Khi Ann Veronica bước vào phòng làm việc của cha vào tối hôm đó, thoạt tiên cô có cảm giác như toàn bộ những sự kiện trong sáu tháng qua chỉ là một giấc mơ. Những khoảng không gian xám xịt rộng lớn của London, những con đường loang loáng mỡ và rực ánh đèn cửa hiệu bỗng trở nên vô cùng xa xôi; phòng thí nghiệm sinh học với bao công việc và cảm xúc, những buổi họp hành và tranh luận, những lần ngồi xe ngựa mui trần cùng Ramage, tất cả tựa như những trang sách đã đọc rồi gấp lại. Căn phòng làm việc dường như chẳng hề thay đổi: vẫn chiếc đèn bàn ấy với chao đèn bị mẻ một góc, vẫn lò sưởi ga ấy, vẫn xấp tài liệu xanh trắng buộc dải ruy băng hồng ở ngay cạnh tay vịn ghế bành, và vẫn người cha ấy. Ông vẫn ngồi trong tư thế quen thuộc, còn cô đứng y như cách cô từng đứng khi ông thông báo cô không được phép dự buổi khiêu vũ nhà Fadden. Cả hai đều đã trút bỏ vẻ lịch sự có phần khách khí lúc ở phòng ăn, và trên nét mặt họ, một người quan sát vô tư hẳn sẽ nhận ra những điểm chung là những nếp nhăn của sự bướng bỉnh ngoan cố — một vẻ cứng cỏi, sắc bén ở người cha và mềm mại hơn ở người con — nhưng dù thế nào thì đó vẫn là sự cứng cỏi khiến mọi sự thỏa hiệp đều trở thành một cuộc ngã giá và mọi lòng khoan dung đều bị tính toán thiệt hơn.

— Vậy là con đã suy nghĩ kỹ rồi chứ? — cha cô mở lời, nhắc lại câu trong bức thư của cô và nhìn cô qua tròng kính trễ xuống. — Này con gái, cha ước gì con đã nghĩ đến tất cả những chuyện này trước khi rắc rối xảy ra.

Ann Veronica tự nhủ cô không được quên giữ vẻ cực kỳ lý trí.

— Người ta phải sống và rút kinh nghiệm chứ ạ — cô đáp, với một điệu bộ bắt chước khá đạt phong cách của cha mình.

— Miễn là con thực sự rút ra được bài học — ông Stanley nói.

Cuộc trò chuyện chùng xuống.

— Bố ạ, con nghĩ chắc bố không phản đối gì nếu con tiếp tục việc học ở Imperial College chứ? — cô hỏi.

— Nếu việc đó giúp con bận rộn — ông nói, với nụ cười thoảng chút mỉa mai.

— Học phí đã được đóng đến hết học kỳ rồi ạ.

Ông gật đầu hai lần, mắt dán vào lò sưởi, như thể đó là một thông tin mang tính thủ tục.

— Con có thể tiếp tục công việc đó — ông nói — miễn là con sống hòa hợp với mọi người ở nhà. Cha vẫn đinh ninh rằng phần lớn các hướng nghiên cứu của Russell đều đi chệch hướng, không đáng tin cậy. Dù sao đi nữa... con phải tự rút ra bài học cho mình. Con đã trưởng thành rồi — con đã đủ tuổi khôn lớn.

— Công việc đó gần như là điều kiện bắt buộc cho kỳ thi cử nhân khoa học.

— Thật là vô lý hết sức, nhưng chắc là vậy rồi.

Sự đồng điệu giữa hai cha con đến đây có vẻ thật đáng ngạc nhiên, thế nhưng bầu không khí đoàn tụ lại thiếu đi chút hơi ấm. Dù vậy, Ann Veronica vẫn chưa đề cập đến vấn đề chính của mình. Họ lặng im một lát. — Đó là thời kỳ của những quan điểm và công việc thô sơ — ông Stanley nói. — Dù sao đi nữa, mấy tay theo thuyết Mendelian đó có vẻ sắp gây rắc rối cho ông Russell rồi đấy, rắc rối ra trò ấy chứ. Vài mẫu vật của chúng... thật được chọn lựa kỹ lưỡng, được chuẩn bị công phu.

— Bố ơi — Ann Veronica lên tiếng — những chuyện vừa rồi... việc ở xa nhà đã tốn kém một khoản tiền.

— Cha biết thế nào con cũng nhận ra điều đó mà.

— Thực ra thì, con trót lỡ vướng một khoản nợ nhỏ.

— KHÔNG THỂ NÀO!

Trái tim cô chùng xuống trước sự thay đổi trong sắc mặt ông.

