“Varvara Andreevna, khi còn rất trẻ, anh đã tự vạch ra hình mẫu người phụ nữ mà anh hằng yêu mến và sẽ vô cùng hạnh phúc nếu được gọi là vợ. Anh đã trải qua một quãng đời dài, và giờ đây, lần đầu tiên anh tìm thấy người đúng như mong đợi—chính là em. Anh yêu em và xin trao tay em.”

Sergey Ivanovitch đang tự nhẩm những lời ấy khi cách Varvara chừng mười bước chân. Đang quỳ gối, lấy hai tay che đám nấm để bảo vệ chúng khỏi chú bé Grisha, cô gọi với theo bé Masha nhỏ.

“Lại đây các con! Có nhiều lắm đây này!” cô cất tiếng gọi bằng chất giọng trầm ấm và ngọt ngào.

Thấy Sergey Ivanovitch đến gần, cô không đứng dậy cũng chẳng đổi tư thế, nhưng mọi cử chỉ đều cho ông thấy rằng cô đã nhận biết sự hiện diện của ông và cảm thấy vui vì điều đó.

“Nào, anh có tìm được cái nào không?” cô hỏi từ dưới chiếc khăn trùm đầu màu trắng, quay gương mặt xinh xắn với nụ cười dịu dàng về phía ông.

“Không được cái nào,” Sergey Ivanovitch đáp. “Còn em?”

Cô không đáp lời, bận rộn với lũ trẻ đang quây quần xung quanh.

“Cả cái kia nữa, ở cạnh cành cây kìa,” cô chỉ cho bé Masha thấy một cây nấm nhỏ, phần mũ phớt hồng đã bị tách làm đôi bởi những ngọn cỏ khô mọc chen chúc từ bên dưới. Varenka đứng dậy trong lúc Masha hái cây nấm, bẻ đôi nó thành hai mảnh trắng phau. “Điều này gợi lại cho chị thời thơ ấu,” cô nói thêm, bước ra khỏi đám trẻ và đứng lại bên cạnh Sergey Ivanovitch.

Họ đi tiếp vài bước trong im lặng. Varenka hiểu rằng ông muốn ngỏ lời; cô đoán được là chuyện gì, và cảm thấy nao núng vì vừa mừng vừa hoảng. Họ đã đi ra xa đến mức chẳng ai có thể nghe thấy họ nói gì nữa, thế nhưng ông vẫn chưa mở lời. Lẽ ra Varenka cứ giữ sự im lặng thì tốt hơn. Sau một khoảng lặng, họ sẽ dễ dàng thổ lộ tâm tư hơn là sau khi bàn về chuyện hái nấm. Thế nhưng, trái với mong muốn của bản thân, tựa như một sự tình cờ, Varenka lên tiếng:

“Thế ra anh chẳng tìm được gì ư? Dù sao thì ở giữa rừng bao giờ nấm cũng ít hơn.” Sergey Ivanovitch thở dài mà không đáp. Ông đâm bực bội vì cô lại khơi chuyện nấm núc. Ông muốn kéo cô trở lại với những lời đầu tiên cô vừa nói về tuổi thơ mình; nhưng sau một hồi ngập ngừng khá lâu, trái với dự tính của bản thân, ông lại cất lời đáp lại câu nói vừa rồi của cô.

“Anh nghe nói nấm trắng ăn được thường mọc chủ yếu ở bìa rừng, dẫu rằng bản thân anh chẳng thể phân biệt nổi chúng.”

Vài phút trôi qua, họ tiến ra xa lũ trẻ hơn nữa và hoàn toàn ở một mình. Tim Varenka đập rộn ràng đến mức cô nghe rõ từng nhịp, và cảm thấy gò má mình lúc thì đỏ bừng, lúc lại tái đi rồi tái đỏ trở lại.

