Tâm trạng sửng sốt, sững sờ và lo ngại nảy sinh từ sự kiện Khe Sanh dữ dội chưa dịu được chút nào thì hiện tượng Tết Mậu Thân thần kỳ lại làm bàng hoàng, choáng váng mọi khỏi óc, nhiều lá gan và gây bão tố trong vô vàn trái tim.

Tổng thống Giôn-xơn, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trường Liên quân Ưy-lơ, các Tham mưu trưởng binh chủng và những con diều hâu khác coi sự kiện Tết Mậu Thản là một hiện tượng bình thường; nhưng nhân dân Mỹ, Quốc hội Mỹ và nhân dân yêu chuộng hoà bình, công lý thế giới không cùng quan điểm ấy:

Một câu hỏi lớn được đặt ra: Quân đội Mỹ đến Việt Nam làm gì? Quân đội Mỹ đã làm gì ở Việt Nam? Quân đội Mỹ luẩn quẩn ở Việt Nam để làm gì? Lời đáp chính xác là: Đất nước bị Chính phủ lừa dối, đất nước không ủng hộ chiến tranh nữa.

Hàng triệu người Mỹ yêu chuộng hoà bình, tôn trọng công lý ở Oa-sinh-tơn, Niu-oóc, Đi-tơ-roi, Mi-si-gân... đổ ra đường; nhiều cuộc biểu tình phản đối chiến tranh liên tiếp nổ ra. Họ kéo đến trước Toà Nhà Trắng hô vang:

- Giôn-xơn! Hôm nay ông giết bao người lính trẻ, tàn sát bao trẻ con và phụ nữ.

Họ kéo đến trước Lầu Năm Góc đòi phá bỏ cái lò sản xuất ra chiến tranh - Họ quy tội:

- Cuộc chiến tranh này là của bọn quân phiệt!

Hàng chục người - thanh niên và người già tự thiêu để phản đối chiến tranh như Mô-rit-xơn, La Poóc-ti...

Toà án Quốc tế Béc-tơ-răng Rút-xen buộc tội Chính phủ Mỹ xâm lược Việt Nam, dùng các loại vũ khí man rợ tàn sát trẻ em, phụ nữ và dân thường Việt Nam.

Hội nghị đoàn kết nhân dân Á - Phi - Mỹ La-tinh tỏ tình ủng hộ cuộc chiến đấu của nhân dân Việt Nam, phản đối dã tâm xâm lược của đế quốc Mỹ.

Chính trường Mỹ cũng nóng bỏng. Thượng nghị sĩ Phun-brai - Chủ tịch uỷ ban đối ngoại Thượng nghị viện chỉ trích gay gắt cuộc chiến tranh man rợ và tổ chức cuộc điều trần tại Thượng nghị viện về tính bất hợp hiến, vô nhân đạo mà Tổng thống Mỹ đã phạm phải. Thượng nghị sĩ Ken-nơ-đy cảnh cáo sự hiếu chiến, thói quá trớn. Hơn một trăm Hạ nghị sĩ đòi Quốc hội phải xét lại chính sách của Mỹ ở Đông Nam Á. Báo chí phơi bày sự lừa dối, tói bất nhân của Tổng thống: Chú bé "Chương trình xã hội vĩ đại" đã bị con quỷ chiến tranh ăn tươi nuốt sống từ lúc nào không biết. Lời hứa "không mở rộng chiến tranh" đã được thực hiện bằng cách đẩy nửa triệu thanh niên trai trẻ Mỹ sang Việt Nam đưa ngực hứng đạn và trút hàng chục triệu tấn bom đạn, hàng vạn ga lông chất độc hoá học xuống Việt Nam. Từ cuộc chiến Nam - Bắc đến nay, chưa bao giờ nước Mỹ lắm bè nhiều cánh như bây giờ, chưa bao giờ ý chí Mỹ phân hoá như bây giờ. Nhiều nghị sĩ thuộc phái "diều hâu" cũng kiến nghị với Tổng thống nên xuống thang chiến tranh. Cựu Tổng thống Mỹ Ai-xen-hao cũng ngao ngán: "Chưa bao giờ gặp phải tình trạng đáng buồn như tình cảnh hiện nay, Mỹ bị chia rẽ sâu sắc về cuộc chiến tranh ở bên kia Thái Bình Dương". Các nước đồng minh của Mỹ cũng tỏ thái độ hoài nghi, mất lòng tin ở chính sách và sức mạnh Mỹ. Các chính khách dùng ngôn ngữ ngoại giao để khuyến nghị Tổng thống nên xét lại chính sách Việt Nam của mình; các phương tiện thông tin thì cứ như ông Chánh tổng giải quyết việc làng, làng xã không chấp nhận việc làm sai của kẻ ngỗ ngược.

