Giải Thoát

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 4 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 19
Chương 19

❊ ❊ ❊

Giáng sinh là thời điểm các thi thể dạt vào bờ, chỉ vài ngày sau khi Patrick và cả đội ngừng tìm kiếm những con người xấu số đó. Tôi đoán lờ mờ khi ấy rằng họ đã được đưa vào bờ cùng lúc, nhưng giờ tôi hiểu rằng thủy triều là thứ ta không bao giờ có thể đoán định trước. Thực tế thì cậu con trai về với đất liền trước, được những con sóng lăn tăn nhẹ nhàng đưa vào vịnh Rhossili. Những con sóng đó khiến người ta không thể tưởng tượng được vì sao ông bố lại có những vết thương tồi tệ trên cơ thể, sau khi dạt vào bờ cách đó cả dặm.

Chúng tôi đang ở trên bãi biển khi Patrick nhận được cuộc gọi và nhìn hàm răng nghiến chặt của anh, tôi biết tin tức không có gì tốt đẹp. Anh đi cách xa tôi một đoạn, như để che chở, rồi nhìn chăm chăm ra biển khi lặng lẽ nghe David nói. Sau khi kết thúc cuộc gọi, anh vẫn đứng im tại chỗ, nhìn về phía đường chân trời như đang tìm đáp án. Tôi đi tới chỗ Patrick và đặt tay mình lên tay anh. Hành động đó khiến Patrick nhảy dựng lên, như thể anh đã hoàn toàn quên mất rằng tôi có mặt ở đó.

“Em rất xin lỗi.” Tôi nói, cố gắng đến vô vọng nhằm tìm từ ngữ thích hợp.

“Anh từng hẹn hò với một cô gái.” Anh nói, mắt vẫn nhìn ra phía biển, “Anh gặp cô ấy ở trường đại học và bọn anh sống cùng nhau tại Leeds.” Tôi lắng nghe, chẳng biết câu chuyện sẽ đi tới đâu.

“Khi trở lại đây, anh đưa cô ấy theo. Cô ấy không muốn đi, nhưng bọn anh chẳng muốn chia tay nên cô ấy đã bỏ việc và tới sống tại Port Ellis cùng anh. Cô ấy ghét cuộc sống tại đây. Nơi này quá nhỏ, quá yên tĩnh, quá chậm chạp với cô ấy.”

Tôi cảm thấy có chút không thoải mái, như thể mình là người đang xâm phạm vào không gian riêng tư của kẻ khác. Tôi muốn bảo anh ấy ngừng nói, rằng anh không phải kể cho tôi nghe mấy chuyện đó, nhưng anh đã không dừng lại.

“Một ngày nọ bọn anh cãi nhau, đúng giữa mùa hè. Chủ đề của cuộc tranh cãi vẫn cũ mèm: cô ấy muốn trở lại Leeds còn anh muốn ở đây và xây dựng trung tâm thực hành. Cô ấy rời nhà và ra biển để lướt sóng, nhưng bị vướng phải một dòng chảy ngầm đi xa bờ và đã không bao giờ trở lại nữa.”

“Ôi Chúa ơi, Patrick!” Có thứ gì đó chặn ở cổ họng tôi, “Thật kinh khủng quá!”

Cuối cùng anh đã quay lại nhìn tôi, “Chiếc ván lướt sóng của cô ấy dạt vào bờ trong ngày tiếp theo, nhưng bọn anh đã không bao giờ tìm thấy thi thể của cô ấy.”

“Bọn anh”, tôi nói, “chỉ có mình anh tìm cô ấy thôi chứ nhỉ?” Tôi không thể hình dung ra được cảm giác anh phải trải qua đã đau đớn tới mức nào.

Anh nhún vai, “Tất cả bọn anh đều tìm. Đó là công việc của cả đội mà, đúng không?”

“Vâng, nhưng…” Tôi ngừng lại ở đó. Anh đã tìm kiếm cô gái đó, sao anh không tiếp tục đi tìm cho bằng được?

