Beth vốn là một nhạc khí tinh tế, nhạy cảm trước từng phô chạm, và xét theo cách mà người ta đối xử với cô, sẽ là điều kỳ lạ nếu những âm điệu bất hòa không liên tục vang lên từ tâm hồn ấy. Bản chất của cô mang một biên độ rất rộng. Rất có thể mọi xung động tưởng tượng được đều tiềm ẩn trong con người cô, mọi khả năng thiện hay ác đều có đủ. Chính xác thì yếu tố nào sẽ chiếm ưu thế hoàn toàn phụ thuộc vào những ảnh hưởng của những năm tháng đầu đời ấy; và hầu như tất cả những ảnh hưởng mà cô tiếp xúc đều mang tính ngẫu nhiên. Chẳng có sự định hướng thông minh nào cho những suy nghĩ của cô, chẳng có sự rèn luyện có hệ thống nào để hình thành những thói quen tốt. Các anh của cô được gửi đến trường ngay khi đủ tuổi, và nhờ thế từ đầu đã có lợi thế về một nề nếp thường xuyên cùng kỷ luật nghiêm ngặt; nhưng chỉ vài tiếng mỗi ngày dành cho việc học được cho là quá đủ đối với mấy cô con gái nhỏ; và trong thời gian còn lại, miễn là chúng có mặt trong khuôn viên và không nghịch ngợm — nghĩa là không gây rắc rối — thì người ta mặc nhiên coi như chúng hoàn toàn an toàn, cả về mặt đạo đức lẫn thể chất. Không ai trong số cha mẹ chúng dường như hoài nghi về sự thông minh sớm sủa đến cực độ của các con; và chắc chắn rằng Beth đã phải chịu đựng những tổn hại nghiêm trọng trong suốt quãng đời sau này xuất phát từ những sai lầm của những kẻ nắm quyền cai quản cô vào thời kỳ này. Người ta trầm trồ trước đôi mắt sáng của cô mà không nhận ra rằng cô có thể nhìn bằng đôi mắt ấy, và không chỉ nhìn được, mà cô còn không thể ngăn mình thôi quan sát. Nhưng ngay cả khi họ có nhận thức được điều đó, họ cũng chỉ mắng mỏ cô vì đã học hỏi được theo cách đó những điều mà họ vốn thích cô không nên biết hơn. Bản thân họ không đủ thông minh để nhận ra rằng không phải những gì chúng ta biết về sự vật, mà chính những gì chúng ta nghĩ về chúng mới tạo nên điều thiện hay điều ác.
Do đó, Beth được thả cho chạy rông tùy thích, và chẳng ai mong đợi cô phải nhìn thấy điều gì; nhưng suốt thời gian ấy, tâm trí cô lại vô tình tích lũy những quan sát mà sau này, do thiếu sự chỉ bảo, cô buộc phải tự rút ra những kết luận cho riêng mình — và thường là những kết luận sai lầm.
Sự ra đi của Kitty là nỗi đau buồn lớn đầu tiên của Beth, và cô đã phải đau khổ khốc liệt. Điểm tựa và chỗ bám của cuộc đời bé nhỏ ấy đã mất đi, cả sự thoải mái lẫn lòng tốt, cả trật tự và kỷ luật vốn là những thứ thiết yếu đối với bản chất của cô. Bà Caldwell là một người phụ nữ tốt, chắc chắn sẽ làm những gì bà cho là tốt nhất cho các con mình; nhưng bà đã kiệt sức vì việc sinh đẻ vô tội vạ một gia đình quá đông con — một gia đình mà bà chẳng có đủ phương tiện lẫn sức lực để nuôi dạy cho đàng hoàng. Sức khỏe của người chồng cũng ngày càng bấp bênh hơn, và bà thấy mình buộc phải làm mọi cách để giúp ông hoàn thành các nhiệm vụ vốn vô cùng nặng nhọc. Có rất nhiều việc bà có thể làm như viết thư tín chính danh và quản lý các vấn đề tiền bạc, những nhiệm vụ mà bà tỏ ra vô cùng phù hợp hơn là việc quản lý con cái; thế nhưng lũ trẻ, trong khi đó, lại phải phó mặc cho người khác chăm sóc — không phải là điều đó sẽ tệ hại đối với chúng nếu người mẹ có đủ sự tinh tế để chọn lựa đúng loại người ở bên cạnh chúng. Tuy nhiên, bất hạnh cho tất cả mọi người, bà Caldwell lại được nuôi dưỡng theo nguyên tắc cổ hủ rằng sự thiếu hiểu biết tuyệt đối về bản chất con người chính là phẩm chất tốt nhất của một người vợ và người mẹ, và vì thế bà hoàn toàn không chuẩn bị trước cho bất kỳ khả năng nào vốn không nằm trong trải nghiệm cá nhân giản đơn và hạn hẹp của chính bà. Một mặt, bà chưa bao giờ nghi ngờ rằng câu chuyện phiếm của một người hầu có thể là điều không mong muốn nếu ngoại hình và lý lịch của người đó từ người chủ cũ tỏ ra thỏa đáng; và do đó, khi Kitty ra đi, bà đã đặt Anne vào vị trí ấy mà chẳng mảy may nghi ngờ, bởi điểm ưu việt nhất của Anne là một cô gái có vẻ ngoài xinh xắn và phong thái cung kính dễ mến.
