Ngôi nhà của gia đình Benyon tọa lạc trên một con phố vốn chỉ là phần nối dài của phố Orchard, và có thể nhìn thấy từ cửa sổ nhà bà Caldwell. Sau khi đã sinh hạ một đàn con đông đúc và tiễn đưa người chồng về nơi an nghỉ cuối cùng, Lady Benyon xem như đã hoàn thành bổn phận của mình với thế giới này; giờ đây, bà thảnh thơi sống theo ý thích. Vậy là bà "sống hưởng thụ"; và trong những khoảng thời gian nghỉ ngơi giữa các bữa ăn, bà thường ngồi bên chiếc cửa sổ lồi lớn trong phòng khách, vừa tiêu hóa thức ăn vừa quan sát những người hàng xóm. Từ ngôi nhà cổ kính rộng lớn của mình, bà có tầm nhìn tuyệt đẹp xuống con phố lớn không theo quy hoạch dẫn ra biển, cùng một góc nhìn chéo xuống hai con phố khác chạy song song với con phố phía trước. Về phía bên trái, bà có thể nhìn ngược lên phố Orchard đến tận nhà thờ. Nhờ vậy, sớm muộn gì ai cũng lọt vào tầm mắt của bà, và với Beth, dường như bà chính là người thống trị cả khu phố này. Hầu như suốt cả ngày, người ta có thể thấy cái đầu của bà hiện lên phía trên tấm mành cửa bằng dây thép; nhưng vì bà hiếm khi ra ngoài, nên cư dân ở đây gần như chỉ biết đến bà qua khuôn mặt già nua sắc sảo cùng bốn lọn tóc xoăn hình xúc xích màu sẫm buông xõa hai bên.
Bà Caldwell thường xuyên đến thăm Lady Benyon và đôi khi dẫn cả bọn trẻ theo cùng. Trong một lần như thế, Lady Benyon mời bà ngồi vào chiếc ghế bên cửa sổ nơi chính bà đang ngồi, để cả hai cùng nhìn ra ngoài. Beth và Bernadine ngồi phía sau với một cuốn sách tranh, vẻ chăm chú của chúng khiến cuộc trò chuyện diễn ra một cách tự nhiên, không chút gò bó. Tuy nhiên, như thường lệ, đôi tai của Beth vẫn luôn lắng nghe.
"Sau khi sinh tới hai mươi hai đứa con," Lady Benyon nhận xét, "người ta không thể mong đợi mình vẫn nhanh nhẹn như trước được nữa."
"Vâng, quả thực là vậy," bà Caldwell vui vẻ đáp. "Tôi chỉ mới sinh được có mười bốn đứa mà đã rã rời cả người rồi. Tôi chẳng biết cái cảm giác một ngày không đau đớn là gì nữa. Nhưng dù sao đi nữa, số phận đã an bài như thế, tôi cũng chẳng phàn nàn gì. Chỉ cần chúng nên người là mọi thứ đều ổn cả."
"À, cô nói đúng đấy," Lady Benyon tán đồng.
"Cô biết nỗi khổ của tôi rồi đấy," bà Caldwell nói tiếp—gương mặt Beth lập tức trở nên vô cảm. "Tôi e là nó chẳng quan tâm đến ai ngoài bản thân mình. Đó là hậu quả của việc nuông chiều con cái. Cha nó lúc nào cũng cưng chiều nó hết mực."
"Chà, tôi cho là con bé hơi bướng bỉnh thôi," Lady Benyon vừa cười vừa đáp; "nhưng bù lại nó rất có triển vọng—không chỉ về ngoại hình đâu. Những điều con bé nói, cô biết đấy!"
"Ồ, vâng," bà Caldwell thừa nhận. "Đôi khi nó quả thật có những lời lẽ rất đáng kinh ngạc, nhưng điều đó chẳng an ủi được gì khi cô chẳng bao giờ biết nó định làm gì tiếp theo. Như con Mildred, nó chưa bao giờ làm tôi phải lo lắng lấy một phút trong đời, ngoại trừ chuyện sức khỏe yếu ớt, tội nghiệp cái thân hình nhỏ bé đó; còn Bernadine thì là một đứa trẻ đáng yêu, ngọt ngào. Chỉ có con bé kia là hoàn toàn hư đốn và ích kỷ."
Máu trong người Beth sôi lên vì sự buộc tội đó.
"Bà dì già đó dạo này thế nào rồi?" Lady Benyon hỏi.
"Ồ, bà ấy có vẻ vẫn khỏe."
"Cô không thấy phiền khi cứ phải để bà ấy ở bên cạnh suốt sao?"
Bà Caldwell nhún vai đầy cam chịu. "Ồ, cô biết đấy, bà ấy cũng có ý tốt," bà đáp, "và thực tình thì cũng chẳng còn cách nào khác. Nhưng tôi phải nói rằng tôi chẳng đủ kiên nhẫn với thói đạo đức giả đâu."
