Một chiếc xe ngựa sang trọng với bánh xe bọc cao su, gã đánh xe béo mầm cùng lớp nệm bọc nhung, lăn bánh tiến vào căn nhà của một địa chủ tên là Gryabov. Fyodor Andreitch Otsov, vị Nguyên soái Quý tộc của quận, nhảy xuống khỏi xe. Một gã hầu bàn ngái ngủ ra đón ông ở sảnh.
“Gia đình có nhà không?” vị Nguyên soái hỏi.
“Dạ không, thưa ngài. Phu nhân và các con đã đi thăm hỏi, còn ông chủ và cô mademoiselle thì đang đi câu cá. Họ câu từ sáng đến giờ ạ, thưa ngài.”
Otsov đứng lại một lát, trầm ngâm giây lát, rồi đi ra phía bờ sông để tìm Gryabov. Đi xuống phía con sông, ông tìm thấy lão cách nhà chừng một dặm rưỡi. Nhìn xuống từ bờ dốc cao và bắt gặp Gryabov, Otsov phá lên cười ha hả... Gryabov, một gã to lớn bệ vệ với cái đầu rất lớn, đang ngồi trên bãi cát câu cá, đôi chân xếp bằng như người Thổ Nhĩ Kỳ. Chiếc mũ của lão đội lệch ra phía sau gáy và chiếc cà vạt thì tuột sang một bên. Bên cạnh lão là một người phụ nữ Anh cao gầy, với đôi mắt lồi như mắt cua, và cái mũi to như mỏ chim trông giống một cái móc câu hơn là một chiếc mũi. Nàng mặc chiếc váy vải muslin trắng, để lộ rõ bờ vai gầy guộc ốm yếu. Trên chiếc thắt lưng vàng của nàng treo một chiếc đồng hồ vàng nhỏ. Nàng cũng đang câu cá. Sự tĩnh mịch của nấm mồ bao trùm lấy cả hai người. Cả hai đều bất động, y hệt như dòng sông nơi những chiếc phao của họ đang trôi lững lờ.
“Một niềm đam mê tuyệt vọng, nhưng buồn tẻ đến chết đi được!” Otsov cười lớn. “Chào buổi sáng, Ivan Kuzmitch.”
“À... là cậu đấy ư?” Gryabov hỏi mà không rời mắt khỏi mặt nước. “Cậu đến rồi đấy à?”
“Như cậu thấy đấy... Còn cậu thì vẫn cứ dính lấy cái trò nhảm nhí điên rồ này sao! Vẫn chưa từ bỏ à?”
“Quỷ tha ma bắt nó đi. Tôi bắt đầu từ sáng sớm và câu cả ngày... Hôm nay chẳng câu được cái gì cả. Tôi chẳng bắt được con nào mà con nhỏ ngốc nghếch này cũng vậy. Chúng tôi cứ ngồi mãi, ngồi mãi mà chẳng có nổi một con cá chết tiệt nào! Tôi muốn phát điên lên được!”
“Thôi, bỏ đi. Đi uống chút vodka thôi!”
“Đợi chút đã, biết đâu lát nữa sẽ bắt được. Gần tối cá cắn câu tốt hơn... Tôi đã ngồi đây từ sáng rồi, anh bạn ạ! Tôi không thể diễn tả nổi nó chán chường đến mức kinh khủng thế nào. Đúng là quỷ dẫn lối khiến tôi đâm đầu vào cái trò câu cá này! Tôi thừa biết việc mình ngồi đây đúng là sự ngu xuẩn tồi tệ. Tôi ngồi đây như một gã khốn, như một kẻ tù tội, và dán mắt vào mặt nước như một thằng ngốc. Đáng lẽ tôi phải đi làm cỏ khô, thế mà lại ngồi đây câu cá. Hôm qua Đức Cha có làm lễ ở Haponyevo, nhưng tôi cũng chẳng đi. Tôi dành cả ngày ở đây với... với con quỷ cái này.”
“Nhưng... cậu mất trí rồi sao?” Otsov hỏi, liếc nhìn cô người Anh với vẻ ngượng ngùng. “Dùng thứ ngôn từ như thế trước mặt một quý cô và nàng thì...”
