[TIÊU ĐỀ GỐC]: GRISHA

GRISHA, một cậu bé bầu bĩnh, chào đời cách đây hai năm tám tháng, đang đi dạo trên đại lộ cùng người nhũ mẫu. Cậu mặc một chiếc áo bành tô chần bông dài, quàng khăn, đội chiếc mũ lớn có chùm bông xù và đi đôi ủng len dày ấm áp. Cậu thấy nóng bức, ngột ngạt, và giờ đây, ánh nắng tháng Tư rực rỡ đang chiếu thẳng vào mặt khiến đôi mắt cậu chói lòa.

Toàn bộ dáng vẻ nhỏ bé bước đi một cách lóng ngóng, rụt rè và đầy dò dẫm ấy biểu lộ một sự hoang mang tột độ.

Cho đến nay, Grisha chỉ biết đến một thế giới hình chữ nhật, nơi một góc là chiếc giường của cậu, góc thứ hai là chiếc rương của vú em, góc thứ ba là một cái ghế, còn góc thứ tư có ngọn đèn nhỏ đang cháy. Nếu nhìn xuống gầm giường, người ta sẽ thấy một con búp bê gãy tay và một chiếc trống; còn đằng sau chiếc rương của vú em là vô số thứ đồ đạc đủ loại: những ống chỉ bông, những chiếc hộp không nắp, và một con rối lò xo đã hỏng. Trong thế giới đó, ngoài vú em và Grisha, thường có cả mẹ và con mèo. Mẹ giống như một con búp bê, còn con mèo thì giống chiếc áo lông của bố, chỉ có điều chiếc áo ấy không có mắt và đuôi. Từ thế giới được gọi là phòng trẻ em ấy, một cánh cửa dẫn ra một không gian rộng lớn, nơi họ dùng bữa tối và uống trà. Ở đó đặt chiếc ghế cao của Grisha, và trên tường treo một chiếc đồng hồ chuyên làm nhiệm vụ lắc con lắc và điểm chuông. Từ phòng ăn, người ta có thể bước vào một căn phòng đặt những chiếc bọc ghế màu đỏ. Ở đây có một vết bẩn tối màu trên thảm, thứ mà người ta vẫn hay dọa nạt Grisha bằng cách giơ ngón tay quở trách. Phía bên kia căn phòng đó lại là một căn phòng khác, nơi người ta không được phép bén mảng tới và là chốn thấp thoáng bóng dáng của bố—một nhân vật cực kỳ khó hiểu! Vú em và mẹ thì dễ hiểu: họ mặc quần áo cho Grisha, cho cậu ăn và dỗ cậu đi ngủ, nhưng bố tồn tại để làm gì thì không ai rõ. Lại có thêm một nhân vật khó hiểu nữa là dì, người đã tặng Grisha chiếc trống. Dì xuất hiện rồi lại biến mất. Dì biến đi đâu mất nhỉ? Grisha đã không dưới một lần tìm dưới gầm giường, đằng sau chiếc rương và dưới sô-pha, nhưng chẳng thấy dì đâu cả.

Trong thế giới mới mẻ này, nơi ánh mặt trời làm chói cả mắt, có biết bao nhiêu là ông bố, bà mẹ và các bà dì đến mức chẳng biết phải chạy lại với ai. Nhưng điều kỳ lạ và vô lý hơn cả chính là những con ngựa. Grisha đăm đăm nhìn đôi chân đang chuyển động của chúng mà chẳng tài nào hiểu nổi. Cậu ngước nhìn vú em mong bà giải đáp bí ẩn ấy, nhưng bà chẳng nói gì.

Bất chợt, cậu nghe thấy tiếng bước chân nện rầm rầm đáng sợ. . . . Một đám lính với khuôn mặt đỏ bừng và kẹp những chiếc chổi tắm dưới nách đang đều bước dọc theo đại lộ tiến thẳng về phía cậu. Grisha lạnh toát cả người vì sợ hãi và ngước nhìn vú em dò hỏi xem có nguy hiểm gì không. Thế nhưng vú em không hề khóc cũng chẳng bỏ chạy, vậy là không có nguy hiểm gì rồi. Grisha ngoái nhìn theo đám lính, rồi tự mình bắt đầu bước đi nhịp nhàng theo nhịp chân của họ.

Hai con mèo to lớn với khuôn mặt dài đuổi theo nhau băng qua đại lộ, lè lưỡi và giơ cao đuôi lên trời. Grisha nghĩ rằng mình cũng phải chạy, thế là cậu cắm cổ chạy theo mấy con mèo.

"Dừng lại!" vú em thét lên, thô bạo túm lấy bả vai cậu. "Mày định đi đâu hả? Không ai bảo mày là không được nghịch ngợm à?"

Ngay tại đây có một người vú em đang ngồi bán hàng với một khay cam. Grisha đi lướt qua mụ, và chẳng nói chẳng rằng, tiện tay vơ lấy một quả cam.

Mày đang làm cái quái gì thế hả?" người đồng hành trong chuyến đi của cậu hét lên, giáng một cái tát vào tay cậu và giật phăng quả cam lại. "Đồ ngốc!"

