[TIÊU ĐỀ GỐC]: A SLANDER

SERGEI KAPITONICH AHINEEV, thầy giáo dạy viết chữ, đang gả con gái cho thầy giáo lịch sử kiêm địa lý. Tiệc cưới diễn ra hết sức suôn sẻ. Trong phòng khách, mọi người đang hát hò, chơi nhạc và khiêu vũ. Những bồi bàn thuê từ câu lạc bộ tất bật đi lại khắp các phòng, mặc áo đuôi tôm đen và thắt cà vạt trắng đã ngả màu. Tiếng trò chuyện rôm rả và ồn ào vang lên không dứt. Ngồi sát nhau trên chiếc sofa, thầy giáo toán Tarantulov, thầy giáo tiếng Pháp Pasdequoi và phó thanh tra thuế Mzda đang huyên náo trò chuyện, ngắt lời nhau để kể cho các vị khách nghe những trường hợp người bị chôn sống, đồng thời đưa ra quan điểm về chủ nghĩa duy linh. Chẳng ai trong số họ tin vào chủ nghĩa duy linh cả, nhưng tất cả đều thừa nhận rằng trên thế giới này có rất nhiều điều sẽ mãi mãi vượt quá tầm hiểu biết của con người. Ở căn phòng bên cạnh, thầy giáo văn học Dodonsky đang giải thích cho khách tham quan những trường hợp lính gác có quyền nổ súng vào người qua đường. Những đề tài ấy, như bạn thấy đấy, nghe thật đáng sợ nhưng lại vô cùng thú vị. Những người vì hoàn cảnh xã hội không được bước chân vào trong đang nghếch mắt nhìn qua cửa sổ từ ngoài sân.

Đúng vào lúc nửa đêm, chủ nhà đi xuống bếp để xem mọi thứ đã chuẩn bị xong cho bữa tối chưa. Căn phòng bếp từ sàn đến trần ngập trong làn khói mùi ngỗng, vịt và vô số thứ mùi khác. Trên hai chiếc bàn, đồ nhắm, thức uống và các món khai vị được bày biện một cách nghệ thuật nhưng có phần bừa bãi. Mụ đầu bếp Marfa, một người phụ nữ mặt đỏ phừng phừng có vóc dáng trông như cái thùng phi quấn thắt lưng, đang thoăn thoắt đi lại quanh mấy cái bàn.

— Hãy cho ta xem con cá tầm nào, Marfa, — Ahineev vừa nói vừa xoa hai tay và liếm mép. — Thơm quá đi mất! Ta có thể ăn sạch cả cái bếp này mất thôi. Nào, mang cá ra đây cho ta xem nào.

Marfa bước lại gần một chiếc ghế dài và cẩn thận nhấc một mảnh giấy báo dính đầy mỡ ra. Nằm dưới lớp giấy trên một cái đĩa khổng lồ là một con cá tầm to sụ, được phủ một lớp thạch bóng loáng và trang trí bằng nụ cây caper, ô liu cùng cà rốt. Ahineev đờ người ngắm con cá tầm và há hốc miệng. Gặt mặt ngời sáng, ông ngước mắt lên tận trần nhà. Ông cúi người xuống và phát ra tiếng động bằng môi hệt như tiếng bánh xe khô dầu. Đứng thừ người ra một lát, ông sung sướng búng tay rồi lại chép miệng một cái rõ kêu.

— Chà chà! Âm thanh của một nụ hôn nồng cháy... Thế anh đang hôn ai ở đằng kia thế hả bé Marfa? — một tiếng nói vang lên từ căn phòng bên cạnh, và xuất hiện ở khung cửa là cái đầu hú trụi của viên phó chưởng quan Vankin. — Ai thế nhỉ? Ái chà... Hân hạnh được gặp thầy nhé! Sergei Kapitonich! Thầy quả là một bậc bề trên đáng kính đấy, tôi phải công nhận! Tình tứ với phái đẹp cơ đấy—tình tứ ghê cơ!

— Tôi có hôn hò gì đâu, — Ahineev bối rối thanh minh. — Đứa nào bảo anh thế, đồ ngốc này? Tôi chỉ là... tôi chép miệng thôi... cốt để... thể hiện cái... sự... thích thú... khi nhìn thấy con cá ấy mà.

— Mẹ kiếp, ai mà tin được! — Khuôn mặt với nụ cười toe toét biến mất hút.

Ahineev đỏ bừng mặt.

