Chuyện Của Beth

Lượt đọc: 455 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 29

❊ ❊ ❊

Cuộc đời hôn nhân của bà Caldwell là một chuỗi dài hy sinh bản thân, từ sức khỏe, sự thoải mái cho đến mọi niềm vui cá nhân, để đổi lấy những gì mà bà đinh ninh là đạo đức và bổn phận. Bổn phận và đạo đức là hai từ duy nhất mang chút âm hưởng tôn giáo mà bà không xấu hổ khi thốt ra; đối với bà, tất cả những từ ngữ khác đều phảng phất vẻ đạo đức giả, và ngay cả hai từ này cũng được bà phát âm không chút nhấn nhá hay trang nghiêm, kẻo ý nghĩa mà bà gửi gắm trong đó bị hiểu lầm là một thứ tôn giáo quá khích. Về niềm vui và sự hoan hỉ của tôn giáo, người phụ nữ tội nghiệp ấy hoàn toàn không mường tượng nổi điều gì.

Thế nhưng, như đã từng nhắc đến, bà Caldwell vẫn là một con người đáng ngưỡng mộ theo ánh sáng thời đại của bà. Trong mắt chúng ta ngày nay, bà hiện lên là một người phụ nữ tốt nhưng đã bị hủy hoại, trước hết bởi tầm nhìn hạn hẹp, sự dốt nát và những thành kiến vốn là hệ quả từ sự kìm kẹp tinh thần áp đặt lên giới tính của bà; thứ hai, bởi việc hoàn toàn không có khái niệm về bổn phận đối với chính mình; và cuối cùng, bởi những quan niệm sai lầm về bổn phận đối với người khác – những điều đã đè nặng lên phụ nữ suốt bao lâu nay, vừa trở thành lời nguyền cho họ vừa là nỗi bất hạnh của tất cả những ai mà họ được định sẵn để giúp đỡ. Bà đã hy sinh sức khỏe trong những năm đầu hôn nhân cho cái gọi là bổn phận của một người vợ, để rồi chẳng còn giữ lại cho mình đủ sự dẻo dai hay sức mạnh cho những công việc không bao giờ dứt của một người làm chủ gia đình và người mẹ nuôi dưỡng một bầy con với khoản thu nhập eo hẹp; hệ quả là tính khí trở nên cáu kỉnh, hay cằn nhằn, thứ đã tước đi niềm vui sống của người chồng và biến cuộc đời của chính bà thành một gánh nặng. Bà vốn rất thông minh, nhưng lại chủ trương duy trì sự mù tịt về cuộc đời, bởi người ta cho rằng việc am hiểu thực tế thế giới là không ra dáng phụ nữ; và bà đã xao lãng việc trau dồi trí tuệ một phần vì theo đuổi tri thức vốn là một niềm vui, mà bà thì cảm thấy bản thân chưa đủ sự khổ hạnh nếu cho phép mình tận hưởng bất kỳ niềm vui nào ngoài những thứ ngoại lệ, nhưng cũng vì còn quá nhiều công việc giấy tờ và văn thư của chồng mà bà có thể gánh vác thay, khiến bà chẳng còn thời gian cho điều gì ngoài việc may vá và vá víu bất đắc dĩ. Những người đàn ông bận rộn vẫn biết cách dành cho mình một lượng thời gian nghỉ ngơi, thư giãn, ăn uống và hít thở không khí trong lành hợp lý để rồi làm việc năng suất; thế nhưng những người phụ nữ bận rộn lại coi việc tập thể dục ngoài trời là một xa xỉ phẩm, coi việc ăn uống là lãng phí thời gian, cứ thế cặm cụi lao động không ngừng nghỉ dẫu sức lực ngày một cạn kiệt vì họ chẳng chịu dành thời gian để hồi phục; thế nên họ chỉ có thụt lùi chứ chẳng thể tiến lên; mọi nỗ lực ngoài lề ấy rốt cuộc chỉ càng đẩy họ lún sâu hơn vào bế tắc.

