Sviazhsky khoác tay Levin và đưa anh đến chỗ bạn bè của mình.
Lần này thì không thể tránh mặt Vronsky được nữa. Ông ta đang đứng cùng Stepan Arkadyevitch và Sergey Ivanovitch, nhìn thẳng về phía Levin khi anh tiến lại gần.
“Rất vui được gặp anh! Tôi tin là mình đã có hân hạnh được diện kiến anh... tại nhà Công nương Shtcherbatskaya,” Vronsky nói, chìa tay ra với Levin.
“Vâng, tôi nhớ rất rõ cuộc gặp đó,” Levin đáp, đỏ mặt tía tai, anh quay đi ngay lập tức và bắt đầu trò chuyện với anh trai mình.
Với một nụ cười nhẹ, Vronsky tiếp tục nói chuyện với Sviazhsky, rõ ràng là chẳng mảy may có ý định bắt chuyện với Levin. Thế nhưng Levin, trong lúc chuyện trò cùng anh trai, cứ chốc chốc lại ngoái nhìn Vronsky, cố nghĩ ra điều gì đó để nói hòng khỏa lấp sự thô lỗ của mình.
“Chúng ta đang chờ đợi điều gì vậy?” Levin hỏi, nhìn về phía Sviazhsky và Vronsky.
“Chờ Snetkov. Ông ta phải đưa ra quyết định từ chối hay đồng ý tranh cử,” Sviazhsky trả lời.
“Thế rồi sao, ông ta đã quyết định thế nào, đồng ý hay không?”
“Vấn đề nằm ở chỗ ông ta chẳng quyết định gì cả,” Vronsky đáp.
“Và nếu ông ta từ chối, thì ai sẽ đứng ra tranh cử?” Levin hỏi, nhìn Vronsky.
“Bất cứ ai muốn,” Sviazhsky đáp.
“Còn anh thì sao?” Levin hỏi.
“Chắc chắn không phải là tôi,” Sviazhsky đáp, vẻ mặt bối rối, liếc nhìn đầy lo ngại về phía vị quý ông hiểm độc đang đứng cạnh Sergey Ivanovitch.
“Vậy ai đây? Nevyedovsky chăng?” Levin nói, cảm thấy mình vừa lỡ lời.
Nhưng tình hình còn tệ hơn thế. Nevyedovsky và Sviazhsky chính là hai ứng cử viên.
“Tôi chắc chắn sẽ không tham gia, trong bất kỳ hoàn cảnh nào,” vị quý ông hiểm độc trả lời.
Đó chính là Nevyedovsky. Sviazhsky giới thiệu ông ta với Levin.
“Chà, anh cũng thấy phấn khích chứ?” Stepan Arkadyevitch nói, nháy mắt với Vronsky. “Chẳng khác nào một cuộc đua ngựa. Có thể đặt cược vào chuyện này đấy.”
“Vâng, quả là vô cùng kịch tính,” Vronsky nói. “Một khi đã nhúng tay vào, người ta cứ muốn theo đuổi đến cùng. Đây là một cuộc chiến!” Ông nói, cau mày và bạnh đôi hàm mạnh mẽ.
“Sviazhsky mới tài làm sao! Anh ấy nhìn thấu mọi chuyện quá.”
“Ồ, vâng!” Vronsky hờ hững tán đồng.
Một khoảng lặng diễn ra, trong lúc đó Vronsky—vì cần nhìn vào đâu đó—liền nhìn Levin, nhìn đôi chân anh, bộ quân phục của anh, rồi nhìn gương mặt anh, và nhận thấy đôi mắt ảm đạm của Levin đang dán chặt vào mình, ông ta nói, cốt để phá vỡ sự im lặng:
“Sao anh sống ở nông thôn mãi mà không làm thẩm phán hòa giải? Anh đâu có mặc quân phục của thẩm phán.”
“Bởi vì tôi cho rằng thẩm phán hòa giải là một thiết chế ngớ ngẩn,” Levin đáp một cách ảm đạm. Anh đã luôn tìm cơ hội để bắt chuyện với Vronsky hòng xoa dịu sự thô lỗ trong lần gặp đầu tiên của họ.
“Tôi thì không nghĩ vậy, trái lại là đằng khác,” Vronsky nói, vẻ ngạc nhiên bình thản.
“Đó chỉ là trò chơi con trẻ,” Levin ngắt lời. “Chúng ta không cần những thẩm phán hòa giải. Suốt tám năm qua, tôi chưa từng có bất kỳ việc gì liên quan đến họ. Và những gì tôi có thì lại bị họ giải quyết sai lệch. Tòa án hòa giải cách chỗ tôi hơn ba mươi dặm. Chỉ vì một chuyện trị giá hai rúp mà tôi phải thuê luật sư, tốn mất mười lăm rúp.”
Rồi anh kể chuyện một gã nông dân đã lấy cắp bột mì của người xay xát, và khi người xay xát nói lại điều đó, gã lại đâm đơn kiện về tội vu khống. Tất cả những điều này đều vô nghĩa và ngớ ngẩn, bản thân Levin cũng cảm thấy thế khi vừa nói ra.
