“Your beauty was the first that won the place

And scal’d the walls of my undaunted heart,

Which, captive now, pines in a caitive case,

Unkindly met with rigour for desert:—

Yet not the less your servant shall abide,

In spite of rude repulse or silent pride.”

William Fowler.

Sáng hôm sau, Margaret gượng đứng dậy, lòng thầm cảm tạ vì đêm dài đã qua—người vẫn chưa lại sức, nhưng chí ít cũng được nghỉ ngơi. Mọi việc trong nhà đều suôn sẻ; mẹ cô chỉ thức giấc có một lần. Một làn gió nhẹ thổi qua bầu không khí oi bức, và dẫu chẳng có tán cây nào để khoe cái chuyển động nô đùa mà gió tạo ra giữa những chiếc lá, Margaret vẫn biết rằng đâu đó ngoài kia, bên lề đường, trong những lùm cây hay giữa chốn rừng sâu xanh thẳm, đang vang lên một âm thanh rả rích vui tươi—tiếng gió ào qua và lá rơi rào rạt, chỉ nghĩ đến thôi cũng đủ gieo vào lòng cô một âm hưởng tràn đầy hoan hỉ.

Cô ngồi làm việc trong phòng của bà Hale. Ngay khi giấc ngủ trưa chốc lát ấy kết thúc, cô sẽ giúp mẹ thay quần áo; sau bữa trưa, cô sẽ sang thăm Bessy Higgins. Cô sẽ xua tan mọi ký ức về gia đình Thornton—chẳng việc gì phải nghĩ đến họ cho đến khi họ thực sự đứng lù lù trước mặt bằng da bằng thịt. Thế nhưng, dĩ nhiên, chính nỗ lực gạt bỏ họ ra khỏi tâm trí lại càng khiến họ hiện lên rõ mồn một trước mắt cô; và hết lần này đến lần khác, cái nóng bừng lại lan khắp gương mặt tái nhợt, nhuộm hồng đôi má nhanh chóng hệt như một tia nắng lọt qua đám mây mờ đang lướt nhanh trên mặt biển.

Dixon mở cửa rất khẽ, rón rén bước từng bước nhẹ tênh về phía Margaret đang ngồi bên khung cửa sổ có rèm che.

– Thưa cô Margaret, có ông Thornton. Cậu ấy đang ở phòng khách.

Margaret đánh rơi cả đồ khâu.

– Ông ấy hỏi tìm tôi à? Bố chưa về sao?

– Cậu ấy hỏi tìm cô thưa cô; còn ông chủ thì vẫn chưa về.

– Được rồi, tôi ra ngay đây, Margaret bình thản đáp. Nhưng bước chân cô chần chừ đến lạ lùng.

Ông Thornton đang đứng cạnh một khung cửa sổ, quay lưng về phía cửa, ra điều chăm chú quan sát thứ gì đó ngoài đường phố. Nhưng thực ra, anh đang cố kìm nén chính mình. Tim anh đập thình thịch mỗi khi nghĩ đến viễn cảnh cô sắp bước ra. Anh không thể nào quên cái cảm giác đôi tay cô vòng qua cổ mình, dẫu lúc bấy giờ nó mang vẻ đầy sốt ruột; thế nhưng giờ đây, ký ức về việc cô kiên quyết bảo vệ anh dường như cứ râm ran khắp từng tế bào trong cơ thể anh—làm tan chảy mọi quyết tâm, mọi khả năng tự chủ, tựa như sáp gặp lửa. Anh sợ rằng bản thân sẽ chồm tới đón lấy cô, với hai cánh tay rộng mở cùng lời khẩn cầu câm lặng rằng hãy đến và nép vào lòng anh, y như ngày hôm qua—một ngày hôm qua dẫu chẳng được màng tới, nhưng từ nay sẽ mãi mãi được trân trọng. Trái tim anh đập vừa dồn dập vừa lớn tiếng. Dẫu là một người đàn ông cứng cỏi, anh vẫn run lên trước viễn cảnh những gì mình sắp nói ra sẽ được đón nhận ra sao. Cô có thể sẽ ủ rũ, đỏ mặt rồi sà vào vòng tay anh như thể đó là chốn bình yên và mái nhà quen thuộc của mình. Có chốc lát, anh bừng lên niềm hân hoan rạo rực khi nghĩ rằng cô sẽ làm thế; nhưng ngay khoảnh khắc tiếp theo, anh lại sợ một sự cự tuyệt phũ phàng—ý nghĩ ấy tàn phá tương lai anh một cách thảm hại đến nỗi anh chẳng dám nghĩ tiếp. Anh giật mình khi cảm nhận có sự hiện diện của một người khác trong phòng. Anh quay lại. Cô bước vào nhẹ nhàng đến mức anh chẳng hề nghe thấy tiếng động; những âm thanh ngoài phố còn rõ rệt hơn đối với tai anh lúc ấy so với những bước chân chậm rãi trong bộ váy muslin mềm mại của cô.