— Vâng, tiền thuê trọ và mấy thứ linh tinh nữa! Với lại con phải đóng học phí ở trường.

— Ừ. Nhưng sao con lại có thể... Ai cho con thiếu nợ cơ chứ?

— Bố thấy đấy — Ann Veronica giải thích — chủ nhà vẫn giữ phòng cho con suốt thời gian con ở Holloway, nên tiền học phí cứ thế cộng dồn lên khá nhiều. — Cô nói hơi nhanh, bởi cô nhận ra câu hỏi của cha chính là điều khó trả lời nhất trong đời cô.

— Molly và con đã giải quyết xong chuyện phòng ốc rồi cơ mà. Con bé bảo con CÓ tiền cơ mà.

— Con đi mượn đấy — Ann Veronica đáp với giọng tỉnh bơ, trong lòng tuyệt vọng đến tái tê.

— Nhưng ai lại đi cho con mượn tiền cơ chứ?

— Con đem cầm chiếc vòng cổ ngọc trai. Được ba bảng, với lại ba bảng tiền chiếc đồng hồ của con nữa.

— Sáu bảng. Hừm. Có giấy biên nhận không? Rồi, thế nhưng mà... con bảo là con đi mượn cơ mà?

— Thì con mượn thật mà — Ann Veronica đáp.

— Của ai?

Cô chạm mắt ông một giây và dạ dày thắt lại. Nói thật lúc này là điều bất khả thi, thậm chí là điều không thể chấp nhận được. Nếu cô nhắc đến tên Ramage, có lẽ ông sẽ lên cơn đau tim mất — chuyện gì cũng có thể xảy ra. Cô đành nói dối. — Nhà Widgett ạ — cô đáp.

— Thật là hết nói nổi! — ông thốt lên. — Thực tình đấy Vee, con có vẻ thích khoe khoang chuyện gia đình mình cho cả thiên hạ biết nhỉ!

— Hẹn... họ biết chuyện chứ ạ. Tại vụ khiêu vũ ấy ạ.

— Con nợ họ bao nhiêu?

Cô thừa biết bốn mươi bảng là một số tiền hoàn toàn hoang đường đối với những người hàng xóm đó. Cô cũng biết mình không được phép ngập ngừng. — Tám bảng — cô liều lĩnh nói, rồi dại dột bồi thêm — mười lăm bảng là con trả hết sạch nợ nần. — Cô lầm bầm lẩm bẩm vài câu tự chê trách bản thân và bắt đầu âm thầm tính toán trong đầu.

Ông Stanley quyết định nhân cơ hội này để dạy dỗ con gái. Dường như ông đang cân nhắc. — Thôi được — cuối cùng ông chậm rãi nói. — Cha sẽ trả. Cha sẽ trả hộ con. Nhưng cha thực sự hy vọng, Vee, cha thực sự hy vọng... đây là hồi kết cho những cuộc phiêu lưu kiểu này. Cha mong con đã rút ra bài học cho mình và hiểu ra... nhận thức được mọi chuyện ở đời ra sao. Không ai, chẳng một ai, có thể muốn làm gì thì làm trên thế giới này. Khắp nơi đều có những giới hạn của nó.

— Con biết ạ — Ann Veronica đáp (mười lăm bảng!). — Con đã học được bài học đó rồi. Ý con là... con sẽ làm những gì có thể. (Mười lăm bảng. Lấy bốn mươi trừ mười lăm còn lại hai mươi lăm.)

Ông ngập ngừng. Cô chẳng nghĩ ra được gì để nói thêm.

— Thôi thì — cuối cùng cô cũng thốt lên được một câu. — Cùng chào đón cuộc sống mới nào!

— Cùng chào đón cuộc sống mới — ông lặp lại và đứng dậy. Cha và con gái nhìn nhau đầy dò xét, cả hai đều cảm thấy đôi chút bất an trước đối phương. Ông bước tới gần cô, rồi chợt nhớ lại hoàn cảnh của cuộc trò chuyện lần trước trong căn phòng này. Cô nhận ra ý định của ông cùng vẻ do dự, rồi cô cũng ngập ngừng bước lại gần, nắm lấy ve áo ông và hôn lên má cha.

— À, Vee — ông nói — thế này có phải hơn không! — rồi hơi vụng về hôn trả lại cô.

— Chúng ta sẽ cư xử thật ra trò mà.

Cô gỡ tay ra và bước ra khỏi phòng với vẻ mặt nghiêm nghị, đầy đăm chiêu. (Mười lăm bảng! Trong khi cô cần tới tận bốn mươi!)