“Ồ, anh bạn này thật là độc đáo!” Stepan Arkadyevitch nói với nụ cười xoa dịu, ngọt ngào như hạnh nhân. “Nhưng đi thôi nào; tôi nghĩ họ đang bỏ phiếu đấy...”
Thế là họ tách ra.
“Anh không thể hiểu nổi,” Sergey Ivanovitch nói, người đã quan sát thấy sự vụng về của em trai mình, “Anh không thể hiểu nổi sao một người lại có thể hoàn toàn thiếu hụt sự khôn khéo về chính trị đến thế. Đó là điểm mà người Nga chúng ta quá thiếu sót. Thống đốc tỉnh là đối thủ của chúng ta, vậy mà em lại ami cochon (bạn thân) với ông ta, rồi lại nài nỉ ông ta tranh cử. Còn Bá tước Vronsky... anh không hề kết thân với ông ta; ông ta mời anh đi ăn tối, và anh từ chối; nhưng ông ta là người phe ta—cớ sao phải biến ông ta thành kẻ thù? Rồi em còn hỏi Nevyedovsky xem liệu ông ta có tranh cử không. Đó không phải là cách làm.”
“Ồ, anh chẳng hiểu gì cả! Mấy chuyện đó đều là vớ vẩn cả thôi,” Levin ảm đạm đáp.
“Em nói mấy chuyện đó đều vớ vẩn, nhưng ngay khi bắt tay vào làm, em lại tự mình làm hỏng hết.”
Levin không trả lời, và họ cùng bước vào căn phòng lớn.
Vị thống đốc tỉnh, mặc dù mơ hồ cảm thấy trong không khí có cái bẫy nào đó đang giăng ra cho mình, và mặc dù không phải ai cũng kêu gọi ông ta tranh cử, nhưng vẫn quyết tâm ra ứng cử. Cả căn phòng im phăng phắc. Thư ký tuyên bố dõng dạc rằng Đại úy cận vệ, Mihail Stepanovitch Snetkov, giờ sẽ được bỏ phiếu bầu làm thống đốc tỉnh.
Các thống đốc huyện bước đi, tay cầm những chiếc đĩa đựng những viên bi, từ bàn của họ tiến về phía bàn chủ tọa, và cuộc bầu cử bắt đầu.
“Bỏ vào bên phải,” Stepan Arkadyevitch thì thầm khi anh cùng em trai Levin theo chân thống đốc huyện của mình tiến về phía bàn. Nhưng Levin lúc này đã quên khuấy những tính toán được giải thích cho mình trước đó, và sợ rằng Stepan Arkadyevitch có thể nhầm khi nói “bên phải”. Rõ ràng Snetkov là kẻ thù cơ mà. Khi tiến lại gần, anh cầm viên bi trên tay phải, nhưng nghĩ rằng mình nhầm, ngay tại chỗ thùng phiếu, anh chuyển sang tay trái và chắc chắn đã bỏ viên bi vào phía bên trái. Một tay lão luyện trong nghề đang đứng bên thùng phiếu, chỉ cần nhìn động tác khuỷu tay là biết ngay ai đó đã bỏ bi vào đâu, liền cau mày khó chịu. Sự tinh tường của lão cũng chẳng ích gì.
Mọi thứ im lặng, tiếng đếm bi vang lên. Sau đó, một giọng nói đơn độc cất lên, công bố số phiếu thuận và nghịch. Vị thống đốc đã đắc cử với đa số phiếu áp đảo. Mọi thứ trở nên ồn ào và nhộn nhịp, người ta đổ dồn về phía các cánh cửa. Snetkov bước vào, các quý tộc vây quanh, chúc mừng ông ta.
“Chà, thế là xong rồi phải không?” Levin hỏi Sergey Ivanovitch.
“Mới chỉ bắt đầu thôi,” Sviazhsky nói, trả lời thay cho Sergey Ivanovitch với một nụ cười. “Có thể còn ứng cử viên khác nhận được nhiều phiếu hơn cả vị thống đốc vừa đắc cử.”
Levin đã quên bẵng mất điều đó. Giờ anh chỉ nhớ mang máng là có chút mánh khóe gì đó trong chuyện này, nhưng anh thấy chán nản quá nên chẳng buồn nghĩ xem chính xác là gì. Anh cảm thấy buồn rầu, muốn thoát khỏi đám đông.
