Một chiếc xe ngựa đã được gọi tới. Nadya đội mũ, mặc áo khoác đi lên lầu để nhìn lại mẹ mình và toàn bộ đồ đạc lần cuối. Cô đứng trong căn phòng của chính mình bên chiếc giường hãy còn ấm, nhìn quanh, rồi chậm rãi bước sang phòng mẹ. Nina Ivanovna đang ngủ; căn phòng tĩnh lặng vô cùng. Nadya hôn mẹ, vuốt tóc bà, đứng yên chừng vài phút... rồi chậm rãi bước xuống lầu.

Trời đang mưa rất lớn. Người đánh xe kéo sụp mui đang đứng ở lối vào, ướτ sũng nước mưa.

– Không còn chỗ cho cháu đâu, Nadya, – bà nội nói khi đám gia nhân bắt đầu chất hành lý lên xe. – Lại còn bày đặt tiễn nó trong cái thời tiết thế này! Tốt hơn là cháu nên ở nhà. Trời ạ, mưa gì mà lớn thế!

Nadya định nói điều gì đó, nhưng không thốt nên lời. Rồi Sasha đỡ Nadya lên xe và đắp tấm thảm lên chân cô. Sau đó anh ngồi xuống bên cạnh cô.

– Chúc cháu may mắn! Chúa phù hộ cho cháu! – Bà nội gọi với từ bậc thềm. – Nhớ viết thư cho chúng ta từ Moscow nhé, Sasha!

– Vâng. Tạm biệt bà ạ.

– Xin Nữ vương Thiên đàng phù hộ cho các cháu!

– Ồ, thời tiết mới làm sao chứ! – Sasha nói.

Mãi đến lúc này Nadya mới bật khóc. Giờ đây cô mới thấy rõ rằng mình thực sự sắp đi – điều mà cô vẫn chưa thực sự tin khi chào tạm biệt bà nội và khi ngắm nhìn mẹ. Tạm biệt, thị trấn! Và cô bỗng nhớ lại tất cả: Andrey, cha của anh ta, ngôi nhà mới và bức tượng người phụ nữ khỏa thân ôm bình hoa; và tất cả những điều ấy giờ đây không còn làm cô sợ hãi hay đè nặng lên cô nữa, mà trở nên ngây ngô, tầm thường và cứ thế lùi xa mãi. Và khi họ lên toa tàu hỏa rồi tàu bắt đầu chuyển bánh, toàn bộ quá khứ từng lớn lao và nghiêm trọng nhường ấy bỗng thu bé lại thành một thứ nhỏ xíu, còn một tương lai rộng lớn bao la vốn trước đó hầu như chẳng mấy ai để ý nay bắt đầu mở ra trước mắt cô. Tiếng mưa đập lộp bộp vào cửa sổ toa tàu, chẳng thể thấy gì ngoài những cánh đồng xanh ngắt, những cột điện với mấy chú chim đậu trên dây cứ vùn vụt lướt qua, và niềm vui khiến cô nghẹt thở; cô nghĩ rằng mình đang đi đến sự tự do, đi để học tập, và điều này giống hệt như những gì thuở trước người ta thường gọi là ra đi để trở thành một tên Cossack tự do.

Cô vừa cười, vừa khóc, lại vừa cầu nguyện.

– M-mọi chuyện đều ổn cả mà, – Sasha mỉm cười nói. – M-mọi chuyện đều ổn cả.