— Khỉ thật, — ông thầm nghĩ, — thế nào cái đồ thú vật này cũng đi bươi móc chuyện này cho mà xem. Nó sẽ làm nhục tôi trước cả cái thị trấn này mất, đồ khốn kiếp.

Ahineev rụt rè bước vào phòng khách và lén lút đưa mắt tìm Vankin. Vankin đang đứng cạnh cây đàn piano, với vẻ mặt đầy tự đắc đang thì thầm gì đó với cô em vợ của viên thanh tra, khiến cô này cười rũ rượi.

— Lại đang nói xấu mình đây! — Ahineev thầm nghĩ. — Lại bàn về mình, mả bố nó chứ! Mà mụ ta lại tin chứ lị... tin sái cổ mới chết chứ! Lại còn cười nữa chứ! Chúa ơi là Chúa! Không, mình không thể để yên chuyện này được... Không thể nào. Mình phải làm gì đó để ngăn chặn việc người ta tin lời hắn... Mình sẽ nói cho tất cả mọi người biết, để cho cái bản mặt chuyên buôn chuyện và ngu ngốc của hắn phải phơi bày ra.

Ahineev gãi đầu, vẻ mặt vẫn còn ngượng ngùng, bước đến chỗ Pasdequoi.

— Tôi vừa ở dưới bếp để kiểm tra mâm cơm tối xong, — ông nói với tay người Pháp. — Tôi biết anh rất thích ăn cá, mà tôi có một con cá tầm thế này nhé, bạn hiền ạ, phải nói là tuyệt cú mèo! Dài tới thước rưỡi cơ đấy! Ha ha ha! À mà suýt nữa thì tôi quên mất... Vừa rồi dưới bếp, lúc ngắm con cá tầm ấy... có một chuyện cười thế này nhé! Tôi vừa bước vào bếp để xem mấy món ăn tối. Lúc nhìn con cá tầm, tôi liền chép miệng một cái tỏ vẻ khoái chí... vì sự hấp dẫn của nó. Đúng lúc ấy thì cái đồ ngốc Vankin bước vào và phán rằng:..."Ha ha ha!... Thế ra anh đang hôn nhau ở đây à!" Hôn Marfa, mụ đầu bếp ấy! Thật là cái điều tưởng tượng quái gở, cái đồ đần độn! Nhìn mụ ta trông có khác gì con quạ đen kết hợp với đủ thứ quái vật trên đời đâu mà lại đi nói chuyện hôn hò! Thật là một gã kỳ cục!

— Ai kỳ cục cơ? — Tarantulov vừa đi tới vừa hỏi.

— Thì hắn chứ ai—Vankin ấy mà! Tôi vừa bước xuống bếp...

Và ông kể lại câu chuyện về Vankin. "...Hắn làm tôi buồn cười quá thể, đúng là một gã kỳ cục! Bảo tôi đi hôn một con chó còn hơn là hôn Marfa, nói thật với anh đấy," Ahineev nói thêm. Ông ngoảnh lại và nhìn thấy Mzda đang đứng ngay sau lưng mình.

— Chúng tôi đang nói về Vankin, — ông bảo. — Hắn đúng là một gã kỳ cục! Hắn bước vào bếp, thấy tôi đứng cạnh Marfa, thế là bắt đầu bịa đặt đủ mọi chuyện nhảm nhí. "Sao anh lại hôn hò thế này?" hắn bảo thế. Chắc là hắn uống say quá chén rồi. "Mà thà tôi đi hôn một con gà tây còn hơn là hôn Marfa," tôi đáp, "với lại tôi có vợ đàng hoàng rồi nhé, đồ ngốc," tôi bảo thế. Hắn làm tôi buồn cười không chịu được!

— Ai làm anh buồn cười thế? — viên linh mục dạy giáo lý ở trường bước đến hỏi Ahineev.

— Vankin chứ ai. Lúc ấy tôi đang đứng ở bếp, anh biết đấy, ngắm con cá tầm...

Cứ thế lặp lại. Chỉ độ nửa tiếng sau, toàn thể khách khứa đều đã biết chuyện về con cá tầm và Vankin.

— Giờ thì hắn muốn đi loan tin thế nào thì tùy! — Ahineev thầm nghĩ, hai tay xoa vào nhau. — Cứ để hắn đi! Hắn vừa há miệng kể câu chuyện của mình là người ta sẽ vả ngay vào mặt hắn rằng: "Thôi ngay cái trò bị đặt nhảm nhí đấy đi, đồ ngốc, chúng tôi biết cả rồi!"