Hệ quả từ nền giáo dục lố bịch của bà Caldwell là phán đoán của bà trong hầu hết mọi vấn đề chẳng phát triển hơn thời thiếu nữ là bao, để rồi khi mất chồng và phải tự mình xoay sở vì các con, bà chẳng có gì để bám víu ngoài những lề thói cổ truyền được tôn kính từ lâu đời – những thứ mà bà chấp nhận với niềm tin tuyệt đối vào sự hiệu quả của chúng, ngay cả khi áp dụng vào những tình huống khẩn cấp chưa từng tồn tại trong những thời kỳ sơ khai của nhân loại mà chúng vốn sinh ra. Bà đã đày đọa bản thân và các con cả về tinh thần lẫn thể xác để gom góp từng đồng cho các con trai bước chân vào đời, nhưng lại thả lỏng chúng đi mà chẳng thèm mảy may nỗ lực giúp chúng hình thành những nguyên tắc sống đắn đòan, hay dạy cho chúng những quy tắc ứng xử để giữ gìn tâm hồn trong sạch và trở thành những thành viên xứng đáng của xã hội; thế nên mọi sự kham khổ của bà không những công cốc mà còn mang lại tác hại khôn lường; bởi những cậu con trai ấy, chẳng có bất kỳ định hướng hay tầm nhìn bao quát nào về cuộc đời, chẳng hiểu lấy một ý nghĩa để biết điều gì đáng vươn tới, lại cũng chẳng được bảo bọc bởi những nguyên tắc đạo đức vững chắc, cứ thế trôi dạt theo dòng chảy thông thường của sự ích kỷ và thói buông thả, để rồi chẳng đem lại chút an ủi hay rạng danh gì cho bà. Dù vậy, bà vẫn mãn nguyện vì tin rằng mình đã làm hết sức vì chúng, và thế rồi, sống trong thời đại mà địa phận của người phụ nữ chỉ quanh quẩn ở xó nhà, và nhà phần lớn đồng nghĩa với nhà trẻ cùng căn bếp, bà cứ thế ngồi im lìm mà chịu đựng, đúng như thói quen của những người phụ nữ cổ kính, trong khi các con trai bà tha hồ phạm đủ mọi tội lỗi mà lẽ ra bà phải là người dạy chúng ghê tởm nhất; còn đối với các con gái, bà cũng đinh ninh rằng mình đã đối xử rất phải phép trong hoàn cảnh bấy giờ. Người ta chẳng tài nào nhồi nhét vào đầu bà được ý nghĩ rằng Beth, một đứa con gái, mới chính là thành viên duy nhất trong gia đình xứng đáng có lấy một cơ hội tốt, là người duy nhất mà việc đầu tư thêm những lợi thế cho con bé mới thực sự bõ công; nhưng rồi khi cuối cùng cũng bị thuyết phục rằng chẳng còn cách nào khác ngoài việc cho Beth đi học, bà liền bắt tay vào việc chuẩn bị cho con bé hết sức có thể. Quần áo của chính bà đã rách rưới tả tơi đến cùng cực, nhưng có bao nhiêu tiền bà đều dốc hết vào việc sắm sửa đồ mới cho Beth, và điều đó cũng chỉ để bà có thể tiếp tục chu cấp tiền cho Jim càng lâu càng tốt. Bà còn gắng hết sức dạy Beth mọi thứ cần thiết cho kỳ thi tuyển sinh vào trường và thức khuya dậy sớm may vá để chuẩn bị đồ đạc — phải công nhận rằng trong tất cả những việc ấy, Beth đã phụ giúp hết khả năng, nhưng chẳng hề lấy làm hãnh diện hay vui thích, bởi con bé luôn cảm thấy mình đang ăn cắp phần của Jim, và mẹ đang đối xử với nó tốt hơn mức nó xứng đáng, cảm giác ấy cứ đè nặng khiến Beth suy sụp, để rồi khi cơ hội hằng mong mỏi rốt cuộc cũng đến, nó lại chẳng còn lấy nổi một chút tinh thần để nắm bắt lấy nó.

