“Lòng ta dậy sóng, và cất lên trong ngực
Khi Margaret trở về nhà, cô thấy hai bức thư nằm trên bàn: một là giấy nhắn gửi mẹ cô, còn bức kia—được gửi qua đường bưu điện—rõ ràng là từ dì Shaw, chi chít dấu bưu điện nước ngoài, mỏng manh, ánh bạc và kêu sột soạt. Cô cầm bức thư kia lên và đang xem xét thì cha cô bất ngờ bước vào:
“Vậy là mẹ con mệt nên đã đi ngủ sớm rồi sao! Cha chỉ sợ một ngày trời oi nồng thế này không phải là lúc tốt nhất để bác sĩ đến khám cho bà. Ông ấy nói gì thế? Dixon bảo với cha là ông ấy có nói chuyện với con về tình hình của bà.”
Margaret chần chừ. Vẻ mặt cha cô trở nên nghiêm trọng và lo lắng hơn:
“Ông ấy không nghĩ bệnh tình của bà nghiêm trọng đấy chứ?”
“Hiện tại thì chưa ạ; ông ấy bảo mẹ cần được chăm sóc; bác sĩ rất ân cần và nói sẽ quay lại để xem các loại thuốc phát huy tác dụng ra sao.”
“Chỉ cần chăm sóc thôi ư?—ông ấy không khuyên nên đổi gió đổi không khí hay sao?—ông ấy không nói cái thị trấn đầy khói bụi này đang làm hại bà ấy chứ, phải không con, Margaret?”
“Không! Một lời cũng không ạ,” cô đáp với vẻ mặt trầm ngâm. “Con nghĩ là ông ấy có lo lắng.”
“Bác sĩ nào mà chẳng có cái vẻ lo lắng đó; đó là phong thái nghề nghiệp thôi,” ông nói.
Nhìn qua những cử chỉ bồn chồn của cha, Margaret nhận ra rằng mầm mống lo âu về mối nguy hiểm tiềm ẩn đã bén rễ trong tâm trí ông, bất chấp việc ông đang cố tỏ ra xem nhẹ những gì cô vừa kể. Ông không thể gạt bỏ vấn đề đó ra khỏi đầu, không thể chuyển sự chú ý sang những chuyện khác; suốt cả buổi tối, ông cứ lặp đi lặp lại điều đó với một sự kháng cự ngầm, không muốn tiếp nhận dù chỉ là một ý nghĩ bất lợi nhỏ nhất, điều ấy khiến lòng Margaret trĩu nặng nỗi buồn không sao tả xiết.
“Bức thư này là từ dì Shaw, thưa cha. Dì đã đến Naples và thấy trời quá nóng nên đã thuê căn hộ ở Sorrento. Nhưng con nghĩ dì ấy không thích nước Ý cho lắm.”
“Ông ấy không nói gì về chế độ ăn uống à?”
“Cần phải bồi bổ và dễ tiêu hóa ạ. Con nghĩ vị giác của mẹ vẫn khá tốt.”
“Đúng thế! Và điều đó lại càng làm cho việc ông ấy bỗng nhiên nhắc đến chuyện ăn kiêng trở nên kỳ lạ hơn.”
“Con đã hỏi bác sĩ mà, thưa cha.” Lại một khoảng lặng. Rồi Margaret nói tiếp: “Dì Shaw bảo dì đã gửi cho con mấy món đồ trang sức bằng san hô, thưa cha: nhưng,” Margaret nói thêm với một nụ cười nửa miệng, “dì lại sợ những người theo phái ly giáo ở Milton sẽ không biết thưởng thức chúng. Dì ấy mang toàn bộ quan niệm về những người ly giáo áp đặt từ phía giáo phái Quaker, phải không ạ?”