Ngược lại, Beth, vẫn còn thấy nhói lòng vì lời buộc tội ích kỷ của mẹ, lập tức quyết định phải tìm hiểu những giáo lý tôn giáo của dì Victoria, với ý định sẽ tán thành chúng.
"Chà, James Patten đã hành xử rất hèn hạ trong chuyện đó," Lady Benyon nhận xét. "Nhưng tôi luôn nói rằng, hãy coi chừng những gã đàn ông tự mình quán xuyến việc nhà. Khi họ giữ tiền trong tay và tự tay thanh toán các hóa đơn, đừng bao giờ tin tưởng họ. Loại đàn ông đó trong thâm tâm chỉ là kẻ hèn nhát, cô cứ tin tôi đi. Còn về gã nào chiếm hữu tiền bạc của vợ rồi phát cho vợ từng chút một thì...! Tôi biết một gã như thế—mà phải biết rằng hắn chẳng có lấy một xu dính túi! Hắn đưa cho vợ tấm séc năm bảng mỗi tháng; số còn lại hắn tiêu xài vào những người đàn bà khác mà vợ hắn chẳng hề hay biết! Hắn là kiểu người đạo đức giả luôn tìm kiếm một công việc béo bở nhưng chẳng bao giờ làm được—cô biết kiểu người đó rồi đấy." Đến đây, bà già bắt gặp ánh mắt của Beth. "Nghe lời khuyên của tôi này," bà nói. "Đừng bao giờ kết hôn với gã đàn ông tự quán xuyến việc nhà. Loại đàn ông đó chẳng khác nào con gà mái biết gáy đâu, hãy nhớ lấy. Tôi cảnh báo cô hãy tránh xa những gã đàn ông làm công việc của đàn bà."
"Còn nếu phụ nữ làm công việc của đàn ông thì sao ạ?" Beth thông minh hỏi lại.
"Đó thường là một sự giúp đỡ rất lớn," bà Caldwell chen vào, trong đầu thoáng nghĩ đến hàng xấp thư từ công vụ mà bà đã viết thay cho chồng mình.
Lady Benyon mím môi.
Dì Victoria là một trong những quý bà già cô độc, không có ai thực sự thân thiết để chăm sóc mình, mặc dù bà có rất nhiều họ hàng, và vì sống cô độc quá lâu nên bà đã hình thành những thói quen kỳ quặc. Bà là nguồn cảm hứng lớn đối với Beth, cô bé thường ngồi im lặng quan sát dì hàng giờ liền, đôi mắt sáng chăm chú và gương mặt không biểu lộ cảm xúc.
Sự chăm chú của Beth khiến bà già cảm thấy bứt rứt, thỉnh thoảng bà lại bất ngờ ngước lên và hỏi cô bé đang nhìn cái gì. "Không có gì ạ, dì Victoria; cháu chỉ đang suy nghĩ thôi," Beth luôn trả lời như vậy; rồi cô bé giả vờ bận rộn làm việc gì đó cho đến khi dì quay lại với công việc hoặc cuốn sách của mình, lúc đó Beth lại tiếp tục công cuộc nghiên cứu bị gián đoạn. Nhưng cô bé quý mến dì Victoria. Dì đôi khi nghiêm khắc với cô bé, nhưng dì luôn có ý tốt và rất công bằng; Beth kính trọng dì. Cô bé cũng tin tưởng dì hơn mẹ mình, và bí mật trở thành người bênh vực dì trong mọi hoàn cảnh. Cô bé đã ngay lập tức nhận ra tông giọng mỉa mai trong những lời nhắc đến dì Victoria mà Lady Benyon và mẹ mình đã nói vào buổi chiều hôm đó, và cô bé thầm căm ghét điều đó.
Khi họ về nhà, Beth chạy lên lầu và gõ cửa phòng dì Victoria. Cánh cửa lập tức mở ra, và Beth, khi nhìn thấy thứ mà cô bé cứ ngỡ là một ông già mặc váy lót ngắn màu đen và áo khoác đỏ rộng thùng thình, với mái tóc trắng ngắn, dày, lởm chởm dựng đứng khắp đầu, liền giật mình lùi lại. Nhưng đó chỉ là dì Victoria không đội mũ và không đeo mái tóc giả. Khi thấy vẻ sửng sốt của Beth, bà già đưa tay lên đầu. "Dì quên mất," bà lẩm bẩm; rồi nói thêm một cách nghiêm khắc, "Nhưng cháu đừng bao giờ tỏ ra ngạc nhiên trước bất cứ điều gì về ngoại hình của bất kỳ ai. Điều đó thật thiếu giáo dục."
"Cháu nghĩ mình sẽ không bao giờ ngạc nhiên nữa đâu ạ," Beth trả lời một cách kỳ lạ. "Nhưng cháu muốn dì nói cho cháu biết, dì Victoria. Dì tin vào điều gì ạ?"
