Lục quân Mỹ không còn là một lực lượng chiến đấu có hiệu quả nữa. Tinh trạng cay đắng đáng xấu hổ ấy chỉ những sĩ quan trực tiếp chí huy chiến đấu ngoài chiến trường và nhân viên tình báo gài trong đơn vị là rõ nhất.
Đại tá Rô-be Hên - Trung đoàn trưởng Trung đoàn thuỷ quân lục chiến sô 3 thấy trên cánh tay trung uý Đa- vít Ga-rốt có xăm chữ CYA(1) liền gọi lên văn phòng, hỏi:
(1) Ba chữ cái đầu của câu : Cover vour ass.
- CYA là gì?
Trung uý Đa-vít Ga-rốt vốn là em vợ Rô-be Hên nên mỉm cười láu lỉnh rồi thản nhiên đáp:
- Thưa... là CYA, anh ạ!
Đại tá Rô-be Hên nghiêm giọng hỏi:
- Chú vặn vỏ đỗ tôi hả?
Anh chàng chán ghét chiến tranh, biết việc mình làm không phải là trường hợp đặc biệt mà là tình trạng phổ biến, nó phản ánh tâm trạng "chờ" của mọi người lính; vả lại, chẳng lẽ anh nỡ lôi em ra Toà án binh.
- Nó là một lời khuyên, một sự nhắc nhở: "Bảo vệ lấy con người anh" chờ ngày về.
Đại tá Rô-be Hên nhún vai, im lặng giây lâu lại hỏi;
- Binh nhất Mác-vin Bâu xăm ba chữ cái SAE(1), vậy ba chữ cái ấy có nghĩa gì?
(1) Ba chữ cái đầu của câu : Search and evade.
Trưng uý Đa-vít Ga-rốt không phải loại người thích bới móc càng không phải hạng nịnh hót tâng công, nhưng anh không có tài biến báo nhạy bén nên giải đáp đúng ý nghĩa:
- Đó là cách nhại kế hoạch tiễu trừ Việt cộng cùa Đại tướng Oét-mỏ-len.
Đại tá Rô-be Hên hiểu vấn đề khá nhanh.
- À! Thật cay đắng! "Tìm diệt và bình định" đối với "tìm và tránh" chứ gì? - Ông hất đầu nói tiếp - Các anh không định kéo cổ Trung đoàn trưởng của mình cùng tới Toà án binh đấy chứ? Không phải trò đùa, MI(2), CIA(3) thậm chí FBI(4) đánh hơi thấy là kéo nhau đi bóc lịch ở nhà đá. Làm cái trò ngông nghênh trẻ con ấy ích gì. Thôi về! Nhớ nhắc nhở nhau!
(2) Tình báo Quân sự.
(3) Tình báo Trung ương.
(4) Tình báo Liên bang.
Đại tá Rô-be Hên không xử nghiệt ngã với cấp dưới là do có quá nhiều bài học cảnh tỉnh, một nguồn tin ngầm loan trong các Bộ tư lệnh là: tính đến năm 1972 đã có tới trên một trăm ngàn vụ binh lính giết hại sĩ quan, số lượng lần cấp dưới không chấp hành mệnh lệnh cấp trên cũng nhiều không kém; tình trạng phân biệt màu da trong cùng một đơn vị cũng đáng lo ngại, Oa-sinh-tơn đã nhận được báo cáo từ Việt Nam gửi về; "những rắc rối và nổi loạn chủng tộc đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng và bùng nổ"; lại thêm nạn nghiện ma tuý gậm nhấm sinh lực nhiều quân nhân, mà không phải ít, người ta thông báo cho chỉ huy từ cấp trung đoàn trở lên biết đã có tới một phần ba số lính ở Việt Nam nghiện ma tuý, họ chán nản và tuyệt vọng. Họ là thùng thuốc nổ, chớ đưa lửa tới gần. Bảo vệ mạng sống là bản chất con người, anh em binh sĩ cũng vậy, mà anh cũng vậy, dựa vào kỷ luật quân đội để chẻ sợi tóc ra làm bốn chỉ chuốc lấy lòng thù hận.
Rỏ-be Hên đang đắm mình trong thứ tâm trạng không phù hợp với cương vị một sĩ quan chỉ huy cấp trung đoàn thì Trung tá Gioóc-giơ Bơ-rao bước vào.
Trung tá Gioóc-giơ Bơ-rao - Tham mưu trưởng trung đoàn được đi nghỉ định kỳ ở Hô-nô-lu-lu vừa về đến đơn vị là vào chào chỉ huy ngay. Gioóc-giơ đối với Rô-be có quan hệ cấp trên - cấp dưới đúng mực, nhưng có tình cảm bạn bè thân thiết. Thời trai trẻ họ cùng học ở trường Đại học Giôn Hốp-kin, vào lính lại được ở cùng đơn vị. Trong công việc, chuyện riêng tư họ không giấu nhau điều gì.