“Nếu con có nghe hay để ý thấy mẹ muốn thứ gì, nhớ phải nói cho cha biết ngay nhé. Cha rất sợ mẹ không phải lúc nào cũng nói cho cha biết những điều bà thích. Xin con hãy để ý đến cô gái mà bà Thornton đã giới thiệu. Nếu chúng ta có một người giúp việc nhà thạo việc và giỏi giang, Dixon có thể túc trực bên mẹ luôn, và cha đảm bảo rằng chúng ta sẽ sớm giúp bà phục hồi sức khỏe, miễn là việc chăm sóc tận tình có thể làm được điều đó. Dạo này mẹ đã mệt mỏi nhiều vì thời tiết oi bức và việc khó tìm người giúp việc. Chỉ cần nghỉ ngơi một chút là bà sẽ khỏe lại hoàn toàn thôi—phải không con, Margaret?”
“Con rất mong là vậy,” Margaret đáp,—nhưng với giọng buồn bã đến mức cha cô phải chú ý. Ông véo má cô:
“Thôi nào; nếu con cứ nhợt nhạt thế này thì cha phải bôi chút phấn hồng cho con mất. Lo mà chăm sóc bản thân đi, con bé kia, kẻo chính con lại là người cần đến bác sĩ đấy.”
Nhưng suốt buổi tối hôm ấy, ông chẳng thể tĩnh tâm làm được việc gì. Ông cứ đi tới đi lui trên những bước chân nhón rén đầy nhọc nhợt, để xem vợ mình đã ngủ chưa. Lòng Margaret quặn thắt trước sự bồn chồn của cha—trước nỗ lực kìm nén và bóp nghẹt nỗi sợ hãi ghê rợn đang trồi lên từ những ngóc ngách tăm tối trong tâm hồn ông.
Cuối cùng ông cũng quay lại, có phần được an ủi đôi chút.
“Bà ấy thức rồi con ạ. Bà đã mỉm cười khi thấy cha đứng cạnh giường. Vẫn là nụ cười quen thuộc ngày nào. Và bà bảo cảm thấy khỏe khoắn hơn, đã sẵn sàng uống trà rồi. Tấm thiệp gửi cho bà đâu rồi? Bà muốn xem nó. Cha sẽ đọc cho bà nghe trong lúc con pha trà.”
Hóa ra tấm thiệp là lời mời trang trọng từ bà Thornton gửi cho ông, bà và cô Hale đến ăn tối vào ngày hai mươi mốt này. Margaret ngạc nhiên khi thấy họ dự định nhận lời, sau bao điều về những khả năng đau lòng mà cô đã biết được trong ngày hôm nay. Nhưng sự việc lại là như vậy. Ý định dự bữa tối này cùng chồng và con gái đã hoàn toàn thu hút trí tưởng tượng của bà Hale, thậm chí từ trước khi Margaret nghe được nội dung tấm thiệp. Đó là một sự kiện giúp làm phong phú thêm sự đơn điệu trong cuộc sống của một người bệnh, và khi Margaret phản đối, bà lại càng bám chặt lấy ý định đi dự với một sự ngoan cố đến mức cáu kỉnh.
“Thôi nào, Margaret: nếu bà ấy đã muốn, cha chắc chắn cả hai cha con ta sẽ vui vẻ đi. Bà ấy sẽ chẳng bao giờ muốn thế trừ phi bà cảm thấy mình thực sự khỏe hơn—thực sự khá hơn chúng ta tưởng, phải không con, Margaret?” ông Hale lo lắng nói, khi cô chuẩn bị viết thư nhận lời vào ngày hôm sau.
“Đúng không con, Margaret?” ông gặng hỏi, với đôi bàn tay cử động đầy bồn chồn. Từ chối mang lại cho ông niềm an ủi mà ông đang khao khát dường như là một điều tàn nhẫn. Hơn nữa, sự kiên quyết đến mức ngoan cố của ông trong việc phủ nhận sự tồn tại của nỗi sợ hãi gần như đã thắp lên hy vọng cho chính Margaret.
“Con thực sự nghĩ là mẹ đã khá hơn kể từ tối qua,” cô nói. “Ánh mắt mẹ sáng hơn và làn da cũng hồng hào hơn.”
“Chúa phù hộ con,” cha cô thành tâm nói. “Nhưng có thực là vậy không? Ngày hôm qua trời oi bức quá ai nấy đều thấy mệt mỏi. Thật là một ngày vô cùng bất trắc để bác sĩ Donaldson đến khám cho bà.”