"Ý cháu là gì, con bé kia?"
"Ồ, dì biết đấy, về Chúa, Kinh Thánh, sự đạo đức giả, và những thứ đại loại như thế ạ," Beth điềm tĩnh trả lời.
"Vào đây và ngồi xuống," dì Victoria nói.
Beth ngồi trên một món đồ nội thất cổ điển đặt bên cửa sổ, một loại ghế đôn hoặc ngai nhỏ, với hai đầu tựa như ghế sofa nhưng không có lưng tựa. Đó là món đồ của cha dì Victoria và bà rất trân trọng nó. Khi ngồi trên đó, chân Beth không chạm tới đất. Dì Victoria đứng giữa phòng một lát để suy ngẫm, và khi làm vậy, với mái tóc trắng ngắn, dày, lởm chởm, trông bà càng giống một ông già gầy gò mặc váy lót đen và áo khoác đỏ rộng thùng thình hơn bao giờ hết.
"Dì tin, Beth ạ," bà nói một cách trịnh trọng, "Dì tin vào Chúa Cha Toàn Năng. Dì tin rằng nếu chúng ta thực hiện thánh ý của Ngài ở trần gian này, thì khi chết đi, chúng ta sẽ được Ngài đón nhận vào cõi phúc vĩnh hằng; nhưng nếu chúng ta không thực hiện thánh ý của Ngài, thì Ngài sẽ đày chúng ta xuống nơi tội lỗi, nơi chúng ta sẽ phải thiêu đốt mãi mãi."
"Nhưng thánh ý của Ngài là gì ạ?" Beth hỏi.
"Thánh ý của Ngài là chúng ta phải làm điều đúng đắn, và không được làm điều sai trái. Nhưng đây là một chủ đề lớn, Beth ạ, và dì chỉ có thể mở lời với cháu từng chút một thôi."
"Nhưng dì sẽ mở lời chứ ạ?"
"Dì sẽ, theo cách tốt nhất có thể, nếu cháu chịu lắng nghe một cách nghiêm túc."
"Cháu lúc nào cũng nghiêm túc mà," Beth chân thành trả lời.
"Không ai có thể dạy cháu về Chúa," dì Victoria nói tiếp. "Ngài phải tự đến với cháu. 'Ánh sáng được gieo cho người công chính, và niềm vui cho kẻ lòng ngay thẳng. Các tầng trời rao truyền vinh hiển của Chúa, và bầu trời công bố công việc tay Ngài làm. Ngày này qua ngày kia nói lên lời, và đêm này qua đêm kia bày tỏ sự hiểu biết. Chẳng có ngôn ngữ hay lời nói nào mà tiếng của chúng không được nghe thấy. Hãy ngước đầu lên, hỡi các cửa! Hãy mở rộng lên, hỡi các cửa đời đời! Và Vua vinh hiển sẽ vào. Vua vinh hiển là ai? Là Chúa quyền năng và dũng mạnh.'"
Beth, trong một cơn phấn khích, nhảy xuống khỏi chỗ ngồi, chắp tay trước ngực và kêu lên—"Ôi dì Victoria! thật là—thật là"—cô bé vò đầu bứt tai—"Cháu cần một từ—cháu cần một từ!"
"Thật vĩ đại, Beth ạ!"
"Vĩ đại! Vĩ đại!" Beth hét lên. "Vâng, thật vĩ đại."
"Beth," dì Victoria nhấn mạnh, "hãy nhớ rằng cháu là một đứa trẻ theo đạo Cơ Đốc, chứ không phải một tín đồ Hồi giáo nhảy múa. Nếu cháu không lập tức bình tĩnh lại, dì sẽ lắc cho cháu tỉnh người. Và nếu dì còn thấy cháu để mặc cho cơn phấn khích cuồng nhiệt như vậy một lần nào nữa, dì sẽ lắc cháu, vì lợi ích của chính cháu thôi. Sự bình tĩnh là một trong những phẩm chất đầu tiên của một quý cô."
