Khi chính phủ Tây Ban Nha còn chưa đưa ra quyết định, cuộc nội chiến ở Pháp đã gần đến hồi kết. Dù chính phủ mới ở Paris cố gắng đến đâu, cũng không thể tạo ra lương thực.

Trời đất bao la, không gì có thể lấp đầy cái bụng đói. Dân thường chẳng quan tâm đại cục cách mạng, hôm nay còn chưa no bụng, ai nhớ đến ngày mai?

Bây giờ, trước mắt mọi người chỉ có ba con đường: Thứ nhất, ngoan ngoãn chấp nhận sự cai trị của chính phủ mới, rồi chết đói; thứ hai, liều mình tìm đường sống, nếu may mắn có thể tránh được mìn; thứ ba, nổi dậy, giành lại lương thực từ tay chính phủ cách mạng.

Chọn con đường thứ nhất thì đã chết đói gần hết, dù chưa chết thì cũng chỉ còn nửa cái mạng; chọn con đường thứ hai thì hoặc bị nổ chết, hoặc phải rút lui, số người chạy thoát còn không nhiều hơn bò rừng châu Âu.

(ghi chú: Bò rừng châu Âu đã tuyệt chủng năm 1627.)

Vì cầu sinh tồn, ngày càng có nhiều dân chúng Paris gia nhập đội ngũ khởi nghĩa. Chính phủ mới ở Paris đã suy yếu, ngày càng nhiều khu vực bị quân khởi nghĩa chiếm lĩnh, tình hình trở nên vô cùng nguy hiểm.

Danielle đã không còn vẻ hào hứng thường ngày, vòng xoáy xã hội này quá tàn khốc, dập tắt mọi ảo tưởng của ông.

Những trí thức, sinh viên, những người hùng biện từng ủng hộ chính phủ mới, giờ đây đều thay đổi thái độ. Họ càng ủng hộ bao nhiêu trước kia, giờ lại càng thù địch bấy nhiêu, như thể tình hình mất kiểm soát là do sự bất tài của họ gây ra.

Nói vậy, dường như cũng có lý. Xét về kết quả, chính phủ mới quả thực đã thể hiện kém cỏi. Nhưng nói họ bất tài thì thật oan uổng.

Nếu kẻ địch chỉ có phe bảo hoàng, Danielle và chính phủ mới đã sớm đại thắng, có lẽ giờ đã bình định toàn quốc.

Đáng tiếc, kẻ địch của họ là toàn bộ xã hội châu Âu, tư tưởng cách mạng cấp tiến vượt quá giới hạn không chỉ bị giới quý tộc phản đối, mà ngay cả giai cấp tư sản cũng thù địch họ.

Dân thường, những người đáng lẽ phải là người ủng hộ lớn nhất của họ, cũng đứng về phía đối lập vì vấn đề bụng đói. Nhìn quanh, cả thế giới đều là kẻ thù của họ.

...

Tiếng súng pháo ngày càng gần, mỗi tiếng nổ là một tiếng than khóc của Paris. Thấy kẻ địch áp sát, đội trưởng cận vệ tận tụy nhắc nhở: "Tiên sinh Danielle, sư đoàn 1 đã sụp đổ, kẻ địch đang tiến về phía này, ngài mau rời đi đi!"

Rõ ràng, đây không phải lần đầu ông thúc giục Danielle chạy trốn. Nhưng Danielle vẫn kiên định, một mực cố thủ đến giờ.

"Rời đi, ngươi nghĩ ta bây giờ rời đi, thì có thể đi đâu?"

"Thay vì trốn trong góc, cuối cùng bị địch bắt, chi bằng ở đây chờ chúng. Ngay cả Robert cũng không chạy, chẳng lẽ ta lại hèn nhát hơn cả một tên phản quốc sao?"

Làm chính khách không dễ, một khi nhập vai quá sâu thì khó thoát ra được. Danielle giờ đang nhập vai quá sâu, kiên quyết cho rằng kẻ xui xẻo Robert là phản quốc, còn mình là đại anh hùng cứu dân khỏi nước lửa.

Hoặc có lẽ ông cố tình tự ru ngủ mình, không muốn tỉnh lại để trốn tránh thực tế tàn khốc.

Dù sao, tình hình giờ đã rõ ràng, dù ai lên nắm quyền, cũng sẽ không tha cho người lãnh đạo trước như ông. Ai bảo chính ông phá vỡ luật chơi trước?

