Kraterov, viên tham sự có vóc dáng gầy gò và mảnh khảnh như ngọn tháp của Bộ Hải quân, bước lên phía trước và hướng về phía Zhmyhov, cất lời:

— Thưa Ngài! Chúng tôi vô cùng xúc động và cảm kích trước cách thức Ngài đã lãnh đạo chúng tôi suốt bao năm dài, cùng sự quan tâm giống như người cha...

— Trong suốt khoảng thời gian hơn mười năm... — Zakusin nhắc tuồng.

— Trong suốt khoảng thời gian hơn mười năm, chúng tôi, những cấp dưới của Ngài, vào ngày vô cùng đáng nhớ này... ơ... xin kính mong Ngài chấp nhận cuốn album có dán chân dung của chúng tôi đây như một minh chứng cho sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc của chúng tôi, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng trong suốt quãng đời hào hiệp của Ngài, rằng trong những năm tháng dài lâu sắp tới, cho đến tận ngày nhắm mắt xuôi tay, Ngài sẽ không bỏ rơi chúng tôi...

— Cùng sự dìu dắt mang tình cha con của Ngài trên con đường chính nghĩa và tiến bộ... — Zakusin nói thêm, tay lau vội những giọt mồ hôi bất chợt túa ra trên trán; ông rõ ràng đang rất khao khát được phát biểu, và nhiều khả năng đã chuẩn bị sẵn một bài diễn văn. — Và, — ông kết luận, — nguyện cho ngọn cờ của Ngài tung bay dài lâu trên con đường sự nghiệp của thiên tài, sự cần cù và ý thức tự giác xã hội.

Một giọt nước mắt rớm ra trên má trái nhăn nheo của Zhmyhov.

— Thưa các quý ông! — Ông nói bằng giọng run run, — tôi không hề ngờ tới, tôi hoàn toàn không biết rằng các vị lại tổ chức kỷ niệm ngày làm việc khiêm tốn của tôi... Quả thực tôi rất đỗi xúc động... vô cùng xúc động... Tôi sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc này cho đến tận ngày nhắm mắt xuôi tay, và xin hãy tin tôi... hãy tin tôi, những người bạn của tôi, rằng không ai khao khát hạnh phúc cho các vị bằng tôi... và nếu có điều gì xảy ra... thì đó cũng chỉ vì lợi ích của các vị mà thôi.

Zhmyhov, viên cố vấn nhà nước thực thụ, ôm hôn viên tham sự Kraterov — người vốn không hề mong đợi vinh dự lớn lao nhường ấy và đang tái mặt vì sung sướng. Sau đó, vị thủ trưởng ra hiệu rằng ông quá xúc động nên không thể nói nên lời, rồi rơi lệ như thể ông vừa bị tước đoạt một cuốn album đắt tiền chứ không phải được tặng... Tiếp đó, khi đã bình tĩnh lại đôi chút và nói thêm vài lời đầy cảm xúc, đồng thời bắt tay từ người một, ông bước xuống lầu giữa những tiếng hoan hô vang dội và vui mừng, lên xe ngựa và phóng đi trong tiếng chúc phúc của mọi người. Khi ngồi trong xe, ông cảm nhận được một luồng cảm xúc hân hoan dạt dào chưa từng có trong đời, và một lần nữa ông lại rơi nước mắt.

Ở nhà, những niềm vui mới đang chờ đón ông. Tại đó, gia đình, bạn bè và những người quen biết đã chuẩn bị cho ông một màn chào mừng nồng nhiệt đến mức ông có cảm giác rằng mình thực sự đã có công lao to lớn đối với đất nước, và nếu không có sự hiện diện của ông thì có lẽ đất nước đã rơi vào cảnh khốn cùng. Bữa tiệc mừng kỷ niệm tràn ngập những lời chúc tụng, những bài diễn văn và những giọt nước mắt. Tóm lại, Zhmyhov chưa bao giờ ngờ rằng công trạng của mình lại được trân trọng đến thế.

— Thưa các quý ông! — Ông phát biểu trước món tráng miệng, — hai tiếng trước, tôi đã được đền đáp xứng đáng cho mọi nỗi thống khổ mà một kẻ tận tụy phải trải qua — không phải tận tụy vì thói quen, vì câu chữ, mà là vì bổn phận! Trong suốt quãng đời công tác của mình, tôi luôn tuân thủ nguyên tắc: công chúng không tồn tại vì chúng ta, mà chúng ta tồn tại vì công chúng, và ngày hôm nay tôi đã nhận được phần thưởng cao quý nhất! Cấp dưới đã tặng tôi một cuốn album... hãy nhìn đây! Tôi vô cùng xúc động.

Những khuôn mặt hân hoan cúi xuống cuốn album và bắt đầu ngắm nghía.

— Quả là một cuốn album đẹp, — Olya, con gái của Zhmyhov lên tiếng, — chắc nó phải đáng giá tới năm mươi rúp ấy chứ. Ồ, thật là mê hồn! Bố phải tặng con cuốn album này nhé, bố nghe thấy không? Con sẽ giữ gìn cẩn thận, nó đẹp quá cơ.

Sau bữa ăn, Olya mang cuốn album về phòng mình và cất vào ngăn bàn. Hôm sau, cô lấy mấy viên chức ra, ném họ xuống sàn nhà và thay thế bằng hình ảnh những người bạn học. Những bộ quân phục nhà nước phải nhường chỗ cho những chiếc cổ áo nhung trắng. Kolya, cậu con trai bé bóng của ngài đại thần, nhặt mấy viên chức lên và dùng màu tô đỏ trang phục của họ. Những ai không có ria mép thì được cậu tô cho bộ ria xanh lá, còn những kẻ không râu thì được gắn thêm bộ râu nâu. Khi chẳng còn gì để tô vẽ, cậu cắt những nhân vật nhỏ bé ấy ra khỏi bìa các-tông, dùng kim châm thủng mắt họ và bắt đầu chơi trò đánh trận giả với chúng. Sau khi cắt rời viên tham sự Kraterov, cậu dán ông lên một chiếc vỏ bao diêm và mang nguyên trạng thái đó vào phòng làm việc của bố.

— Bố ơi, một bức tượng đài này, nhìn đi bố!

Zhmyhov bật cười lớn, chồm người về phía trước, và với ánh mắt trìu mến nhìn đứa con, cậu bé liền được tặng một nụ hôn nồng thắm vào má.

— Nào, cái đồ tiểu yêu này, mau ra khoe mẹ đi; để mẹ cũng được nhìn nào.