Những người dạy tôn giáo không phải lúc nào cũng thực hành những gì họ rao giảng. Cho đến thời điểm này, mặc dù Beth đã cố gắng hết sức để dạy dỗ Emily, cô bé vẫn chưa hề nghĩ đến việc bản thân mình phải sùng đạo; nhưng giờ đây, đột nhiên, một nỗi khao khát dịu dàng to lớn hướng về Chúa, và mong muốn được trở nên tốt đẹp, ập đến với cô bé—thứ mà một số giáo phái gọi là sự cải đạo, và coi đó là khởi đầu thiết yếu của một đời sống tôn giáo. Đây là cơ hội mà dì Victoria đã cầu nguyện, và kể từ đó về sau, dì bắt đầu hướng dẫn Beth một cách có hệ thống về các vấn đề tôn giáo. Chủ đề này làm Beth mê mẩn, và cô bé luôn tạo cơ hội để được ở riêng với dì, sẵn sàng vào phòng dì bất cứ khi nào dì gọi, chỉ để có niềm vui được nghe dì giảng giải. Dì Victoria thường đi lại quanh phòng và thay quần áo khi đang nói chuyện, còn Beth, trong lúc lắng nghe, không quên quan sát sự khó khăn khi giữ tất trên đôi chân gầy guộc bằng những sợi dây thun len dưới đầu gối; và cả việc trông thật buồn cười khi phải túm váy lên để lấy ví ra từ cái túi trong chiếc váy lót phía sau. Nhưng khi dì Victoria ngồi xuống và đọc Kinh Thánh thành tiếng, Beth trở nên chăm chú, thậm chí cô bé còn tự đọc lại cả chương để ghi nhớ cách ngâm nga những đoạn thơ ca như dì Victoria đã làm—tất cả những điều đó cô bé đều tận hưởng với sự nhiệt tình say đắm nhất. Tuy nhiên, điều không may cho Beth là dì Victoria lại theo phái Calvin cực đoan, và nhấn mạnh quá nhiều vào cái chết và sự phán xét, điều này không tốt cho sức khỏe tinh thần của cô bé. Bà già, mặc dù rất đồng cảm và yêu thương Beth, nhưng không nhận ra cô bé nhạy cảm một cách bệnh hoạn đến mức nào; và vì vậy, bà đã tác động vào cảm xúc của cô bé cho đến khi nỗi sợ hãi về Chúa ngự trị trong lòng cô bé. Đúng lúc này, bà Caldwell lại chọn "Tiến Trình Của Người Hành Hương" làm "cuốn sách Chủ nhật" và đọc to cho bọn trẻ nghe; điều này, kết hợp với quan điểm của dì Victoria, đã tác động quá mạnh mẽ lên trí tưởng tượng sống động của cô bé. Một nỗi sợ hãi to lớn bao trùm lấy cô bé—kỳ lạ thay, không phải vì bản thân mình; cô bé chưa bao giờ nghĩ đến bản thân, mà nghĩ đến bạn bè và cả thế giới rộng lớn ngoài kia. Cô bé sợ đến chết rằng họ sẽ bị gọi đến phán xét và bị ném vào ngọn lửa. Khi mặt trời còn chiếu sáng, những suy nghĩ đó không làm phiền cô bé; nhưng khi ngày tàn, và hoàng hôn ảm đạm nối tiếp ánh mặt trời lặn, trái tim cô bé chùng xuống, và tâm hồn nhỏ bé của cô bé bị dày vò bởi một lời khẩn cầu lớn lao, dâng lên Chúa trong sự đau đớn, rằng xin Ngài hãy tha thứ cho tất cả mọi người.
Mùa du lịch đang bắt đầu, nơi nhỏ bé này đã chật kín du khách, và Beth thường đứng bên cửa sổ phòng ăn khi bà Caldwell đọc to vào những buổi tối Chủ nhật, nhìn dòng người đổ ra từ nhà thờ ở cuối con đường, và đau khổ tột cùng vì những hình phạt đang chờ đợi tất cả họ, bao gồm cả mẹ mình, anh chị em, Harriet trong bếp, và bà Davy ở Orchard House đối diện—thật sự là tất cả mọi người, ngoại trừ dì Victoria—trong kiếp sau. Ngoài vách đá vào những buổi chiều mùa hè, khi những khối mây đen lớn nhuốm màu đỏ thẫm chất chồng lên tận thiên đỉnh lúc hoàng hôn, và phản chiếu lạnh lẽo trên làn nước sẫm màu của vịnh, cô bé nhìn thấy định mệnh của thế giới; cô bé cũng nghe thấy tiếng than khóc trong tiếng sóng vỗ và tiếng gầm thét không ngớt của biển cả; và khi nhìn thấy những du khách đang thong dong trong những bộ trang phục rực rỡ, cười nói, không hề quan tâm đến số phận của mình, cô bé khó lòng kìm được nước mắt. Đêm này qua đêm khác khi đi ngủ, cô bé chui đầu dưới chăn để Bernadine không nghe thấy, và lồng ngực cô bé như bị xé nát vì những tiếng nấc nghẹn ngào cho đến khi thiếp đi.