Tôi vòng tay quanh Patrick và anh ngả về phía tôi, gương mặt áp vào cổ tôi. Tôi từng hình dung cuộc sống của anh rất hoàn hảo: bởi anh luôn thể hiện cá tính vui vẻ, dễ gần và không gì khác ngoài điều đó. Nhưng việc anh phải vật lộn với những bóng ma của quá khứ là có thật, cũng giống tôi vậy. Lần đầu tiên tôi cảm thấy cảm thông với một người cũng cần tôi như tôi cần anh ấy vậy. Chúng tôi chậm rãi bước về phía ngôi nhà nhỏ nằm trên bãi biển, nơi Patrick bảo tôi chờ ở ngoài trong khi anh đi lấy thứ gì đó từ chiếc xe.

“Thứ gì vậy?” Tôi hỏi, sự tò mò dâng cao.

“Rồi em sẽ thấy.” Tia lửa xuất hiện trở lại trong mắt anh và tôi thán phục khả năng của anh trong việc đương đầu với nỗi buồn lớn như thế trong đời. Tôi băn khoăn không biết có phải năm tháng trôi qua đã mang tới cho anh sức mạnh và hy vọng ngày nào đó, tôi cũng có thể làm được điều tương tự.

Lúc Patrick trở lại, anh đã có một cây thông Giáng sinh nằm vắt trên vai. Thốt nhiên tôi cảm thấy buồn ghê gớm, khi nhớ lại rằng mình từng rất phấn khích trước mỗi dịp Giáng sinh. Thời thơ ấu, Eve và tôi thường tuân theo rất nghiêm túc các nghi thức trang hoàng khắt khe: những bóng đèn nhấp nháy, các dây tua rua rồi mới trịnh trọng mắc các quả bóng thủy tinh đa sắc. Cuối cùng chúng tôi để một thiên thần trông khá tả tơi lên trên ngọn cây. Tôi hình dung em gái mình cũng truyền lại truyền thống ấy cho các con mình.

Tôi không muốn có cây thông Giáng sinh trong nhà mình. Hoạt động trang hoàng chỉ dành cho những đứa trẻ, những gia đình. Nhưng Patrick khăng khăng muốn có cây thông. “Anh sẽ không mang nó đi chỗ khác.” Anh vừa nói vừa kéo cây thông qua cửa chính và để những cành thông nhỏ bị gãy vương lại trên sàn nhà. Anh để cây thông trên một cái bục gỗ thô kệch và kiểm tra xem nó đã đứng thẳng chưa. “Hơn nữa Giáng sinh tới rồi. Ta cần phải có cây thông Giáng sinh.”

“Nhưng em chẳng có gì để trang trí cho nó cả!” Tôi phản đối.

“Nhìn vào trong ba lô của anh xem.”

Tôi mở chiếc ba lô lính thủy của Patrick và thấy một cái hộp đựng giày cũ, với phần nắp đậy được buộc chặt bằng một sợi dây cao su dày. Mở nắp ra, tôi thấy hơn một chục quả bóng thủy tinh màu đỏ, với lớp vỏ ngoài đã lộ vẻ cũ mòn theo thời gian.

“Ồ”, tôi thì thầm, “chúng đẹp quá đi.” Tôi cầm một quả cầu lên và nó lập tức xoay vòng vòng, phản chiếu gương mặt tôi trên đó.

“Những quả cầu này là của bà anh. Anh cho em biết nhé, có đủ thứ nằm trong cái tủ ngăn kéo cũ của bà đó.”

Tôi giấu gương mặt đang đỏ dần lên khi nhớ lại khoảnh khắc lục lọi giá để chén đĩa của Patrick và thấy một bức ảnh của anh với người phụ nữ mà giờ tôi nhận ra chính là cô gái mất tích trên biển năm xưa.

“Chúng thật đáng yêu. Cảm ơn anh.”

Chúng tôi cùng nhau trang trí cây thông. Patrick đã lôi ra một đoạn đèn nhấp nháy nhỏ xíu và tôi tìm được một đoạn ruy băng để quấn vòng quanh các cành cây. Chỉ có 12 quả bóng thủy tinh nhưng ánh đèn phản chiếu vào những quả cầu tạo ra muôn ngàn ánh sáng lấp lánh. Mùi thông thơm nhè nhẹ lấp đầy lá phổi và thật khó có thể quên được khoảnh khắc hạnh phúc này.