Thế là ông rời đi để làm những công việc thường nhật của mình, giờ đây đã tăng thêm phần chuẩn bị cho một số bài giảng mà ông đã hứa trình bày trước những người lao động tại một Viện Triết học gần nhà. Ông đã chọn Kiến trúc Giáo hội làm chủ đề cho mình, phù hợp với gu thẩm mỹ và kiến thức của bản thân hơn là đi theo đặc điểm của vùng đất ấy hay nhu cầu về loại thông tin cụ thể nào đó của những thính giả mà ông sắp giảng dạy. Và bản thân viện này, vì đang ngập trong nợ nần, nên rất đỗi vui mừng khi nhận được một khóa giảng miễn phí từ một người có học thức và tài năng như ông Hale, cho dù chủ đề có là gì đi nữa.
“Này mẹ,” ông Thornton hỏi vào tối hôm đó, “mẹ đã có những ai nhận lời mời cho ngày hai mươi mốt rồi ạ?”
“Fanny, mấy tấm thiệp đâu rồi? Gia đình Slicksons nhận lời, Collingbrooks nhận lời, Stephenses nhận lời, Browns từ chối. Nhà Hales—cả bố lẫn con gái đều đến—riêng mẹ thì bệnh nặng quá không đi được—gia đình Macphersons đến, cùng với ông Horsfall và ông Young. Mẹ đang định mời gia đình Porters, vì nhà Browns không thể đến.”
“Rất tốt. Mẹ có biết không, con thực sự e rằng bà Hale đang rất không khỏe, qua những gì bác sĩ Donaldson nói đấy.”
“Thật lạ là họ lại nhận lời dự tiệc tối nếu bà ấy ốm nặng,” Fanny nói.
“Anh có nói là ốm nặng đâu,” người anh trai đáp lại với giọng hơi gay gắt. “Anh chỉ nói là rất không khỏe thôi. Có lẽ họ cũng chẳng biết tình hình thực tế ấy chứ.” Và rồi anh chợt nhớ ra rằng, dựa vào những gì bác sĩ Donaldson đã kể, ít ra thì Margaret cũng phải nhận thức rõ tình trạng chính xác của sự việc.
“Rất có thể họ hoàn toàn nhận thức được những điều con đã nói ngày hôm qua, John ạ—về lợi ích to lớn mà nó mang lại cho họ—ý mẹ là cho ông Hale, khi được giới thiệu với những người như gia đình Stephenses và Collingbrooks.”
“Con chắc chắn rằng động cơ đó sẽ không chi phối họ đâu. Không! Con nghĩ mình hiểu mọi chuyện ra sao.”
“John!” Fanny cười bằng cái giọng nhỏ nhẹ, yếu ớt và đầy vẻ căng thẳng của cô. “Anh cứ ra điều hiểu rõ những con người nhà Hale này thế đấy, và anh chẳng bao giờ chịu thừa nhận rằng chúng ta có thể biết chút gì về họ. Họ thực sự khác biệt đến thế sao so với đại đa số những người chúng ta từng gặp?”
Cô không có ý chọc giận anh; nhưng nếu cô thực sự có dụng ý đó, thì cô cũng không thể làm thế một cách triệt để hơn được nữa. Dù vậy, anh vẫn lặng thèm nén giận trong lòng, không thèm hạ mình đáp lại câu hỏi của cô.
“Họ đối với mẹ chẳng có gì là quá khác thường cả,” bà Thornton nói. “Ông ta có vẻ là một người tử tế; có điều lại quá ngây ngô đối với thương trường—thế nên có lẽ việc ông ta từng làm mục sư trước đây và giờ làm giáo viên cũng là một sự sắp đặt vừa vặn. Còn bà vợ thì ra vẻ phu nhân đài các với thứ bệnh tật của mình; và riêng về phần cô con gái—đó là người duy nhất khiến mẹ thấy khó hiểu mỗi khi nghĩ đến con bé,—dù mẹ chẳng mấy khi nghĩ đến đâu. Con bé có vẻ rất hay làm dáng, làm phách; và mẹ chẳng tài nào hiểu nổi tại sao. Đôi khi mẹ suýt tưởng nó nghĩ bản thân quá cao sang so với tầng lớp xung quanh. Thế mà họ đâu có giàu có gì; qua tất cả những gì mẹ nghe được thì từ trước tới nay họ vẫn vậy thôi.”
