Họ lặng lẽ bước đi một lúc qua những con phố nhỏ dẫn về phía nam từ khuôn viên Trường đại học. Vẻ mặt Capes lộ rõ sự bối rối khôn cùng.

— Điều tôi cảm thấy muốn nói nhất, cô Stanley, — cuối cùng anh mở lời, — là chuyện này quá đột ngột.

— Nó đã âm ỉ từ khi tôi mới bước chân vào phòng thí nghiệm cơ.

— Cô muốn gì? — anh hỏi thẳng thừng.

— Anh! — Ann Veronica đáp.

Cảm giác đang ở nơi công cộng, với dòng người qua lại xung quanh, khiến cả hai giữ được sự bình tĩnh. Hơn nữa, chẳng ai trong họ có kiểu kịch tính thích bày tỏ cử động hay nét mặt thái quá.

— Tôi đoán cô biết là tôi rất quý cô chứ? — anh tiếp lời.

— Anh đã nói điều đó ở Sở thú rồi.

Cô thấy cơ bắp mình run lên. Nhưng dáng đi của cô chẳng có gì để người qua đường có thể nhận ra sự xúc động đang chiếm lấy tâm trí cô.

— Tôi... — anh có vẻ chật vật với từ này — ...tôi yêu em. Thực ra tôi đã nói điều đó với em rồi. Nhưng giờ tôi có thể gọi tên nó. Em không phải băn khoăn gì nữa đâu. Tôi nói điều đó vì nó đặt chúng ta vào một lập trường...

Họ tiếp tục đi một lúc mà không nói thêm lời nào.

— Nhưng em không biết gì về tôi sao? — cuối cùng anh lên tiếng.

— Biết một chút. Không nhiều lắm.

— Tôi là người đã có vợ. Và vợ tôi không chịu sống cùng tôi vì những lý do mà tôi nghĩ hầu hết phụ nữ sẽ cho là hợp lý... Bằng không thì tôi đã tỏ tình với em từ lâu rồi.

Lại một khoảng lặng bao trùm.

— Tôi không quan tâm, — Ann Veronica nói.

— Nhưng nếu em biết chút gì về chuyện đó...

— Em biết. Nó không thành vấn đề.

— Sao em lại nói ra? Tôi cứ tưởng... tôi cứ tưởng chúng ta sẽ là bạn bè.

Anh bỗng đâm ra bực bội. Anh dường như đổ lỗi cho cô vì đã làm xáo trộn hoàn cảnh của họ. — Tại sao quái quỷ nào em lại nói ra chứ? — anh kêu lên.

— Em không kìm được. Đó là một phút bốc đồng. Em buộc phải nói.

— Nhưng nó làm thay đổi mọi thứ. Tôi cứ tưởng em hiểu.

— Em buộc phải làm thế, — cô lặp lại. — Em phát ngấy những màn giả vờ rồi. Em chẳng màng gì nữa! Em mừng vì mình đã nói. Em mừng vì đã làm thế.

— Nghe này! — Capes nói, — rốt cuộc em muốn gì? Em nghĩ chúng ta có thể làm được gì? Em không biết đàn ông là gì, và cuộc đời ra sao sao?—mà lại đến gặp tôi và nói với tôi những điều này!

— Em biết... dẫu sao thì cũng biết vài điều. Nhưng em mặc kệ; em chẳng còn một chút hổ thẹn nào đâu. Em thấy cuộc đời chẳng có nghĩa lý gì nếu thiếu vắng anh trong đó. Em muốn anh phải biết. Và giờ thì anh biết rồi đấy. Mọi rào cản đã bị phá bỏ vĩnh viễn. Anh không thể nhìn thẳng vào mắt em mà bảo rằng anh không có tình cảm với em đâu.

— Tôi đã nói với em rồi còn gì, — anh đáp.

— Tốt lắm, — Ann Veronica nói, với vẻ như muốn kết thúc cuộc tranh luận.

Họ đi bên nhau một lúc.

— Ở cái phòng thí nghiệm đó, người ta dần dửng dưng với những thứ tình cảm này, — Capes bắt đầu. — Đàn ông là loài động vật kỳ lạ, có thói quen dễ dàng say nắng những cô gái tầm tuổi em. Người ta phải tự rèn luyện bản thân để không vướng vào. Tôi đã tập cho mình thói quen nghĩ về em—như thể em cũng giống như mọi cô gái khác làm việc ở trường học—như một điều hoàn toàn nằm ngoài những khả năng đó. Dù chỉ vì lòng trung thành với nền giáo dục phối học, người ta cũng phải làm thế. Ngoài mọi thứ ra, cuộc gặp gỡ này của chúng ta là sự phá vỡ một quy tắc tốt đẹp.

— Quy tắc là dành cho những ngày bình thường, — Ann Veronica nói. — Hôm nay không phải ngày bình thường. Đây là điều vượt lên trên mọi quy tắc.

— Đối với em.

— Không phải đối với anh sao?

— Không. Không; tôi sẽ tuân thủ các quy tắc... Thật kỳ quặc, chẳng có câu nói sáo rỗng nào là không ứng với hoàn cảnh này. Em đã đặt tôi vào một vị thế vô cùng đặc biệt, cô Stanley. — Giọng điệu của chính mình khiến anh phát bực. — Ồ, chết tiệt! — anh thốt lên.

Cô không đáp, và một lúc lâu anh tự suy ngẫm về những rắc rối.

— Không! — cuối cùng anh nói lớn.

— Lẽ phải thông thường của vấn đề này, — anh nói, — là chúng ta không thể nào trở thành tình nhân theo nghĩa thông thường được. Tôi nghĩ điều đó là hiển nhiên. Em biết đấy, chiều nay tôi chẳng làm được tích sự gì. Tôi chỉ ngồi hút thuốc lá trong phòng chuẩn bị và suy nghĩ về chuyện này. Chúng ta không thể là tình nhân theo nghĩa thông thường, nhưng chúng ta có thể là những người bạn lớn vô cùng thân thiết.

— Chúng ta vốn là thế rồi, — Ann Veronica nói.

— Em đã làm tôi vô cùng hứng thú...

Anh ngập ngừng vì cảm thấy mình thật vụng về. — Tôi muốn làm bạn của em, — anh nói. — Tôi đã nói điều đó ở Sở thú, và tôi thực lòng như vậy. Hãy làm bạn nhé—gắn bó và thân thiết hết mức có thể giữa những người bạn.

Ann Veronica quay sang anh với góc nghiêng khuôn mặt tái nhợt.

— Giả vờ giả vịt thì được ích gì chứ? — cô nói.

— Chúng ta có giả vờ đâu.

— Có chứ. Tình yêu là một chuyện còn tình bạn lại là chuyện hoàn toàn khác. Chỉ vì em kém tuổi anh... Em có trí tưởng tượng... Em biết mình đang nói gì mà. Thưa anh Capes, anh nghĩ... anh nghĩ là em không hiểu ý nghĩa của tình yêu sao?