Chuyện Của Beth

Lượt đọc: 455 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 14

❊ ❊ ❊

Có những người vẫn cho rằng đàn ông làm việc gì cũng giỏi hơn phụ nữ. Điều đó chắc chắn đúng trong khoản cằn nhằn. Khi một người đàn ông cằn nhằn, anh ta thể hiện sự thấu đáo, tính kiên trì và cái thú vui thể thao vốn là niềm tự hào và đặc trưng riêng của phái mạnh. Khi một người đàn ông cằn nhằn, anh ta dồn hết tâm huyết vào đó; còn phụ nữ, nhìn chung, chỉ cằn nhằn vì trái tim họ đã nguội lạnh. Người phụ nữ hay cằn nhằn là một sinh vật quá tải với thần kinh căng như dây đàn, người có những lời than vãn là sự bộc lộ nỗi đau, là tiếng kêu cứu; trong bất kỳ khoảng thời gian nghỉ ngơi nào đủ lâu để làm dịu đi sự căng thẳng, cô ấy lại cảm thấy hối hận và trở nên ân cần muốn chuộc lỗi.

Với người đàn ông hay cằn nhằn thì khác. Anh ta thường hào nhoáng và mỉm cười, một sinh vật vui vẻ, thích hưởng thụ cuộc sống, kẻ có sự tự mãn trào ra trong những nỗ lực đầy tính nghệ thuật nhằm làm cho tất cả những người khác cảm thấy khó chịu. Chú James Patten chính là loại sinh vật như vậy. Ông thích gây sốc, làm mếch lòng và khiến mọi người giật mình, nhất là khi họ không có khả năng trả đũa. Giữa hai cách nói một vấn đề, ông luôn chọn cách khó nghe hơn; và khi có tin xấu cần báo, sự thú vị trong đó đối với ông càng tăng lên nếu nạn nhân cảm thấy điều đó sâu sắc và thể hiện sự đau khổ.

Vào một buổi sáng ăn điểm tâm, có lẽ người ta đã có thể lờ mờ đoán trước có điều gì đó không mấy dễ chịu sắp xảy ra. Chú James đã đọc kinh với vẻ sùng đạo đầy hạnh phúc và tỏ ra quan trọng một cách mãn nguyện khi ngồi vào ghế.

— Thưa dì Victoria, — chú nói với giọng lơ lớ, — tôi vừa đọc được trên tờ báo hôm qua rằng các vấn đề tiền bạc đang ở tình trạng tồi tệ. Đã có một cuộc khủng hoảng ở thành phố, và các khoản đầu tư của dì đã sụt giảm nghiêm trọng đến mức thu nhập của dì coi như bằng không.

— Cái gì! — Dì Victoria thốt lên đầy vẻ hoài nghi, — Cả những cổ phiếu mà chính anh khuyên tôi mua ư?

— Đúng là chúng đấy, — chú đáp.

— Nhưng thế thì... tôi e rằng anh cũng đã mất tiền, — dì kêu lên.

— Ồ không, cảm ơn dì, — chú trấn an, với giọng điệu mang hàm ý trách cứ, — tôi không bao giờ đầu cơ.

— James Patten, — dì Victoria điềm tĩnh nói, — tôi phải hiểu thế nào đây khi anh khuyên tôi mua cổ phiếu trong khi chính anh lại không dám mạo hiểm đầu cơ?

— Ồ... à... dì thấy đấy, — chú đáp với vẻ bình tĩnh, — vì đầu cơ là trái với nguyên tắc của tôi, nên bản thân tôi không thể nắm bắt cơ hội đó, nhưng điều đó đối với tôi không có lý do gì mà dì lại không thể thử nhân đôi thu nhập của mình. Đó có thể là một sai sót trong phán đoán của tôi; tôi hoàn toàn không phải là bậc thánh thần không bao giờ mắc lỗi — hoàn toàn không phải. Nhưng tôi nghĩ mình có thể tự nhận là người vô vụ lợi. Tôi không hề mong muốn mang lại lợi ích cho bản thân...

— Trong suốt quãng đời tôi còn sống, — dì Victoria gợi ý, với cùng một giọng điệu tự chế ngự bình tĩnh. — Tôi hiểu rồi. Bản thân khối tài sản khiêm tốn của tôi có lẽ chẳng bõ bèn gì đối với một người giàu có như anh; nhưng nó sẽ là một khoản đáng kể nếu được nhân đôi.