Khi cây thông trang trí xong, tôi ngồi tựa đầu vào vai Patrick, lặng ngắm nhìn ánh đèn nhảy múa trên những quả bóng thủy tinh đang tạo ra đủ thứ hình dạng trên tường. Anh xoay vòng ngón tay trên phần da thịt lộ ra khỏi tay áo của tôi, khiến tôi thấy vô cùng thư thái - cảm giác đã lâu lắm rồi tôi không được cảm nhận. Tôi xoay người và hôn anh, lưỡi tôi tìm lưỡi anh. Khi mở mắt, tôi thấy anh cũng đang nhìn mình.

“Lên gác đi.” Tôi thì thầm. Tôi không biết điều gì khiến tôi đủ táo bạo để có thể nói ra những lời này, nhưng ngay bây giờ tôi rất muốn gần gũi anh.

“Em chắc chứ?” Patrick lùi lại một chút và nhìn thẳng vào mắt tôi.

Tôi gật đầu. Thực sự thì tôi cũng chẳng chắc lắm nhưng tôi muốn thử. Tôi muốn biết liệu lần này có khác biệt không.

Anh lùa tay vào mái tóc tôi, hôn vào cổ, má, môi tôi. Rồi anh đứng lên, nhẹ nhàng dẫn tôi lên gác, ngón tay cái của anh vẫn mân mê lòng bàn tay tôi, như thể anh không thể chịu đựng được nếu ngừng vuốt ve tôi. Khi tôi bước lên cầu thang hẹp trong ngôi nhà, anh theo ngay phía sau, đôi bàn tay chạm nhẹ vào phần eo của tôi. Tôi cảm thấy con tim mình đang đập loạn nhịp.

Cách xa khỏi ánh lửa ấm áp ở phía dưới nhà, phòng ngủ tỏa ra không khí lạnh cóng. Nhưng chính cảm giác mong chờ quá mức, chứ không phải nhiệt độ, đã khiến tôi run lên. Patrick ngồi chờ trên giường và nhẹ nhàng kéo tôi nằm xuống bên cạnh. Anh giơ tay lên và đẩy những sợi tóc vương trên gương mặt tôi về phía sau. Anh lùa một ngón tay ra đằng sau tai tôi và lướt xuống phía cổ. Thốt nhiên tôi cảm thấy hơi căng thẳng: tôi nghĩ rằng mình đã tỏ ra quá phấn khích và việc này đang diễn ra mà chẳng có tí phiêu lưu hay ho nào cả. Liệu anh có còn muốn tôi khi nhận ra những điều này? Nhưng tôi thì quá muốn có anh và sự khao khát đang trào dâng lên từ bên trong tôi. Cảm giác lạ lẫm hình thành từ sự khao khát ấy càng khiến tôi thêm hưng phấn. Tôi tiến gần hơn tới Patrick: quá gần tới mức chẳng thể biết ai đang phả ra hơi thở gấp gáp. Trong một phút dài, chúng tôi đã nằm im như thế; đôi môi chạm vào nhau nhưng không hôn. Rồi anh cởi cúc áo tôi một cách chậm rãi, đôi mắt nhìn tôi không rời.

Tôi chẳng thể chờ đợi lâu hơn được nữa. Tôi thò tay xuống dưới để tháo cúc quần jean và đạp nó xuống khỏi chân mình với một sự vội vã gấp gáp, rồi tôi cởi quần Patrick một cách vụng về. Chúng tôi hôn nhau điên cuồng và nhanh chóng cởi bỏ y phục, cho tới khi anh hoàn toàn khỏa thân còn tôi chỉ mặc mỗi chiếc quần lót và áo phông. Anh nắm lấy mép dưới chiếc áo phông và tôi hơi lắc đầu.

Hai bên dừng lại một chút. Tôi chờ đợi việc Patrick sẽ tiếp tục cởi nốt chiếc áo phông, nhưng anh nhìn tôi một thoáng rồi cúi đầu hôn vào bầu ngực tôi qua lớp vải cotton mỏng. Khi anh hôn dần xuống dưới, tôi ngửa người ra và dần đầu hàng trước những đụng chạm của anh.