“Ôi, mặc kệ cô ta đi, chẳng sao đâu, cô ta có hiểu lấy một chữ tiếng Nga nào đâu, dù cậu có khen hay chê thì với cô ta cũng vậy cả thôi! Cứ nhìn cái mũi của cô ta mà xem! Chỉ riêng cái mũi đó cũng đủ làm người ta ngất xỉu rồi. Chúng tôi ngồi đây suốt cả ngày trời mà chẳng nói với nhau nửa lời! Cô ta đứng đó như một bức tượng nhồi bông và đảo tròng mắt trắng dã nhìn mặt nước.”
Cô người Anh ngáp một cái, lắp mồi mới vào lưỡi câu rồi thả xuống nước.
“Tôi ngạc nhiên về cô ta không ít chút nào,” Gryabov tiếp tục, “kẻ đần độn vĩ đại này đã sống ở Nga mười năm rồi mà không biết một từ tiếng Nga nào! ... Bất kỳ quý tộc nhỏ nào trong chúng ta đến chỗ bọn họ đều học được cách bập bẹ thứ ngôn ngữ của họ, còn bọn họ... chẳng thể nào hiểu nổi. Cứ nhìn cái mũi của cô ta kìa, nhìn cái mũi ấy đi!”
“Thôi nào, bỏ đi... thật khó xử quá. Sao lại công kích một người phụ nữ như thế?”
“Cô ta không phải phụ nữ, mà là một quý cô còn trinh... Tôi cá là cô ta đang mơ mộng về những gã cầu hôn. Con búp bê xấu xí. Và cô ta bốc mùi gì đó hôi thối... Tôi ghê tởm cô ta, anh bạn ạ! Tôi không thể nhìn cô ta mà không thấy khó chịu. Khi cô ta xoay đôi mắt xấu xí đó về phía tôi, cả người tôi cứ nhói lên như thể tôi vừa đập cùi chỏ vào lan can vậy. Cô ta cũng thích câu cá nữa chứ. Nhìn kìa: cô ta câu cá như thể đó là một nghi lễ thánh! Cô ta nhìn mọi thứ với vẻ khinh miệt... Cô ta đứng đó, đồ khốn, và tự cho mình là con người, và vì thế cô ta là chúa tể của thiên nhiên. Và cậu có biết tên cô ta là gì không? Wilka Charlesovna Fyce! Tfoo! Chẳng tài nào đọc nổi!”
Cô người Anh, nghe thấy tên mình, cố tình xoay chiếc mũi về hướng Gryabov và quét cho lão một cái nhìn đầy khinh bỉ; nàng đưa mắt từ Gryabov sang Otsov và cũng phủ lên ông vẻ khinh miệt ấy. Và tất cả đều diễn ra trong im lặng, đầy vẻ đường bệ và thong thả.
“Cậu thấy chưa?” Gryabov cười khúc khích. “Như thể muốn nói ‘nhận lấy đi’ vậy. Ái chà, đồ quái vật! Chỉ vì lũ trẻ nên tôi mới giữ lại con quái vật này. Nếu không vì bọn trẻ, tôi đã chẳng đời nào cho cô ta bén mảng đến trong vòng mười dặm quanh điền trang của tôi rồi... Cái mũi cô ta cứ như mũi diều hâu... và cái dáng người của cô ta nữa! Con búp bê đó làm tôi nghĩ đến một chiếc đinh dài, tôi chỉ muốn túm lấy cô ta và đóng xuống đất thôi, biết không. Khoan đã, hình như tôi mắc câu rồi...”
Gryabov nhảy cẫng lên và nhấc cần câu. Dây câu căng ra... Gryabov giật mạnh lần nữa, nhưng không thể kéo lưỡi câu ra được.
“Mắc kẹt rồi,” lão nói, cau mày, “chắc là vướng vào đá rồi... quỷ tha ma bắt nó đi...”
Gương mặt Gryabov lộ vẻ phiền muộn. Thở dài, cử động bứt rứt và lầm bầm chửi thề, lão bắt đầu giật mạnh sợi dây.
“Tiếc thật; tôi sẽ phải lội xuống nước thôi.”
“Ôi, bỏ quách nó đi!”
