Trong lịch sử Việt Nam, không kể mấy thứ hạng lau nhau "thuận gió bẻ măng", từng diễn ra nhiều cuộc chiến tranh lớn, lấy ít thắng nhiều, lấy nhân nghĩa thắng bạo cường: Quân Hán đến rồi đi, quân Tuỳ - Đường đến rồi đi, quân Nguyên Mông đến rồi đi, quân Minh đến rồi đi, quân Pháp đến rồi đi. Bọn ngoại bang hùng mạnh dữ dằn nào đã đến là phải đi. Bây giờ, đến lượt quân Mỹ và lũ chư hầu cô đến rồi buộc phải đi. Đất nước Việt Nam nhiều sỏi đá, chông gai, chứ không phải là Toà biệt thự có nệm êm, sực nức hương hoa. Việt Nam hiếu khách nhưng luôn tâm niệm:
Chứa tiền chứa thóc thì giàu
Chứa tên kẻ cướp mất đầu như chơi.
Mỹ vào Việt Nam theo phương án "tầm ăn dâu".
Ngày 8 tháng 5 năm 1950, Tổng thống Tru-man nhúng tay vào "vấn đề Việt Nam" Phái bộ kinh tế Mỹ tới Sài Gòn.
Ngày 15 tháng 7 năm 1950, Phái bộ kinh tế chuyển đổi thành Phái bộ cố vấn quân sự Đông Dương (MAAG)(1), giúp Quân viễn chinh Pháp chống nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Pháp thua trận rút khỏi Việt Nam. Từ ngày mùng 1 tháng 1 năm 1955, Mỹ trực tiếp viện trợ quân sự và huấn luyện quân đội của Ngô Đình Diệm, tạo tiền đề cho Diệm - Nhu bành trưởng thế lực.
(1) MAAG: Miìitary Assisìtcmce Advisery Group - Phái bộ cố vấn yểm trợ.
Ngày 11 tháng 12 năm 1961, Tổng thống Ai-xen-hao phái Đại đội 8 và Đại đội 57 trực thăng Mỹ vào miền Nam yểm trợ cho Chính quyền Diệm - Nhu mở các chiến dịch bình định, khủng bố, lập ấp chiến lược... triển khai chiến lược "Chiến tranh đơn phương".
Ngày mùng 8 tháng 2 năm 1962, Tổng thống Ken- nơ-đi thành lập Bộ tư lệnh viện trợ quân sự Hoa Kỳ tại miền Nam (MAAG), do Đại tướng Pôn Hác-kin đứng đầu, đưa sang miền Nam 17000 quân nhân làm cố vấn và nhân viên kỹ thuật quân sự, cùng chính quyền Diệm - Nhu triển khai chiến lược "Chiến tranh đặc biệt".
Ngày 28 tháng 7 năm 1965, MAAG phồng lên thành Bộ tư lệnh lục quân Hoa Kỳ tại Việt Nam (USARV). Giôn-xơn phát động chiến lược "Chiến tranh cục bộ" lấy thịt đè người. Các đơn vị chiến đấu chính quy Mỹ lần lượt đổ bộ vào miền Nam:
Sư đoàn lính thuỷ đánh bộ số 3 (vào tháng 3 năm 1965), khống chế Quảng Nam, Quảng Ngãi;
Sư đoàn lính thuỷ đánh bộ số 1 (vào tháng 3 năm 1965), cắm chốt ở Đà Nẵng; bảo vệ đầu cầu.
Sư đoàn bộ binh số 1 (vào tháng 7 năm 1965), án ngữ vùng Bắc Sài Gòn, Sư đoàn kỵ binh bay số 1 Sư đoàn cơ động bằng máy bay lên thẳng đầu tiên của Mỹ (vào tháng 9 năm 1965), xoè cánh che vùng trời Nam Trung Bộ; Sư đoàn bộ binh sô 25 (vào tháng 12 năm 1965), án ngữ miền Đông Nam Bộ; Sư đoàn bộ binh số 4 (vào tháng 8 năm 1965) trấn giữ Tây Nguyên... rồi tiếp tục Sư đoàn bộ binh số 9, Sư đoàn nhảy dù số 101, Lữ đoàn nhảy dù số 173, Trung đoàn thiết giáp số 11 và Sư đoàn A-mê-ri- cơn, còn gọi là Sư đoàn 23 được thành lập ở miền Nam để tiến hành các chiến dịch đánh phá miền Bắc. Ngoài ra, tham gia vào cuộc chiến ở Việt Nam còn có Hạm đội Thái Bình Dương hùng hậu, một con cọp biển dũng mãnh, ba Tập đoàn không quân chiến thuật, một Tập đoàn không quân chiến lược - những đơn vị kỹ thuật hiện đại, tiên tiến nhất của Mỹ. Không kể quân số yểm trợ nằm trong đội hình Hải quân, Không quân, quân phục vụ chiến tranh ở các căn cứ hậu cần Gu-am, Hô-nô-lu-lu, Thái Lan, Phi-líp-pin... quân chiến đấu Mỹ ở miền Nam đã lên tới 548.114 tên. Để ăn chắc và đẹp mặt với thế giới, Mỹ lôi kéo vào miền Nam 67.000 lính chư hầu (Nam Triều Tiên, Ôt-xtrây-li-a, Phi-líp-pin, Tân Tây Lan, Thái Lan).