Tôi như đang trôi dạt trong sự thăng hoa cảm xúc thì đột nhiên cảm thấy Patrick dường như đang vươn tay tắt chiếc đèn nằm bên cạnh giường.

“Cứ để đèn sáng đi anh”, tôi nói, “làm ơn đi.” Và anh cũng chẳng hỏi vì sao. Thay vì thế, anh ôm trọn lấy thân hình tôi, đặt một nụ hôn lên trán tôi.

Khi tỉnh giấc, tôi lập tức cảm thấy có điều gì đó khác biệt đã xảy ra. Nhưng tôi vẫn còn ngái ngủ nên chẳng biết đó là chuyện gì. Đó không phải là cảm giác về sự hiện diện của một con người đang nằm cạnh mình trên giường, dù sức nặng của anh đang kề bên khiến tôi cảm thấy hơi là lạ. Một nụ cười chầm chậm xuất hiện trên gương mặt tôi. Hóa ra cảm giác đó là tôi đã tỉnh dậy một cách hoàn toàn tự nhiên. Không còn bị kéo tuột ra khỏi giấc ngủ bởi những tiếng thét kinh hoàng: không còn những tiếng phanh rợn tóc gáy hay tiếng nứt của hộp sọ đập vào kính. Lần đầu tiên trong hơn 12 tháng qua, tôi đã chẳng còn mơ về vụ tai nạn.

Tôi định đứng dậy và pha cà phê. Nhưng hơi ấm trên giường đã kéo tôi xuống phía dưới cái chăn và kết quả là tôi ôm quấn mình lấy thân thể trần trụi của Patrick. Tôi vuốt tay dọc theo một bên cơ thể anh, cảm thấy sự rắn chắc ở vùng bụng anh, sức mạnh nằm trong vùng bắp đùi. Tôi cảm thấy có sự khuấy động tại khu vực nằm giữa hai chân và một lần nữa kinh ngạc về phản ứng của cơ thể mình, vốn đã từng chỉ tạo ra những cảm giác đau đớn khi có ai đó chạm vào. Patrick cựa quậy, nhấc đầu lên một chút rồi cười với tôi, đôi mắt anh vẫn nhắm nghiền.

“Giáng sinh vui vẻ.”

“Anh muốn uống cà phê không?” Tôi hôn bờ vai trần của anh.

“Để sau đi em.” Anh nói rồi kéo tôi xuống dưới chăn.

Chúng tôi nằm trên giường cho tới tận trưa, tận hưởng giây phút ngọt ngào bên nhau cùng những chiếc bánh mỳ mềm phết mứt quả lý chua đen ngọt lịm. Patrick xuống dưới tầng lấy thêm cà phê và khi trở lại, anh đã mang theo các gói quà chúng tôi cẩn thận để ở dưới cây thông vào đêm qua.

“Ôi một chiếc áo khoác!” Tôi thốt lên sau khi xé bỏ lớp giấy bọc vụng về bên ngoài gói quà của Patrick.

“Cũng chẳng lãng mạn lắm nhỉ.” Anh nói với vẻ ngượng ngùng, “Nhưng em cũng không thể mặc cái áo khoác chống mưa nhàu nát đó mãi mỗi khi ra biển - em sẽ lạnh cóng mất.”

Tôi lập tức mặc cái áo mới vào. Nó dày, ấm và chống được nước, với những chiếc túi sâu và một cái mũ trùm đầu. Thứ này rõ ràng tốt hơn cả triệu lần so với cái áo tôi đang mặc. Thực tế thì tôi đã thấy cái áo đó được treo trên mái hiên nhà khi mới dọn tới đây.

“Em nghĩ rằng giữ cho bản thân được khô ráo và ấm áp đã là điều siêu lãng mạn rồi.” Tôi nói rồi hôn Patrick, “Em rất mê cái áo này, cảm ơn anh.”

“Có một thứ nằm trong túi áo đó.” Anh nói, “Không hẳn là một món quà tặng - chỉ là thứ anh nghĩ em nên có.”

Tôi thọc tay vào trong túi và rút ra một chiếc điện thoại di động. “Đây là chiếc điện thoại cũ của anh. Chẳng có gì đặc sắc, nhưng nó vẫn hoạt động tốt và điều này có nghĩa em sẽ chẳng phải đi tới tận bãi đậu xe cắm trại mỗi lần muốn gọi điện.”