Anne đến từ một trong những căn lều bên phía lề đường thuộc phần đất Ireland, nơi con người, lợn, gia cầm, thỉnh thoảng có thêm cả bò, dê hoặc lừa cùng chung sống chen chúc không phân biệt. Những ô cửa sổ rộng khoảng một thước vuông và không thể mở ra được. Đôi khi chúng có lắp kính, nhưng thường bị nhét giẻ rách cho bít lại. Trước cửa là những đống phân chuồng và những vũng nước tù đọng. Chẳng có lối đi bộ nào đàng hoàng, mà chỉ là một lối mòn bị giày xéo trước các căn lều, và vào những ngày mưa, lối đi này ngập bùn đến tận mắt cá chân. Phụ nữ cứ lảng vảng quanh cửa suốt cả ngày để đan tất xanh cho đàn ông, và dường như chẳng làm được việc gì khác. Cả đàn ông lẫn phụ nữ thường ở trong trạng thái lờ đờ, chắc chắn là hậu quả của việc hít thở một bầu không khí bị đầu độc và thiếu thốn dinh dưỡng.
Phải có những chất kích thích mạnh mới vực họ dậy được: tình yêu, lòng thù hận, sự ghen tuông, rượu whisky, những trận ẩu đả, mưu sát và cái chết bất đắc kỳ tử. Lời ăn tiếng nói của họ thô tục, và họ rất vô đạo đức; nhưng điều đó hầu như không cần phải nói ra, bởi với đàn ông, phụ nữ, trẻ em và động vật cùng chen chúc nhau trong một môi trường như thế, cộng với niềm khao khát bệnh hoạn đối với sự kích thích mà những kẻ không có lấy một chút thoải mái hay thú vui lành mạnh nào trong đời dễ rơi vào làm con mồi, sự vô đạo đức là điều không thể tránh khỏi. Nơi này từng tự hào rằng ở đây chẳng có đứa trẻ hoang đàng nào cả; thế nhưng giá mà có vài đứa thì lại là một dấu hiệu tốt hơn nhiều.