Đôi bạn dùng giải khát xong, Rỏ-be khơi mào:
- Qua cuộc hành quân hàng ngàn ki-lô-mét có tiếp thu được chân lý nào mới không?
Gioóc-giơ đáp:
- Các sĩ quan ra Hô-nô-lu-lu nghỉ, ngoài giờ đi khoác vai gái còn toàn nói chuyện rút quân và chính sách của Nhà Trắng.
Rô-be nói bâng quơ:
- Rút quân là rút quân, Tổng thống Giôn-xơn đề xuất, Tổng thống Ních-Xơn hứa hẹn, kẻ nói người làm chuyện muốn thuở, ngoài yên ổn về với vợ con còn có gì đáng nói.
Gioóc-giơ lắc đầu, đề cập khía cạnh mà người lính nào cũng quan tâm:
- Không đơn giản vậy đâu! Chúng ta là dân võ biền, tính hiệu quả của viên đạn bay qua nòng súng là cái chết, không tính đến cái chết ấy làm rơi bao nhiêu nước mắt làm điêu đứng bao số phận. Ngay việc rút quân, ai chẳng nghĩ ông Ních-xơn nghiêm túc thực hiện lời hứa với cừ tri. Chẳng nghiêm túc chút nào đâu. Đợt rút quân đầu tiên là nhằm bỏ bớt lực lượng thừa không cần thiết.
Rô-be bào chữa hộ Tổng thống:
- Dẫu vậy vẫn cứ là rút quân. Giảm quân số là giảm sự dinh líu của Mỹ vào cuộc chiến tranh chó chết này!
Gioóc-giơ cười hỏi lại:
- Đại tá nói vui hay quá thật thà vậy? - Không đợi trả lời, anh nói tiếp luôn: - Tổng thống Ních-Xơn có tiến sĩ Kít-xinh-giơ nhiều thủ đoạn ma quái ở bên, lại thêm Hin- lơ, Oét-mô-len là những vị tướng am tường việc quân làm tham mưu... bộ sậu ấy chẳng hớ gì đâu. Bỏ một thêm một, có khi thêm hai mà chẳng ai biết!
Rô-be đẩy lon bia Hê-ni-ken về phía Gioóc-giơ tỏ vé tò mò:
- Cậu nói gì mà tôi cũng không biết đây này.
Gioóc-giơ đắc ý:
- Chẳng thế mà nhiều tướng lĩnh bảo Ních-Xơn, Kít- xinh-giơ, Hin-lơ là bộ ba ma quái - Anh nhún vai với dáng điệu thường dùng khi phê phán điều gì không trung thực: - Hết Ních-xơn lại đến Kít-xinh-giơ không ngừng tụng kinh hoà bình, nhưng họ rút một anh lính bộ binh thì trám đó một máy bay và một khẩu pháo.
Rô-be ngẩn người giây lát rồi tự chỉ trích:
- Mình đúng là một anh lính thô thiển. Dùng không quân và pháo binh tầm xa thay thế cánh lục quân chiến đấu kém hiệu quả là một giải pháp... ừ, dù sao cũng phải công nhận họ lắm mưu ma chước quỷ.
Gioóc-giơ nâng lon bia, ngửa cổ uống ừng ực như uống sự tức giận, mất lòng tin hoặc nỗi chán chường:
- Đấy mới là cái mẽ bề ngoài ồn ào, sự thật cay đắng ẩn náu trong bề chìm khác...
Rô-be tròn mắt tỏ ý sốt ruột:
- Ra Hỏ-nô-lu-lu tọng nhiều nước dừa nên lời nói của cậu òng ọc những nước là nước, lượng nhiều chất ít.
Gioóc-giơ cười:
- Xin vào ngay vấn đề. Tác dụng của ném bom là hù doạ đối với địch, kích thích sĩ khí đối với ta nhưng mục đích chính của ném bom là che giấu thất bại chứ không phải là tìm kiếm chiến thắng.
Ánh mắt Rô-be sáng lên. Nhà Trắng hành động tàn bạo nhưng phải nói rằng họ khá thông minh quỷ quái:
- Một hành động dữ dằn nhằm che giấu thất bại hơn là tránh thất bại?
Gioóc-giơ chuyển đề tài khác:
- Chiến tranh bấm nút khiến rất nhiều người bị chết thảm thương, nhưng lương tâm kẻ sát nhân vẫn thanh thản, nhởn nhơ.