“Và cô ta lại chẳng có tài cán gì cả, thưa mẹ. Cô ta đàn không được.”
“Nói tiếp đi, Fanny. Con bé đó còn thiếu những gì nữa mới đạt tới tiêu chuẩn của con?”
“Thôi nào! John,” người mẹ lên tiếng, “câu nói vừa rồi của Fanny chẳng có ác ý gì đâu. Chính tai mẹ đã nghe cô Hale nói rằng cô ta không biết chơi đàn. Nếu con cứ để yên cho chúng ta, có lẽ tụi mẹ đã có thể quý mến con bé và nhận ra những điểm tốt của nó rồi.”
“Chắc chắn là con không bao giờ có thể ưa nổi!” Fanny thì thầm, nép mình sau sự che chở của mẹ. Ông Thornton nghe thấy nhưng chẳng buồn đáp lời. Anh cứ đi qua đi lại trong phòng ăn, chỉ mong sao mẹ mình mau gọi người đem nến ra và cho phép anh bắt đầu công việc đọc sách hoặc viết lách, để chấm dứt cuộc trò chuyện này. Nhưng anh chưa bao giờ nghĩ đến việc can thiệp vào bất kỳ quy tắc sinh hoạt nhỏ nhặt nào mà bà Thornton vẫn duy trì, như một thói quen tiết kiệm từ thuở hàn.
“Mẹ ơi,” anh dừng bước, dũng cảm thốt lên sự thật, “con ước gì mẹ có thể quý mến cô Hale.”
“Tại sao chứ,” bà hỏi, giật mình trước thái độ nghiêm túc nhưng cũng đầy dịu dàng của con trai. “Con không có ý định cưới cô ta đấy chứ?—một đứa con gái chẳng có lấy một xu dính túi.”
“Cô ấy sẽ chẳng bao giờ thèm lấy con đâu,” anh bật cười ngắn ngủn đáp.
“Không, mẹ nghĩ là không đời nào,” người mẹ đáp lời. “Nó đã cười thẳng vào mặt mẹ khi mẹ khen nó vì đã nói ra điều gì đó mà ông Bell đã ca ngợi con. Mẹ thích con bé vì sự bộc trực đó, bởi vì nó làm mẹ chắc chắn rằng con bé chẳng có chút ý định nào với con cả; nhưng chỉ một phút sau nó lại khiến mẹ bực mình biết bao khi ra điều tưởng rằng…… Thôi, quên đi! Chỉ là con đã đúng khi nói rằng nó tự đánh giá bản thân quá cao để mà nghĩ đến con! Cái con nhỏ hỗn xược ấy! Mẹ rất muốn biết nó sẽ tìm đâu ra một người đàn ông tốt hơn con cơ chứ!”
“Chà, vì con cũng hoàn toàn tin vào những điều mẹ vừa nói chẳng kém gì mẹ; và vì con chẳng hề có ý định hay kỳ vọng gì về việc sẽ cầu xin cô ấy làm vợ mình, nên từ nay về sau mẹ hãy tin rằng con hoàn toàn vô tư khi nhắc đến cô ấy nhé. Con linh cảm thấy những rắc rối đang chờ đợi cô gái ấy—có lẽ là sự thiếu vắng sự chăm sóc của người mẹ—và con chỉ muốn mẹ sẵn sàng làm một người bạn với cô ấy, trong trường hợp cô ấy cần đến sự giúp đỡ. Giờ thì Fanny,” anh nói, “anh tin là em đủ tinh tế để hiểu rằng, việc cho rằng anh có lý do nào khác ngoài những điều anh vừa nêu để nài nỉ em và mẹ dành cho cô Hale mọi sự quan tâm tử tế, chính là một sự xúc phạm đối với cô ấy cũng như đối với anh—thậm chí, cô ấy sẽ còn cảm thấy tổn thương hơn nhiều.”