Vì chẳng ai để ý đến anh và dường như chẳng ai cần đến anh, anh lẳng lặng lẻn ra căn phòng nhỏ nơi phục vụ đồ ăn, và lại cảm thấy dễ chịu hơn hẳn khi nhìn thấy mấy người phục vụ. Người bồi bàn già nài nỉ anh dùng chút gì đó, và Levin đồng ý. Sau khi ăn một miếng cốt lết với đậu và trò chuyện với những người phục vụ về các chủ cũ của họ, Levin, vì không muốn quay lại hội trường nơi khiến anh thấy chán chường, bèn đi dạo qua các hành lang. Các hành lang chật kín những quý bà ăn mặc thời thượng, đang rướn người qua lan can, cố không bỏ sót một lời nào đang được nói ở bên dưới. Cùng với các quý bà là những luật sư bảnh bao, các giáo viên trung học đeo kính, và các sĩ quan đang đứng hoặc ngồi. Ở khắp mọi nơi, họ đều bàn tán về cuộc bầu cử, về việc vị thống đốc lo lắng thế nào, và các cuộc thảo luận đã tuyệt vời ra sao. Trong một nhóm, Levin nghe thấy lời ca ngợi anh trai mình. Một quý bà đang nói với một luật sư:
“Tôi thật mừng vì đã nghe Koznishev nói! Đáng giá cả bữa tối. Ông ấy thật xuất sắc! Mọi ý tứ đều rõ ràng và rành mạch! Chẳng có ai trong tòa án các ông nói được như thế cả. Người duy nhất có thể sánh kịp là Meidel, nhưng ông ta còn lâu mới hùng biện được như vậy.”
Tìm được một chỗ trống, Levin rướn người qua lan can và bắt đầu nhìn, lắng nghe.
Tất cả các quý tộc đều ngồi sau các hàng rào ngăn cách theo từng huyện. Ở giữa phòng đứng một người đàn ông mặc quân phục, gào lên bằng giọng cao và lớn:
“Chúng ta kêu gọi Trung úy Yevgeney Ivanovitch Apuhtin ra ứng cử chức thống đốc quý tộc của tỉnh!” Một sự im lặng chết chóc bao trùm, rồi một giọng già yếu thốt lên: “Từ chối!”
“Chúng ta kêu gọi Nghị viên tư vấn Pyotr Petrovitch Bol,” giọng nói lại bắt đầu.
“Từ chối!” một giọng cao, trẻ con đáp lại.
Mọi chuyện lại tiếp diễn, và lại là “Từ chối”. Và cứ như vậy suốt gần một giờ đồng hồ. Levin, với hai khuỷu tay chống trên lan can, nhìn và lắng nghe. Ban đầu anh thấy thắc mắc và muốn biết điều đó nghĩa là gì; sau đó, cảm thấy chắc chắn rằng mình không thể hiểu nổi, anh bắt đầu thấy chán. Rồi nhớ lại tất cả sự phấn khích và thù hằn trên gương mặt mọi người, anh cảm thấy buồn; anh quyết định ra về và đi xuống cầu thang. Khi đi qua lối vào hành lang, anh gặp một nam sinh trung học chán nản đang đi lại với đôi mắt mệt mỏi. Trên cầu thang, anh gặp một đôi—một quý bà đang chạy nhanh trên đôi giày cao gót và gã phó công tố viên bảnh chọe.
“Tôi đã bảo là cô không đến muộn mà,” gã phó công tố viên đang nói vào đúng lúc Levin né sang một bên để nhường đường cho quý bà đi qua.
Levin đang ở trên cầu thang lối ra, và vừa định thò tay vào túi áo ghi-lê tìm số vé giữ áo choàng thì viên thư ký đuổi kịp anh.
“Lối này, thưa Konstantin Dmitrievitch; họ đang bỏ phiếu.”
Ứng cử viên đang được bỏ phiếu là Nevyedovsky, người vừa kịch liệt phủ nhận mọi ý định tranh cử. Levin đi đến cửa phòng; cửa đã khóa. Viên thư ký gõ cửa, cửa mở ra, và Levin chạm mặt hai quý ông đỏ mặt tía tai đang lao ra ngoài.
“Tôi không thể chịu nổi thêm được nữa,” một vị quý ông đỏ mặt nói.
Sau họ, gương mặt của vị thống đốc tỉnh ló ra. Gương mặt ông ta trông kinh khủng vì kiệt sức và kinh hãi.
“Tôi đã bảo không được để bất cứ ai ra ngoài cơ mà!” ông ta quát lên với người gác cửa.
“Tôi để ai đó vào, thưa ngài!”
“Chúa ơi!” và với một tiếng thở dài não nề, vị thống đốc tỉnh cúi đầu bước về phía bàn chủ tọa ở giữa phòng, đôi chân loạng choạng trong chiếc quần trắng.
Nevyedovsky đã giành được đa số phiếu cao hơn, đúng như kế hoạch, và ông ta trở thành tân thống đốc tỉnh. Nhiều người cảm thấy buồn cười, nhiều người hài lòng và hạnh phúc, nhiều người phấn khích tột độ, nhiều người khác lại ghê tởm và đau khổ. Vị thống đốc tỉnh cũ đang ở trong trạng thái tuyệt vọng, một điều mà ông ta không thể che giấu. Khi Nevyedovsky bước ra khỏi phòng, đám đông vây quanh ông ta và theo ông ta một cách cuồng nhiệt, hệt như họ đã theo vị thống đốc đã khai mạc các cuộc họp, và hệt như họ đã theo Snetkov khi ông ta được bầu.
