Darya Alexandrovna quyết định thực hiện ý định và đến thăm Anna. Nàng áy náy vì sợ làm phiền lòng em gái cũng như trái ý Levin. Nàng hoàn toàn hiểu rằng vợ chồng Levin có lý khi không muốn dính líu gì đến Vronsky. Thế nhưng nàng cảm thấy mình phải đến gặp Anna, để cho Anna thấy rằng tình cảm của nàng vẫn trước sau như một, bất chấp hoàn cảnh của người kia đã thay đổi. Để không phải phụ thuộc vào nhà Levin trong chuyến đi này, Darya Alexandrovna đã sai người vào làng thuê xe ngựa; nhưng khi Levin biết chuyện, anh liền đến can ngăn.
– Sao em lại nghĩ là anh không muốn em đi chứ? Mà dẫu anh có không muốn đi chăng nữa, thì anh lại càng không muốn em từ chối dùng xe của nhà đấy thôi, – anh nói. – Em có nói chắc với anh là em đi đâu. Việc thuê xe ngoài làng làm anh thấy không thoải mái, và quan trọng hơn là bọn chúng nhận lời nhưng đời nào đưa em đến nơi. Anh có xe cơ mà. Và nếu em không muốn làm tổn thương anh, em sẽ dùng xe của nhà.
Darya Alexandrovna đành phải nhận lời, và vào ngày đã định, Levin chuẩn bị sẵn cho cô chị dâu một cỗ xe bốn ngựa cùng ngựa thay dọc đường, được gom từ nông trại và ngựa cưỡi – trông hoàn toàn không hào nhoáng chút nào, nhưng đủ sức đưa Darya Alexandrovna đi trọn quãng đường chỉ trong một ngày. Lúc bấy giờ, khi mà nhà đang cần ngựa cho phu nhân sắp đi và cho bà mụ, việc xoay xở đủ số ngựa là một bài toán khó đối với Levin, nhưng phép tắc hiếu khách không cho phép anh để Darya Alexandrovna phải đi thuê xe trong lúc đang ở nhờ nhà mình. Hơn thế nữa, anh thừa biết khoản tiền hai mươi rúp cho chuyến đi là một gánh nặng đối với cô; những nỗi lo toan tiền bạc vốn đang rơi vào cảnh túng quẫn của Darya Alexandrovna luôn được vợ chồng Levin ghi tâm khắc cốt như chuyện của chính mình.
Theo lời khuyên của Levin, Darya Alexandrovna khởi hành từ trước lúc bình minh. Đường đi thuận lợi, xe chạy êm ái, những con ngựa tung vó nhịp nhàng phi nước đại, và ở ghế trên, ngoài người đánh xe còn có viên thư ký của điền trang mà Levin phái đi thay vì người hầu để đảm bảo an toàn hơn. Darya Alexandrovna thiu thiu ngủ và chỉ bừng tỉnh khi xe tới quán trọ nơi đổi ngựa.
Sau khi uống trà tại nhà của một người nông dân khá giả – nơi Levin từng ghé qua trên đường đến điền trang của Sviazhsky –, trò chuyện với mấy người phụ nữ về lũ trẻ và với cụ già về Bá tước Vronsky (người mà cụ hết lời ca ngợi), vào lúc mười giờ, Darya Alexandrovna lại lên đường. Ở nhà, đầu tắt mặt tối lo cho bầy con, nàng chẳng có lấy một phút thảnh thơi để suy nghĩ. Thế nên giờ đây, sau chặng đường bốn tiếng đồng hồ, tất cả những suy nghĩ bấy lâu bị nén lại bỗng ùa về tràn ngập trong tâm trí, khiến nàng ngẫm lại toàn bộ cuộc đời mình theo những khía cạnh hoàn toàn khác lạ chưa từng có trước đây. Ngay cả với chính nàng, những ý nghĩ ấy cũng trở nên thật kỳ lạ. Thoạt đầu, nàng nghĩ về lũ trẻ, lòng đầy lo âu dẫu phu nhân và Kitty (nàng đặt niềm tin vào Kitty hơn) đã hứa sẽ chăm sóc chúng. "Chỉ mong con Masha đừng giở thói hư tật xấu, Grisha không bị ngựa đá, và cái bụng của con Lily không lại giở chứng!" nàng thầm nghĩ. Nhưng những bận tâm của hiện tại ấy nhanh chóng nhường chỗ cho những lo toan của tương lai cận kề. Nàng bắt đầu tính chuyện phải thuê một căn hộ mới ở Mát-xcơ-va cho mùa đông sắp tới, làm mới đồ đạc trong phòng khách và may cho cô con gái lớn một chiếc áo choàng. Rồi những trăn trở về một tương lai xa xôi hơn lại hiện lên: làm sao để lo cho con cái nên người. "Mấy đứa con gái thì ổn cả, nàng nghĩ, "còn mấy đứa con trai thì sao?"
"Tôi dạy dỗ con Grisha thì tốt thật đấy, nhưng hiển nhiên là vì giờ đây bản thân tôi được rảnh rang, tôi không mang thai. Còn Stiva thì đương nhiên chẳng tài nào trông cậy được rồi. Với sự giúp đỡ của những người bạn tốt bụng, tôi có thể nuôi dạy chúng nên người; nhưng nhỡ đâu lại sắp có thêm một đứa nữa thì sao?..." Và ý nghĩ ấy chợt lóe lên trong đầu, rằng thật sai lầm biết bao khi người ta bảo lời nguyền trút lên người phụ nữ là phải chịu đau đớn khi sinh con đẻ cái.
"Bản thân việc sinh nở thì có thấm tháp gì đâu; nhưng những tháng ngày mang nặng đẻ đau ấy – mới chính là thứ không thể chịu đựng nổi," nàng nghĩ ngợi, hình dung lại kỳ mang thai lần trước và cái chết của đứa con út. Rồi nàng nhớ lại cuộc trò chuyện vừa rồi với người phụ nữ trẻ ở quán trọ. Khi được hỏi có con cái gì chưa, người phụ nữ trẻ đẹp ấy đã hồn nhiên đáp:
– Tôi sinh được một bé gái, nhưng Chúa đã rước nó đi rồi; tôi chôn nó vào mùa chay vừa rồi.
– Thế, chị có đau buồn lắm không? – Darya Alexandrovna hỏi.
– Buồn làm gì hở chị? Cụ nhà tôi đã có đủ cháu chắt rồi còn gì. Chỉ thêm vướng bận. Chẳng làm lụng gì được cả. Lại còn ràng buộc.
Câu trả lời ấy từng khiến Darya Alexandrovna cảm thấy gai người bất chấp gương mặt phúc hậu và ưa nhìn của người phụ nữ trẻ; thế nhưng giờ đây, nàng không sao ngăn được mình nhớ lại những lời đó. Trong những lời lẽ mang màu sắc thực dụng ấy quả thực ẩn chứa một hạt giống của sự thật.
– Vâng, ngẫm lại toàn bộ quãng đời trong mười lăm năm sống cảnh vợ chồng, Darya Alexandrovna thầm nghĩ, "nào là mang thai, bệnh tật, đầu óc u mê, thờ ơ với mọi thứ, và hơn hết thảy – sự tàn tạ nhan sắc. Kitty đấy, dẫu trẻ trung xinh đẹp là thế, vậy mà ngay cả Kitty cũng đã phai tàn nét xuân; còn tôi, mỗi khi mang thai là trở nên xấu xí thảm hại, tôi thừa biết điều đó. Những cơn đau đẻ, sự dằn vặt, những đớn đau tột cùng đến phút chót... rồi thì nuôi con, những đêm trắng thức liền, những nỗi thống khổ kinh hoàng..."
Darya Alexandrovna rùng mình chỉ khi nhớ lại nỗi đau do chứng nứt đầu ti mà nàng từng phải gánh chịu ở hầu như mọi lần sinh nở. "Rồi thì bệnh tật của lũ con, nỗi sợ hãi chực chờ vĩnh viễn; rồi việc nuôi dạy chúng; những bản tính xấu xa" (nàng nhớ lại tội lỗi hái trộm quả mâm xôi của con bé Masha), "giáo dục, tiếng La-tinh – mọi thứ mới rối rắm và khó khăn làm sao. Và trên hết thảy những điều ấy, là cái chết của những đứa trẻ." Và trước trí tưởng tượng của nàng lại hiện lên ký ức tàn nhẫn, luôn xé nát trái tim người mẹ, về cái chết của đứa con út vừa qua đời vì bệnh cúp-pơ; đám tang của thằng bé, sự vô cảm đến nhẫn tâm của tất cả mọi người trước chiếc quan tài nhỏ màu hồng, và cõi lòng tan nát của chính nàng, nỗi cô đơn đớn đau khi ngắm nhìn vầng trán tái nhợt với đôi thái dương nhô ra, cùng cái miệng nhỏ há hốc vẻ ngạc nhiên trong chiếc quan tài vào khoảnh khắc nó bị đậy lại bởi nắp quan tài màu hồng có thêu cây thánh giá.