"Ôi, Beth!" mẹ nó thốt lên khi thấy con bé quá đỗi trầm lặng, "Mẹ đã nghĩ con sẽ phải hối hận khi mọi chuyện đã quá muộn. Con sẽ thấy việc sống theo ý mình không hề dễ dàng và tuyệt vời như con tưởng tượng đâu. Khi đến lúc phải rời nhà và đi đến một nơi xa lạ với những kẻ chẳng mảy quan tâm đến con, con sẽ chẳng thể vui mừng nổi đâu, mẹ dám cá đấy. Con biết cảm giác mỗi khi Mildred rời nhà là thế nào rồi đấy, nó khóc lóc thảm thiết ra sao!"

"Chỉ là những cơn mưa mùa hạ, dịu dàng, ấm áp và đầy sảng khoái thôi mà," Beth cộc cằn đáp lại, sự bực bội trỗi dậy trước giọng điệu bề trên kiểu 'ta đã bảo rồi' của mẹ – thứ giọng điệu mà mỗi khi được đem ra áp dụng, luôn bóp nát mọi quyết tâm kiên cường nhất của Beth và đẩy nó vào thế chống đối. "Mildred Người Mẫu Mực lúc nào chẳng chuẩn bị sẵn sàng văn phong chuẩn mực cho mọi hoàn cảnh."

Hệ quả của cuộc chạm trán này là một vỏ bọc được gia công kỹ lưỡng. Nỗi sợ hãi những lời bàn ra tán vào của mẹ nếu lỡ để lộ ra thứ cảm xúc mà bà đang trông đợi đã khiến Beth tự ép mình phải duy trì một vẻ điềm tĩnh phẳng lặng trước mọi chuyện xảy ra.

Mùa thu đang nhuộm thắm những cánh rừng khi Beth thu xếp hành lý. Ngày trước lúc lên đường, nó đã thực hiện một vòng viếng thăm, không phải đến gặp người ta, mà là đến những chốn cũ, qua đó mới thấy cuộc sống trong tâm tưởng của Beth lúc bấy giờ chân thật và sống động biết bao so với thế giới thực tại. Nó thức dậy từ rạng đông, đi ra ngồi trên chiếc ghế mộc ở rìa vách đá nơi con suối đổ ào xuống bãi cát, và hoài niệm về buổi bình minh đầu tiên trong đời mà nó từng được chứng kiến, cùng người bác nông dân theo phái Thanh giáo từng bước ra quát mắng nó một cách cộc cằn vì dám lai váng ở đó một mình vào cái giờ giấc tréo ngoe ấy. Tội nghiệp ông lão! Ngôi nhà nhỏ của ông nằm khuất phía sau giờ đã cửa đóng then cài và hoang tàn vắng lạnh, khu vườn từng được chăm chút gọn gàng nay nhếch nhác cỏ dại, sự lơ đễnh ngự trị biến cả mảnh đất nhỏ thành một chốn đổ nát, và chính ông thì đã yên nghỉ ở chốn mà những con người đức hạnh thuộc về cho đến ngày họ trở lại. Thế nhưng, ý nghĩ ấy vào thời khắc đó và trong chốn u tịch thần thánh ấy, nơi chẳng có âm thanh nào ngoài tiếng đại dương văng vẳng trám đầy mọi khoảng lặng bằng khúc ca vĩnh cửu mà biển cả vẫn muôn đời cất lên, chẳng hề làm Beth buồn lòng, trái lại, nó còn khơi gợi trong lòng nó một thứ cảm nhận mơ hồ kỳ lạ về ý nghĩa của tất cả những điều này. Ánh rạng đông đang bừng lên, và linh hồn của buổi bình minh bao trùm lấy nó, lôi cuốn nó cho đến khi nó chìm đắm trong một niềm khao khát ngút ngàn hướng về vinh quang tột đỉnh của ngài – Hãy trỗi dậy, Mặt Trời Vĩ Đại! Khi nó vừa đặt mình ngồi xuống, vòm trời trước đó chỉ là một chiếc khỏa lấp tối thẫm, thỉnh thoảng điểm xuyết một vài vì sao; nhưng màn đêm tan đi nhanh hơn khả năng quan sát của đôi mắt, nhường chỗ cho những đám mây cuồn cuộn xám xịt một màu đơn điệu, để rồi chúng lại xếp thành những dải đồi thấp trải dài, gợn sóng bất định và liền mạch, cứ thế từ từ tách ra cho đến khi rách rẽ nhẹ nhàng, và ánh màu hoàng lấp lánh đầu tiên, hồng nhạt, ấm áp và trong trẻo, tựa như vệt hây hây thẹn thùng tố cáo một xúc cảm mong manh trên má thiếu nữ, chạm vào những tầng sắc xám mềm mại để khơi dậy hơi ấm và ánh sáng, rồi vươn cao mãi theo những cột sáng hướng thẳng thiên đỉnh, trong khi phía sau đó là hơi thở của sắc xanh ngọc lam dịu dàng nhất, chuyển dần sang xanh lá, rồi ngả sang sắc hoa anh thảo nhạt nhoà ở tận chân trời, nơi mọi thứ đều rực sáng như bạc. Rồi cũng như lớp mây xám, màn màu sắc bị xé toạc, những tia sáng vọt lên, những vệt lửa đỏ rực, và trong lúc Beth nín thở ngắm nhìn, mặt trời nhanh chóng nhô lên từ mặt biển, hiện ra giữa hào quang rực rỡ của chúng, trong khi làn nước bên dưới đón lấy ánh hồng tuyệt mỹ ấy, cứ phập phồng dâng trào như lồng ngực nở nang trong niềm hân hoan thành những tiếng thở dài sâu thẳm.