“Mẹ không thể tha thứ cho sự kiêu ngạo của con bé ấy được,” người mẹ nói; “mẹ sẽ đối xử tử tế với nó nếu cần thiết, vì con đã cất lời, John ạ. Mẹ sẵn sàng làm bạn với cả Jezebel nếu con yêu cầu. Nhưng cái con bé cứ vênh mặt coi thường tất cả chúng ta này—cái con bé dám cả gan coi thường cả con ấy chứ……”
“Thôi nào mẹ; từ trước đến nay con chưa từng đặt bản thân mình—và con quyết không bao giờ đặt bản thân mình—vào tầm ngắm để phải chịu đựng sự khinh miệt từ cô ấy.”
“Khinh miệt cơ đấy!”—(Một trong những tiếng khịt mũi đầy biểu cảm của bà Thornton.)—“Đừng có nói về cô Hale nữa, John ạ, nếu con muốn mẹ phải đối xử tử tế với nó. Khi ở cạnh con bé đó, mẹ chẳng biết mình nên quý hay nên ghét nó nữa; nhưng cứ hễ nghĩ đến nó và nghe con nói về nó là mẹ lại đâm ra căm ghét. Mẹ thừa biết nó cũng từng lên mặt với con chẳng khác nào con đã kể tỏng kể tòng cho mẹ nghe rồi.”
“Và giả sử cô ấy có làm thế đi nữa,” anh nói—rồi lặng đi một lát—rồi lại tiếp tục: “Con không phải là một thằng nhóc để mà phải sợ hãi trước cái nhìn kiêu kỳ của một người phụ nữ, hay để tâm đến việc cô ấy hiểu lầm con và vị thế của con. Con có thể bật cười trước những điều đó!”
“Đương nhiên rồi! Và cười vào mặt cô ta nữa chứ, với cái vẻ đài các hão huyền cùng những cái hất cằm kiêu ngạo ấy!”
“Thế thì sao hai người cứ nói mãi về cô ấy làm gì cơ chứ,” Fanny chen vào. “Em chắc chắn là mình đã phát chán cái đề tài này lắm rồi.”
“Được rồi!” người anh trai nói với một chút cay đắng. “Hay là chúng ta tìm một chủ đề nào dễ chịu hơn đi. Mẹ nghĩ sao về một cuộc đình công, coi như một chuyện vui tai để bàn tán nhỉ?”
“Lũ công nhân thực sự đã đình công rồi sao?” bà Thornton hỏi với vẻ đầy hứng thú.
“Công nhân của Hamper đã thực sự ngừng việc. Còn thợ của con vẫn đang làm cho nốt tuần này vì sợ bị kiện tội vi phạm hợp đồng. Chứ nếu là con, con đã lôi cổ từng kẻ một ra tòa và trừng phạt đích đáng những kẻ dám bỏ việc trước thời hạn.”
“Chi phí kiện tụng còn tốn kém hơn giá trị của đám công nhân ấy chứ—một lũ vô ơn bạc nghĩa!” mẹ anh nói.
“Dĩ nhiên rồi. Nhưng con sẽ cho chúng thấy thế nào là giữ lời hứa, và thế nào là bắt chúng phải tuân thủ lời hứa của mình. Giờ thì chúng lạ gì con nữa. Thợ của Slickson chuồn hết rồi—và chắc mẩm là hắn ta sẽ chẳng dại gì bỏ tiền ra để trừng phạt chúng đâu. Chúng ta sắp phải đối mặt với một cuộc đình công rồi đây, mẹ ạ.”
“Mẹ hy vọng là chúng ta không nhận quá nhiều đơn hàng đang dang dở chứ?”
“Tất nhiên là có chứ. Chúng thừa biết điều đó. Nhưng chúng vẫn chưa hiểu hết mọi chuyện đâu, mặc dù chúng tưởng là mình rành lắm.”
“Ý con là gì, John?”
Nến đã được đem lên, và Fanny đã vớ lấy món đồ thêu len dài vô tận của mình, vừa ngáp dài ngáp ngắn vừa ngả người ra thành ghế để thẫn thờ nhìn vào khoảng không và vô tư suy nghĩ vẩn vơ.