Không chỉ ông trùm chạy không thoát, đám đàn em cũng khó tránh khỏi bị trừng phạt. Nhưng người ta vẫn luôn có chút hy vọng, Danielle không muốn chạy trốn không có nghĩa là thủ hạ của ông cũng vậy.

Dù không ra được khỏi thành, nhưng Paris lớn như vậy, cứ tìm một góc nhỏ mà trốn là được. Trong thời buổi binh đao hỗn loạn này, tìm một người trong góc cũng không phải chuyện dễ.

...

Carlos không hề bỏ mặc tình hình trong thành, dù không điều quân công thành. Để nắm bắt thông tin, Carlos ngày nào cũng cho phi thuyền trinh sát.

Không thể nắm rõ mọi chi tiết, nhưng Carlos vẫn nắm được đại khái tình hình trong thành. Một khi chính phủ cách mạng mới sụp đổ, Paris hỗn loạn này dù muốn hay không, ông cũng phải tiếp quản.

Nếu có thể, ông thà tiếp quản muộn hơn một chút. Dù việc đó khiến thời gian kế vị của ông kéo dài, Carlos cũng không tiếc.

Không còn cách nào, tiếp quản sớm thì phải gánh vác trách nhiệm cứu tế dân chúng và khôi phục kinh tế sớm. Không phải Carlos thích trốn tránh trách nhiệm, mà là mớ hỗn độn này quá lớn, một mình ông gánh có thể bị vỡ vai.

Thiếu lương thực thì đi mua, Vienna chỉ khống chế việc thu phát lương thực đối với chính phủ cách mạng, vương triều Bourbon không nằm trong phạm vi hạn chế, vấn đề duy nhất là trong túi không có tiền.

Thời đại đang thay đổi, chi phí phục hồi cũng không ngừng tăng cao. Dù có sự ủng hộ của giới quý tộc, nhưng sau khi xây dựng quân đội phục hồi và an trí một lượng lớn nạn dân, túi tiền của Carlos đã sớm rỗng tuếch.

"Vay tiền," không nghi ngờ gì nữa, lại là một vấn đề đau đầu. Khoản nợ khổng lồ của Pháp đã khiến toàn bộ ngân hàng quốc tế khiếp sợ.

Để gom vốn, Carlos mở chế độ bán tháo điên cuồng.

Tài sản ở nước ngoài do vương triều Bonaparte đầu tư – bán; bao gồm bến cảng, đường xá, cầu cống, công viên và một loạt cơ sở hạ tầng – bán; ngân hàng quốc doanh, doanh nghiệp công nghiệp và khai thác mỏ – bán; tài sản tịch thu từ loạn đảng – bán...

Tóm lại, hễ cái gì có thể đổi thành tiền mặt thì đều bán. Nếu có người trả tiền, có lẽ Carlos cũng không ngại bán cả cung điện Versailles.

Đáng tiếc nhất là tình hình Pháp hiện tại sụp đổ, những tài sản vốn giá trị liên thành, giờ chỉ có thể bán với giá rẻ mạt.

Dù giá rẻ mạt cũng phải bán, ai bảo họ thiếu tiền? Có thể nói, thời gian gần đây, Carlos chỉ làm một việc: Trù tiền – mua lương.

Trong bộ chỉ huy liên quân phục hồi, trung tướng Felix nhắc nhở: "Điện hạ, tiếng súng pháo trong thành đã yếu bớt, xem ra trận chiến sắp kết thúc.

Thời cơ chiếm Paris sắp đến, giờ chúng ta cần tổ chức người tháo gỡ mìn, dọn dẹp một con đường để đại quân tiến vào."

Khi chôn mìn, chơi vui bao nhiêu; khi gỡ mìn, khổ bấy nhiêu. Chẳng ai biết Paris sẽ bùng nổ nội loạn, nên khi chôn mìn đều làm rất cẩn thận, để tránh kẻ địch xông ra.

Ba lớp trong, ba lớp ngoài, mìn giăng đầy. Ngay cả binh lính phụ trách chôn mìn, giờ cũng không thể nhớ chính xác vị trí mình đã chôn.

Sự thật chứng minh, cách bao vây bằng mìn thực sự rất hiệu quả, quân phòng thủ trong thành nhiều lần đánh ra đều bị nổ cho kêu cha gọi mẹ.