“Không được... Lúc nào mà chẳng có cá ngon vào buổi chiều... Thật phiền phức. Chúa tha lỗi cho chúng con, tôi phải lội xuống nước thôi, buộc phải vậy! Và cậu biết không, tôi chẳng có hứng cởi đồ chút nào. Tôi sẽ phải đuổi cô người Anh này đi... Thật khó xử khi phải cởi đồ trước mặt cô ta. Dù sao thì cô ta cũng là một quý cô mà!”
Gryabov quăng mũ và cà vạt sang một bên.
“Meess . . . ơ, ơ . . .” lão nói, hướng về phía người phụ nữ Anh, “Meess Fyce, je voo pree . . . ? Chà, mình phải nói gì với cô ta đây? Làm sao để cô ta hiểu được nhỉ? Này... đằng kia kìa! Đi ra đằng kia đi! Cô nghe thấy không?”
Cô Fyce bao trùm Gryabov trong sự khinh miệt, và thốt ra một âm thanh qua mũi.
“Cái gì? Không hiểu à? Đi ra khỏi đây, tôi bảo thế! Tôi phải cởi đồ, đồ búp bê của quỷ! Đi ra đằng kia! Đằng kia kìa!”
Gryabov kéo tay áo cô quý cô, chỉ tay về phía bụi rậm, và làm bộ như sắp ngồi xuống, đại ý là: Hãy đi ra sau bụi rậm và trốn ở đó đi... Người phụ nữ Anh, cử động đôi lông mày mạnh mẽ, thốt ra nhanh một câu dài bằng tiếng Anh. Hai quý ông phá lên cười.
“Đây là lần đầu tiên trong đời tôi nghe thấy giọng cô ta. Không thể phủ nhận, đó đúng là giọng nói! Cô ta không hiểu! Chà, tôi phải làm gì với cô ta đây?”
“Bỏ đi, đi uống chút vodka thôi!”
“Không được. Bây giờ là thời điểm câu cá, buổi chiều mà... Là buổi chiều... Nào, cậu muốn tôi phải làm gì? Phiền phức thật! Tôi sẽ phải cởi đồ trước mặt cô ta...”
Gryabov quăng chiếc áo khoác và áo gi-lê của mình ra rồi ngồi xuống bãi cát để cởi giày.
“Này, Ivan Kuzmitch,” vị Nguyên soái nói, cười khúc khích sau bàn tay. “Thật là quá quắt, một sự xúc phạm đấy.”
“Chẳng ai bắt cô ta không được hiểu cả! Đây là bài học cho mấy kẻ ngoại quốc này!”
Gryabov cởi ủng và quần dài, quăng cả quần áo lót ra và chỉ còn lại trong bộ y phục của Adam. Otsov ôm bụng cười, mặt đỏ bừng vì cả cười lẫn xấu hổ. Người phụ nữ Anh nhướng mày và chớp mắt... Một nụ cười kiêu kỳ, khinh khỉnh thoáng qua trên gương mặt vàng vọt của nàng.
“Tôi phải làm mát chút đã,” Gryabov nói, vỗ vỗ vào mạng sườn mình. “Làm ơn cho tôi hỏi, Fyodor Andreitch, tại sao mùa hè nào ngực tôi cũng bị phát ban nhỉ.”
“Ôi, mau lội xuống nước đi hoặc lấy thứ gì che đậy lại đi, đồ quái vật.”
“Và giá mà cô ta biết xấu hổ chút thì tốt, đồ khó ưa,” Gryabov nói, làm dấu thánh giá khi lội xuống nước. “Brrrr... nước lạnh quá... Nhìn cách cô ta cử động lông mày kìa! Cô ta không đi khỏi đó... cô ta thấy mình cao hơn đám đông này nhiều lắm! He, he, he... và cô ta chẳng coi chúng ta là con người gì cả.”
Lội xuống nước tới đầu gối và ưỡn cái thân hình to lớn của mình lên hết cỡ, lão nháy mắt và nói:
“Thấy chưa, đây không phải nước Anh nhé!”
Cô Fyce bình thản móc một con giun khác, ngáp một cái, và thả lưỡi câu xuống nước. Otsov quay đi, Gryabov gỡ được lưỡi câu, ngụp xuống nước rồi vừa phun nước vừa lội lên. Hai phút sau, lão đã ngồi trên bãi cát và câu cá như trước.