“Số là,” anh nói, “sợi len của người Mỹ đang chiếm lĩnh thị trường chung đến mức con đường sống duy nhất của chúng ta là phải hạ giá thành sản xuất. Nếu không làm được, chúng ta đành phải dẹp tiệm ngay lập tức, và cả thợ thuyền lẫn ông chủ cứ thế dắt díu nhau ra đường ăn mày. Thế mà lũ ngu ngốc ấy lại đòi quay về mức lương của ba năm trước—thậm chí một số kẻ cầm đầu còn viện dẫn mức giá của xưởng Dickinson lúc này—dù chúng thừa biết rõ như chúng ta rằng, tính cả những khoản tiền phạt bị trừ vào lương mà không một người đàng hoàng nào nỡ bóc lột kiểu đó, thì mức lương thực tế trả ở xưởng Dickinson còn thấp hơn cả xưởng chúng ta. Thật tình mà nói, mẹ ạ, con ước gì đạo luật liên hiệp cũ vẫn còn hiệu lực. Thật là quá sức chịu đựng khi nhận ra rằng những kẻ ngu ngốc—những con người vô tri và ngang bướng thế này—chỉ bằng cách chụm cái đầu u mê lại với nhau mà lại có quyền thao túng vận mệnh của những người đem toàn bộ trí tuệ đúc kết từ tri thức, kinh nghiệm, cùng bao trăn trở và lo âu đau đớn để gây dựng nên sự nghiệp. Chuyện tiếp theo sẽ là—thực ra chúng ta cũng suýt bước đến bờ vực đó rồi—chúng ta sẽ phải đến và van nài—đứng nón trong tay và khép nép cầu xin cái lão thư ký của Công đoàn Thợ kéo sợi ban ơn cung cấp cho chúng ta sức lao động với cái giá do chúng tự áp đặt. Đó là điều chúng muốn—những kẻ thiếu óc phán đoán để nhận ra rằng, nếu chúng ta không giành được một phần lợi nhuận công bằng để bù đắp cho những hao mòn thể xác lẫn tinh thần ở cõi nước Anh này, chúng ta hoàn toàn có thể dời chân sang xứ khác; và rằng, giữa sự cạnh tranh trong nước lẫn quốc tế, chẳng có ai trong chúng ta có khả năng kiếm được vượt mức một phần lợi nhuận chính đáng, thậm chí phải cảm thấy vô cùng may mắn nếu đạt được mức đó trong chuỗi năm tháng bình quân.”
“Con không thể thuê nhân công từ Ireland sao? Mẹ sẽ chẳng giữ chân mấy kẻ này dù chỉ một ngày. Mẹ sẽ dạy cho chúng biết ai mới là chủ và mẹ có quyền thuê bất cứ người hầu nào mẹ thích.”
“Vâng! Chắc chắn là con có thể; và con cũng sẽ làm thế, nếu chúng còn kéo dài tình trạng này. Sẽ rất rắc rối, tốn kém và con e là có cả nguy hiểm nữa; nhưng thà làm thế còn hơn là đầu hàng.”
“Nếu phải gánh thêm ngần ấy chi phí phụ trội, mẹ lấy làm tiếc vì chúng ta lại tổ chức tiệc tối ngay vào lúc này đấy.”
“Con cũng vậy,—không phải vì tốn kém, mà vì con sẽ có quá nhiều điều phải bận tâm và những cuộc gọi bất thình lình làm gián đoạn thời gian của mình. Nhưng chúng ta buộc phải mời ông Horsfall, và ông ấy sẽ không ở lại Milton lâu đâu. Còn những người khác, chúng ta nợ họ những bữa tiệc tối, và gộp lại thì cũng chỉ là một lần phiền phức thôi.”