Cô đứng cạnh chiếc bàn, không hề có ý định ngồi xuống. Đôi mắt khép hờ phân nửa; hàm răng khép lại nhưng không hề nghiến chặt; đôi môi hé mở vừa đủ để lộ ra đường viền trắng ngà lấp ló giữa hai đường cong. Những nhịp thở chậm rãi và sâu làm phồng lên phần cằm và cánh mũi thanh tú của cô; đó là chuyển động duy nhất có thể nhận thấy trên khuôn mặt ấy. Làn da mịn màng, đôi gò má bầu bĩnh, đường nét quyến rũ của đôi môi với hai khóe sâu hoắm những lúm đồng tiền—hôm nay đều trở nên nhợt nhạt và xanh xao; vẻ thiếu vắng sắc hồng tươi tắn thường ngày càng trở nên rõ mồn một dưới cái bóng đổ nặng nề của mái tóc đen được vén xõa xuống tận thái dương để che đi mọi dấu vết của cú đánh mà cô từng hứng chịu. Đầu cô ngẩng lên đôi chút dẫu đôi mắt vẫn rủ xuống, mang theo cái vẻ kiêu hãnh muôn thuở. Hai cánh tay thon dài buông thõng bất động hai bên sườn. Tổng thể trông cô chẳng khác nào một tù nhân bị buộc tội oan cho một tội ác mà cô vô cùng căm ghét và khinh bỉ, đến mức cảm thấy quá ư phẫn uận chẳng thèm tự minh oan.

Ông Thornton bước vội một hai bước về phía trước; rồi kịp kìm lại, điềm tĩnh bước đến cửa (nơi cô để ngỏ) và khép lại. Sau đó, anh quay lại, đứng đối diện với cô trong giây lát để thu trọn vào tầm mắt vẻ đẹp kiều diễm ấy trước khi dám làm phiền nó, hay có lẽ là e sợ nó sẽ bị xua đuổi bởi những gì anh sắp sửa thốt ra.

– Cô Hale, hôm qua tôi đã vô cùng vô ơn...

– Anh chẳng có gì phải biết ơn cả, cô vừa nói vừa ngẩng đầu lên, nhìn thẳng vào mắt anh không chút né tránh. – Ý anh, chắc là anh tin rằng mình phải cảm ơn tôi vì những gì tôi đã làm. Mặc cho chính mình ngăn cản—bất chấp cả cơn giận dữ—những vệt hồng đậm lan tràn khắp gương mặt cô, rực cháy tận trong đôi mắt; thế nhưng ánh nhìn của cô vẫn kiên định và trang nghiêm không hề hạ xuống. – Đó chỉ là bản năng tự nhiên thôi; bất kỳ người phụ nữ nào cũng sẽ hành động y như vậy. Tất cả chúng ta đều cảm nhận sự thiêng liêng của phái nữ như một đặc ân cao cả khi chứng kiến hiểm nguy. Đáng lