Tinh hình Việt Nam Cộng hoà nguy ngập trước sức tấn công vũ bão, thần tốc không thể chống nổi của Cộng sản. Đại sứ Ma-tin điện khẩn báo về Toà Nhà Trắng; Trưởng cơ quan Tuỳ viên quốc phòng Mỹ (DAO) - tướng Xmít cũng cấp báo với Lầu Năm Góc.
Pho cùng Kít-xinh-giơ bàn cách ứng viện giải nguy.
Pho quan tâm tới chế độ Sài Gòn vì muốn chứng tỏ tính trung thực trong cam kết quốc tế của Mỹ để trấn án các quốc gia đồng minh khác. Ngày 20 tháng 3 năm 1975, Pho cử Đô đốc Ghi-lơ Tư lệnh lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương và Trung tướng Gôn-bin chỉ huy quân Mỹ ở Thái Lan sang Sài Gòn họp bàn với Ma-tin và Xmít tìm cách cứu vãn tình thế. Phương pháp thì có nhiều nhưng phương tiện lại không có. Rút cục vẫn là vấn đề "có thực mới vực được đạo".
Kít-xinh-giơ săn sóc Sài Gòn vì lợi ích cá nhân. Cả thế giới đều biết Kít-xinh-giơ là người ủng hộ, cổ vũ "học thuyết Ních-xơn", cốt lõi của học thuyết ấy là chương trình Việt Nam hoá chiến tranh, tên tuổi của ông ta gắn liền với chương trình Việt Nam hoá. Việt Nam Cộng hoà sụp đổ nghĩa là chương trình Việt Nam hoá thất bại. Việt Nam hoá thất bại thì khuôn mặt "nhân vật lỗi lạc của nền ngoại giao Hoa Kỳ" bị phết đầy mực đen. Kít-xinh-giơ mách cho Pho một mẹo khá hấp dẫn:
- Đề nghị Quốc hội viện trợ khấn cấp 700 triệu đô la cho Chính quyền Thiệu xây dựng 4 sư đoàn bù vào sô quân hao hụt trong chiến đấu. Và xin Quốc hội cho phép Tổng thống sử dụng lực lượng quân sự để bảo đảm an toàn việc di tản người Mỹ ra khỏi Nam Việt Nam. Quốc hội Mỹ không mắc lừa kẻ lẻo khẩu và Quốc hội Mỹ cũng đã có quá nhiều bài học về sự cả tin đối với mấy đời Tổng thống Mỹ nói một đường làm một nẻo; sự cả tin ấy dẫn đến Quốc gia mang tiếng, Nhân dân bị thiệt hại.
Quốc hội Mỹ ra Nghị quyết:
- Chi viện trợ nhân đạo 300 triệu đô la dùng vào việc di tản người Mỹ ở Việt Nam. Nhà Trắng phải giảm ngay số người Mỹ ở Việt Nam xuống mức thấp nhất. Nhà Trắng và Lầu Năm Cóc chỉ được dùng quân đội Mỹ vào việc di tản người Mỹ ra khỏi Việt Nam với số lượng giới hạn 1000 quân, trong một thời gian nhất định và ở một khu vực nhất định.
Kít-xinh-giơ điện ngay sang Sài Gòn báo cho Ma-tin biết về Nghị quyết "giết người đó" và nhắc nhở việc thực hiện phương án rút người Mỹ ra khỏi Sài Gòn.
Ma-tin điện đáp lại:
- Tiến hành di tản nhân viên Mỹ thời điểm này sẽ làm tăng thêm sự kinh động. Dư luận thế giới sẽ cho rằng đây là sự phản bội ghê tởm khi chúng ta bỏ mặc số phận người Việt Nam, thì lại gửi tàu sang đây rút người Mỹ đi.
Gửi điện đi, Ma-tin vẫn không yên tâm, lo ngại Nhà Trắng đưa ra những quyết định vội vã gây khó khăn cho sứ mệnh của mình. Ông vội vã lên máy bay, bay thẳng một mạch về Oa-sinh-tơn, gặp Pho và Kít-xinh-giơ phàn nàn vể nỗi "ở gần nên rát mật", còn các vị ở xa đám cháy nên không thấy nóng.
Pho xoè cả hai bàn tay. Hai bàn tay trắng! Cương vị Tống thống không cho phép ông ta phát ngôn tuỳ tiện.
Kít-xinh-giơ vẫn cái thói coi trời bằng vung:
- Mấy anh canh giữ lâu đài Ca-pi-ton trói chân trói tay Tổng thống.
Ma-tin khăng khăng không nghe:
- Tổng thống không thể buông xuôi như vậy được. Phải có sáng kiến gì chứ, phải có giải pháp nào chứ?
Kít-xinh-giơ rơi vào tình huống nào cũng tỏ ra tinh quái.
- Tạm lấy trong kho quân đội viện trợ cho Thiệu!
Pho đồng ý:
- Trước mắt, chỉ có cách móc túi nọ bỏ vào túi kia.
Ngày 23 tháng 3 năm 1975, Pho gửi Thiệu điện khẩn:
- Chúng tôi vẫn giữ vững ý định giúp đỡ để bảo đảm sức sống kinh tế và khả năng của Việt Nam Cộng hoà bảo vệ nền tự do và thể chế của mình. Để đạt được mục tiêu này, cả hai phía đều phải có những nỗ lực tối đa.
Trước đây, hai dân tộc chúng ta đã vượt qua những thời kỳ khó khăn nhất, ông và nhân dân Việt Nam có thể tin rằng tôi vẫn tiếp tục ủng hộ kiên quyết, quyết tâm làm mọi việc có thể làm được để giúp đỡ nước Việt Nam Cộng hoà. Một lần nữa tôi tin rằng những cố gắng chung của chúng ta sẽ thành công.
Để đáp ứng dược nhu cầu thật sự của ông, tôi để nghị Uây-en đến Sài Gòn cùng Ma-tin tới gặp ông. Tôi chắc rằng, ông sẽ chân thành xem xét lại tình hình hiện tại với ông ta và thông báo cho ông ta biết đấy đủ những trang bị mà ông và các cố vấn quân sự của ông cho là quan trọng nhất trong lúc này.
