Hành động ngoại giao "nửa nắn nửa buông” kiểu Mỹ chỉ khiến Nguyễn Văn Thiệu không yên tâm. Mỹ viện trợ "cò con" thì chắc chắn Quân đội Cộng hoà bại trận, nền Đệ nhị Cộng hoà sẽ chết yểu. Thiệu vấn kế Bộ trưởng Bộ kinh tế Nguyễn Tiến Hưng.
Hưng là chuyên gia kinh tế nên đủ mẹo hành nghề, ông ta bày mưu:
- Hết gạo thì đong, hết tiền thì vay! Chúng ta có tài nguyên thế chấp nên dẫu Mỹ có "liệu cơm gắp mắm" Mỹ cũng có cơ sở đáng tin.
Thiệu gật đầu:
- Nhiều lần qua đường ngoại giao ta chính thức đề nghị Mỹ viện trợ, Mỹ vẫn phớt lờ. Lần này đành chấp nhận xấu mặt... Anh nhân danh tôi viết thư gửi Tổng thống Pho, đề nghị Pho bảo lãnh vay tiền của Quốc hội Mỹ. Thư viết bằng lời lẽ mềm mỏng nhưng có sức thuyết phục.
Hưng đồng ý, tự tay thảo "Quốc thư" nhưng hình thức là thư riêng giữa hai nhân vật quyền thế.
Sài Gòn ngày...
Kính gửi Ngài Ghê-ran Pho tôn quý!
Tình trạng quá cấp bách khiến tôi phải viết lá thư này gửi Ngài!
Những sự kiện trong vài tuần gần dã V đã đưa Nam Việt Nam vào một tình huống mới rất nghiêm trọng. Hiện nay, chúng tôi phái dương dầu với lực lượng đông hơn và trang bị tốt hơn.
Thưa ngài Tổng thống! Tôi đê nghị Ngài yêu cầu Quốc hội đồng ý cho chúng tôi vay lần cuối cùng sô tiền ba tỉ dô la, dược phân chia trong ba năm và kỳ hạn hoàn trả là mười năm với mức lãi suất do Quốc hội quỷ quốc quyết đinh. Tiềm năng về dầu hoả và nguồn lợi vê nông nghiệp của chúng tôi sẽ thế chấp cho món nợ này. Số tiên chúng tôi vay được gọi là "Freedom Loan" (tiền vay vì tự do), sẽ cho chúng tôi một cơ hội tồn tại trong một đất nước tự do.
Trong giờ phút vô cùng khẩn thiết, chúng tôi mong muốn Ngài hãy thúc giục Quốc hội xem xét và cấp bách đáp lại lời yêu cầu được vay "sô tiền vì tự do" của chúng tôi. Đây sẽ là hành động cẩu xin cuối cùng mà chúng tôi - một người bạn đổng minh gửi đến Nhân dân Mỹ.
Kính chào
Nguyễn Văn Thiệu
Tuần tự tiến hành là: Nguyễn Tiến Hưng mang bản thảo bức thư sang Oa-sinh-tơn. Ông ta phải xem xét tại chỗ triển vọng cuộc vận động, nếu tình hình sáng sủa, ông ta sẽ đánh điện về nước cho Thiệu biết để gửi bức thư cho Pho qua trung gian Ma-tin.
Trước khi ra sân bay, Hưng gọi điện nói cho Ma-tin biết sứ mệnh sang Oa-sinh-tơn công cán của mình; Hưng hy vọng ở Viên đại sứ Mỹ sự ủng hộ nhiệt thành.
Bằng giọng vô cảm líu ríu của ngôn ngữ Mỹ, Ma-tin đáp:
- Chúc ngài thành công!
Thoạt đầu đã bị dội gáo nước lạnh, tàm trạng Hưng nảy nở những ý nghĩ chán ghét. Đặt chân lên Thủ đô của Hoa Kỳ cực kỳ hiện đại, cực kỳ hoa lộ, tâm trạng Hưng cũng chẳng phấn chấn lên được; khi gập các quan chức cần tranh thủ thì Hưng thực sự thất vọng.
Kít-xinh-giơ đáp lại lời lẽ trình bày dài dòng của Hưng bằng câu nói thể hiện sự luyến tiếc:
- Tay ngắn không với được xa. Việc bàn luận về Việt Nam đã chấm dứt. Tôi và Tống thống Pho đã cố hết sức nhưng... - Kít-xinh-giơ thay lời nói tiếp bằng cái nhún vai.
Nguyễn Tiến Hưng gập Bộ trưởng Quốc phòng Men- vin Le. Lời Men-vin Le đáp còn đáng nản lòng hơn:
- Người Mỹ nhụt chí chiến đấu ở vùng xa xôi đó.
Nguyễn Tiến Hưng trở về Sài Gòn, vào Dinh Độc Lập gặp Thiệu, chưa kịp tường trình chuyến Tây du ảm đạm thì Thiệu đã lên tiếng:
- Khỏi phải nói!
Nguyễn Tiến Hưng sực tỉnh ngộ: Tai mắt của Tổng thống có ở mọi nơi; hẳn ổng biết tới hồi nên hạ màn.
