
Ngày xửa ngày xưa, có một người mẹ sinh được hai cô con gái nhỏ. Vì chồng đã qua đời và cảnh nhà túng thiếu, bà luôn chăm chỉ làm lụng để các con được ăn no mặc ấm. Vốn là một người khéo tay, bà thường nhận việc làm ở xa, nhưng hai đứa trẻ lại vô cùng ngoan ngoãn và biết điều, giữ cho ngôi nhà lúc nào cũng gọn gàng, sạch sẽ tinh tươm.
Một trong hai cô bé bị thọt chân, không thể chạy nhảy quanh nhà; thế nên con bé cứ ngồi yên trên ghế mà may vá, trong khi Minnie, người chị, lo rửa bát, quét nhà và vun vén cho tổ ấm thêm phần xinh xắn.
Nhà họ nằm ngay sát một khu rừng lớn; và cứ mỗi khi xong việc, hai chị em lại ngồi bên cửa sổ ngắm nhìn những thân cây cao vút ngả nghiêng trong gió, đến độ có cảm giác chúng giống như những con người thật sự, đang cúi chào và gật đầu với nhau.
Mùa xuân có chim chóc, mùa hạ có hoa dại, mùa thu có những chiếc lá rực rỡ, còn mùa đông có những đụn tuyết trắng dày đặc; cứ thế, cả năm trời là một chuỗi ngày vui thích đối với hai đứa trẻ hạnh phúc. Nhưng rồi một ngày nọ, người mẹ kính yêu trở bệnh về nhà; và thế là niềm vui tan biến, thay vào đó là nỗi buồn lo trĩu nặng. Trận rét đậm giữa mùa đông đòi hỏi biết bao khoản chi tiêu. Minnie cùng cô em gái ngồi bên lò sưởi bàn tính với nhau, và cuối cùng Minnie cất lời:
"Em gái yêu quý, chị phải ra ngoài tìm việc làm trước khi nhà hết sạch lương thực." Nói đoạn, nàng hôn từ biệt mẹ, bận áo ấm rồi bước ra khỏi nhà. Có một con đường mòn nhỏ xuyên qua khu rừng, và nàng quyết định cứ đi theo đó cho đến khi tới được nơi nào có thể tìm được việc làm mong muốn.
Khi nàng vội vã bước đi, bóng tối càng buông xuống dày đặc. Trời đang sập tối thì nàng nhìn thấy trước mặt một ngôi nhà vô cùng nhỏ bé, một cảnh tượng thật đáng mừng làm sao. Nàng vội vã tiến lại gần và gõ cửa.
Không một tiếng trả lời. Sau khi gõ hết lần này đến lần khác mà chẳng thấy ai, nàng đinh ninh rằng chẳng có ai sống ở đây cả; thế là nàng đẩy cửa bước vào, bụng bảo dạ sẽ nghỉ lại qua đêm.
Vừa đặt chân vào nhà, nàng giật mình lùi lại ngạc nhiên; bởi trước mắt nàng là mười hai chiếc giường nhỏ với chăn đệm xộc xệch, mười hai cái đĩa bẩn thỉu nằm trên một chiếc bàn đầy bụi, và sàn nhà bụi bặm đến mức ta thừa sức vẽ lên đó một bức tranh.
"Ôi chao!" cô bé thốt lên, "thế này thì không ổn chút nào!" Và ngay khi hơ ấm tay xong, nàng bắt tay ngay vào việc dọn dẹp căn phòng cho ngăn nắp.
Nàng rửa sạch đĩa, dọn lại giường chiếu, quét dọn sàn nhà, sửa lại tấm thảm lớn trước lò sưởi, và xếp mười hai chiếc ghế nhỏ thành hình bán nguyệt quanh lò sưởi; và vừa lúc nàng làm xong, cánh cửa mở ra và bước vào mười hai tí hon kỳ lạ nhất mà nàng từng thấy. Chúng chỉ cao bằng một chiếc thước thợ, đều mặc trang phục vàng rực; nhìn thấy vậy, Minnie nhận ra ngay đây chính là những chú lùn giữ vàng trong lòng núi.
"Chà!" đám lùn đồng thanh vang lên, bởi chúng luôn nói cùng một lúc và bằng giọng điệu vần vè:
"Nào phen bất ngờ ngọt ngào sao?
Mắt đây chẳng thể tin nổi nào!"
Rồi chúng chợt trông thấy Minnie và kinh ngạc kêu lên:
"Bóng ai dịu dàng mà xinh tươi?
Người giúp ta nay khách lạ rồi."
Khi trông thấy đám lùn, Minnie liền bước tới chào. "Xin lỗi các vị," nàng lên tiếng, "tôi là Minnie Grey nhỏ bé; tôi đang đi tìm việc vì mẹ tôi đang lâm trọng bệnh. Khi trời tối, tôi lỡ bước vào đây và——"
Đến đây, tất cả lũ lùn đều phá lên cười và vui vẻ cất tiếng:
"Phòng ta nhà ngươi thấy bừa bộn,
Mà nay sạch tinh lại sáng ngời."
Đám lùn mới đáng yêu và ngộ nghĩnh làm sao! Sau khi cảm ơn Minnie vì đã nhọc công giúp đỡ, chúng lấy bánh mì trắng và mật ong trong tủ ra, mời nàng cùng ăn bữa tối.
