Cái nhìn chủ quan tổng thể về New York và Brooklyn—(chẳng lẽ thời khắc hai thành phố nhập làm một về mặt hành chính với tên gọi Manhattan lại không mau chóng đến sao?)—chính là cái mà tôi có thể gọi là tâm hồn cùng diện mạo con người của những quần thể dân cư mênh mông như biển cả này, điều mà tôi cảm nhận trọn vẹn nhất trong chuyến đi lần này. Sau nhiều năm vắng bóng, (tôi ra đi khi Cuộc chiến Phân liệt nổ ra và từ đó chưa từng trở lại ở lại lâu,) tôi hân hoan tìm lại dòng người cùng những con phố quen thuộc xưa kia: đại lộ Broadway, những bến phà, khu tây thành phố, phố Bowery bình dân—chuyện đời cùng phong thái con người hiện hữu qua tất cả những nơi ấy, dọc theo các bến cảng, trên những chuyến xe ngựa kéo ngược xuôi không ngừng, trên những con tàu du ngoạn chật nát người, hay tại các con phố Wall và Nassau vào ban ngày—và ở những khu vui chơi giải trí lúc đêm về—tất cả cuộn trào, xoay chuyển và dịch chuyển tựa như vùng nước bao quanh chính nó—dòng người vô tận với đủ mọi khía cạnh đời sống—cả Brooklyn nữa—mà tôi đã thu vào tầm mắt suốt ba tuần qua. Chẳng cần phải diễn giải tỉ mỉ—chỉ cần nói rằng (dù đã tính đến những góc khuất và mảng tối của một đô thị triệu dân) thì tổng thể những ấn tượng cùng phẩm chất con người của những đô thị bao la này mang lại cho tôi niềm an ủi, thậm chí mang tầm vóc anh hùng vượt xa mọi lời lẽ miêu tả. Sự tinh anh, vóc dáng nhìn chung tráng kiện, những ánh mắt trong trẻo nhìn thẳng vào bạn, sự kết hợp độc đáo giữa tính trầm lặng và sự tự chủ, đi đôi với lòng tốt cùng sự thân thiện—một mặt bằng chung về ứng xử, thẩm mỹ và trí tuệ hiển nhiên vượt trội hơn bất kỳ nơi đâu trên trái đất này—cùng sự bộc lộ rõ nét của tình đồng chí cá nhân mà tôi luôn kỳ vọng sẽ là kết nối tương lai tinh tế nhất, vững chắc nhất cho Liên bang đa dạng này—không chỉ liên tục hiện hữu nơi những dòng người cuồn cuộn này, mà chúng còn tạo nên quy chuẩn và mức bình quân chung. Ngày hôm nay, tôi phải khẳng định rằng—bất chấp những kẻ hoài nghi hay lạc quan tếu, và dù biết rất rõ mọi trường hợp ngoại lệ—một nghiên cứu thấu đáo và sâu sắc về con người New York hiện tại chính là minh chứng trực tiếp nhất từ trước đến nay cho một nền Dân chủ thành công, và là lời giải cho câu đố tráo trở: sự dung hòa giữa một cá nhân tự do, phát triển toàn diện với một tập thể tối cao. Trong những năm tháng tuổi già, đau ốm và tật nguyền, từng trăn trở nhiều năm về biết bao nghi ngại cùng mối nguy cho nền cộng hòa của chúng ta—dù ý thức đầy đủ về tất cả những gì người ta có thể phản bác—tôi vẫn tìm thấy trong chuyến đi tới New York này, và trong sự tiếp xúc, gắn kết hằng ngày với hàng vạn con người nơi đây trên quy mô của đại dương và thủy triều, liều thuốc bổ ích và nhiệm màu nhất mà tâm hồn tôi từng được thụ hưởng—nơi đây sở hữu môi trường sống cùng cảnh quan thiên nhiên sông nước vĩ đại nhất mà quả địa cầu có thể ban tặng—đó chính là đảo Manhattan và Brooklyn, những nơi mà tương lai sẽ gắn kết thành một thành phố duy nhất—thành phố của nền dân chủ tuyệt vời, giữa một không gian thiên nhiên tuyệt mỹ.