, khát máu, chuyên ăn thịt và uống máu người, ấy là vì ngươi đã làm điều ác trong các kiếp trước. Nếu ngươi vẫn tiếp tục tạo ác, ngươi sẽ từ tối tăm rơi vào tăm tối hơn. Nhưng nay đã diện kiến ta, ngươi sẽ không thể nào làm ác được nữa. Việc tước đoạt sinh mạng muôn loài sẽ khiến kẻ ấy tái sinh làm súc sinh trong cõi ngạ quỷ, hoặc mang thân Asura, hoặc giả như được tái sinh làm người thì tuổi thọ cũng ngắn ngủi." Qua những lời răn dạy ấy cùng vô số lời giáo giới tương tự, ngài chỉ rõ cho hắn thấy tai hại của năm điều ác và lợi ích của năm điều phước thiện, dùng nhiều cách khiến con yêu tinh khiếp sợ, giảng giải cho đến khi thu phục được hắn, khiến hắn biết từ bỏ tư tâm và thiết lập hắn vào năm giới đức; ngài bắt hắn phải đảnh lễ vị thần được cúng bái trong khu rừng ấy; đoạn ân cần giáo huấn xong, ngài rời khỏi chốn đó.

Khi ra đến cửa rừng, ngài thuật lại toàn bộ sự tình cho người dân ở đó nghe; rồi tiếp tục lên đường về Benares, mang theo năm món vũ khí trên tay. Về sau ngài nối ngôi vua, cai trị đất nước bằng chánh pháp; và sau khi ban bố bố thí cùng làm nhiều việc thiện, ngài tạ thế theo đúng nghiệp quả của mình.

Và Bậc Đạo Sư, khi câu chuyện này kết thúc, đã đạt quả vị Chánh Đẳng Giác, rồi xướng lên bài kệ này:

Ai đem tâm trí lìa tham ái,

Tìm chốn bình an sống trọn lành,

Đến lúc xuôi tay dứt sạch nợ,

Buông trôi xiềng xích kiếp phù sinh.

Bằng con đường thánh thiện và sự diễn giảng chánh pháp, Bậc Đạo Sư đã đạt đến đỉnh cao, rồi từ đó Ngài tuyên thuyết Tứ Diệu Đế. Dứt lời tuyên thuyết Chánh Đế, vị Tỳ-kheo ấy cũng đắc quả vị A-la-hán. Kế đó, Bậc Đạo Sư kết nối nhân duyên, chỉ rõ tiền thân của câu chuyện rằng: "Thuở ấy, Angulimala chính là con yêu tinh, còn Vương tử Ngũ Khí thuở ấy, nay chính là ta đây."