Hai người bạn — một béo, một gầy — tình cờ gặp nhau tại nhà ga Nikolaevsky. Người béo vừa dùng bữa xong ở nhà ga, đôi môi bóng mỡ của ông ta lấp lánh như những quả anh đào chín mọng. Người ông phảng phất mùi rượu sherry và tinh dầu hoa cam. Người gầy vừa từ trên tàu bước xuống, lỉnh kỉnh đủ thứ hành lý: những chiếc vali da, tay nải và hộp giấy. Người ông nồng nặc mùi giăm bông và bã cà phê. Ngay sau lưng ông ta, một người phụ nữ với chiếc cằm dài — vợ ông — và một cậu học sinh cao lêu nghêu, mắt nheo lại một bên, cũng vừa xuất hiện.

“Porfiry!” người béo reo lên khi nhìn thấy người gầy. “Có phải cậu đấy không? Bạn hiền! Đã bao nhiêu mùa hè, bao nhiêu mùa đông trôi qua rồi!”

“Lạy chúa trên cao!” người gầy kinh ngạc thốt lên. “Misha! Bạn nối khố của tôi! Cậu từ đâu rơi xuống thế này?”

Hai người bạn ôm hôn nhau ba lần, nhìn nhau bằng đôi mắt đẫm lệ. Cả hai đều vô cùng ngạc nhiên và sung sướng.

“Bạn hiền ơi!” người gầy bắt đầu sau cái ôm. “Thật không thể ngờ! Bất ngờ quá! Lại đây cho tớ nhìn kỹ cậu xem nào! Vẫn bảnh bao như ngày nào! Vẫn là một gã đáng yêu và sành điệu như thuở nào! Ôi chao ôi! Thế nào, cậu dạo này ra sao? Đã giàu có chưa? Có vợ con gì chưa? Tớ thì như cậu thấy đấy, đã yên bề gia thất... Đây là vợ tớ, Luise, tên thời con gái là Vantsenbach... theo đạo Tin Lành... Còn đây là Nafanail, con trai tớ, học sinh lớp ba. Đây là bạn nối khố của tớ đấy, Nafanya. Hồi xưa tụi tớ học cùng trường với nhau đấy!”

Nafanail suy nghĩ một chút rồi bỏ mũ xuống.

“Tụi tớ học cùng trường với nhau,” người gầy nói tiếp. “Cậu còn nhớ người ta hay trêu chọc cậu thế nào không? Cậu bị đặt biệt danh là Herostratus vì tội đốt một lỗ trên sách giáo khoa bằng thuốc lá, còn tớ thì bị gọi là Ephialtes vì cái tật hay mách lẻo. Ha ha!... Ngày đó chúng mình còn trẻ con quá!... Đừng ngại, Nafanya. Lại gần chú ấy đi. Còn đây là vợ tớ, tên thời con gái là Vantsenbach, theo đạo Tin Lành...”

Nafanail suy nghĩ một lát rồi lùi lại nấp sau lưng cha.

“Thế nào, dạo này công việc cậu ra sao?” người béo hỏi, nhìn bạn đầy hào hứng. “Cậu vẫn làm việc công chứ? Đã lên được cấp bậc nào rồi?”

“Vẫn làm, bạn hiền ạ! Hai năm nay tớ đã là hội thẩm cấp trường và có huân chương Stanislav. Lương lậu thì chẳng bao nhiêu, nhưng chuyện đó không quan trọng! Vợ tớ thì dạy nhạc, còn tớ thì làm thêm nghề chạm khắc bao thuốc lá bằng gỗ tại gia. Bao thuốc lá tuyệt lắm nhé! Tớ bán một rúp một chiếc. Nếu ai mua từ mười chiếc trở lên thì tất nhiên là tớ bớt giá. Chúng tớ cứ xoay xở dần thôi. Cậu biết đấy, trước tớ làm thư ký, giờ thì được chuyển đến đây làm trưởng văn phòng cùng bộ phận. Tớ sẽ làm việc ở đây. Còn cậu thì sao? Tớ cá là giờ cậu đã là cố vấn dân sự rồi nhỉ? Phải không?”

“Không đâu bạn hiền, cao hơn thế nhiều,” người béo đáp. “Tớ đã lên tới chức cố vấn mật rồi... Tớ có tận hai ngôi sao đấy.”

Người gầy bỗng tái mặt, cứng đờ người, nhưng rồi gương mặt ông ta lập tức vặn vẹo đủ kiểu trong một nụ cười toe toét; dường như có những tia lửa phát ra từ mắt và mặt ông ta. Ông ta co rúm người lại, khom lưng xuống, như thể bị ai đó vò nát... Những chiếc vali da, tay nải và hộp giấy của ông ta cũng dường như co rút và dúm dó lại... Chiếc cằm dài của vợ ông ta càng dài thêm ra; Nafanail đứng nghiêm, cài chặt hết các khuy áo đồng phục.

“Thưa Ngài, tôi... thật là vinh hạnh! Người bạn, có thể nói là bạn nối khố, nay đã trở thành một người cao quý đến thế này! Hì hì!”

“Thôi, thôi nào!” người béo cau mày. “Cái giọng điệu gì thế này? Chúng ta là bạn bè từ thời niên thiếu, cần gì phải giữ cái vẻ khách sáo quan cách ấy!”

“Lạy chúa, thưa Ngài! Ngài nói gì thế ạ...?” người gầy cười khúc khích, co rúm người lại còn dữ dội hơn trước. “Sự quan tâm của Ngài giống như những giọt manna mát lành vậy... Đây, thưa Ngài, là con trai tôi Nafanail... vợ tôi Luise, theo đạo Tin Lành.”

Người béo định lên tiếng phản đối, nhưng gương mặt người gầy lúc này đầy vẻ sùng bái, ngọt xớt và cung kính đến mức nịnh nọt khiến vị cố vấn mật phát tởm. Ông quay đi, chìa tay cho người gầy bắt lấy khi từ biệt.

Người gầy chỉ dám nắm lấy ba ngón tay, cúi rạp người xuống và cười khúc khích như một người Trung Hoa: “Hì... hì... hì!” Vợ ông ta mỉm cười. Nafanail quẹt chân chào rồi làm rơi mũ. Cả ba người đều choáng ngợp một cách đầy thỏa mãn.