– Và tất cả những thứ này, rốt cuộc là vì cái gì? Rồi sẽ đi đến đâu cơ chứ? Rằng tôi đang hoài phí cả cuộc đời mình, chưa từng có lấy một phút giây yên bình, hoặc là mang thai, hoặc là nuôi con bú, lúc nào cũng cáu kỉnh, gắt gỏng, tự chuốc lấy khốn khổ và làm phiền kẻ khác, trở nên ghê tởm trong mắt chồng, trong khi lũ trẻ thì lớn lên bất hạnh, thiếu giáo dục và nghèo túng. Ngay cả lúc này đây, nếu không vì được sang nghỉ hè ở nhà Levin, tôi chẳng biết tụi tôi sẽ xoay xở sống thế nào nữa. Dĩ nhiên là Kostya và Kitty rất tế nhị nên chúng ta không cảm thấy ngượng ngùng; nhưng tình trạng này không thể kéo dài mãi được. Chúng rồi sẽ có con, sẽ không thể cáng đáng nổi chúng ta nữa; bản thân việc ấy đã là gánh nặng cho chúng rồi. Làm sao bố tôi, người chẳng còn lại mấy cho riêng mình, có thể giúp đỡ chúng tôi đây? Thế nên tôi thậm chí chẳng thể tự mình nuôi dạy các con, và có lẽ sẽ chật vật nhờ vả sự giúp đỡ từ người khác, đánh đổi bằng cả sự nhục nhã. Chà, ngay cả khi ta giả định có được vận may lớn nhất là lũ trẻ không chết yểu, và tôi dẫu sao cũng nuôi dạy chúng nên người đi chăng nữa. Ở mức độ tốt nhất thì chúng cũng chỉ trở thành những con người lương thiện bình thường mà thôi. Đó là tất cả những gì tôi có thể hy vọng. Và để đổi lấy mỗi điều đó thôi – biết bao đớn tật, biết bao nhọc nhằn!... Cả một cuộc đời tan nát!" Nàng lại nhớ đến những gì người đàn bà nông dân nọ đã nói, và một lần nữa nàng thấy ghê tởm ý nghĩ ấy; nhưng nàng không thể không thừa nhận rằng trong những lời nói đó có ẩn chứa một phần sự thật trần trụi.
– Còn xa lắm không, hỡi Mihail? – Darya Alexandrovna hỏi viên thư ký điền trang, nhằm hướng tâm trí khỏi những ý nghĩ đang làm nàng khiếp sợ.
– Từ ngôi làng này đi, người ta bảo là còn năm dặm nữa ạ. Cỗ xe chạy dọc theo con đường làng rồi lên một chiếc cầu. Trên cầu có một đám đông phụ nữ nông dân đang vác những bó lạt buộc lúa trên vai, vừa đi vừa cười nói rôm rả, vui vẻ. Họ đứng lại trên cầu, tò mò dán mắt nhìn theo cỗ xe. Tất cả những gương mặt hướng về phía Darya Alexandrovna đều trông thật khỏe mạnh và hạnh phúc, khiến nàng không khỏi ganh tỵ với niềm vui sống của họ. "Tất cả bọn họ đều đang sống, tất cả đều tận hưởng cuộc đời," Darya Alexandrovna vẫn trầm ngâm suy nghĩ khi đã vượt qua đám phụ nữ nông dân và chiếc xe lại bắt đầu leo dốc với nhịp nước kiệu, nàng ngồi thoải mái trên những chiếc nhún êm ái của cỗ xe cũ, "còn tôi, cứ như được thả ra khỏi chốn ngục tù, khỏi thế giới của những muộn phiền đang gặm nhấm đến chết tâm, mà giờ đây mới chỉ kịp ngó nghiêng xung quanh một thoáng. Ai nấy đều đang sống; những người phụ nữ nông dân ấy, em gái Natalia của tôi, Varenka và Anna mà tôi đang đến thăm – tất cả đều sống, chỉ trừ có tôi."
