Trên hướng chiến lược Tây Nguyên, ta điều động Sư đoàn 320, bốn Trung đoàn (66, 28, 24, 95), một tiểu đoàn xe tăng... mở chiến dịch Tây Nguyên 1972 nhằm phối hợp với chiến dịch Huế - Quảng Trị và chiến dịch Đông Nam Bộ (chiến dịch Nguyễn Huệ). Mục tiêu đột phá khẩu của chiến dịch là Tân Cảnh - Đắc Tô II. Nhằm tạo yếu tố bất ngờ trong chiến dịch, ta thực hiện một kế hoạch nghi binh khá thành công. Địa bàn này nằm trong Vùng chiến thuật 2, do Quân đoàn 2 trấn thủ. Ngô Du - Tư lệnh Quân đoàn 2 là viên tướng được mệnh danh "tướng toàn bích", cũng nổi tiếng với cái tên "tướng buôn lậu"; hấn không xem nhẹ "sự nghiệp ít vốn nhiều lời", nhưng cũng rất coi trọng chức trách Tư lệnh Vùng chiến thuật 2. Du có câu nói thể hiện bản chất gian hiểm nhưng chân thật:
- Tôi không giỏi nhưng đắc lực với người Mỹ và Sài Gòn, tức là nguy hiểm với đối phương. Vì thế tôi không giỏi mà hoá ra giỏi.
Viên tướng giỏi này lại được một người Mỹ giỏi làm cố vấn - đó là gã Pôn Van cao lớn, lúc nào cũng điềm tĩnh chững chạc, được dư luận đánh giá là một trong ba nhân vật tài năng của Mỹ đang công cán ở miền Nam Việt Nam. Pôn Van và Ngô Du là một cặp tâm đầu ý hợp trong nhiều lĩnh vực, trong đó có vấn đề dự đoán mục tiêu mở đầu cuộc tấn công năm 1972 của Việt cộng ở Tây Nguyên là căn cứ Plây Cần nằm ở cực tây đường 18 và Đắc Tô II, tiếp đó tiến công Kon Tum từ đột phá khẩu phía tây.
Cách nhìn nhận đó có cơ sở. Những công cụ do thám như thiết bị điện tử, la de hoặc hồng ngoại tóm bắt được các di biến động của đối phương; không ảnh và trinh sát phát hiện "một khu hậu cần lớn" phân tán ở biên giới phía Tây Kon Tum; hai con đường xe tăng dã chiến mới được xây dựng từ Đường mòn Hồ Chí Minh đi qua Hà Mòn Đak Vát và qua điểm cao 1015, cùng hướng vào mặt Tây Kon Tum; trung tâm thám báo vệ tinh cũng tóm được hình bóng Trung đoàn 66, một trung đoàn chủ lực tinh nhuệ của Bắc Việt, thường làm nhiệm vụ chủ công trong các chiến dịch lớn - đang dổn quân ở phía tây Kon Tum.
Để đối phó với tình huống ấy, Ngô Du, Pôn Van thống nhất cách thức chống "ý đồ tấn công Kon Tum" của đối phương: Một mặt, Du hạ lệnh cho Sư đoàn dù phối hợp với Liên đoàn Biệt động quân ra đánh phá và ngân chặn hai con đường dã chiến, chuẩn bị lực lượng tấn công Sư đoàn 320; một mặt chỉ thị cho Ban Tham mưu bổ sung đến căn cứ Plây Cần quân lính, xe tăng, đại bác và yêu cầu phải kiện toàn hàng rào dây thép gai, các bãi mìn; tiếp đó, điều Trung đoàn 47 từ thị xã lên tăng cường cho quận lỵ Đắc Tô chuyển Sư đoàn 3 từ Buôn Ma Thuột xuống tham gia bảo vệ Kon Tum.
Vậy là hành động nghi binh của ta đã làm rối đội hình phòng ngự Vùng chiến thuật 3 của địch.
Trong khi cuộc chiến diễn ra quyết liệt giằng co ở hướng nghi binh - khu vực 2 con đường xe tăng trên dãy cao điểm 14 và đoạn Võ Định - đường 14 phía bắc Kon Tum, Sư đoàn 320 lặng lẽ triển khai đội hình tiến công.
