“Experience, like a pale musician, holds

A dulcimer of patience in his hand;

Whence harmonies we cannot understand,

Of God’s will in His worlds, the strain unfolds

In sad, perplexed minors.”

Mrs. Browning.

Khoảng thời gian này, Dixon đã trở lại Milton và tiếp nhận công việc người hầu của Margaret. Bà mang theo vô số chuyện phiếm từ Milton: Nào là Martha đã đến ở với cô Thornton nhân dịp cô này lấy chồng, kèm theo tường tận về dàn phù dâu, váy áo và tiệc tùng trong buổi lễ thú vị đó; nào là người ta bàn tán rằng ông Thornton đã tổ chức đám cưới quá ư linh đình, trong khi ông đã lỗ nặng vì cuộc đình công và phải đền bù không ít cho những hợp đồng bị phá sản; nào là mấy món đồ đạc trong nhà—từng được Dixon nâng niu gắn bó—đã bán được rất ít tiền trong buổi đấu giá, thật là uổng phí biết bao trong khi người dân Milton giàu có nhường nào; nào là bà Thornton đã đến vào một hôm để mua được vài món hời, còn ông Thornton hôm sau ghé lại, vì quá muốn tậu cho bằng được một hai món đồ mà tự mình đua giá với chính mình, khiến những kẻ đứng xem được một phen cười khoái chí, thế nên như Dixon nhận xét, vậy là huề cả làng, nếu bà Thornton trả quá ít thì ông Thornton lại trả quá nhiều. Ông Bell đã gửi đủ loại đơn đặt hàng về sách vở; thật khó lòng mà hiểu nổi ông, ông vốn dĩ cầu kỳ như vậy; ước gì ông tự thân đến thì mọi chuyện đã xuôi chăn mát mái, nhưng thư từ thì xưa nay vẫn luôn và sẽ mãi rắc rối hơn giá trị thực của chúng. Dixon chẳng có mấy điều để kể về gia đình Higgins. Trí nhớ của bà mang khuynh hướng quý tộc và thường hay phản chủ mỗi khi bà cố gợi lại bất kỳ chuyện gì liên quan đến những kẻ có hoàn cảnh thấp kém hơn mình. Nicholas vẫn khỏe mạnh, bà tin là thế. Ông đã ghé nhà mấy lần để dò la tin tức về cô Margaret—người duy nhất từng hỏi thăm, ngoại trừ một lần là ông Thornton. Còn Mary ư? Ồ! dĩ nhiên là nó cũng khỏe, một con nhỏ to xác, lôi thôi lếch thếch! Bà nghe thoáng đâu đó, hoặc có lẽ chỉ là giấc mơ của chính bà thôi, dù thật lạ lùng nếu bà lại đi mơ về những kẻ như nhà Higgins, rằng Mary đã vào làm việc tại xưởng dệt của ông Thornton, bởi người cha muốn nó học cách nấu nướng; nhưng điều vô lý ấy có ngụ ý gì thì bà chịu chết không biết. Margaret thầm đồng tình với bà rằng câu chuyện đó rấm rúng và lộn xộn chẳng khác nào một giấc mơ. Dù sao đi nữa, có ai đó bên cạnh lúc này để trò chuyện về Milton và con người nơi ấy cũng thật dễ chịu. Dixon không mặn mà lắm với đề tài này, bà thà để phần đời đó chìm khuất trong bóng tối thì hơn. Bà thích bàn đi bàn lại về những lời phát biểu của ông Bell hơn, những lời mà theo bà đã hé lộ ý định thực sự của ông—biến Margaret thành người thừa kế gia tài của ông. Thế nhưng cô chủ trẻ chẳng hề mồi chài hay thỏa mãn những câu dò hỏi bóng gió của bà, dù chúng có được ngụy trang khéo léo đến đâu dưới vỏ bọc nghi ngờ hay khẳng định.