Vào thời gian đó, cô bé không còn bày trò nghịch ngợm nữa, không còn hứng thú với các trò chơi, và thậm chí không muốn đánh nhau. Bernadine không biết phải nghĩ gì về cô bé. Cả ngày cô bé phải hồi phục sau sự mệt mỏi do nỗi đau tinh thần của buổi tối hôm trước, nhưng cứ đến hoàng hôn, mọi thứ lại bắt đầu; và càng đau khổ, cô bé càng ít có khả năng nói về chủ đề đó. Lúc đầu, cô bé đã cố gắng thảo luận về hình phạt vĩnh viễn với Harriet, Bernadine và dì Victoria, và mỗi người đều phản ứng theo cách riêng của mình. Trí tưởng tượng của Harriet xoay quanh những hình phạt cụ thể dành cho một số người mà cô biết, điều mà cô mô tả một cách sinh động. Bernadine nghe những nhận xét của Beth với sự thích thú, rồi buộc tội Beth đang cố dọa cô, và nói rằng cô sẽ mách mẹ. Dì Victoria giảng giải một cách nghiêm túc về tiền lương của tội lỗi, những đau khổ của tội nhân, sự vinh quang của sự cứu rỗi, sự bình an trên trái đất khi biết rằng mình đã được cứu, và những niềm vui của thế giới mai sau; nhưng càng nghe về những niềm vui của thiên đường, Beth càng kinh hãi trước những nỗi kinh hoàng của địa ngục. Tuy nhiên, cô bé vẫn quá nhút nhát để nói bất cứ điều gì về nỗi đau tinh thần cấp tính của mình, và không ai nghi ngờ có điều gì bất ổn, cho đến một ngày, vẻ ủ rũ trong thái độ của đứa trẻ tình cờ lọt vào mắt dì Victoria.
Beth đang ngồi trên một chiếc ghế đôn kiểu châu Phi, khuỷu tay đặt trên đầu gối, cằm tựa vào bàn tay nhỏ bé, đôi mắt xám nhìn qua cửa sổ lên bầu trời mùa hè. Dì Victoria tự hỏi đứa trẻ đang suy nghĩ gì, và chắc chắn trông nó thật gầy gò và nhợt nhạt—thật sự là hốc hác.
"Tại sao cháu không tìm việc gì làm đi, Beth?" bà già hỏi. "Lười biếng suốt cả ngày không tốt cho mấy cô bé đâu."
"Cháu ước là mình có việc gì để làm ạ," Beth trả lời. "Cháu mệt quá."
"Cháu có bị đau đầu không, con bé kia?" dì Victoria hỏi, giọng sắc lạnh vì tâm trí đang xáo trộn.
"Không ạ."
"Cháu nên trả lời lịch sự, và nói 'Không, cảm ơn dì'."
"Không ạ, cảm ơn dì Victoria," cô bé ngoan ngoãn đáp lại.
Dì Victoria quyết định sẽ nói chuyện với bà Caldwell, và tiếp tục công việc đan lát của mình. Bà là một trong những người biết giữ lại những điều cần nói cho đến khi có dịp thích hợp. Tâm trí bà không bao giờ bị lấp đầy bởi một chủ đề nào đó đến mức tràn ra và làm mọi thứ trở nên rối rắm. Bà sẵn sàng đợi cả tuần để chờ cơ hội nếu cần thiết; và vì thế, mặc dù gặp bà Caldwell thường xuyên trong ngày, bà đã không nói với bà về Beth cho đến tận tối muộn khi bọn trẻ đã đi ngủ, lúc mà bà chắc chắn sẽ đạt được hiệu quả mong muốn.
Sau đó, bà bắt đầu một cách đột ngột.
"Caroline, con bé Beth bị ốm rồi."
Bà Caldwell giật mình. Dì Victoria thật thiếu tế nhị. Bà biết mình vốn hay lo lắng về con cái; sao bà ấy có thể vô tâm như vậy? Điều gì khiến bà ấy nghĩ Beth bị ốm?
"Nhìn nó xem!" dì Victoria nói. "Nó chẳng ăn uống gì cả. Nó gầy trơ xương, mặt mũi không còn chút máu, và đôi mắt nó như thể chưa bao giờ được ngủ."
"Tôi chắc chắn là nó vẫn ngủ ngon," bà Caldwell trả lời, có ý muốn gạt đi.
"Tôi cảm thấy rất chắc chắn, Caroline," dì Victoria nói một cách trịnh trọng, "rằng nếu cô cầm một ngọn nến và lên lầu ngay bây giờ, cô sẽ thấy con bé vẫn còn thức trắng đấy."
Bà Caldwell cảm thấy như mình đang bị chỉ trích, và tỏ ra phẫn nộ. Bà đi thẳng lên lầu, ngẩng cao đầu, mong đợi tìm thấy Beth đang ngủ ngon lành. Tuy nhiên, sự nhẹ nhõm khi thấy đứa trẻ vẫn khỏe mạnh vào lúc này sẽ không sánh bằng sự thỏa mãn khi chứng minh dì Victoria đã sai.
Nhưng Beth vẫn thức chong chong, đang khẩn cầu Chúa trong nỗi đau đớn xin Ngài hãy tha thứ cho bạn bè mình. Khi bà Caldwell bước vào, con bé giật bắn người.
"Ôi mẹ ơi!" nó thốt lên, "Con vui quá vì mẹ đã đến; con đã rất sợ hãi về mẹ đấy."
"Chuyện gì xảy ra với con vậy, Beth?" bà Caldwell hỏi, giọng không mấy nhẹ nhàng. "Con sợ cái gì?"