Beth cất tiếng kêu vang: "Ôi Chúa tể của Sắc Đẹp! Những biểu hiện của Ngài thật vĩ đại làm sao!"

Vào khoảnh khắc sau đó trong ngày, nó leo lên đỉnh ngọn đồi nơi Charlotte từng kiên nhẫn ngóng chờ chú ngựa nâu sẫm, và ở đó, dưới những tán thông, nó ngồi hướng tầm mắt ra xa, với đôi mắt to tròn đăm đăm nhìn vào khoảng không mờ mịt nơi Hector từng xuất hiện.

Mặt đất trải đầy thảm lá thông, những quả chanh dại đỏ rực lấp ló trong các hàng rào phía dưới, còn tầm gửi, táo gai và thanh lương trà cũng đua nhau khoe sắc đỏ rực rỡ. Những bụi mâm xôi nặng trĩu quả đen sẫm, và dương xỉ thì tơi tả, ngả màu nâu trên sườn đồi dốc đứng. Phía dưới con đường, một cỗ xe ngựa gồm bốn con, giống ngựa ô đốm với phần cẳng chân đen bóng và bộ lông mượt mà như lụa là, đang kéo theo một xe đầy lúa mì, cong cổ và nguây nguẩy đầu khiến những chiếc khóa đồng trên dây cương khua leng keng, kiêu hãnh sải bước như thể chúng đang hân hoan rước mùa màng về nhà. Trên đỉnh xe lúa mì, hai người phụ nữ mặc áo đầm cotton sặc sỡ đang ngồi nghỉ và cất tiếng hát – hát vang lên đầy vui tươi.

Beth dõi theo cỗ xe khuất hẳn tầm mắt, rồi đứng dậy, quay người đối diện với biển cả. Khi bước xuống đồi, nó đã bỏ lại giấc mơ ấy ở phía sau. Hector, giống như Sammy và Arthur, lùi vào góc khuất trong ký ức của nó, nơi những người tình thôi không còn làm nó phiền muộn, và Sứ Mệnh Bí Mật vì Nhân Loại, nay đã lỗi thời, không còn là mối bận tâm sống động nữa.