— Đúng vậy, được ăn cả ngã về không, được ăn cả ngã về không, — chú James nói, cười rạng rỡ với dì Victoria như thể ông đang nói điều gì đó trấn an. — Hỡi ôi! Cái thói hư tật xấu của dòng họ!

— Tuy nhiên, đây lại là một bước đi mới lạ đối với dòng họ — đánh bạc bằng tiền của người khác, — dì Victoria nói.

— Than ôi! Bản chất con người tội nghiệp, — chú James triết lý, lắc đầu. — Ta không bao giờ biết trước được — không bao giờ biết trước được.

Dì Victoria nhìn thẳng vào mắt chú nhưng không hề bộc lộ thêm cảm xúc nào nữa, có lẽ ngoại trừ việc dì ngồi thẳng lưng hơn bình thường một chút, và sắc hồng phai nhạt dần trên khuôn mặt thanh tú, để lộ làn da trắng như sáp bên dưới mái tóc giả màu nâu đỏ.

Chú James ăn một quả trứng, với vẻ mặt sùng đạo biết ơn vì những ân huệ đã ban cho mình.

— Thế bây giờ dì sẽ sống ở đâu, thưa dì Victoria? — Cuối cùng chú hỏi, với vẻ quan tâm giả tạo nhất mà giọng nói mập mạp của chú có thể thể hiện. Trong nhiều năm trời, chú vẫn luôn khẳng định rằng Fairholm là nơi thích hợp nhất cho chị của mẹ mình, nhưng khi đó dì còn tiền để lại. — Xin đừng rời bỏ chúng cháu hoàn toàn, — chú tiếp lời. — Dì phải đến thăm chúng cháu thường xuyên hết mức mà hoàn cảnh thay đổi của dì cho phép.

Cụ bà Victoria Bench cúi đầu đầy ý nhị. Dì Grace Mary đỏ bừng cả mặt. Bà Caldwell có vẻ như đang phải kìm nén bản thân một cách khó khăn.

— Trong nhà tranh của cháu có một phòng trống, thưa dì Victoria, — bà nói. — Cháu hy vọng dì sẽ coi đó là nhà của mình và về ở với cháu.

— Cảm ơn lòng tốt của cháu, Caroline, — cụ bà đáp; — nhưng ta phải suy nghĩ đã.

— Đó sẽ là một sự sắp xếp vô cùng thích hợp, — chú James vui vẻ quyết định; — và dì sẽ có con bé Beth thân yêu của chúng ta, đứa mà dì rất quý mến đấy thôi, để làm vui lòng tuổi già.

Beth bốc đồng rời khỏi ghế, đi vòng ra chỗ cụ bà, nép sát vào người cụ, luồn bàn tay nhỏ bé qua cánh tay cụ và trừng mắt nhìn chú James đầy thách thức.

Khuôn mặt cụ bà khẽ run lên trong chốc lát, và cụ vỗ nhẹ lên bàn tay đứa trẻ.

Nhưng không ai còn nói thêm điều gì về chủ đề đó trước mặt Beth nữa; chỉ là sau đó, con bé phát hiện ra rằng dì Victoria sẽ đến sống cùng với họ.

Chú James bỗng trở nên vô cùng sốT sắng lo cho bà Caldwell sớm được ổn định trong ngôi nhà nhỏ của mình; chú nói như vậy sẽ thoải mái hơn cho bà rất nhiều. Nhân tiện, ngôi nhà nhỏ đó là tài sản của dì Grace Mary — tiền thuê mười bảng một năm; nhưng vì nhà đã bỏ trống lâu ngày và để không thì chẳng có lợi gì cho nhà cửa, nên chú James đã rộng lượng cho người em gái mượn. Khi bà đã dọn vào ở ổn định đến mức nếu chuyển đi sẽ rất bất tiện, chú liền đòi tiền thuê nhà.