"Không có gì ạ," Beth ấp úng, thu mình lại.
"Ồ, thật vô lý," mẹ nó trả lời. "Thật ngớ ngẩn khi sợ hãi những thứ không có thật, và thật hèn nhát khi sợ hãi bất cứ điều gì. Nằm xuống và đi ngủ đi, như một đứa trẻ ngoan ấy. Nào, quay mặt vào tường đi, rồi mẹ sẽ đắp chăn cho con."
Beth vâng lời, và mẹ nó bỏ mặc nó với những nỗi sợ hãi của mình, rồi quay trở lại với dì Victoria trong phòng khách.
"Thế nào?" dì Victoria lo lắng hỏi.
"Nó vẫn thức," bà Caldwell thừa nhận. "Nó nói rằng nó sợ hãi, nhưng không biết sợ điều gì. Tôi cho là nó đã mơ thấy ác mộng. Và tôi chắc chắn là nó chẳng bị làm sao cả. Nó thường xuyên có những cơn hoảng sợ kỳ quặc vào ban đêm từ hồi còn bé xíu. Tôi nghĩ là do bóng tối. Nó làm con bé lo lắng. Có lần bác sĩ đã bắt chúng tôi phải để đèn ngủ cho nó, điều đó thật vô lý, tôi đã luôn nói thế; nhưng cha nó cứ khăng khăng. Khi muốn chơi trong bóng tối, nó chẳng bao giờ sợ hãi cả."
Đúng vào thời điểm này, Rainharbour đã thành lập một ban nhạc riêng. Beth luôn đặc biệt nhạy cảm với âm nhạc. Tai cô bé không được tốt; cô bé hiếm khi biết liệu có ai hát lạc giọng hay không; nhưng những nhạc cụ bình thường nhất cũng có thể nắm lấy tâm hồn cô bé, và làm rung lên những sợi dây cảm xúc cao vút, vượt xa tầm hiểu biết của ngôn từ. Lần đầu tiên nghe ban nhạc, cô bé hoàn toàn bị cuốn đi. Đó là trên cầu cảng, và cô bé tình cờ đứng ngay gần đó khi họ bắt đầu chơi, cô bé đứng lặng người vì kinh ngạc trước những tiếng nhạc bùng nổ của những nốt nhạc đầu tiên. Mẹ cô bé, sau khi gọi con bé đi cùng mà vô vọng, đã thiếu kiên nhẫn túm lấy cánh tay con bé để kéo đi; và Beth, trong sự phấn khích tột độ, đã nghiến răng và tát vào tay mẹ—hay đúng hơn là vào thứ mà cô bé coi là vật cản phiền toái đang cố gắng chấm dứt niềm hạnh phúc ngất ngây của mình.
Tất nhiên bà Caldwell không đời nào chịu đựng điều đó, vì vậy Beth, nạn nhân của vũ lực, bị lôi đi đến tận cuối cầu cảng, rồi bị tát, bị lắc, và bị mắng nhiếc thậm tệ vì tội lỗi tày đình của mình, cho đến khi, trong một cơn khủng hoảng thần kinh dữ dội, cô bé tự giằng mình khỏi bàn tay mẹ và nhảy xuống cảng. May mắn thay, đó là lúc thủy triều lên cao, và Bá tước Gustav Bartahlinsky, người vừa rời đi trên du thuyền của mình, đã nhìn thấy cô bé rơi xuống, và dùng móc câu kéo cô bé lên.
"Nghe này, cô gái trẻ," ông nói, "cô định làm gì khi cứ nhảy nhót như thế này? Tôi sẽ lại phải mất công quay lại và đưa cô lên bờ đây này."
"Không, đừng ạ; không, đừng ạ," Beth cầu xin. "Hãy đưa cháu đi cùng với ông."
Ông nhìn cô bé một lát, cân nhắc, rồi đi ra phía mạn du thuyền và gọi lên cho người mẹ đang hoảng loạn: "Con bé không sao đâu. Tôi sẽ làm khô người cho nó và đưa nó trở lại vào chiều nay,"—với lời đảm bảo đó, bà Caldwell buộc phải hài lòng, vì du thuyền đã khởi hành; không phải là bà sẽ phản đối đâu. Beth và Bá tước Gustav lúc này đã trở thành những đồng minh thân thiết, và bà Caldwell biết rằng Beth không thể ở trong vòng tay của ai tốt hơn nữa. Beth đã nhìn thấy Bá tước Gustav đi ngang qua cửa sổ nhà họ vài ngày sau cuộc gặp đầu tiên, và đã hoàn toàn chinh phục được ông bằng cách chạy ra ngoài, đuổi theo ông dọc phố Orchard mà không đội mũ, chỉ để hỏi bản quyền là gì; và kể từ đó họ thường xuyên gặp nhau, và đôi khi dành những khoảng thời gian thú vị bên nhau, ngồi trên vách đá hoặc tản bộ dọc bờ biển. Ông đã phát hiện ra tài năng làm thơ của cô bé, và tặng cô bé một cuốn sách về chủ đề này, đầy ắp các ví dụ, đó là một niềm vui lớn đối với cô bé. Khi du thuyền đã ra khỏi cảng, ông đưa cô bé xuống phòng khách, và lấy ra một chiếc áo sơ mi lụa. "Ta sẽ để cháu ở đây," ông nói, "và khi ta đi rồi, cháu hãy cởi hết quần áo của mình ra, và mặc chiếc áo này vào. Sau đó hãy chui vào chiếc giường đó giữa những tấm chăn, rồi ta sẽ quay lại và nói chuyện với cháu." Beth lập tức vâng lời. Giờ đây, cô bé là một nữ anh hùng bị ngược đãi, đang nằm trong tay người cứu tinh hào hiệp của mình, và cảm thấy vô cùng hạnh phúc.