Suốt thời gian qua, trong lòng Margaret nung nấu một niềm khao khát kỳ lạ và mơ hồ muốn nghe tin ông Bell đã đến Milton trong một chuyến công chuyện; bởi vì hai người đã ngầm hiểu với nhau từ buổi trò chuyện ở Helstone rằng những lời giải thích mà cô mong muốn sẽ chỉ được trao đổi trực tiếp với ông Thornton bằng lời, và dù có theo cách ấy đi chăng nữa thì cũng không được gượng ép áp đặt lên ông. Ông Bell vốn không phải là người chăm viết thư, nhưng thỉnh thoảng hứng lên, ông vẫn viết thư dài thư ngắn tùy tâm trạng, và mặc dù Margaret chẳng hề ôm ấp một hy vọng rạch ròi nào mỗi khi nhận thư, nhưng cô vẫn luôn cất những lá thư của ông đi với một nỗi thất vọng nhỏ nhoi. Ông không định đến Milton; ít ra là ông chẳng hề đả động gì đến chuyện đó. Chà! Cô đành phải kiên nhẫn vậy. Sớm muộn gì thì sương mù cũng sẽ tan loãng. Thư từ của ông Bell dường như không giống với phong thái thường ngày của ông; chúng ngắn ngủi, đầy phàn nàn, và chốc chốc lại phảng phất một chút cay đắng bất thường. Ông chẳng màng nhìn về tương lai; trái lại, ông có vẻ luyến tiếc quá khứ và mệt mỏi với hiện tại. Margaret lờ mờ đoán rằng sức khỏe ông không tốt; nhưng khi cô gặng hỏi thăm tình hình, ông chỉ gửi cho cô một tấm bưu thiếp ngắn ngủi, bảo rằng có một chứng bệnh cổ xưa gọi là bệnh tỳ vị; ông đang phải chịu đựng nó, và việc chẩn đoán đó thiên về tâm lý hay thể chất là tùy cô quyết định; nhưng ông chỉ muốn được tự do cằn nhằn mà chẳng phải bận tâm gửi bản tin sức khỏe sau mỗi lần như thế.

Do bức thư ngắn ấy, Margaret không còn gặng hỏi gì thêm về sức khỏe của ông nữa. Một hôm, Edith vô tình lỡ lời tiết lộ một mẩu chuyện trò giữa cô với ông Bell trong lần ông đến Luân Đôn gần đây nhất, khiến Margaret nảy sinh ý nghĩ rằng ông đang có dự định đưa cô sang thăm người anh trai và bà chị dâu mới ở Cádiz vào mùa thu này. Cô gặng hỏi rồi gặng hỏi lại Edith đến mức Edith mệt phờ cả người, phải tuyên bố rằng chẳng còn gì để nhớ nữa; tất cả những gì ông nói chỉ là ông đang phân vân không biết có nên đi hay không, để tự mình nghe Frederick kể lại đầu đuôi về vụ nổi loạn; và đó cũng là cơ hội tốt để Margaret làm quen với người chị dâu mới; rằng năm nào vào kỳ nghỉ dài hạn ông cũng đi đây đi đó, và ông chẳng thấy có lý do gì mà không tới Tây Ban Nha cũng như bất cứ nơi nào khác. Chỉ có vậy thôi. Edith hy vọng Margaret không có ý định rời xa họ, sao mà cô lại sốt sắng đến thế về chuyện này. Rồi thì, chẳng có việc gì đặc biệt để làm, Edith liền sụt sùi khóc, bảo rằng cô biết bản thân quan tâm đến Margaret nhiều hơn là Margaret đoái hoài đến cô. Margaret dỗ dành Edith hết sức có thể, nhưng cô khó lòng mà giải thích cho Edith hiểu ý định đi Tây Ban Nha này—dù có viển vông như lâu đài trên cát đi chăng nữa—đã làm mình say mê và vui mừng nhường nào. Edith đang ở tâm trạng hễ thấy ai tận hưởng niềm vui nào mà không có mặt mình thì đó là một sự lăng mạ ngấm ngầm, hoặc tệ nhất là minh chứng cho sự hờ hững. Thế nên Margaret đành giữ kín niềm vui cho riêng mình, và chỉ có thể xả bớt chiếc van an toàn ấy bằng cách hỏi Dixon, trong lúc bà phụ cô thay đồ ăn tối, rằng liệu bà có rất muốn đi thăm cậu Frederick và người vợ mới của cậu ấy hay không?

“Cậu ấy theo đạo Thiên Chúa phải không thưa cô?”

“Tôi tin là... ồ vâng, chắc chắn rồi!” Margaret đáp, hơiụt hẫng trong giây lát khi nhớ ra điều đó.

“Và họ sống ở một xứ đạo sao?”

“Đúng vậy.”

“Thế thì tôi e mình phải thú nhận rằng linh hồn tôi còn quý giá hơn cả cậu Frederick thân yêu, vâng, chính cậu ấy. Tôi sẽ luôn sống trong nỗi hoảng sợ tột độ, thưa cô, sợ rằng mình sẽ bị cải đạo.”