Suốt tuần tiếp theo, ngày nào chú cũng lái xe ra nhà ga bằng cỗ xe ngựa pon-y của dì Grace Mary để xem đồ đạc của bà Caldwell đã chuyển từ Ireland đến chưa; và khi chúng cuối cùng cũng tới, chú phái mọi đầy tớ có thể huy động được đến dọn dẹp nhà cửa để sẵn sàng dọn vào ở ngay lập tức. Chú cũng thuyết phục Harriet Elvidge, cô bé phụ bếp vô giá của mình, vào làm giúp việc kiêm đủ mọi thứ việc trong nhà cho bà Caldwell. Có lý do để tin rằng sự sắp xếp này là kết quả từ khiếu hài hước kỳ quặc của chú James; nhưng bà Caldwell không bao giờ mảy may nghi ngờ điều đó.

— Sẽ thật tuyệt cho dì khi có được một người mà tôi biết rõ gốc gác, — chú James nằng nặc đòi, — lại am hiểu cả chuyện bếp núc nữa. Và dì sẽ hạnh phúc biết bao khi được ngủ dưới mái nhà của chính mình tối nay! — chú nói thêm với giọng chúc mừng đầy ân cần.

— Và anh sẽ mừng biết bao khi tống cổ được mẹ con chúng tôi đi, — Beth nói, sớm thốt lên điều mà người khác chỉ dám nghĩ trong đầu.

Ngay khi họ đã ổn định trong ngôi nhà nhỏ có cửa sổ lồi, rõ ràng là sẽ có những bất đồng quan điểm giữa mẹ và Cụ bà Victoria Bench. Họ bất đồng về chuyện nấu nướng, về tôn giáo và về việc giáo dục trẻ con. Dì Victoria cho rằng nếu nấu thịt lần thứ hai thì toàn bộ chất bổ sẽ bay hết đi. Bà Caldwell lại thích các món hầm, và bà nói rằng nếu các miếng thịt ban đầu được nấu chưa chín tới như lẽ ra phải thế, thì việc nấu lại sẽ không làm mất đi chất bổ của thịt; nhưng dì Victoria lại căm ghét những miếng thịt nấu chưa chín hơn bất cứ thứ gì trên đời.

Tuy nhiên, việc giáo dục lũ trẻ lại là một vấn đề nghiêm trọng hơn — thực chất là một vấn đề nguyên tắc, trái ngược với vấn đề sở thích. Bà Caldwell đã quyết định cho các con trai của mình một khởi đầu tốt đẹp trong cuộc sống. Để làm được điều này với mức thu nhập vô cùng hạn hẹp, bà buộc phải hy sinh bản thân đến mức tối đa, và ngay cả với sự hy sinh đó, cũng chẳng còn lại bao nhiêu hoặc chẳng còn gì để chi cho mấy đứa con gái. Tuy nhiên, đối với bà Caldwell, điều này có vẻ không phải là vấn đề quá quan trọng. Thường thì người ta hay hy sinh con gái trong gia đình cho con trai; không cho chúng những lợi ích về giáo dục, rồi sau đó chế giễu sự dốt nát và ngốc nghếch của chúng. Bản thân nền giáo dục của bà Caldwell cũng mang tính chắp vá nhất, nhưng dẫu thế nào thì bà vẫn mãn nguyện với nó. «Phương pháp ấy đã phát huy tác dụng trong trường hợp của tôi,» bà tự đắc duy trì quan điểm, mà hoàn toàn không mảy may nghi ngờ rằng lời khẳng định đó chẳng chứng minh được điều gì ngoài sự tự mãn tột cùng. Do đó, vì không đủ tiền gửi các con gái đi học trường nội trú giống như các con trai, bà quyết định tự mình giáo dục chúng. Vào thời đó, bất kỳ ai biết đọc, biết viết và biết làm toán đều được coi là có thể đi dạy học, và bà Caldwell đảm nhận nhiệm vụ này mà không mảy may nghi ngờ năng lực của chính mình. Nhưng dì Victoria thì không hề lạc quan đến thế.

— Ta hy vọng việc giáo dục tôn giáo sẽ là một phần trong chương trình học của bọn trẻ, — dì nói khi chủ đề này lần đầu tiên được đem ra thảo luận.

— Chúng sẽ đọc Kinh Thánh từ đầu đến cuối, — bà Caldwell cộc lỏn đáp.

— Điều đó, theo ta nghĩ, có lẽ chẳng mấy hay ho đâu, — dì Victoria nhẹ nhàng phản đối.