Khi Bá tước Gustav quay lại, đi theo sau ông là Gard, một thủy thủ cao lớn, da sẫm màu, đẹp trai, hậu duệ của những người Đan Mạch da đen định cư trên bờ biển, và vì lý do đó thường được gọi là Black Gard. Anh ta mang theo bánh mì sandwich, bánh ngọt và trà nóng trên một chiếc khay cho Beth. Cô bé đã tự chống người dậy bằng những chiếc gối trong giường, và đang nhìn ra ngoài ô cửa sổ tròn mở đối diện, lắng nghe đầy say mê những giai điệu của ban nhạc, thứ âm thanh dịu dàng nhờ khoảng cách, trôi nổi trên mặt nước.
"Một khuôn mặt nhỏ nhắn thật rạng rỡ!" Bá tước nghĩ, khi ông đưa trà và bánh sandwich cho cô bé.
Beth ăn ngấu nghiến.
"Cháu đã ăn sáng chưa?" Bá tước hỏi, mỉm cười.
"Rồi ạ," Beth trả lời.
"Cháu đã ăn gì?"
"Sữa với nước nóng và bánh mì nướng khô ạ. Cháu tự nướng bánh đấy."
"Không có bơ à?"
"Dạ không. Bơ đang dần hết rồi, nên cháu không lấy thêm đâu ạ."
"Khi nào cháu ăn trưa?"
"Ồ, chúng cháu không ăn trưa đâu ạ. Nhà cháu không đủ tiền, ông biết đấy. Các anh trai cần được đi học, và bác James Patten sẽ không giúp đỡ đâu, dù Jim là người thừa kế của bác ấy."
Bá tước Gustav nhìn bàn tay nhỏ bé, tinh tế của cô bé đang nằm trên tấm chăn, rồi nhìn khuôn mặt nhỏ nhắn, hốc hác.
"Cháu đã khóc phải không," ông nói.
"À, đó là chỉ tối qua sau khi cháu đi ngủ thôi ạ," Beth trả lời. "Nó làm cho mình khóc khi mọi người không được cứu rỗi, phải không ạ? Ông đã được cứu rỗi chưa ạ? Nếu ông chưa được cứu rỗi thì điều đó sẽ thật kinh khủng đối với cháu."
"Tại sao?"
"Vì nó sẽ làm đau ở đây lắm ạ khi nghĩ đến ông bị thiêu đốt trong địa ngục"—Beth nắm chặt lấy ngực. "Nó luôn bắt đầu đau ở đây—vào buổi tối—vì những người chưa được cứu rỗi, và khi cháu đi ngủ, điều đó làm cháu khóc."
"Ai đã kể cho cháu về việc được cứu rỗi, và những thứ đó?"
"Dì Victoria ạ. Dì sống cùng nhà với chúng cháu, ông biết đấy. Bây giờ dì ấy sắp đi xa để thăm hỏi, vì các anh trai và cả Mildred sắp về nhà nghỉ lễ, và nhà cháu không còn chỗ cho dì ấy nữa. Cháu rất tiếc ạ; nhưng cháu vẫn sẽ đi nhà thờ, và đọc Kinh Thánh như bình thường khi dì ấy đi vắng."
Bá tước Gustav ngồi xuống đầu bàn phòng khách và suy nghĩ một chút; rồi ông nói—"Nếu là ta, ta sẽ không đọc gì cả khi dì Victoria đi vắng. Chỉ cần chơi đùa với Mildred và các anh trai, và thỉnh thoảng đi câu cá với ta. Chúa không muốn cháu cứu rỗi mọi người đâu. Ngài tự làm việc đó. Ta cho rằng Ngài đang rất giận dữ vì cháu khóc vào ban đêm đấy. Ngài nghĩ cháu không tin tưởng Ngài. Tất cả những gì Ngài muốn cháu làm là yêu Ngài, tin tưởng Ngài, và sống hạnh phúc. Đó mới là tín điều dành cho một cô bé."