Bà Caldwell, trung thành với sự giáo dục của mình, sống đối diện với toàn bộ sự đồi trụy và nhếch nhác này mà vẫn thản nhiên phớt lờ nó. Do đó, Anne — kẻ chẳng biết gì về cách quản lý trẻ con và hoàn toàn không phải là một người thích hợp để trông nom chúng — đã được toàn quyền tung hoành trong nhà trẻ: và cách của cô ta là chẳng làm bất cứ việc gì nếu có thể trốn tránh được. Cô ta thường gọi lũ trẻ dậy vào buổi sáng, rồi mặc kệ chúng tự xoay xở lấy. Ngay khoảnh khắc chúng tỉnh giấc, vốn dĩ rất nhanh vì chúng tràn đầy sức sống, chúng bắt đầu ném gối vào nhau, nhảy nhót quanh phòng trong những bộ váy ngủ, dựng lều bằng chăn đệm trên sàn nhà, và tạo ra thứ âm thanh đủ lớn để kéo người mẹ đến trừng trị. Khi ấy Anne mới được gọi và hớt hải chạy lên, tìm cách nhét chúng vào quần áo bằng mọi cách. Cô ta chẳng bao giờ tắm rửa cho chúng mà lại khuyến khích chúng tự làm vệ sinh lấy, việc mà chúng thực hiện bằng một góc chiếc khăn tắm nhúng vào bình nước. Hệ quả là trông chúng lúc nào cũng cực kỳ nhếch nhác, bẩn thỉu. Chúng dùng bữa cùng cha mẹ, và cuối cùng thì bố cũng sẽ chú ý đến vết bẩn rồi nổi trận lôi đình với mẹ bằng tiếng Italy, để rồi sau đó những lời qua tiếng lại cất lên bằng một giọng điệu khiến lũ trẻ run lẩy bẩy. Khi ấy mẹ lại nổi giận với Anne, kẻ mà lũ trẻ cảm thấy thương hại, và kết quả là một trận tắm táp mà chúng phải kiên cường chịu đựng vì sợ Anne gặp thêm rắc rối. Thậm chí chúng còn đưa ra những quyết tâm tốt đẹp về việc sẽ tự tắm rửa sạch sẽ, những quyết tâm mà chúng duy trì được vài ngày; thế nhưng sau đó, chúng lại bắt đầu trốn tránh và lại phải bị cọ rửa từ đầu. Những quyết tâm của một đứa trẻ phải được chống đỡ bằng sự giám sát ân cần, bằng không thì khó lòng mà đông đặc thành những thói quen tốt được.
Vào những ngày tháng đó, Beth phải gánh chịu một cảm giác khó chịu liên tục vì thiếu sự chăm sóc đúng mực. Toàn bộ quần áo của cô đều mặc không vừa vặn, được buộc giữ bằng bất cứ thứ gì kiếm được trong tay như dải băng hay cúc áo; mái tóc chải chuốt tồi tàn, và cô liên tục bị khiển trách đến mức lòng tự trọng bị kìm hãm không thể phát triển, khiến cô mất hết niềm tin vào năng lực tự thân để làm bất cứ điều gì đúng đắn hay tốt đẹp. Hệ quả là một sự chán nản sâu sắc nhất, được chịu đựng trong thầm lặng, với sự kiên cường tuyệt diệu không một lời oán thán của một đứa trẻ nhỏ. Dù vậy, nó vẫn hằn lên gương mặt cô bằng một nét biểu cảm bất mãn đã thành thói quen,
thứ vốn bị hiểu lầm thành một bản tính tồi tệ, khiến mọi người xa lánh và biến cô thành kẻ thù của nhiều người. Người ta thường bảo Mildred là một đứa trẻ đáng yêu, nhưng trông Beth chẳng mấy dễ ưa; và trong suốt một khoảng thời gian dài đằng đẵng sắp tới, rất ít kẻ bận tâm thử tìm cách khiến cô trông được như thế.
Không thể nói rằng cha mẹ của Beth đã bỏ bê con cái của họ. Ngược lại, cha cô rất quan tâm đến việc học hành và tương lai của chúng; chính tầm quan trọng tuyệt đối của hiện tại lại không hề lướt qua tâm trí ông, và người mẹ cũng vậy. Chẳng có bậc phụ huynh nào lơ đễnh cả, nhưng sự quan tâm của họ lại dừng lại quá sớm; và thật đáng kinh ngạc là lũ trẻ có được một lượng tự do lớn nhường nào. Chúng bị tống ra ngoài trời ngay khi vừa mặc quần áo xong vào buổi sáng, bởi ánh nắng và không khí là những thứ quá đỗi thiết yếu đối với trẻ nhỏ. Nếu chúng đi dạo, Anne sẽ đi cùng; nhưng rất thường xuyên Anne lại bị gọi đi làm việc khác, và thế là lũ trẻ bị bỏ mặc lang thang quanh khu vườn hoặc sân chuồng ngựa, nơi mà chắc chắn với sự trợ giúp của năng lực suy luận vượt xa tuổi tác, Beth chẳng mấy chốc đã nghe và thấy đủ điều để khiến cô cảm thấy một sự khinh miệt nhất định đối với tính trung thực của cha mình khi ông bảo với cô rằng thoạt đầu cô được mang đến ngôi nhà này trong chiếc túi màu đen của bác sĩ.