Anh tiếp tục những bước đi bồn chồn—không nói thêm lời nào nữa, mà thỉnh thoảng lại thở dài thật sâu như thể đang cố rũ bỏ một ý nghĩ phiền toái nào đó. Fanny hỏi mẹ hàng loạt câu hỏi vụn vặt, hoàn toàn chẳng dính dáng gì đến chủ đề mà một người khôn ngoan hơn sẽ nhận ra đang chiếm trọn tâm trí anh. Kết quả là cô nhận lại không ít câu trả lời cộc lốc. Cô chẳng lấy gì làm buồn khi đến mười giờ, đám gia nhân xếp hàng bước vào để làm lễ cầu nguyện. Nghi lễ này vẫn luôn được mẹ anh đọc dẫn dắt—trước tiên là đọc một chương kinh thánh. Giờ đây họ đang kiên trì đọc xuyên suốt Cựu Ước. Khi lễ cầu nguyện kết thúc, và người mẹ chúc anh ngủ ngon bằng cái nhìn dài và điềm tĩnh quen thuộc—cái nhìn chẳng hề bộc lộ chút dịu dàng nào đang ẩn chứa trong tim bà, nhưng lại mang đậm sự mãnh liệt của một lời chúc phúc—ông Thornton vẫn tiếp tục sải bước đi lại. Mọi kế hoạch kinh doanh của anh đều vấp phải sự cản trở, một cú phanh gấp đột ngột từ đợt đình công sắp sửa bùng nổ này. Sự trù tính kỹ lưỡng qua bao giờ khắc khoải đã đổ sông đổ biển, hoàn toàn tiêu tan bởi sự ngu ngốc điên rồ của bọn họ, thứ sẽ gây tổn hại cho chính họ còn nhiều hơn là cho anh, mặc dù chẳng ai có thể vạch ra ranh giới cho sự tàn phá mà chúng đang gây ra. Và đây lại chính là những kẻ tự cho rằng bản thân đủ tư cách để chỉ đạo các chủ xưởng trong việc định đoạt nguồn vốn của họ; ngay chính trong ngày hôm nay, Hamper đã nói rằng nếu ông ta có bị phá sản bởi cuộc đình công này đi chăng nữa, ông ta sẽ lại bắt đầu cuộc đời từ đầu, được an ủi bởi niềm xác tín rằng những kẻ gây ra cơ sự này đang lâm vào cảnh ngộ tồi tệ hơn cả ông ta—bởi vì ông ta có trí óc lẫn đôi bàn tay, trong khi chúng chỉ có mỗi đôi bàn tay; và nếu chúng xua đuổi thị trường của mình đi, chúng chẳng thể đuổi theo nó, cũng chẳng thể xoay sở sang bất cứ việc gì khác. Nhưng suy nghĩ ấy chẳng mang lại chút an ủi nào cho ông mặt. Có thể sự trả thù chẳng đem lại cho anh niềm vui nào; có thể anh quý trọng vị thế mà bản thân đã đánh đổi bằng mồ hôi nước mắt nhiều đến mức anh cảm thấy nhói lòng khi thấy nó bị đe dọa bởi sự vô tri hay ngu xuẩn của kẻ khác—nhói lòng đến độ chẳng còn tâm trí đâu để bận tâm xem hậu quả từ hành động của chúng sẽ giáng xuống chính đầu chúng ra sao. Anh cứ đi qua đi lại, chốc chốc lại nghiến chặt hàm răng. Cuối cùng đồng hồ đã điểm hai giờ. Những ngọn nến đang lụi dần trong chân đế. Anh châm lửa cho cây nến của mình, lẩm bẩm một mình:
“Dứt khoát lần này chúng phải biết mình đang phải đối đầu với ai. Ta có thể cho chúng thời hạn hai tuần—không hơn. Nếu đến cuối khoảng thời gian đó mà chúng vẫn không nhận ra sự điên rồ của mình, ta buộc phải điều nhân công từ Ireland sang. Ta tin đây là trò giật dây của Slickson—đồ khốn kiếp với những ngón nghề lắt léo của hắn! Hắn tưởng mình đang tồn kho quá nhiều; thế nên ban đầu hắn ra vẻ nhượng bộ khi phái đoàn đến gặp hắn—và dĩ nhiên, hắn chỉ càng tiếp tay củng cố sự u muội của chúng đúng như ý đồ hắn muốn. Mọi chuyện lan rộng ra chính là từ đó.”