— Và tôi sẽ dạy chúng Sách Giáo Lý, rồi dẫn chúng đi nhà thờ, — bà Caldwell nói tiếp. — Đó là cách mà tôi đã được dạy dỗ.

— Chúng ta từng được dạy về giáo lý, và được hướng dẫn cách điều chỉnh hành xử theo những nguyên tắc cố định nào đó đã được giải thích rõ ràng cho chúng ta, — dì Victoria mạnh dạn lên tiếng.

— Quả thực là vậy, tôi dám chắc thế, — bà Caldwell lịch sự nhận xét; thế là câu đành phải khép lại ở đó.

Nhưng dì Victoria thì còn lâu mới thấy thỏa mãn. Dì buồn rầu lắc đầu trước tình trạng tâm linh của cô cháu gái, và quyết định cứu rỗi linh hồn của các cháu nội họ bằng cách tự mình dạy dỗ chúng khi có cơ hội.

— Giáo dục là gì hả mẹ? — Beth hỏi.

— Chà, là học hỏi mọi thứ chứ còn gì nữa, — bà Caldwell đáp, mỉm cười trước sự ngây thơ của đứa trẻ.

— Con biết điều đó rồi, — Beth bực bội đáp, khó chịu trước thái độ của mẹ.

— Thế thì sao con còn hỏi? — Bà Caldwell muốn vặn lại.

— Con bé có lẽ đã nghe nói rằng thế vẫn chưa đủ, — dì Victoria lên tiếng. — «Học hỏi mọi thứ» chỉ là một yếu tố của giáo dục — nếu cháu hiểu từ đó theo nghĩa đơn thuần là sự thu nhận kiến thức. Chẳng hạn, một ngày sống ngăn nắp là một phần thiết yếu của giáo dục. Giáo dục là vấn đề kỷ luật, là những khung giờ cố định cho mọi hoạt động, từ lúc thức dậy buổi sáng cho đến khi đi ngủ ban đêm. Không một bộ óc nào có thể phát triển đúng đắn nếu thiếu đi nền nếp. Hãy dạy một đứa trẻ cách sắp xếp thời gian của mình, còn tài năng của nó sẽ lo phần còn lại.

— Lấy sách vở ra đi các con, — bà Caldwell nói, và dì Victoria vội vã rút lui.

Beth đặt một cuốn Kinh Thánh khổ lớn, cuốn số học của Colenso, một cuốn ngữ pháp tiếng Pháp và cuốn Pinnock (một tập hợp cũ kỹ gồm các câu hỏi và câu trả lời) lên bàn, rồi nhìn chúng với vẻ chán nản. Sau đó, con bé lấy một chiếc bảng con, tự cho mình một bài toán cộng dễ nhất mà nó có thể tìm thấy trong sách của Colenso, và làm sai bét. Mẹ con bé bảo nó sửa lại.

— Con ước gì mẹ chỉ cho con cách làm, thưa mẹ, — Beth nài nỉ.

— Con phải tự tìm ra chứ, — mẹ con bé đáp.

Đó là câu cửa miệng yêu thích của bà. Bà chẳng có chút ý niệm nào về việc làm thế nào để các bài học trở nên dễ dàng hay thú vị đối với lũ trẻ. Dì dạy học là một nghĩa vụ mà bà căm ghét, là khoảng thời gian thử thách cho cả bản thân lẫn học trò, cần phải tống quách đi càng sớm càng tốt. Toàn bộ tiến trình chỉ chiếm vỏn vẹn hai hoặc ba tiếng đồng hồ khủng khiếp vào buổi sáng, và sau đó lũ trẻ được tự do cho đến hết ngày, và bà cũng vậy.