Mục tiêu tấn công của ta khá bất ngờ. Đó là căn cứ Đắc Tó II và Tân Cảnh, những vị trí nằm sâu trong hệ thống căn cứ của địch; đặc biệt, Tân Cảnh là nơi đặt Sở chỉ huy Sư đoàn 22 do đại tá Lê Đức Đạt làm tư lệnh và có trụ sở làm việc của Đoàn cố vấn Mỹ nên được tổ chức phòng vệ chắc chắn. Quân báo nhất là điệp viên của ta nắm vững tường tận bộ phòng của căn cứ này: đếm số lớp hàng rào kẽm gai, khoanh từng bãi mìn, chọn đột phá khẩu thuận lợi; không những thế, anh em còn xác định số lượng xe tăng, vị trí đặt pháo... thậm chí biết cả chỗ nằm của viên Đại tá cố vấn và từng sĩ quan cao cấp trong Bộ tư lệnh Sư đoàn, kể cả đường hầm thoát hiểm của bọn này khi gặp nguy - Vì thế, khi Tân Cảnh thất thủ. Đại tá Vi Văn Bình - Tư lệnh phó Sư đoàn 22 theo đường hầm chui ra ngoài, toan lủi vào vườn chuối thì bị quân ta tóm.
Đêm 23 rạng sáng 24 tháng 4 năm 1972, Trung đoàn 66 mà địch cho rằng đang tập kết ở phía tây Kon Tum, bỗng bất thần tấn công căn cứ 42 và Tân Cảnh từ hướng Đông, chứ không phải hướng Tây hay hướng Bắc, một hướng mà ít nhà quân sự ngờ tới, chính Tư lệnh Sư đoàn - Đại tá Lê Đức Đạt cũng bị bất ngờ.
Pháo cấp tập nổ liên hồi, một giờ sau dứt thì xe tăng ầm ầm tràn vào căn cứ. Những khối thép ghê gớm vừa lầm lũi tiến vừa khạc ra bóng dáng thần chết. Các bãi mìn chống thâm nhập đều câm, mấy hàng rào dây thép gai vô dụng. Địch không kịp chống đỡ, mấy tràng súng lẻ tẻ không dựng được tinh thần. Đại tá Tư lệnh trưởng Sư đoàn 22 trúng đạn chết tại trận, Sư đoàn phó Vi Văn Bình và Cơ quan tham mưu Sư đoàn lủi trốn theo đường hầm bí mật bị tóm gọn từng tên khi vừa ngoi lên miệng hầm. Mất chỉ huy, bọn tàn binh tháo chạy về hướng thị xã Kon Tum; có thằng ranh ma lẻn qua hàng rào để tìm đường, nhưng quá hốt hoảng nên chạy bừa vào bãi mìn.
Mạn thị xã Kon Tum cũng rền vang tiếng pháo tấn công cấp tập. Địch bố trí tuyến phòng ngự ở hướng Tây, ta lại tiến đánh từ hướng Đỏng và Bắc; định thất thế ngay từ phút đầu. Quân đoàn trưởng Ngô Du phái Lữ đoàn 2 lên cứu viện. Đến Chu Thai, quân cứu viện bị Trung đoàn 95 và Tiểu đoàn 6 chặn đánh không tiến được, lại bị Tiểu đoàn đặc công liên tiếp tập kích phải co cụm chống đỡ. Quân đi giải vây bị bao vây, lo tự bảo vệ mình cũng khó nổi.
Sau hai ngày chiến đấu, quân ta chiếm Đắc Tô, Tân Cảnh, giải phóng toàn bộ phía bắc tỉnh Kon Tum - Thị xã Kon Tum bị vây khốn. Cố vấn trưởng Pôn Van ngồi trực thăng lên thị sát Plây Cu. Pôn Van quan sát thấy gì, có dự kiến gì để xoay chuyển tình thế? Chẳng ai kịp biết vì máy bay chở hắn và cả hắn bị trúng đạn bộ binh rơi trong khu rừng phía bắc Plây Cu, tan xác cả lũ.