Beth cũng tiến ra vùng bãi cát xa hơn để thăm lại nơi nó từng bị lũ con gái bắt gặp dưới làn nước, rồi trở thành nữ tu áo trắng trong nghi thức tắm của chúng, dạy cho chúng biết rằng phụ nữ cũng có sức mạnh lớn lao chẳng kém gì đàn ông, chỉ là khác biệt thôi, miễn là họ chịu hành động. Sức mạnh thuần túy về tinh thần và thể chất là những gì Beth đang nghĩ tới; nó hoàn toàn mù tịt về sức mạnh tâm linh, dẫu cho bản thân nó lúc bấy giờ cũng đang vận dụng thứ sức mạnh ấy và làm được những điều mà toàn bộ đám con trai trong giáo xứ cộng lại cũng chẳng tài nào làm nổi. Nó từng nghe nói về những công trình của Thánh Linh, và rằng nó phải cầu nguyện để được thấm nhuần thứ ấy; nhưng việc bản thân nó chính là tinh thần thuần khiết, chỉ đang chờ được giải thoát khỏi lớp vỏ bọc bằng đất sét, thì chưa từng có ai hé lộ cho nó hay.

Ngày hôm sau, nó cùng mẹ đáp chuyến hành trình từ bắc chí nam, và suốt chuyến đi dài đằng đẵng ấy, sự điềm tĩnh phẳng lặng trên nét mặt nó chẳng hề có một gợn sóng. Mẹ nó vừa ngạc nhiên vừa bực bội, cứ loay hoay với đống hành lý và số thải với những chuyến tàu mà bà sợ lỡ hẹn; thế nhưng Beth vẫn giữ nguyên vẻ điềm nhiên. Nó ngồi vào góc toa tàu nhìn ra ngoài cửa sổ, thế giới bên ngoài hiện lên như một bức tranh phong cảnh phong phú, mà trước mọi vẻ đẹp của nó, giác quan của nó đều nhạy bén vô cùng, thế nhưng nó chẳng thèm cất lời ca ngợi sự hào hứng ấy, cũng chẳng than vãn về sự khó chịu do cái nắng tháng Tám rọi thẳng qua khung cửa sổ không rèm che, thiêu đốt khuôn mặt nó suốt hàng giờ liền, hay cái đói và sự mệt mỏi đang bủa vây; và khi cuối cùng họ cũng đến được ngôi nhà lớn ven sông, và người mẹ, sau khi trao nó lại cho cô Clifford – nữ hiệu trưởng, cất giọng nghẹn ngào đôi chút, "Tạm biệt Beth! Mẹ hy vọng con sẽ hạnh phúc ở đây. Nhưng hãy là một cô bé ngoan nhé," Beth liền đáp, "Cảm ơn mẹ. Con sẽ cố gắng ạ," rồi hôn má mẹ điềm tĩnh hệt như lúc chào chúc ngủ ngon hằng đêm.

"Chúng ta không thường xuyên chứng kiến các thiếu nữ từ biệt mẹ một cách bình thản đến thế," cô Clifford nhận xét.

"Chắc là vậy rồi," bà Caldwell thở dài nói.

Beth cảm thấy hành xử của mình thật tệ hại. Cổ họng nó nghẹn đắng, và nó rất muốn bày tỏ nhiều cảm xúc hơn, nhưng lại chẳng thể làm được. Giờ đây, khi muốn tháo gỡ chiếc mặt nạ bình thản mà nó đã tự nguyện mang lấy, nó lại nhận ra bản thân bị ép buộc phải gắn chặt lấy nó. Việc giả dối với bản thân tốt đẹp hơn thì dễ bắt đầu, nhưng lại khó lòng rũ bỏ. Chúng là những thực thể xấu xa lẩn khuất quanh ta, chực chờ nhưng bất lực cho đến khi ta cất tiếng gọi; thế nhưng, một khi đã được gọi tên, chúng sẽ nắm chặt lấy ta trong gọng kìm, và quyền năng áp chế ta của chúng lại trở nên mạnh mẽ hơn cả ý chí của ta đối với chúng.

Lòng bà Caldwell quặn thắt khi bước đi, và Beth cũng chẳng khá khẩm hơn. Mỗi người bọn họ đều đã thất bại trong mối liên kết với đối phương. Bà Caldwell trách móc Beth, và trong thâm tâm, Beth cũng chẳng thèm biện minh cho chính mình. Nó kiềm chế không phán xét.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.