Mỹ mở hàng chục chiến dịch tìm diệt lớn, nhiều chiến dịch trung bình và vô kể xiết những cuộc hành quân càn quét, có chiến dịch họ huy động tới hàng chục vạn quân tham gia; họ sử dụng tới 6431 máy bay các loại, tiến hành 1.651.122 phi vụ, ném xuống Việt Nam 14.300.000 tấn bom đạn, tiêu tốn tới 576 tỉ đô la.
Vậy mà Mỹ được cái gì? Chẳng được cái gì ngoài sự phân hoá tư tưởng Mỹ và sự xót xa ân hận, nhất là gây nên hàng triệu cảnh ngộ điêu đứng cho cả Việt Nam và Mỹ.
Mỹ vào Việt Nam lặng lẽ, ra đi cũng lặng lẽ, không tương xứng với tư thế hùng hậu của một Đạo quân viễn chinh nửa triệu người với hai triệu năm chục vạn lượt người tham gia.
Tám giờ ba mươi sáng ngày 29 tháng 3 năm 1973. Trời không nỡ ruồng bỏ Mỹ nên khá đẹp, trong xanh, nhiều mây trắng. Tại bãi đỗ xe gần căn cứ không quân Tân Sơn Nhất, diễn ra buổi đưa tiễn tẻ nhạt.
Chưa hẳn chiếm vị trí chính giữa bãi dỗ xe, lá cờ của Bộ Tư lệnh Mỹ (USARV) màu xanh dương bay phe phẩy trên ngọn cây cột cờ cao không quá sáu mét, Đội quân danh dự vài chục người xếp thành hàng cách đó không xa là chiếc máy bay khổng lồ C.141. Trên bục danh dự kê trước là quân kỳ Mỹ. Đại tướng Uây-en và Đại tướng Cao Văn Viên đứng sóng hàng; kề bên là Đại sứ Bân-cơ, ông làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Cộng hoà từ năm 1967 đến nay, Mỹ rút quân ông xin từ chức được Tổng thống Ních- xơn chấp thuận nhưng phải chờ Ma-tin sang thay. Ba nhân vật chính của buổi tiễn đưa đi duyệt Đội danh dự rồi trở về bục danh dự.
Không có đội quân nhạc, loa phóng thanh phát băng ghi âm bài quân ca Mỹ "Ngọn cờ điểm sao". Sau lễ chào cờ, anh lính gác cờ từ từ hạ cờ. Cuộn lại cho vào túi vải bạt để mang về Lầu Năm Góc.
Đại tướng Cao Văn Viên nói vài câu từ biệt thấm tình đồng đội cùng chiến hào.
Đại tướng Uây-en đáp từ giọng trịnh trọng nhưng hơi trầm.
Thế là xong.
Đúng 9 giờ, Uây-en và các sĩ quan Bộ Tư lệnh USARV lần lượt lên máy bay. Một sĩ quan Bắc Việt trong Ban liên kiểm đứng bên thang máy bay tặng người Mỹ lên máy bay cuối cùng tấm mành trúc in chùa Một Cột. Thật ra, Đại tá Ô-đen chỉ huy căn cứ Tân Sơn Nhất mới là người lính chiến thực thụ cuối cùng rời miền Nam. Nói "người lính chiến thực thụ" là vì Quân đội viễn chinh Mỹ rút hết, nhưng vẫn còn hàng ngàn quân nhân Mỹ ở lại làm cố vấn quân sự cho chính quyền Thiệu - Kỳ, chỉ khác là họ thay quân phục bằng những quần áo dân sự.
Thế thì cuộc chiến chưa thể chấm dứt hẳn.
Quả là như vậy, Chính quyền Sài gòn được Mỹ viện trợ hào phóng phương tiện quân sự, được các cố vấn Mỹ tận tụy với "anh bạn" bị thua thiệt đã mở hàng ngàn cuộc hành quân lấn chiếm "tràn ngập lãnh thổ", Nguyễn Văn Thiệu tuyên bố với quân lính:
- Hễ Việt cộng bắn súng trường thì các anh bắn súng máy, hễ nó bắn súng máy thì các anh bắn súng cối, hễ nó bấn súng cối thì các anh bắn pháo, hễ nó bắn pháo thì các đem bom giội lên đầu nó.
Nhưng, vỏ quýt dày có móng tay nhọn!