Trong lúc ngồi ăn, chúng kể cho nàng nghe rằng người quản gia tiên của chúng đã đi nghỉ phép, và vì vắng bà nên nhà cửa mới bề bộn như vậy.
Chúng thở dài khi nói điều đó; và sau bữa tối, lúc Minnie rửa bát đĩa rồi cất gọn gàng vào chỗ cũ, chúng cứ nhìn nàng mãi và thì thầm to nhỏ với nhau. Khi chiếc đĩa cuối cùng đã nằm đúng vị trí, chúng gọi Minnie lại gần và bảo:
"Thiếu nữ trần gian, ở lại đây,
Hết kỳ nghỉ lễ của tiên này?
Nếu nàng tốt bụng, lòng trung nghĩa,
Xứng đáng thưởng công đẹp dạ dày."
Minnie vô cùng phấn khởi, bởi nàng rất mến những chú lùn tốt bụng này và muốn giúp đỡ chúng; thế nên nàng gửi lời cảm ơn rồi lên giường đi ngủ với những giấc mơ đẹp đẽ.
Sáng hôm sau, nàng thức dậy cùng tiếng gà gáy và nấu một bữa sáng thịnh soạn; sau khi đám lùn rời đi, nàng dọn dẹp các phòng và vá víu quần áo cho chúng. Buổi chiều khi đám lùn trở về, chúng thấy ngọn lửa hồng rực rỡ cùng bữa tối ấm cúng đang chờ sẵn; và ngày nào Minnie cũng chăm chỉ làm việc cho đến tận ngày cuối cùng trong kỳ nghỉ của người quản gia tiên.
Sáng hôm ấy, khi Minnie nhìn qua cửa sổ tiễn đám lùn đi làm, nàng thấy trên một ô kính cửa sổ bức tranh đẹp nhất mà đời mình từng chứng kiến.
Một bức tranh vẽ những cung điện thần tiên với ngọn tháp bằng bạc và chóp nhọn phủ sương băng, kỳ diệu và lộng lẫy đến mức ngắm nhìn nó xong, nàng quên mất cả việc phải làm, cho đến khi chiếc đồng hồ quả lắc hình chim cúc cu trên bệ lò sưởi điểm mười hai tiếng.
Lúc bấy giờ nàng mới hoảng hốt chạy đi dọn giường và rửa bát đĩa; nhưng vì quá vội vàng nên tay chân cứ vụng về, và khi cầm chổi quét nhà thì cũng là lúc đám lùn sắp sửa về đến nơi.
Minnie bèn lẩm bẩm: "Chắc là mình khỏi quét dưới tấm thảm ngày hôm nay vậy. Suy cho cùng, bụi bặm khuất mắt thì có sá gì." Thế là nàng vội vã đi ăn tối và để nguyên tấm thảm không lật lên.
Chẳng mấy chốc đám lùn đã về nhà. Vì các phòng trông vẫn y như mọi khi, chẳng có lời nào được thốt lên; và Minnie cũng quên bẵng chuyện đám bụi cho đến khi lên giường đi ngủ và những vì sao lấp ló qua khung cửa sổ.
Lúc ấy nàng lại nghĩ tới nó, bởi dường như nàng nghe thấy các vì sao đang thì thầm:
"Kìa cô bé ngoan ngoãn và hết mực trung thực"; còn Minnie thì quay mặt vào tường, bởi một giọng nói nhỏ bé vang lên ngay trong lồng ngực nàng:
"Bụi dưới thảm! bụi dưới thảm!"
"Kìa cô bé," các vì sao kêu lên, "người giữ cho nhà cửa sáng ngời như ánh sao."
"Bụi dưới thảm! bụi dưới thảm!" tiếng nói nhỏ trong tim Minnie nhắc lại.
"Chúng ta thấy nàng! chúng ta thấy nàng!" các vì sao vui sướng gọi.
"Bụi dưới thảm! bụi dưới thảm!" tiếng nói nhỏ trong tim Minnie vang lên, và nàng không thể chịu đựng thêm được nữa. Thế là nàng bật dậy khỏi giường, tay cầm chổi quét sạch lớp bụi đi; và kìa! ngay dưới tấm thảm là mười hai đồng tiền vàng lấp lánh, tròn vo và sáng ngời như ánh trăng.
Minnie kinh ngạc thốt lên: "Ôi! ôi! ôi!"; và tất cả đám lùn chạy túa ra xem có chuyện gì xảy ra.
Minnie kể lại mọi chuyện cho chúng nghe; và khi nàng vừa dứt lời, lũ lùn liền quây quần trìu mến quanh nàng và bảo:
"Con ơi, số vàng dành trọn con,
Bởi vì trung thực dạ sắt son;
Ví phỏng thảm kia không động tới,
Đồng xu chẳng đáng một xu con.
Tình yêu gửi trọn theo vàng ngọc,
Hãy nhớ suốt đời chớ lãng quên:
Làm tròn việc nhỏ, dù muôn một,
Niềm vui hạnh phúc ngập lòng bên."
Minnie gửi lời cảm ơn đám lùn vì lòng tốt của chúng; và sáng sớm hôm sau, nàng vội vã mang kho báu bằng vàng về nhà, mua sắm biết bao vật dụng cho người mẹ hiền và cô em gái nhỏ.
Nàng không bao giờ gặp lại đám lùn nữa; nhưng nàng chẳng bao giờ quên bài học của chúng về việc chu toàn công việc; và từ đó về sau, nàng luôn luôn quét dọn cả dưới tấm thảm.