“Ồ,” Margaret nói, “tôi còn chưa biết mình có đi hay không; và nếu tôi đi, tôi chẳng phải quý cô đài các gì đến mức không thể đi lại mà không có chị. Không đâu! Dixon già thân mến của tôi ạ, nếu chúng tôi đi, chị sẽ được nghỉ một chuyến dài ngày. Nhưng tôi e là chữ ‘nếu’ ấy còn xa vời lắm.”

Dixon không thích câu nói này chút nào. Trước hết, bà không thích cái thói gọi bà là ‘Dixon già thân mến’ mỗi khi Margaret tỏ ra tình cảm đặc biệt. Bà thừa biết cô Hale hay gọi tất cả những người cô quý mến là “già” như một cách biểu lộ sự yêumến; nhưng Dixon luôn co rúm lại khi từ đó áp lên chính mình, người mà xét cho cùng, mới chỉ qua tuổi năm mươi một chút và hãy còn đang ở độ tuổi sung sức nhất của cuộc đời. Thứ hai, bà không thích bị bắt lời dễ dàng như thế; dẫu mang nỗi sợ hãi tột cùng, trong thâm tâm bà vẫn nhen nhóm một sự tò mò khôn nguôi về Tây Ban Nha, Tòa án Dị giáo và những bí ẩn của đạo Thiên Chúa. Thế là, sau khi hắng giọng như để bày tỏ thiện chí muốn vượt qua mọi khó khăn trở ngại, bà bèn hỏi cô Hale xem liệu cô có nghĩ rằng, nếu bà cẩn thận tuyệt đối không nhìn thấy một vị linh mục nào, hay bước chân vào bất kỳ nhà thờ nào của họ, thì liệu có nguy cơ bị cải đạo lớn đến thế hay không? Cậu Frederick, suy cho cùng, cũng đã sa ngã một cách khó hiểu cơ mà.

“Tôi đoán chính tình yêu là thứ đã khiến anh ấy dễ bề chuyển đạo từ trước,” Margaret thở dài đáp.

“Thế ạ, thưa cô!” Dixon nói; “chà! Tôi có thể tự giữ mình tránh xa các linh mục và nhà thờ; nhưng tình yêu thì cứ len lỏi vào lúc nào không hay! Tôi nghĩ tốt nhất là tôi đừng đi thì hơn.”

Margaret đâm hoảng, không dám để tâm trí mình tơ tưởng quá nhiều đến kế hoạch Tây Ban Nha ấy. Nhưng dẫu sao nó cũng kéo tư tưởng cô ra khỏi sự bứt rứt mong mỏi được làm sáng tỏ mọi chuyện với ông Thornton. Hiện tại, ông Bell có vẻ như vẫn đang cắm chốt ở Oxford và chẳng có ý định gì sắp sửa đến Milton cả, đồng thời dường như có một thứ sức ép vô hình nào đó đè nặng lên Margaret, ngăn cản cô ngay cả việc gỏng hỏi hay đả động lại về bất kỳ khả năng nào ông sẽ thực hiện một chuyến viếng thăm như thế. Cô cũng chẳng thấy thoải mái gì khi nhắc lại những điều Edith đã kể về ý định của ông—dù nó có thể chỉ thoáng qua trong năm phút—là sẽ đến Tây Ban Nha. Ông chưa từng nhắc đến điều đó ở Helstone, suốt cả ngày dài thảnh thơi ngập tràn ánh nắng ấy; rất có thể đó chỉ là một phút bốc đồng ngẫu hứng—nhưng nếu đó là sự thật, thì quả là một lối thoát rực rỡ biết bao khỏi sự tẻ nhạt của cuộc sống hiện tại đang dần đè nặng lên vai cô.

Một trong những niềm vui lớn nhất trong cuộc đời Margaret lúc bấy giờ chính là đứa con trai của Edith. Thằng bé là niềm kiêu hãnh và là món đồ chơi của cả bố lẫn mẹ chừng nào nó còn ngoan ngoãn; nhưng nó lại có cái tôi rất cứng đầu, và ngay khi cơn giận dữ bùng lên, Edith ngả người ra ghế trong vẻ tuyệt vọng và mệt mỏi, rồi thở dài thườn thượt: “Ôi chao, tôi phải làm sao với nó đây! Margaret này, làm ơn rung chuông gọi Hanley giùm tôi với.”