Sau giờ học, tất cả bọn họ cùng đi ra mấy mọn vách đá phía bắc, nơi dì Victoria và bà Caldwell đi đi lại lại trên một khoảng sân hiên kín gió, trong khi lũ trẻ chơi đùa dưới bãi cát bên dưới. Đó là một ngày tĩnh lặng khi Beth lần đầu tiên nhìn thấy bãi cát, và sự phẳng lặng cô tịch cùng biển cả yên bình đã làm con bé mê mẩn. Bên trái con bé, những vách đá trắng uốn lượn quanh vịnh như một cánh tay; bên phải là đống đá cổ kính xám xịt và vững chãi, còn đằng sau là những ngôi nhà gạch đỏ ửng của thị trấn nhỏ chen chúc leo lên một sườn dốc từ bờ biển một cách lộn xộn. Những tia sáng bạc làm bừng sáng bề mặt cứng cáp và nhẵn nhụi của bãi cát dưới ánh mặt trời. Thủy triều đang lên, và những con sóng nhỏ tiến lên theo những đường cong bất thường, rồi vỡ òa với tiếng rì rào vui tươi. Niềm vui chiếm lấy Beth khi con bé ngước nhìn xung quanh, cảm nhận vẻ đẹp của cảnh tượng ấy. Với lòng bác ái vô biên của tuổi thơ, con bé tha thứ cho mẹ vì những lỗi lầm mà bà đã phạm phải với mình trong ngày hôm đó, và tâm hồn nhỏ bé của con bé tràn ngập sự bình yên của kẻ vừa được xá tội. Con bé khua khua một chiếc xẻng gỗ nhỏ mà dì Victoria đã tặng, nhưng không đào bới gì cả. Bề mặt bãi cát vẫn nguyên vẹn không tì vết; không một dấu chân thô thiển nào của con người giẫm lên dải đất dài rộng ấy, và Beth ngần ngại không muốn trở thành kẻ đầu tiên phá hủy sự thanh bình tuyệt mỹ này. Tuy nhiên, trái tim con bé phồng rễ ra, và nó thét lên thật to trong một đợt hân hoan bùng nổ không tài nào kìm ném nổi.

Một người đàn ông để râu quai nón và ria mép màu nâu, tóc ngắn, xoăn tăm và đôi mắt xám sẫm sâu thẳm, lấp lánh, tiến đến phía con bé từ đằng sau. Anh ta mặc một chiếc áo khoác thủy thủ màu xanh, quần dài màu xanh và chiếc mũ có vành lưỡi trai, trang phục của một thuyền trưởng tàu buôn.

— Đừng làm vấy bẩn chốn hoang vu thiên đường này bằng những tiếng kêu lạc điệu chứ, — anh ta thốt lên.

Beth không nghe thấy tiếng anh ta lại gần, và con bé giật mình quay lại khi anh ta cất tiếng.

— Con tưởng cháu đang hát chứ! — con bé đáp lại.

— Đừng đào bới và làm mất đi vẻ đẹp của bầu ngực trần màu nâu mịn màng trên bờ biển ấy, — anh ta tiếp lời.

— Cháu có định đào bới gì đâu, — Beth nói, ngước nhìn lên khuôn mặt anh ta; rồi nhìn xung quanh với sự thấu hiểu hoàn toàn tâm trạng của anh ta — «Bầu ngực trần màu nâu mịn màng trên bờ biển», con bé chậm rãi nhắc lại, tỏ vẻ thích thú với cụm từ đó. — Nghe cứ như một câu thơ mà chú có thể cất lên ấy chứ.

— Đúng vậy, — người đàn ông nói, bỗng mỉm cười; — đó là thơ ca thuần túy, và chú xin tặng con bản quyền tác phẩm ấy.

— Nhưng, — Beth phản đối, — bờ biển đâu có màu nâu. Cháu đã nghĩ hoài nghĩ mãi xem nên gọi nó là gì. Đó là màu... màu của... màu của bạc xỉn màu, — con bé cuối cùng cũng thốt lên đầy đắc thắng.

— Quan sát rất tinh tế, — anh ta nói.

— Vậy thì cháu cũng xin tặng chú bản quyền, — Beth nhanh chóng đáp lại.

— Cảm ơn con; — anh ta nói; — nhưng nó không đúng nhịp điệu thơ.

— Nhịp điệu thơ là gì ạ?

— Là nó không khớp vào câu thơ ấy mà.

— «Bầu ngực trần mang-màu-bạc-xỉn-màu trên bờ biển», — con bé tung tẩy cất giọng đọc; rồi gật đầu đồng ý một cách khôn ngoan rằng cụm từ đó là bất khả thi; và lại quay sang một điểm thú vị khác theo thói quen của mình — «Bản quyền là gì ạ?»

