Viện trợ có, thanh viện có và cố gắng cũng có, nhưng trận tuyến phòng thủ Phan Rang vẫn vỡ như đê đắp bằng cát bị sóng thần ập xuống.
Tư lệnh phó Quàn đoàn 3 - Tướng Nguyễn Vĩnh Nghi trực tiếp làm Tư lệnh tiền phương trấn giữ phòng tuyến Phan Rang bị bắt tại trận tiền. Tư lệnh Sư đoàn 6 - Chuẩn tướng Phạm Ngọc Sang cũng để mất luôn miền duyên hải từ Phan Thiết tới Hàm Tân.
Cửa ngo phía Đông của Sài Gòn bị đối phương rung mạnh.
Xuân Lộc trở thành điểm chốt mang tính sống còn. Giữ chắc Xuân Lộc thì chặn đứng được bước tiến thần tốc của đại quân đối phương hướng tới Sài Gòn theo Đường 20, đồng thời bảo vệ cả Đường 15 nối với Vũng Tàu - một cửa biển thoát nạn của Sài Gòn.
Trước mặt Uây-en, Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh cho Cao Văn Viên:
- Phải giữ Xuân Lộc bằng mọi giá!
Ngay hôm đó, Thiệu cho công bố lời hiệu triệu trên Đài phát thanh Sài Gòn, gửi tới "các chiến sĩ quả cảm đang trấn thủ Xuân Lộc":
- Các bạn hãy tử thủ Xuân Lộc! Tổng thống của các bạn luôn luôn ở bên cạnh các bạn.
Tư lệnh Quân đoàn 3 Nguyễn Văn Toàn rút từ Bình Dương, Tây Ninh một Trung đoàn bộ binh có thiết giáp phối hợp bổ. sung cho Xuân Lộc. Bộ Tổng tham mưu điều thêm hai Lữ đoàn lính thuỷ đánh bộ tăng cường cho Xuân Lộc. Tất cả vì Xuân Lộc!
Chuẩn tướng Lê Minh Đào - Tư lệnh Sư đoàn 18 là một gã cơ hội. Chính gã nói bô bô trước đám sĩ quan dưới quyền về phương châm xử thế: "Không tội gì làm mất lòng những người có thể mang lại lợi ích cho mình hoặc gây thiệt hại cho mình". Chỉ huy một sư đoàn mạnh, còn nguyên vẹn, sĩ khí chiến đấu không tồi... nắm trong tay một lực lượng lớn, Đào có cơ sở tuyên bố trước báo chí đến uý lạo, phỏng vấn Xuân Lộc:
- Tôi thề giữ vững Xuân Lộc. Bất chấp Cộng sản tập trung bao nhiêu sư đoàn, tôi cũng sẽ đánh gục họ. Tôi sẽ đánh một trận oai hùng cho thế giới biết sức mạnh và tài ba của quân lực cộng hoà.
Quyết tâm cao, lực lượng mạnh nhưng triển vọng thì...
Sĩ quan truyền tin báo điện trực tiếp cho Tổng Tham mưu trường Cao Văn Viên:
- Sau đợt pháo lớn bắn tối tăm mặt mũi vào thị xã Long Khánh, quân Việt cộng có xe tăng yểm trợ từ hướng Bắc và hướng Đông ào ạt tiến vào thị xã, họ làm chủ nhiều đường phố. Tư lệnh Đào điều bốn Tiểu đoàn từ Kiến Tân, ngã ba Dầu Dày tiến vào phản kích... nhưng ngày hôm sau Việt cộng lại mở rộng diện kiểm soát. Tư lệnh Đào lại sử dụng trực thăng chở một Trung đoàn từ Bình Tuy về tăng cường cho đội ngũ phản kích, có cả pháo binh và máy bay bắn phá rất dữ dội..., cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt, quân ta rất dũng cảm... vậy mà vẫn không ngăn được bước tiến của Việt cộng.
Ngày 15 tháng 4 năm 1975, giọng viên sĩ quan truyền tin lạc hẳn:
- Trung đoàn 52 phòng giữ Dầu Dây, bảo vệ hành lang Biên Hoà - Xuân Lộc không chịu nổi cánh đánh tràn lướt của Việt cộng đã bỏ cả xe pháo tháo chạy về Biên Hoà.
Cao Văn Viên không muốn nghe nữa, ông ta dập máy.
- Xuân Lộc bị cô lập rồi! Đa đến lúc dùng đến Đê si Cốt-tu.
Bom siêu nặng Đê si Cốt-tu chỉ làm chững tiến trình trong một khoảng thời gian không đủ cho Cao Văn Viên biến thành cơ hội có thể khai thác.
Cũng chỉ một giuộc như bao tướng lĩnh Sài Gòn khác, gã Lê Minh Đào khuyếch khoác chuốc thêm nỗi nhục nuốt lời thề, dẫn tàn quân theo Đường 15 chạy bán sống bán chết ra Bà Rịa.
Kể từ ngày 20 tháng 4 năm 1975, cửa ngõ phía Đông Sài Gòn chẳng còn ai trông giữ. Các hướng Đông, Tây, Bắc và cả Nam, những Quân đoàn chủ lực 1, 2, 3, 4 và Binh đoàn 232 của đối phương lừng lững như sóng lừng cùng tiến về phía Sài Gòn.
Đến lượt Biên Hoà bị uy hiếp.
Cao Văn Viên thở dài, chẳng hiểu là hỏi hay than:
- Mạnh như Xuân Lộc còn chết đứng, cái thứ Biên Hoà chịu được mấy ngày?!
Tổng tham mưu trưởng Quân đội Cộng hoà Cao Văn Viên đệ đơn xin từ chức. Thủ tướng Trần Thiện Khiêm cũng xin từ chức.
Họ cần dành thời gian sắp xếp việc di tản vợ con và tài sản ra nước ngoài.
Hôm bàn giao ghế Thủ tướng cho Nguyễn Bá cẩn - nguyên Chủ tịch Quốc hội, Trần Thiện Khiêm rỉ tai Đôn:
- Vì lợi ích quốc gia cần loại bỏ Thiệu.
Cao Văn Viên trao chức vụ Tổng Tham mưu trưởng cho Đổng Văn Khuyên cũng "trối trăng":
- Chẳng làm được gì nữa đâu!
Có lẽ vì lời khuyên này mà Khuyên chưa kịp ngồi ấm ghế Tổng Tham mưu trưởng đã rời nhiệm sở cùng vợ con khuân vài chục va li di tản ra nước ngoài.