Nhưng khi gỡ mìn thì phiền toái, đây là công việc nguy hiểm cao, một thao tác sai sẽ lên đường ngay.

"Cứ từ từ tổ chức người dò gỡ đi, chuyện này không được vội. Lương thực trong thành chắc vẫn cầm cự được vài ngày, chúng ta còn thời gian, lúc cần thiết có thể cho phi thuyền thả thức ăn vào thành."

Những lời nói nghe có vẻ đường hoàng, nhưng Carlos lại thản nhiên nói ra.

Từ từ dò gỡ, xem ra là lo cho an toàn của binh lính gỡ mìn, nhưng thực chất là muốn tiếp nhận mớ hỗn độn chậm hơn một chút.

Lương thực trong thành Paris, quả thực vẫn có thể cầm cự được một thời gian, nhưng sau cuộc nội chiến này, liệu có thể cầm cự được mấy ngày nữa hay không là một ẩn số.

Huống chi lòng người khó đoán, dù trong thành có lương, cũng không thể phân phát công bằng cho mọi người. Kết quả cuối cùng vẫn là kẻ nắm quyền tiếp tục ăn ngon, dân thường tiếp tục chịu đói khát.

Thả dù lương thực lại càng vô nghĩa, với mấy chiếc phi thuyền cũ kỹ của họ, mỗi ngày nhiều nhất cũng chỉ thả được mười mấy tấn thức ăn vào thành. Xem ra không ít, nhưng thực chất như muối bỏ bể.

Không sợ ít chỉ sợ không đều, thức ăn thả xuống không đủ, thì chỉ có thể cướp. Theo một nghĩa nào đó, thả thức ăn vào thành không phải là giải quyết vấn đề, mà là kích động mâu thuẫn.

Biết rõ là ý đồ xấu, Carlos cũng không thể không áp dụng, vì hiện tại ông không có lựa chọn nào tốt hơn.

Là một kẻ quân dự bị quốc vương, khi dân chúng lầm than, luôn phải làm gì đó. Dù những biện pháp này có hậu quả nghiêm trọng, nhưng điểm xuất phát luôn là tốt.

Từ xưa đến nay, có quá nhiều việc xấu chỉ cần thêm "lòng tốt" thì cuối cùng cũng được tha thứ; còn những việc tốt thực sự, lại thường bị chỉ trích vì động cơ không thuần.

Có thể nổi lên trong số đông ứng cử viên, Carlos dĩ nhiên không thiếu thủ đoạn chính trị. Nếu thực sự là một kẻ vô dụng, dù quý tộc có muốn một con rối, vương triều Bourbon cũng không thể để ông ta ra ngoài mất mặt.

Tình hình Pháp hỗn loạn như vậy, dù ai lên nắm quyền, thủ đoạn không đủ tàn nhẫn thì đừng hòng đứng vững.

Nhìn từ một góc độ khác, tình hình Paris càng loạn, số người thương vong càng lớn, thì mầm họa mà ông phải đối mặt sau khi tiếp quản lại càng nhỏ.

Chờ cuộc hỗn loạn này kết thúc, có lẽ trong một thời gian dài sắp tới, dân chúng Paris cũng sẽ khiếp sợ khi nghe đến đảng cách mạng.

...

Bánh xe lịch sử cuồn cuộn tiến lên, không ai có thể cản nổi. Ngày 7 tháng 12 năm 1893, chính quyền cách mạng cấp tiến do Danielle lãnh đạo bị tiêu diệt trong biển người mênh mông.

Ngày 10 tháng 12, tập đoàn vương triều Bourbon phục hồi do Carlos lãnh đạo chính thức tiếp quản Paris. Ngày 12, Carlos đội vương miện xưng vương tại cung điện Versailles đổ nát, từ đó Pháp một lần nữa mở ra thời đại Bourbon.

Phục hồi thành công, nhưng nhìn cung điện Versailles tan hoang, Carlos, người vừa đoạt lại giang sơn Bourbon, lại chẳng hề vui vẻ.

Những tháng ngày khổ sở chỉ mới bắt đầu, đổ nát không chỉ có cung điện Versailles, toàn bộ nước Pháp đều đang chờ được tái thiết. An trí nạn dân, khôi phục kinh tế, trả nợ nần, trở thành ba hòn núi lớn đè nặng lên đầu Carlos.