Tuy nhiên, trước khi anh ta kịp trả lời, bà Caldwell đã lao sầm tới chỗ họ. Bà đã nhìn thấy anh ta từ trên vách đá đang nói chuyện với Beth, và vội vã bước xuống các bậc thang với tính khí nóng nảy quen thuộc, quyết tâm mắng mỏi người đàn ông vì tội quá sỗ sàng, chẳng màng đến dì Victoria đang cố gắng ngăn bà lại.

— Xin phép được hỏi tại sao ông lại xen vào chuyện của con bé nhà tôi thế, thưa ông? — Bà hách dịch hỏi.

Người đàn ông mặc đồ thủy thủ ngẩng mũ chào và cúi đầu sâu.

— Xin lỗi bà, — anh ta nói. — Tôi hoàn toàn không thể ngờ được rằng đó lại là con gái của bà.

Bà Caldwell đỏ bừng mặt tức giận cứ như thể vừa bị xúc phạm, dù những lời nói có vẻ vô hại. Khi nói xong, anh ta quay sang Beth, tay vẫn cầm chiếc mũ, và nói thêm: — Chào cô bé nhé. Chúng ta chắc chắn sẽ còn gặp lại nhau — trên bầu ngực trần màu nâu mịn màng của bờ biển.

Sự đồng cảm của Beth bừng sáng thành một nụ cười, và con bé vẫy tay chào đầy tin tưởng khi anh ta quay bước đi. Bà Caldwell chộp lấy cánh tay con bé và kéo xềnh xệch lên bậc thang để về phía dì Victoria, người đang đứng trên mép vách đá với đôi mắt chớp chớp bình thản.

— Thật không thể tưởng tượng nổi Beth lại đi làm quen với một kẻ có vẻ ngoài tầm thường như thế! — Bà Caldwell kêu lên. — Con không bao giờ được phép nói chuyện hay nhìn mặt hắn nữa — con nghe thấy chưa? Mẹ tự hỏi không biết sắp tới con sẽ nhiễm thêm cái sở thích quái quỷ gì nữa đây!

— Thật tiếc là tính tình con lại quá bồng bột đấy, Caroline, — dì Victoria điềm tĩnh nhận xét. — Quý ôg đó là Bá tước Gustav Bartahlinsky, người mà có lẽ bị coi là kỳ dị ở cái xứ này, nơi mà những nhà quý tộc có học thức uy uyên bác và giàu có chắc chắn là chẳng có mấy; nhưng khó mà có thể gọi là có vẻ ngoài tầm thường được.

Beth nhìn sắc mặt mẹ tụt hẳn xuống.

— Thế thì con được phép nói chuyện với chú ấy rồi, — con bé tự quyết định. — Bản quyền là gì vậy mẹ?

— Ồ, đừng có lôi thôi nữa, Beth! — Bà Caldwell bực dọc thốt lên.

Khi họ về đến nhà, Bernadine liền la hét đòi ăn, và mẹ con bé đưa cho nó một mẩu bánh mì. Lẽ ra họ sẽ ăn tối lúc bốn giờ, nhưng sẽ không có bữa trưa, cốt để tiết kiệm. Beth cũng đói bụng lắm chứ, nhưng con bé quyết không thú nhận điều đó. Những gì nghe được về sự nghèo túng của gia đình đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng Beth, và con bé tự nhủ sẽ ăn ít đi hết mức có thể. Dì Victoria liếc nhìn Bernadine và mẩu bánh mì khi đi lên phòng mình, và Beth tưởng như nghe thấy tiếng thở dài của dì. Tự hỏi không biết cụ già có đang đói bụng không, trái tim non nớt của con bé chùng xuống.

Đây là bài học đầu tiên về sự hy sinh bản thân của Beth, nhưng con bé đã có vô số dịp thực hành, bởi cảnh tượng ấy cứ lặp đi lặp lại ngày này qua ngày khác.