Thế nhưng Margaret lại có vẻ quý thằng bé hơn trong những lúc bộc lộ tính cách như thế thay vì những lúc nó ngoan ngoãn với chiếc dải lụa xanh. Cô thường bế thốc nó vào một căn phòng, nơi hai cô cháu tự mình giải quyết dứt điểm mọi chuyện; cô dùng một uy lực vững vàng thuần hóa nó trở nên ngoan ngoãn, trong khi tung ra mọi thứ sức hút và mánh khóe sẵn có để hướng nó về phía lẽ phải, cho đến khi nó áp cái khuôn mặt đỏ bừng đẫm nước mắt cọ cọ khắp mặt cô, hôn hít và quấn quýt lấy cô cho tới khi chìm vào giấc ngủ trong vòng tay hay trên vai cô. Đó chính là những khoảnh khắc ngọt ngào nhất của Margaret. Chúng mang lại cho cô một hương vị của thứ hạnh phúc mà cô tin rằng sẽ mãi mãi bị tước đoạt.

Sự hiện diện thường xuyên của ông Henry Lennox đã mang đến một làn gió mới mẻ và không kém phần thú vị cho nhịp sống gia đình. Margaret thấy anh có vẻ lạnh lùng hơn, dẫu sắc sảo hơn trước kia; nhưng anh sở hữu những sở thích trí tuệ mạnh mẽ cùng vốn hiểu biết uyên bác, phong phú, giúp tô điểm cho những cuộc trò chuyện vốn dĩ khá nhạt nhẽo trở nên đậm đà hơn. Margaret thỉnh thoảng thoáng thấy ở anh một chút khinh miệt dành cho người anh trai, chị dâu và lối sống của họ, những thứ mà anh có vẻ xem là phù phiếm và vô bổ. Đã một vài lần anh nói với anh trai mình trước mặt Margaret bằng một giọng điệu khá gay gắt, gặng hỏi xem anh ấy có định từ bỏ hoàn toàn nghề nghiệp của mình hay không; và khi Đại úy Lennox đáp rằng anh ta có đủ vốn sống rồi, cô đã thấy đôi môi ông Lennox cong lên khi anh thốt lên: “Và đó là tất cả những gì anh sống vì nó sao?”

Thế nhưng hai anh em vẫn vô cùng quấn quýt lấy nhau, theo cái cách mà bất kỳ cặp đôi nào cũng thế, khi một người thông minh hơn và luôn đóng vai trò dẫn dắt người kia, còn người sau thì kiên nhẫn bằng lòng để cho người ta dắt mũi. Ông Lennox đang phất lên trong sự nghiệp; anh tính toán sâu xa và cẩn trọng vun vén mọi mối quan hệ có thể có ích cho mình về sau; sắc sảo, tầm nhìn xa trông rộng, thông minh, châm biếm và kiêu hãnh. Kể từ buổi tối hôm đầu tiên trong sự hiện diện của ông Bell, khi cô có cuộc trò chuyện dài duy nhất liên quan đến rắc rối của Frederick, cô chẳng còn qua lại nhiều với anh nữa, ngoại trừ những dịp phát sinh từ mối quan hệ gắn thiết giữa họ trong cùng một mái nhà. Nhưng chừng đó cũng đủ để xóa nhòa sự rụt rè từ phía cô, và mọi dấu hiệu tự ái hay kiêu hãnh bị tổn thương từ phía anh. Tất nhiên là họ vẫn chạm mặt nhau hoài, nhưng cô có cảm giác anh cố tình tránh việc chỉ ở lại một mình với cô; cô lờ mờ nhận ra rằng cả hai người đều cảm thấy họ đã trôi dạt đi quá xa khỏi cái mốc neo đậu thuở nào, nơi mà họ từng sánh vai nhau trong rất nhiều quan điểm và toàn bộ sở thích.

Thế mà, khi anh nói những lời xuất sắc hơn bình thường, hay mang đậm nét châm ngôn sắc sảo, cô vẫn cảm nhận được ánh mắt anh đầu tiên hướng về nét mặt cô để dò xét biểu cảm, dù chỉ trong chớp nhoáng; và trong những dịp sum họp gia đình cứ liên tục kéo họ lại gần nhau, ý kiến của cô chính là điều mà anh lắng nghe với một sự kính trọng—càng thêm phần trọn vẹn bởi vì đó là sự kính trọng miễn cưỡng thốt ra và được giấu giếm kỹ càng nhất có thể.