Capes trầm ngâm.

“Thật kỳ lạ — trong lòng tôi không mảy may nghi ngờ rằng những gì chúng ta đang làm là sai trái,” anh nói. “Thế mà tôi lại làm điều đó không một chút cắn rứt.”

“Em chưa bao giờ cảm thấy mọi thứ lại hoàn toàn đúng đắn đến thế,” Ann Veronica nói.

“Suy cho cùng, em vẫn là một nữ nhi,” anh thừa nhận. “Tôi thì không chắc chắn được như em. Còn về phần mình, tôi phải nhìn nhận lại nó hai lần.... Cuộc đời là hai thứ, tôi nhìn nhận nó là như vậy; hai thứ hòa quyện và đảo lộn lẫn nhau. Cuộc đời là đạo đức — cuộc đời là phiêu lưu. Chủ nhân và kẻ bề tôi. Phiêu lưu thống trị, còn đạo đức — thì tra cứu lịch tàu trên cuốn Bradshaw. Đạo đức bảo cho em biết điều gì là phải, và phiêu lưu lay động em. Nếu đạo đức có ý nghĩa gì thì đó là việc tuân thủ ranh giới, tôn trọng các hàm ý, tôn trọng những ranh giới tiềm ẩn. Nếu cá tính có ý nghĩa gì thì đó là việc phá vỡ ranh giới — sự phiêu lưu.”

“Em sẽ chọn làm người có đạo đức và đại diện cho giống loài của mình, hay kẻ vô đạo đức và là chính mình? Chúng ta đã quyết định trở thành kẻ vô đạo đức. Chúng ta chẳng cần phải cố tỏ vẻ ta đây. Chúng ta đã đào ngũ khỏi những vị trí mà mình từng gắn bó, rũ bỏ bổn phận, tự đặt mình vào những hiểm nguy có thể phá hủy mọi giá trị hữu ích cho xã hội ở trong ta.... Tôi không biết nữa. Người ta tuân thủ các quy tắc cốt để là chính mình. Người ta nghiên cứu Tự nhiên cốt để không bị thiên nhiên thao túng một cách mù quáng. Đạo đức chẳng có chút ý nghĩa gì sất, tôi đoán vậy, trừ khi bản chất thẳm sâu của bạn là kẻ vô đạo đức.”

Cô dõi theo khuôn mặt anh khi anh lần giở con đường qua những bụi rậm đầy tính chiêm nghiệm ấy.

“Hãy nhìn vào câu chuyện của chúng ta xem,” anh tiếp tục, ngước lên nhìn cô. “Không một thế lực nào trên trái đất có thể thuyết phục tôi rằng chúng ta không phải là hai con người khá tai tiếng. Em bỏ trốn khỏi gia đình; tôi vứt bỏ công việc giảng dạy hữu ích, đánh cược mọi niềm tin vào sự nghiệp của mình. Giả dạng thành những kẻ chẳng ra gì, nói nhẹ là thế, chúng ta đang bôn ba lẩn trốn, giả vờ làm những kẻ không phải là mình. Chẳng ích gì khi giả vờ rằng có Chân lý Cao cả hay nguyên tắc tuyệt vời nào trong chuyện này cả. Làm gì có chuyện đó. Chúng ta chưa từng bắt đầu theo cái kiểu cao ngạo là muốn gây tai tiếng hay bắt chước phong cách của Shelley. Khi mới rời bỏ gia đình, em chẳng hề ngờ rằng tôi chính là động lực ngầm. Tôi không phải thế. Em xuất hiện như một con kiến trong chuyến bay giao phối của nó. Chỉ là một sự tình cờ ngẫu nhiên khi đôi ta va vào nhau — chẳng có gì là định mệnh cả. Chúng ta chỉ va vào nhau, và giờ đây chúng ta đang bay vút đi theo một hướng lệch tâm, có đôi chút ngạc nhiên trước việc mình đang làm, mọi nguyên tắc đều đã vứt bỏ, thế mà lại vô cùng kiêu hãnh về bản thân một cách chẳng có lý do gì. Từ tất cả những điều này, chúng ta đã tạo ra một thứ hòa hợp.... Và điều đó thật tuyệt diệu!”

“Thật rực rỡ!” Ann Veronica thốt lên.

“Anh có muốn chúng ta — nhỡ ai đó kể cho em nghe cốt truyện trần trụi về câu chuyện của chúng ta — và những gì chúng ta đang làm không?”

“Em chẳng bận tâm đâu,” Ann Veronica nói.

“Nhưng nếu có ai khác xin lời khuyên của em thì sao? Nếu có ai khác nói rằng, ‘Đây là thầy giáo của tôi, một người đàn ông đã có gia đình phờ phạc đang đứng trước ngưỡng tuổi trung niên, và tôi với anh ấy đang có một niềm đam mê mãnh liệt dành cho nhau. Chúng tôi dự định phớt lờ mọi mối dây liên kết, mọi nghĩa vụ, mọi điều cấm kỵ lâu đời của xã hội, và bắt đầu lại cuộc đời bên nhau từ đầu.’ Em sẽ bảo người đó thế nào?”

“Nếu cô ta xin lời khuyên, em sẽ bảo rằng cô ta chẳng đủ tư cách để làm một việc như thế. Em sẽ bảo rằng chỉ cần có một chút nghi ngờ thôi cũng đã đủ để kết tội nó rồi.”

“Nhưng hãy gác điểm đó sang một bên.”

“Dù sao thì nó vẫn khác. Đó sẽ không phải là anh.”

“Và cũng chẳng phải là em. Tôi đoán đó mới là cốt lõi của toàn bộ vấn đề.” Anh đăm đăm nhìn một dòng nước xoáy nhỏ. “Quy tắc vốn dĩ không có vấn đề gì, chừng nào chưa có một trường hợp thực tế phát sinh. Các quy tắc là dành cho những thứ đã được thiết lập sẵn, giống như các quân cờ và vị trí trong một ván chơi. Đàn ông và đàn bà không phải là những thứ đã được thiết lập sẵn; tất cả họ đều là những thử nghiệm. Mỗi con người là một thực thể mới mẻ, tồn tại để làm những điều mới mẻ. Hãy tìm ra thứ mà em khao khát được làm nhất, hãy chắc chắn đó chính là nó, và dốc toàn lực để thực hiện nó. Nếu em sống, thì tốt và đẹp; nếu em chết, thì cũng tốt và đẹp nốt. Mục đích của em đã hoàn thành.... Vờ như vậy đi, đây chính là việc CỦA CHÚNG TA.”

Anh lại khuấy động làn nước trong vắt thành những vòng xoáy cuồn cuộn, khiến những hình thù xanh thẫm bên dưới phải oằn mình và run rẩy.

“Đây là việc CỦA TÔI,” Ann Veronica dịu dàng nói, với ánh mắt đầy suy tư hướng về anh.

Rồi cô ngước nhìn triền thông ngút ngàn với những vách đá cao chót vót ngập tràn ánh nắng cùng bầu trời cao vời vợi phía trên, rồi lại quay nhìn khuôn mặt anh. Cô hít một hơi thật sâu bầu không khí núi non ngọt ngào. Đôi mắt cô dịu dàng và trang nghiêm, phảng phất một nụ cười nhạt trên đôi môi kiên quyết.