Tôi định nói cho Patrick biết rằng người duy nhất tôi từng gọi điện cho là anh, nhưng rồi tôi nhận ra có lẽ anh tặng điện thoại cho tôi cũng vì thế. Có lẽ anh không thích một thực tế rằng tôi là người không thể liên lạc được khi cần. Tôi cũng không rõ mình sẽ cảm thấy thế nào vì chuyện này, nhưng đã cảm ơn anh và tự nhắc rằng mình chẳng cần lúc nào cũng phải bật cái điện thoại đó lên.

Patrick đưa cho tôi một món quà thứ hai, lần này được đóng gói rất chuyên nghiệp trong giấy màu tím kèm theo một chiếc nơ. “Anh không tự gói món quà này.” Anh thật thà thú nhận một cách không cần thiết.

Tôi cẩn thận tháo bỏ giấy bọc quà và mở chiếc hộp mỏng với sự trân trọng mà tôi tin nó xứng đáng được nhận. Bên trong là một chiếc ghim cài áo khảm trai có hình vỏ sò. Ánh sáng phản chiếu lên chiếc ghim, tạo ra vô số màu sắc rực rỡ.

“Ôi Patrick.” Tôi xúc động, “Nó đẹp quá.” Tôi lấy chiếc ghim ra và cài nó vào cái áo mới của mình. Tôi cảm thấy hơi xấu hổ vì chỉ tặng Patrick một bức vẽ bằng bút chì về bãi biển ở Port Ellis. Trong tranh, chiếc thuyền cứu sinh không tiến ra phía biển mà đang trở về bờ an toàn.

“Em tài năng quá, Jenna.” Anh nói, nâng bức tranh đã được đóng khung lên để ca ngợi nó, “Bị mắc kẹt trong cái vịnh này thật uổng phí tài năng. Em nên mở một cuộc triển lãm và để người ta biết tới tên tuổi của mình.”

“Em không thể làm vậy.” Tôi nói, nhưng không cho anh biết lý do vì sao. Thay vì thế, tôi rủ anh đi dạo, để thử chiếc áo khoác mới và chúng tôi đưa Beau xuống bãi biển.

Cái vịnh hoàn toàn vắng người, thủy triều đã rút ra rất xa, để lại một bãi biển rộng lớn nhưng buồn chán. Các đám mây lạnh lẽo vẫn lãng đãng trôi qua đỉnh mấy ngọn núi, trông trắng toát trên nền biển xanh. Những con hải âu chao lượn trên đầu, cất lên tiếng kêu vang vọng vào hư không, ở phía dưới sóng biển vẫn đều đều đổ vào bờ cát.

“Sẽ thật hổ thẹn nếu để lại dấu chân ở đây.” Tôi luồn tay vào tay Patrick khi chúng tôi rảo bước. Trong một dịp đặc biệt như thế này, tôi đã không mang theo máy ảnh. Chúng tôi đi ra phía biển, để băng vụn bủa vây những chiếc ủng của mình.

“Mẹ anh vẫn thường bơi ở biển vào các dịp Giáng sinh.” Patrick kể, “Bà có nhiều lần cãi nhau với bố anh vì chuyện này. Ông biết những đợt thủy triều đó nguy hiểm đến đâu và cho rằng bà là người vô trách nhiệm. Nhưng lần nào cũng thế, mọi người cứ mở quà Giáng sinh xong là bà vớ lấy khăn tắm và chạy ra biển để ngâm mình dưới làn nước. Tất nhiên khi ấy bọn anh đều nghĩ chuyện đó thật buồn cười và còn đứng trên bờ để cổ vũ cho mẹ.”

“Điên rồ thật.” Tôi vẫn nhớ về cô gái đã mất tích dưới biển và băn khoăn sao Patrick vẫn có thể tới gần nước sau thảm kịch như thế. Beau vội vã lao ra phía biển, miệng liên tục há ra và táp lấy những con sóng xô vào bờ. “Thế em thì sao?” Patrick hỏi, “Có truyền thống điên khùng nào trong gia đình không?”