– Vậy mà họ lại công kích Anna. Để làm gì cơ chứ? Chẳng lẽ tôi thanh cao hơn cô ấy chắc? Dù sao đi nữa, tôi cũng có một người chồng mà tôi yêu thương – dẫu không được như ý muốn, nhưng tôi vẫn yêu anh ấy, trong khi Anna chưa từng yêu chồng mình. Cô ấy có tội tình gì chứ? Cô ấy muốn được sống. Chúa đã đặt điều đó vào sâu thẳm trái tim chúng ta. Rất có thể tôi cũng sẽ làm như vậy. Cho đến tận ngày nay, tôi vẫn không chắc liệu mình có đúng đắn khi nghe theo cô ấy vào cái thời điểm khủng khiếp lúc cô ấy tìm đến tôi ở Mát-xcơ-va hay không. Lẽ ra lúc ấy tôi nên rũ bỏ người chồng của mình và bắt đầu lại cuộc đời từ trang giấy trắng. Lẽ ra tôi đã có thể yêu và thực sự được yêu. Thế rồi tiếp tục thế này thì có khá hơn không? Tôi chẳng hề kính trọng anh ta. Anh ta là kẻ tôi cần," nàng nghĩ về chồng mình, "và tôi đành cắn răng chịu đựng anh ta. Thế thì khá hơn ở chỗ nào chứ? Vào thời điểm đó, tôi vẫn có thể được người ta ngưỡng mộ, nhan sắc vẫn còn nguyên vẹn," Darya Alexandrovna tiếp tục dòng suy nghĩ, và nàng thèm thuồng được ngắm mình trong gương. Nàng có một chiếc gương du lịch nhỏ giắt trong túi xách, và nàng muốn lấy nó ra; nhưng khi nhìn thấy bóng lưng của người đánh xe cùng viên thư ký đang ngả nghiêng theo nhịp xe, nàng cảm thấy xấu hổ nếu có ai trong số họ quay đầu lại, thế là nàng đành không lấy chiếc gương ra nữa.
Thế nhưng dẫu chẳng cần soi gương, nàng vẫn nghĩ rằng ngay lúc này đây mọi chuyện vẫn chưa phải là quá muộn; và nàng nhớ đến Sergey Ivanovitch – người vẫn luôn dành cho nàng những sự quan tâm đặc biệt, nhớ đến Turovtsin – người bạn tốt bụng của Stiva, kẻ từng giúp nàng chăm sóc lũ trẻ qua cơn sốt tinh hồng nhiệt và đang thầm yêu nàng. Và còn một người nào đó nữa, một chàng trai trẻ tuổi thực sự, người mà – như chồng nàng từng trêu chọc – nghĩ rằng nàng còn xinh đẹp hơn cả hai cô em gái của mình. Và những mối tình lãng mạn đầy cuồng nhiệt, bất khả thi cứ thế dâng lên trong trí tưởng tượng của Darya Alexandrovna. "Anna đã làm hoàn toàn đúng, và chắc chắn tôi sẽ chẳng bao giờ trách cứ cô ấy vì chuyện đó cả. Cô ấy hạnh phúc, cô ấy mang lại hạnh phúc cho người khác, và cô ấy không bị quật ngã tơi tả như tôi, mà phần lớn có lẽ vẫn y nguyên như thuở nào: rạng rỡ, thông minh, rộng mở trước mọi xúc cảm," Darya Alexandrovna nghĩ ngợi – và một nụ cười ranh mãnh thoáng hiện trên khóe môi, bởi vì khi ngẫm nghĩ về mối tình của Anna, Darya Alexandrovna lại tự vẽ ra một câu chuyện tình yêu gần như tương tự chạy song song dành cho chính mình, với một hình mẫu tưởng tượng tổng hòa từ nhiều nét lý tưởng, một người đàn ông hoàn hảo đang say đắm nàng. Nàng, giống như Anna, đã thú nhận toàn bộ sự tình với chồng mình. Và sự kinh ngạc cùng bối rối của Stepan Arkadyevitch trước lời thú nhận ấy khiến nàng mỉm cười.
Mải chìm đắm trong những giấc mơ ban ngày như thế, nàng đã đến được ngã rẽ của con đường lớn dẫn tới Vozdvizhenskoe.