Rô-be hỏi:
- Cậu đề cập đến chuyện ngón tay Ních-Xơn đặt sẵn trên nút hạt nhân? Ông ta điên thật à?
Gioóc-giơ cười:
- Trước khi nhận chức Tổng thống, người trúng cừ phải trải qua giai đoạn trắc nghiêm sức khoẻ gắt gao. Hiến pháp Mỹ rất chặt chẽ không thể giao vận mệnh quốc gia vào tay một kẻ nông cạn nhất là một gã điên rồ.
Rô-be phán đoán:
- Xem cung cách ứng xử tình thế thì Ních-Xơn là người rất nóng tính. Chính ông ta úp mở đề cập "thuyết kẻ điên rồ".
Gioóc-giơ cười mỉa:
- Thủ đoạn chính trị cả thôi. Một diễn giả hùng biện thường vung tay, chém không khí rất mạnh... là nhằm tăng sức thuyết phục cho bài diễn văn của mình.
Rô-be đánh giá kiến thức mới của bạn:
- Ra đường bước một bước là học được một điều bổ ích!
Gioóc-giơ nói vui:
- Thưa đại tá! Độ còn nhiều điều bổ ích!
Rô-be gọi sĩ quan cận vệ bảo mang lên một chai rượu Uyt-ki.
Rượu mạnh vào Gioóc-giơ có hứng thao thao kể lại những điều bổ ích thu lượm được ở dọc đường:
- Có một viên chức Bộ Ngoại giao đến nghỉ cuối tuần ở Hô-nô-lu-lu, ông ta đến vùng đất lạ gặp tôi vừa là đồng hương vừa bạn thời cùng học trung học, mừng như bắt được một hướng dẫn viên du lịch không phải chi thù lao. Chúng tôi thường bách bộ đến... À, thôi! Đến đâu, chiêm ngưỡng phong cảnh gì không quan trọng bằng tôi kể cho đại tá nghe chuyện thú vị này.
Rỏ-be rót rượu vào cốc của Gioóc-giơ. Gioóc-giơ đặt tay lên miệng cốc rượu... anh muốn chứng tỏ men rượu không thể khiến mình bốc quá trớn:
- Bạn tôi kể... Cuộc tình của Ních-Xơn với cô nàng Trung Hoa phát triển rất tốt đẹp... Dù vẫn e ấp đôi chút, tìm hiểu tình cảm đích thực của nhau mà, nhưng tình trong đã đượm. Yêu đương thì đôi bên cùng có lợi, phải không đại tá?
Rô-be sốt ruột muốn gắt: "Lúc nào cũng đại tá, đại tá; cậu cứ gọi tớ là Bin cho rồi", nhưng chỉ im lặng. Anh không muốn làm Gioóc-giơ cụt hứng khi câu chuyện thú vị mới bắt đầu.
- Cuộc tình Mỹ - Trung trải qua khá nhiều ông mỏi. Kit-xinh-giơ đi đánh tiếng, Tổng thống nước Ru-ma-ni là Xê-au-sét-cu ngỏ lời, nhà gái cử Thủ trưởng Chu Ân Lai ra đón nhà trai...
Ro-be ngắt lời:
- Chuyện mai mối dù hấp dẫn tớ cũng cóc cần nghe. Tớ muốn nghe thực chất vấn đề là gì, Gioóc-giơ:
- Mọi ngả đường đều dẫn đến La Mã, vì cuộc chiến ở Việt Nam cả thôi. Mỹ nện Việt Nam, nện thật lực mà chẳng đi đến đâu; trong khi Tổng thống của chúng ta lại muốn có một hình ảnh đẹp với nhân dân Mỹ và thế giới, ông muốn mình là vị Tổng thống chiến thắng trong cuộc chiến ở Việt Nam, chiến thắng bằng cách nào cũng được, miễn là tạo được cái lý của sự chiến thắng. Thương lượng trên thế mạnh cũng là một hình thức của chiến thắng. Bắc Việt có phải loại ngù ngờ đâu mà chẳng hiểu dụng ý ấy. Nước họ trải qua hàng ngàn cuộc chiến tranh chống ngoại xâm, kinh nghiệm họ tích luỹ được đủ đối phó với các loại mưu ma quỷ kế.
Rô-be tán thưởng:
- Đánh giá của cậu rất xác đáng! Nhưng thời đại khoa học kỹ thật tiên tiến mọi lĩnh vực đều đổi khác.
Gioóc-giơ công nhận:
- Đại tá phát hiện rất đúng. Nhà Trắng cho rằng anh chàng Việt Nam nghèo nàn lạc hậu mà dám cứng đầu là do dựa vào Liên Xô và Trung Quốc.