"Ông nghĩ vậy ạ?" Beth thở hổn hển. Sau đó, cô bé bắt đầu suy ngẫm, và đôi mắt xám to tròn của cô bé từ từ giãn ra, trong khi đó một vẻ nhẹ nhõm tột độ làm dịu đi những cơ bắp trên khuôn mặt nhỏ nhắn, nhăn nhó của cô bé. "Ông nghĩ vậy ạ?" cô bé lặp lại. Rồi đột nhiên, cô bé òa khóc.
Bá tước Gustav, hơi bối rối, vội vàng đưa cho cô bé một chiếc khăn tay.
Một người đàn ông khác bước vào phòng khách lúc đó, và nhướng mày đầy thắc mắc.
"Chỉ là một vị tử vì đạo nhỏ bé, tạm thời được giải thoát khỏi đau khổ, đang tận hưởng sự phản ứng ấy thôi," Bá tước Gustav nhận xét. "Lên boong tàu đi, và để cho cô bé ngủ. Cháu có nghe không, cô bé nhỏ, hãy ngủ đi."
Beth, vốn ngoan ngoãn đến mức đáng trách khi được đối xử nhẹ nhàng, rúc vào giữa những tấm chăn, nhắm mắt lại, và chuẩn bị vâng lời. Tiếng nước rì rào vỗ vào mạn du thuyền khi nó lướt đi êm đềm trên mặt biển mùa hè vừa làm cô bé dịu lòng vừa cổ vũ cô bé. Những suy nghĩ thiêng liêng tràn ngập tâm trí cô bé; rồi giấc ngủ bất ngờ đến với cô bé, với những giọt nước mắt cô bé đã rơi vì nỗi đau khổ của người khác vẫn còn ướt trên má. Khi tỉnh dậy, quần áo của cô bé đã ở bên cạnh, sẵn sàng để mặc vào. Cô bé bật dậy ngay lập tức, mặc quần áo và lên boong tàu. Du thuyền gần như đứng yên, và hai người đàn ông, dưới sự chăm sóc của người Đan Mạch da đen Gard, đang câu cá. Xa xa về phía mạn phải, đất liền nằm như một làn sương bạc trong cái nóng của buổi chiều. Beth quay khuôn mặt nhỏ bé đầy nỗi buồn về phía đó.
"Cháu bị nhớ nhà à, Beth?" Bá tước Gustav hỏi.
"Không ạ, cháu chán nhà lắm," Beth trả lời; "nhưng cháu nghĩ cháu sẽ phải quay lại thôi."
"Và sau đó thì sao?"
"Mẹ sẽ trừng phạt cháu vì đã nhảy xuống cảng, cháu đoán vậy ạ."
"Nhảy xuống!" ông thốt lên, và rồi một vẻ nghiêm trọng bao trùm lấy ông, và ông trầm ngâm một lúc lâu. "Tại sao cháu lại nhảy xuống?" cuối cùng ông nói.
"Vì mẹ—vì mẹ—" lồng ngực cô bé phập phồng. Cô bé thấy xấu hổ không dám nói.
Bá tước Gustav trao đổi ánh mắt với người đàn ông kia, và không nói thêm gì nữa. Nhưng ông đã tự mình đưa cô bé về nhà vào buổi tối, và có một cuộc trò chuyện dài với mẹ và dì Victoria; và sau khi ông rời đi, cả hai người đều đặc biệt tử tế với Beth, nhưng rất nghiêm nghị. Đêm đó, dì Victoria cũng không nhắc đến cái chết và sự phán xét nữa, mà nói về thiên đường và lòng thương xót của Chúa cho đến khi vầng trán của Beth giãn ra, và cô bé tràn đầy hy vọng.
Đó là ngày hôm sau khi dì Victoria rời đi để nhường chỗ cho Mildred và bọn trẻ. Beth đi cùng mẹ để tiễn bà già ở nhà ga. Do mối quan hệ của họ, nhóm người nhỏ đã thu hút sự chú ý, và bà Caldwell, cảm nhận được tầm quan trọng của mình, mong đợi các nhân viên nhà ga phải khúm núm, điều mà họ đã làm; và để đáp lại, bà cũng mong đợi dì Victoria phải có sự ghi nhận thích hợp cho những sự chăm sóc đó. Bà cho rằng ít nhất sáu xu là cần thiết để giữ gìn phẩm giá của gia đình trong những dịp như vậy; nhưng, trước sự kinh hoàng của bà, khi thời khắc đến, dì Victoria, sau một hồi lục lọi hào hứng, đã rút từ trong túi xách của mình ra một tờ truyền đạo có tiêu đề "Người đàn ông trên con dốc", và trước mặt tất cả mọi người, trao nó cho người khuân vác đang chờ đợi.
Bà Caldwell sau đó đã khẳng định với Lady Benyon rằng bà sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc đó. Beth thì luôn tự hỏi tại sao.