Lũ trẻ được tự do, đành phải tự tìm cách giải trí lấy và kéo nhau ra khu vườn nhỏ phía sau nhà chơi đùa. Sự tự do của bản thân bà Caldwell thực chất chỉ là sự tự do cho những suy nghĩ. Hầu hết thời gian trong ngày bà dành trọn bên chiếc bàn phòng ăn, vừa may vá vừa vá víu, niềm khuây khỏa duy nhất là thỉnh thoảng liếc qua khung cửa sổ ngắm những tán cây táo nhô lên trên bức tường đối diện, hay nhìn những người qua kẻ lại. Ngay cả khi đang dạy lũ trẻ học, bà vừa may vá, vá víu vừa chìm đắm trong những dòng suy nghĩ của riêng mình, vạch ra sự nghiệp tương lai cho các cậu con trai, mai mối những đám thật xứng đôi vừa lứa cho Mildred và Bernadine, thậm chí thỉnh thoảng còn xây cả lâu đài trên không cho Beth. Bà may vá tồi tệ hệt như những gì người ta có thể trông đợi ở một người phụ nữ tự hào khoe rằng hồi lấy chồng bà còn chẳng biết khâu viền một chiếc khăn tay; thế mà việc gì bà cũng tự tay làm tất. Bà chẳng có chút khái niệm nào về việc tận dụng nguồn năng lượng sẵn có ở lũ trẻ. Hồi nhỏ năng lượng của chính bà đã bị lãng phí, và giờ thì bà cũng phung phí năng lượng của chúng, để chúng tiêu tốn vô ích thay vì dạy chúng biết cách ứng dụng. Bản chất bà là một con người của thói quen. Tất cả những gì được dạy thuở thiếu thời, bà truyền lại hết cho chúng; thế nhưng bất kỳ kỹ năng nào học được khi tuổi đã lớn, bà dường như đều cho rằng chúng cũng phải đợi đến tuổi đó mới cần học. Xưa nay bà vẫn luôn mặc chỉnh tề vào giờ ăn tối; thế nên giờ đây, cứ đúng ba rưỡi chiều mỗi ngày, bà lại cất công việc đi, bước vào bếp lấy nước nóng, tự mình xách lên lầu, gọi lũ trẻ lại rồi bắt đầu chải tóc thật cẩn thận và thay trang phục. Bà mong lũ trẻ cũng noi gương mình nhưng lại chẳng mấy bận tâm đến tiến độ của chúng, còn lũ trẻ, với bản tính trẻ con, liên tục và nhất quán trốn tránh mọi nghi thức có thể. Nếu bị mẹ bắt gặp với đôi bàn tay chưa rửa sạch và mái tóc chải nửa vời, bà sẽ giáng cho chúng mấy cái vào lưng rồi bắt phải rửa tay chải tóc tử tế; nhưng thường thì bà đang bận nghĩ ngợi chuyện khác và chẳng thỉnh thoảng túm được chúng lần nào. Mặc dù vậy, nghi thức ấy vẫn được thực thi đều đặn dẫu có phần nửa vời, kết quả là tạo được một thói quen tốt.

Còn một điều nữa mà Beth có lý do chính đáng để biết ơn mẹ mình. Vào mùa đông, khi ngày ngắn ngủi, hoặc khi thời tiết xấu khiến việc ra ngoài đi dạo vào các buổi tối mùa hè là bất khả thi, bà Caldwell luôn đọc sách to cho lũ trẻ nghe sau giờ uống trà cho đến tận giờ đi ngủ. Hầu hết các bà mẹ sẽ bắt lũ trẻ tự đọc; nhưng ở bà Caldwell có sự pha trộn giữa tính buông xuôi và sự khắc nghiệt. Bà thấy tự mình làm lấy còn hơn là bắt lũ trẻ phải làm theo ý mình. Chúng phản đối việc đọc sách và lại thích được nghe đọc, thế là bà đọc cho chúng nghe; và may mắn thay, vì chẳng có tiền mua sách thiếu nhi, bà đọc những cuốn có sẵn trong nhà. Thính giác của Beth vẫn nhạy bén hơn thị giác, và nếu có thể trốn được thì con bé chẳng đời nào tự đọc sách lấy; thế nhưng trước khi tròn mười bốn tuổi, nhờ có mẹ, con bé đã nắm rất rõ phần lớn tác phẩm của Scott, Jane Austen, Dickens, Thackeray, Bulwer Lytton, thậm chí cả một số tác phẩm của Shakespeare; bên cạnh những cuốn sách như «Người phụ nữ mặc áo trắng», «Bí mật chết chóc», «Trái tim trung kiên; hoặc Những kẻ săn bẫy», «Những kẻ săn da đầu» và nhiều tác phẩm khác, tất cả đều góp phần to lớn vào việc phát triển trí tuệ của con bé.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.