Rô-be đánh giá:
- Đầu óc bọn chính khách thông minh đến mức quỷ quái - Anh ngần ngừ giây lát, nói tiếp: - Hàng xóm dẫu bằng mặt chẳng bằng lòng nhưng cũng chẳng dễ phản thùng ngay.
Gioóc-giơ cười:
- Đại tá ngây thơ hay quá thật thà đấy. Anh C giúp anh A trị anh B thì thiếu gì cách giấu mặt.
Rô-be ngả người ra sau:
- Tớ không tin! Họ cùng hệ tư tưởng cộng sản. Khối cộng sản gắn kết...
Gioóc-giơ nhìn Rô-be bằng ánh mắt hoài nghi:
- Đại tá hãy quan sát tình cảm của Liên Xô và Trung Quốc đối với nhau. Trong chuyện này, cô nàng Trung Hoa yểu điệu cũng toan tính dựa vào anh chàng Ních-Xơn cứng rắn để đe nẹt người tình cũ...
Rô-be xua tay ngắt lời:
- Rắc rối quá, càng nghe càng thấy sự lắt léo ma quái của cánh chính khách. Tớ muốn nghe chuyện sát sườn.
Gioóc-giơ giải thích:
- Nhà Trắng mưu toan thương lượng trên thế mạnh không nhằm đưa quân Mỹ về nước an toàn mà nhằm bảo vệ học thuyết. Ních-Xơn không muốn bẽ mặt vì học thuyết của ông ta vấy nhiều máu và vẫn vô ích.
Rỏ-be chồm lên, giọng phẫn nộ:
- Hèn nào Trung Quốc có câu "một tướng thành danh là do có vạn người chết hùn sức tạo nên!" - Anh liên tưởng tới chuyện khác, nói tiếp: - Những gã xăm chữ CYA, SAE vào cánh tay có cái lý không thể bác bỏ, không thể chê trách - Anh đứng dậy nhìn bạn chằm chằm, nói bằng thứ giọng quan toà: - Chúng ta bị lợi dụng!
Gioóc-giơ nói, nội dung không ăn nhập với ý tưởng của Rô-be:
- Theo tôi nhận định tình thế thì, bom đạn Mỹ không lay chuyển nổi quyết tâm của Việt Nam.
Rô-be ném mình xuống ghế. Tâm trạng anh bị quấy động mạnh. Ních-Xơn và Bộ tham mưu của ông ngày càng bộc lộ cá tính độc ác bất nhân và vô cùng nham hiểm. Những cuộc ném bom mang tính huỷ diệt đã thể hiện tâm địa tàn bạo vừa đáng sợ vừa nguy hiểm của họ. Xét cho cùng, họ đều là những kẻ ích kỷ. Ních-Xơn muốn là vị Tổng thống chiến thắng có thành tựu hơn Tổng thống tiền nhiệm. Giôn-xơn từng mơ ước được nhân dân dựng tượng đài kỷ niệm, Ních-Xơn cũng có nguyện vọng ấy nhưng mãnh liệt hơn, hùng hổ hơn. Kít-xinh-giơ một trợ thủ đắc lực nhất trong Bộ tham mưu đắc lực của Ních- xơn là một kẻ tham lam xảo quyệt ông ta xây dựng sự nghiệp cá nhân của mình bằng cách tận lực bình sinh phù tá vị Tổng thống hung bạo. Hin-lơ là viên tướng hiếu thắng làm Chủ tịch cái Hội đồng mà thành viên đều là tướng lĩnh hiếu thắng; ông ta tung hứng ý chí chiến thắng của Tổng thống cũng chỉ nhằm thoả mãn dục vọng chiến thắng của mình. Vì muốn "cái tôi" nổi trội, họ gây tang tóc cho bao gia đình Mỹ - Việt, họ gây ra tình hình rối ren ở nước Mỹ: Xã hội bất ổn, thất nghiệp tràn lan, kinh tế lạm phát, buôn bán thâm hụt, đô la mất giá, khiên nhân tâm xao xuyến...
Gioóc-giơ chợt lên tiếng hỏi:
- Đại tá nghĩ gì vậy?
Rô-be xả một lèo bằng thứ giọng hùng biện:
- Nghĩ đến cố Tổng thống Ken-nơ-đi, nghĩ đến đường hầm không lối thoát, nghĩ đến Hội nghị Pa-ri, nghĩ đến các nhà lãnh đạo muốn đưa đất nước ta đến chiến thắng, thứ chiến thắng lập lờ: chiến thắng chiến tranh và chiến thắng hoà bình.