Được làm vợ một người như Koznishev, sau quãng thời gian sống dưới sự bảo bọc của phu nhân Stahl, là đỉnh cao hạnh phúc trong tưởng tượng của cô. Hơn nữa, cô gần như chắc chắn rằng mình đã đem lòng yêu ông. Và khoảnh khắc này đây sẽ phải đưa ra quyết định. Cô đâm sợ hãi. Cô sợ cả việc ông mở lời lẫn việc ông giữ im lặng.

Bây giờ hoặc không bao giờ, mọi chuyện phải được thốt lên—Sergey Ivanovitch cũng cảm thấy điều đó. Mọi biểu cảm trên gương mặt, đôi má ửng hồng và đôi mắt buông thõng của Varenka đều tố cáo một nỗi hồi hộp đầy khắc khoải. Sergey Ivanovitch nhìn thấy và cảm thấy thương hại cô. Ông thậm chí cảm thấy rằng nếu lúc này cứ tiếp tục im lặng thì sẽ là một sự bất lịch sự với cô. Trong đầu, ông nhanh chóng điểm lại tất cả những lý lẽ ủng hộ cho quyết định của mình. Ông thậm chí còn tự nhẩm lại những lời mà ông định dùng để ngỏ lời cầu hôn, thế nhưng thay vì những câu chữ ấy, một suy nghĩ hoàn toàn bất ngờ chợt lóe lên trong đầu khiến ông cất tiếng hỏi:

“Nấm dẻ và nấm trắng khác nhau ở điểm nào nhỉ?”

Môi Varenka run run vì xúc động khi cô đáp:

“Ở phần mũ thì hầu như không khác nhau mấy, khác nhau ở cái cuống cơ ạ.”

Và ngay khi những lời ấy vừa thốt ra, cả ông và cô đều cảm thấy mọi chuyện đã chấm dứt, rằng những điều lẽ ra phải nói sẽ chẳng bao giờ được nói ra nữa; và niềm xúc động vốn dĩ từ nãy đến giờ vẫn không ngừng dâng trào nay bắt đầu dịu xuống.

“Cuống nấm dẻ gợi nhớ đến chiếc cằm của một gã đàn ông hai ngày chưa cạo râu,” Sergey Ivanovitch nói, lúc này giọng điệu đã hoàn toàn bình tĩnh.

“Vâng, đúng thế thật,” Varenka đáp với một nụ cười, và một cách vô thức, hướng đi của họ thay đổi. Họ bắt đầu quay trở lại phía lũ trẻ. Varenka vừa cảm thấy nhói lòng vừa hổ thẹn; nhưng đồng thời, cô cũng trút được một gánh nặng nhẹ nhõm.

Khi đã về đến nhà và ngẫm nghĩ lại toàn bộ sự việc, Sergey Ivanovitch cho rằng quyết định trước đó của mình là một sai lầm. Ông không thể phản bội ký ức về Marie.

“Từ từ thôi các con, từ từ nào!” Levin vừa nói vừa giơ tay che cho vợ khi đám đông trẻ em hò reo thích thú lao tới đón họ.

Đi sau lũ trẻ là Sergey Ivanovitch và Varenka bước ra từ bìa rừng. Kitty chẳng cần phải gặng hỏi Varenka; nhìn vào gương mặt bình thản và có phần tiu nghỉu của cả hai là cô đủ biết kế hoạch của mình đã bất thành.

“Thế nào anh?” chồng cô hỏi khi họ đang đi bộ trở về nhà.

“Hắn không cắn,” Kitty đáp, nụ cười và cách nói chuyện của cô gợi nhớ đến người cha của mình—một nét tương đồng mà Levin vẫn thường nhận ra với niềm thích thú.

“Không cắn là sao?”

“Em cho anh xem nhé,” cô nói, cầm lấy tay chồng, đưa lên miệng và khẽ chạm nhẹ đôi môi đang khép chặt lên đó. “Giống như hôn tay thầy tu vậy.”

“Thế nó không cắn bằng gì cơ?” anh vừa cười vừa hỏi.

“Cả hai. Nhưng nhẽ ra phải thế này cơ....”

“Có mấy người nông dân đang đi tới kìa....”

“Ồ, họ có thấy đâu.”