Sau sự ra đi của Kitty, Beth trải qua vô vàn giờ phút cô đơn và thời gian trôi qua thật nặng nề đối với cô. Mildred, lớn hơn cô bốn tuổi, có một bản tính đơn giản hơn và lúc nào cũng có thể tự giải trí một mình, chơi đùa với em bé Bernadine hoặc với những món đồ chơi chẳng hề mang lại sự khuây khỏa nào cho Beth. Hơn nữa, Mildred lại thích đọc sách; thế nhưng những cuốn sách cần phải giải mã vẫn mãi là một điều kỳ diệu và bí ẩn đối với Beth.
Jim đến trường quốc gia, ngôi trường duy nhất trong vùng, cùng với tất cả những cậu bé khác. Thầy giáo là một vị phó tế trẻ tuổi, người cũng dạy học cho Mildred và Beth khi giờ học ở trường đã kết thúc. Beth từng khao khát giờ học đến cháy bỏng, chỉ vì muốn được buộc phải làm một việc gì đó; thế nhưng những giờ học lại gây thất vọng tràn trề, bởi vị phó tế chỉ dành trọn tâm sức cho Mildred, người vốn ngoan ngoãn và chăm chỉ, chứ chẳng hề nhọc công tìm cách gây hứng thú cho Beth, và kết quả là cô nhanh chóng mệt mỏi trước sự gò bó tẻ nhạt ấy rồi trở nên quậy phá. Có lúc cô nghịch ngợm ầm ĩ, và khi ấy thầy giáo phải mất nửa thời gian để rượt đuổi cô nhằm giật lại chiếc mũ, một cuốn sách, lọ mực hay món đồ nào đó mà cô đe dọa sẽ phá hủy; còn có lúc cô lại chán nản đến độ ông đành phải bỏ cuộc không thèm dạy nữa, mà chỉ cố gắng làm mọi cách để khuây khỏa cho cô. Đến năm lên tám tuổi, cô đã có thể theo dõi các nghi thức nhà thờ trong sách cầu nguyện và dò theo các bài thánh ca, nhưng chỉ có thế mà thôi.
Lớp học Kinh thánh Chủ nhật được tổ chức tại nhà thờ, có sự tham gia của tất cả các giáo dân chưa lập gia đình. Mildred dạy một số đứa trẻ nhỏ xíu, và thoạt đầu Beth được xếp vào lớp của chị; nhưng Beth chẳng hề nể nang gì Mildred nên cuối cùng đành phải bị chuyển đi nơi khác.
Cô được yêu cầu phải học thuộc lòng bài cầu nguyện tập thể trong ngày và một câu thơ thánh ca vào mỗi chủ nhật, nhưng chưa bao giờ có chuyện cô nhớ nổi dù chỉ một lần. Chẳng có ai nghĩ đến việc đọc lại bài đó cho cô nghe, hay neo giữ sự chú ý của cô vào đó bằng đôi lời giải thích nhỏ; và việc học thuộc lòng từ một cuốn sách không phải là điều đến với cô một cách tự nhiên. Cô học bằng tai rất dễ dàng, nhưng bằng mắt thì không. Những bài thánh ca và lời cầu nguyện mà Kitty từng lặp đi lặp lại cho cô nghe, cô đã tiếp thu rất nhanh chóng; nhưng Kitty có sự thấu cảm đích thực để nhận thức được những gì đứa trẻ cần, và tất cả những bài học nhỏ của cô đều gắn liền với một dịp nào đó, đồng thời mang lại sự an ủi trong lòng. Ngược lại, những gì Beth học bây giờ thường lấp đầy tâm trí cô bằng sự ảm đạm. Một số bài thánh ca, chẳng hạn như,
“Khi mây tụ quanh đầu tôi ngắm nghía,
Và những ngày u ám, bạn bè thưa,”
đã khiến cô trở nên đau khổ tột cùng. Đó luôn là một ngày u tối đối với cô mỗi khi cất tiếng đọc lại những vần thơ ấy, với những đám mây nặng trĩu tụ họp trên đầu, và bản thân cô thì trơ trọi như một đốm nhỏ cô độc trên sườn núi, lang thang một mình.