Và Ahineev cảm thấy nhẹ nhõm đến mức trong cơn hân hoan, ông đã uống quá chén liền bốn ly. Sau khi tiễn đôi trẻ về phòng tân hôn, ông lên giường ngủ say như một đứa trẻ vô tội, và sang đến ngày hôm sau thì chẳng thèm nhớ gì đến rắc rối với con cá tầm nữa. Nhưng ôi thôi! Người tính không bằng trời tính. Cái lưỡi độc ác đã làm cái việc độc ác của nó, và mưu kế của Ahineev chẳng mang lại chút tác dụng nào. Đúng một tuần sau—chính xác là vào thứ Tư sau tiết học thứ ba—khi Ahineev đang đứng giữa phòng giáo viên để chê bai thói hư tật xấu của một cậu học trò tên là Visekin, hiệu trưởng bước đến kéo ông ra một góc:

— Nghe này, Sergei Kapitonich, — thầy hiệu trưởng nói, — anh phải thông cảm cho tôi nhé... Đọc chuyện này không phải việc của tôi; nhưng dù sao tôi cũng phải làm cho anh nhận thức được... Đó là bổn phận của tôi. Anh thấy đấy, có những lời đồn đại rằng anh đang tòm tem với... mụ đầu bếp... Chuyện đó chẳng dính dáng gì đến tôi cả, nhưng mà... anh có trăng hoa với mụ ta, hay có hôn hò gì đi nữa... thế nào tùy anh, nhưng xin đừng làm thế một cách công khai quá, làm ơn đi. Tôi nài nỉ anh đấy! Đừng quên rằng anh là một thầy giáo.

Ahineev tái mét mặt, cảm thấy choáng váng như trời sụp. Ông lủi thủi đi về nhà như một kẻ bị cả đàn ong chích, như thể bị nước sôi dội lên đầu. Trên đường về nhà, ông cứ ngỡ như cả cái thị trấn đang dồn mắt nhìn mình như thể mặt mũi ông đã bị bôi mỡ hắc ín vậy. Về đến nhà, một rắc rối mới lại đang chờ đón ông.

— Sao hôm nay anh không nuốt nổi thức ăn thế hả? — vợ ông hỏi lúc đang ăn trưa. — Sao mà cứ thừ người ra thế hả? Lại đang tơ tưởng đến chuyện tình ái chứ gì? Lại đang đau khổ vì nhớ nhung con mụ Marfa của anh à? Tôi biết tỏng mọi chuyện rồi, cái đồ Hồi giáo kia! Bạn tốt người ta đã vạch trần bộ mặt thật cho tôi sáng mắt ra rồi đấy! Ồ ồ ồ... cái đồ dã man này!

Và bà giáng cho ông một cái tát trời giáng vào mặt. Ông đứng phắt dậy khỏi bàn ăn, chân bước đi không còn biết trời đất là gì, cứ thế đầu không mũ, áo khoác không màng, lao thẳng đến nhà Vankin. Ông tìm thấy hắn ở nhà.

— Đồ khốn nạn! — ông tru tréo lên với hắn. — Tại sao mày lại bôi tro trát trấu vào mặt tao trước cả cái thị trấn này? Tại sao mày lại phao cái tin vu khống ấy về tao?

— Vu khống gì cơ? Thầy đang nói cái quái gì thế?

— Ai là kẻ đã đi buôn chuyện rằng tao hôn Marfa hả? Không phải mày thì là ai? Nói mau! Không phải mày thì là ai, hả cái đồ cướp ngày này?

Vankin chớp chớp mắt, cơ mặt bầm dập giật giật từng hồi, ngước mắt lên nhìn bức ảnh thánh rồi thề thốt:

— Trới tru đất diệt! Cho tôi mù hai con mắt và sét đánh chết tươi ngay tại chỗ nếu tôi thề là tôi hé răng nói nửa lời về thầy! Cầu cho tôi mất nhà mất cửa, cầu cho tôi mắc bệnh nặng còn hơn cả dịch tả nếu có chuyện đó!

Sự thành khẩn của Vankin là điều không thể nghi ngờ. Rõ ràng không phải hắn là tác giả của lời vu khống quái ác này.

— Thế nhưng mà là ai, rốt cuộc là ai chứ? — Ahineev tự hỏi, trong đầu điểm lại tất cả những người quen biết và đấm thùm thụp vào ngực mình. — Rốt cuộc là ai cơ chứ?

Rốt cuộc là ai nhỉ? Chúng tôi cũng xin phép được hỏi lại bạn đọc câu này.