Tổng thống Mỹ mất sự ủng hộ. Ông từng suy nghĩ và làm việc trong những huyền thoại về sức mạnh Mỹ, đánh giá mình quá cao, nhìn nhận đối thủ quá thấp dẫn đến định hướng sai lầm, đưa ra những kê hoạch tham lam, định ra mục tiêu quá tầm với. Việc làm sai lầm tất nhiên không có kết cục tốt. Niềm tin "lẽ phải thuộc về kẻ mạnh" tan vỡ, hy vọng trở thành vị Tổng thống xếp ngang các bậc tiên liệt vĩ đại biến ra mây khói. Ông quyết định nghe theo lời khuyên tỉnh táo của những nhà thõng thái bằng cách phái người đi gặp Mai Văn Bộ - đại diện Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở Pari yêu cầu có cuộc nói chuyện Mỹ - Việt về vấn đề thương lượng hoà bình.

Mai Văn Bộ đáp:

- Cuộc nói chuyện Mỹ - Việt chí xảy ra khi Mỹ chấm dứt vô điều kiện ném bom miền Bắc.

Đại diện Mỹ nhận lời. Nhưng máy bay Mỹ vẫn tiếp tục ném xuống miền Bắc. Ít ngày sau đại diện Chính phủ Mỹ đến Sứ quan Việt Nam xin gặp Trưởng phái đoàn đại diện. Mai Văn Bộ từ chối không gập, vì phía Mỹ nhận lời mà không giữ lấy lời.

Trong khi cử chỉ hoà bình của Mỹ đang ngập ngừng tiến triển, Tổng thống Giôn-xơn yêu cầu Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân điện cho Tổng chỉ huy quân viễn chinh Mỹ ở Việt Nam biết:

- Quyết định động viên nhiều lực lượng dự bị và mở rộng chiến tranh ra nước thứ ba để đối phó với địch là điều không thể làm được về mặt chính trị, ngoại giao. Không có sự lựa chọn nào trong thời gian tới, ngoài việc cố gắng trấn an những người phản đối, vì họ sẽ làm bùng nổ một phong trào đòi rút quân Mỹ rất hèn hạ.

Nhận được bức điện mà như nhận được gáo nước lạnh đổ lên đầu. Mặc dù, Tổng chỉ huy quân viễn chinh Mỹ căn cứ tình hình thực tế và tương quan lực lượng hai bên đã điều chỉnh chiến lược từ "tìm diệt và bình định" sang "quét và giữ". Vậy mà... đánh trống bỏ dùi. Những lời hứa sôi nổi xưa "muốn gì đáp ứng nấy" đâu rồi? Tổng thống và Bộ trưởng Quốc phòng còn nhớ hay đã quên? Oét-mô-len gặp A Bơ-ram chua chát thổ lộ:

- Những nỗ lực của chúng ta đang bảo vệ Khe Sanh và... không lẽ sẽ trở thành những cố gắng vô ích. Cuộc tấn công Mậu Thân là yếu tố thúc đẩy quá trình vận động. Họ đã đạt được mục tiêu là làm cho phía Mỹ phải đơn phương xuống thang, ngừng ném bom, đinh chỉ việc tăng quân và làm hỏng một chiến lược đánh mạnh. Tổng thống, chính Tổng thống đã biến chúng ta thành những viên tướng bại trận.