Hàng xóm bên trái của Ivan Dmitritch, như tôi đã nói rồi, là Moiseika người Do Thái; còn hàng xóm bên phải là một lão nông béo phì đến mức gần như tròn vo, với gương mặt đần độn đến ngẩn ngơ, hoàn toàn trống rỗng không một chút tư duy. Lão là một sinh vật bất động, phàm ăn và nhơ nhuốc, kẻ từ lâu đã đánh mất mọi khả năng suy nghĩ hay cảm xúc. Từ lão luôn tỏa ra một thứ mùi hôi thối nồng nặc và ngạt thở.

Nikita, người phải dọn dẹp cho lão, thường thượng cẳng chân hạ cẳng tay đánh lão một cách tàn nhẫn bằng tất cả sức lực, không hề nương tay; và điều khủng khϊếp không phải là việc lão bị đánh — thứ mà người ta có thể quen dần — mà là ở chỗ sinh vật đần độn ấy không hề đáp lại những đòn roi bằng một tiếng kêu hay một cử động, thậm chí bằng một ánh mắt, mà chỉ lắc lư đôi chút như một cái thùng nặng.

Cư dân thứ năm và cũng là cuối cùng của Phòng số 6 là một người thợ thủ công từng làm nhân viên phân loại bưu điện, một người đàn ông gầy gò, tóc vàng hoe với gương mặt hiền lành nhưng có phần ranh mãnh. Đánh giá qua ánh nhìn trong trẻo, vui tươi trong đôi mắt điềm tĩnh và thông minh của hắn, dường như trong đầu hắn đang ấp ủ một ý nghĩ dễ chịu nào đó, và đang giữ một bí mật vô cùng quan trọng và thú vị. Hắn giấu dưới gối và dưới đệm thứ gì đó mà hắn không bao giờ cho ai xem, không phải vì sợ bị cướp hay bị đánh cắp, mà vì lòng kín đáo. Thỉnh thoảng hắn bước đến bên cửa sổ, quay lưng lại với những kẻ đồng hành, đặt thứ gì đó lên ngực rồi cúi đầu ngắm nghía; nếu bạn đến gần hắn vào khoảnh khắc ấy, hắn sẽ ngượng ngùng đến mức bối rối và giật phắt thứ trên ngực mình đi. Nhưng đoán ra bí mật của hắn thì không khó chút nào.

“Hãy chúc mừng tôi đi,” hắn thường nói với Ivan Dmitritch; “Tôi vừa được trao huân chương Stanislav hạng hai gắn sao. Hạng hai gắn sao vốn chỉ dành cho người nước ngoài, nhưng vì lý do nào đó họ lại muốn phá lệ đối với tôi,” hắn vừa nói vừa cười, nhún vai đầy bối rối. “Thú thật là tôi đã không ngờ tới điều đó.”

Ivan Dmitritch ủ rũ đáp: “Tôi chẳng hiểu gì về chuyện đó cả.”

Cựu nhân viên phân loại vẫn nài nỉ, đôi mắt nheo lại đầy ranh mãnh: “Nhưng anh có biết sớm muộn gì tôi sẽ đạt được thứ gì không? Tôi chắc chắn sẽ giành được huân chương ‘Ngôi sao Bắc Cực’ của Thụy Điển. Đó là một tấm huân chương rất đáng để phấn đấu, một chữ thập trắng với dải ruy băng đen. Trông đẹp lắm.”

Có lẽ chẳng có nơi nào mà cuộc sống lại đơn điệu như ở căn phòng bệnh này. Buổi sáng, các bệnh nhân, trừ kẻ bại liệt và lão nông béo phì, đều rửa mặt ở hiên ngoài cạnh một cái chậu lớn rồi lấy vạt áo choàng tắm mà lau người; sau đó họ uống trà bằng những chiếc ca thiết mà Nikita mang từ khu nhà chính tới. Mỗi người chỉ được phát một ca. Trưa đến, họ ăn canh bắp cải chua nấu với cháo hạt luộc, tối đến bữa tối gồm chỗ cháo hạt thừa lại từ bữa trưa. Xen kẽ giữa những khoảng thời gian đó là lúc họ nằm dài, ngủ, nhìn ra ngoài cửa sổ và đi lại từ góc này sang góc khác. Ngày nào cũng vậy. Ngay cả cựu nhân viên phân loại kia cũng luôn miệng bàn về những tấm huân chương ấy.

Những gương mặt mới hiếm khi xuất hiện ở Phòng số 6. Viên bác sĩ đã lâu không nhận thêm ca bệnh tâm thần nào mới, và những kẻ thích la cà thăm thú các nhà thương điên trên cõi đời này vốn chẳng có bao nhiêu. Cứ hai tháng một lần, Semyon Lazaritch, người thợ cạo, lại xuất hiện trong phòng. Cách hắn cắt tóc cho bệnh nhân, cách Nikita phụ giúp hắn làm việc đó, và sự hoảng sợ tột độ mà đám người điên luôn phải gánh chịu mỗi khi gã thợ cạo say xỉn, miệng cười cợt ấy đặt chân đến — chúng ta sẽ không miêu tả lại nữa.

Chẳng một ai thèm ngó ngàng vào phòng bệnh ngoại trừ gã thợ cạo. Lũ bệnh nhân bị kết án ngày qua ngày chẳng phải nhìn thấy ai ngoài Nikita.

Tuy nhiên, dạo gần đây trong bệnh viện bắt đầu lan truyền một lời đồn khá kỳ lạ.

Người ta đồn rằng viên bác sĩ đã bắt đầu ghé đến Phòng số 6.