Tôi nghĩ một lúc, nở nụ cười khi nhớ về việc thời còn bé đã rất phấn khích trong mỗi dịp Giáng sinh về. “Chẳng có gì giống thế cả.” Cuối cùng tôi nói, “nhưng em từng rất yêu thích các lễ Giáng sinh của gia đình. Bố mẹ em thường chuẩn bị cho Giáng sinh từ tháng Mười và cả nhà sẽ đầy những gói quà thú vị được giấu trong tủ đựng chén đĩa, dưới giường. Sau khi bố em bỏ đi, cả nhà vẫn giữ truyền thống này, nhưng nó không bao giờ giống như cũ nữa.”

“Có bao giờ em thử tìm ông chưa?” Anh siết tay tôi.

“Có chứ, thời em còn học đại học. Em đã lần ra ông, phát hiện ông có gia đình mới. Em viết thư cho ông và ông viết lại, nói rằng quá khứ đã bị bỏ lại sau lưng. Em đau lòng lắm.”

“Jenna, chuyện đó thật tệ.”

Tôi nhún vai, vờ chẳng quan tâm.

“Em có thân với em gái không?”

“Em đã từng.” Tôi nhặt lấy một hòn đá và cố lia nó trên mặt biển, nhưng bất thành vì các con sóng tràn tới quá nhanh. “Eve đứng về phía mẹ sau khi bố em bỏ đi và em thì rất tức giận với mẹ vì đã đuổi bố ra khỏi cửa. Ngoài mâu thuẫn này, bọn em vẫn quan tâm tới nhau. Nhưng nhiều năm nay em đã chẳng gặp em gái. Cách đây vài tuần, em có gửi cho Eve một tấm thiếp. Em không biết có có nhận được không - em cũng chẳng biết nó còn sống tại nơi ở cũ nữa hay không.”

“Hai chị em có xung đột với nhau à?”

Tôi gật đầu, “Eve không thích chồng em.” Tôi cảm thấy mình đã có đủ can đảm để nói to điều này và bất chợt một cảm giác run sợ chạy dọc theo vai tôi.

“Em có thích anh ta không?”

Đó là một câu hỏi kỳ lạ và tôi ngừng lại một chút để nghĩ về nó. Tôi đã căm ghét Ian trong một thời gian quá dài. Tôi sợ hãi anh ta. “Em đã từng thích anh ta.” Cuối cùng tôi cũng cất tiếng. Tôi còn nhớ anh ta là người dễ mến như thế nào; anh ta khác biệt ra sao với các nam sinh viên khác - những kẻ luôn gây chú ý một cách vụng về bằng những câu nói đùa thô thiển và các trò hề.

“Em ly hôn lâu chưa?”

Tôi không sửa sai trong câu nói của Patrick, “Cũng được một thời gian rồi.” Tôi nhặt lấy mấy viên đá và bắt đầu ném xuống biển. Cứ mỗi một viên đá là một năm tôi cảm thấy được yêu thương. Được chăm sóc. “Đôi khi em băn khoăn không biết liệu anh ta có quay trở lại không.” Tôi cười nhẹ, nhưng chính bản thân cũng thấy tiếng cười thật trống rỗng và Patrick nhìn tôi chăm chú.

“Hai người không có con à?”

Tôi gập người xuống và vờ tìm những viên đá mới. “Anh ta không thích việc có con.” Tôi nói. Thực ra điều này cũng chẳng sai sự thật là mấy. Ian chẳng bao giờ muốn có chút liên quan gì tới con trai của anh ta.

Patrick đặt tay lên vai tôi, “Anh xin lỗi, anh hỏi nhiều quá.”

“Không sao đâu.” Tôi nói, nhận ra rằng mình thực sự có ý như vậy. Tôi cảm thấy được an toàn khi ở bên Patrick. Chúng tôi bước đi chậm rãi trên bãi biển. Con đường trơn trượt vì băng tuyết và tôi mừng vì có bàn tay Patrick ở bên. Tôi đã cho anh ấy biết nhiều hơn những gì định nói, nhưng tôi không thể kể hết. Nếu tôi làm thế, anh sẽ bỏ đi ngay và sẽ chẳng còn ai ngăn không cho tôi rơi xuống nữa.

Nguồn: vnthuquan
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Clare Mackintosh

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.