Lúc này Grisha rất muốn nhặt một mảnh thủy tinh đang nằm dưới chân lấp lánh như ngọn đèn, nhưng cậu lại sợ bị đánh vào tay một lần nữa.

"Xin kính chào bà!" Grisha bỗng nghe thấy một giọng nói vang và trầm ngay sát bên tai, và cậu nhìn thấy một người đàn ông cao lớn với những chiếc cúc áo sáng loáng.

Đến làm lạ, người đàn ông này đưa tay cho vú em, dừng lại và bắt đầu trò chuyện với bà. Ánh nắng rực rỡ, tiếng xe cộ qua lại, những con ngựa, những chiếc cúc áo lấp lánh đều mang lại cảm giác mới lạ đầy ấn tượng và không hề đáng sợ, khiến tâm hồn Grisha ngập tràn niềm thích thú và cậu bật cười khúc khích.

"Đi nào! Đi nào!" cậu kêu lên với người đàn ông có cúc áo sáng loáng, vừa kéo tà áo của ông.

"Đi đâu cơ?" người đàn ông hỏi.

"Đi nào!" Grisha nằng nặc đòi.

Cậu muốn nói rằng sẽ thật tuyệt nếu dắt theo cả bố, mẹ và con mèo nữa, nhưng cái lưỡi lại không chịu diễn tả đúng điều cậu muốn.

Chẳng bao lâu sau, vú em rẽ khỏi đại lộ, dẫn Grisha vào một cái sân lớn nơi vẫn còn đọng lại những vạt tuyết; và người đàn ông có cúc áo sáng loáng cũng đi cùng họ. Họ cẩn thận tránh những ụ tuyết và vũng nước, rồi qua một chiếc cầu thang tối tăm, bẩn thỉu để bước vào một căn phòng. Ở đây khói bay mù mịt, sực nức mùi thịt quay, và có một người phụ nữ đang đứng cạnh lò sưởi rán chả. Người phụ nữ nấu bếp và vú em ôm hôn nhau, rồi cùng người đàn ông ngồi xuống băng ghế và bắt đầu trò chuyện rầm rì. Bản thân bị quấn kín mít trong đầm đìa lớp áo, Grisha cảm thấy nóng bức và ngột ngạt đến không chịu nổi.

"Sao lại thế nhỉ?" cậu thắc mắc, đảo mắt nhìn xung quanh.

Cậu nhìn thấy bức trần tối tăm, chiếc xiên nướng hai ngạnh, và cái lò sưởi trông hệt như một cái hố đen ngòm.

"Mẹ ơ-i," cậu ngân dài giọng.

"Nào, nào, nào!" vú em quát. "Đợi một lát!"

Người làm bếp đặt lên bàn một chai rượu, hai chiếc ly và một cái bánh nướng. Hai người phụ nữ và người đàn ông có cúc áo sáng loáng chạm ly rồi cạn sạch mấy bận liền, và người đàn ông lần lượt vòng tay ôm lấy người nấu bếp rồi đến vú em. Và rồi cả ba bắt đầu cất tiếng hát nhè nhẹ.

Grisha chìa tay về phía chiếc bánh nướng, và họ liền bẻ cho cậu một miếng. Cậu ăn và chăm chú nhìn vú em uống rượu. . . . Cậu cũng muốn uống.

"Cho con uống với, vú ơi!" cậu nài nỉ.

Người nấu bếp cho cậu nhấp một ngụm từ ly của cô ta. Cậu đảo tròn đôi mắt, chớp chớp, ho sặc sụa và khua khoắng đôi tay hồi lâu sau đó, trong khi người nấu bếp nhìn cậu cười vang.

Khi về đến nhà, Grisha bắt đầu kể cho mẹ, cho những bức tường và chiếc giường nghe về nơi cậu đã đi qua và những gì cậu đã chứng kiến. Cậu nói không chỉ bằng lưỡi, mà bằng cả khuôn mặt và đôi tay của mình. Cậu diễn tả ánh mặt trời chiếu rọi ra sao, những con ngựa phi thế nào, chiếc lò sưởi đáng sợ trông ra sao, và người nấu bếp uống rượu thế nào. . . .

Đến tối, cậu không sao chợp mắt được. Đám lính cầm chổi, những con mèo lớn, những con ngựa, mảnh thủy tinh, khay cam, những chiếc cúc áo sáng loáng cứ tụ họp lại, đè nặng lên tâm trí cậu. Cậu trằn trọc trở mình, lẩm bẩm, và cuối cùng, không thể chịu đựng nổi sự kích động trong lòng, cậu oà khóc.

"Con bị sốt rồi," mẹ nói, đặt bàn tay trần lên trán cậu. "Sao lại thế được nhỉ?"

"Lò sưởi!" Grisha gào khóc. "Tránh ra, lò sưởi kia!"

"Chắc là con ăn quá nhiều rồi..." mẹ phán đoán.

Và Grisha, bị choáng ngợp bởi những ấn tượng từ cuộc sống mới mà cậu vừa trải qua, được mẹ cho uống một thìa dầu thầu dầu.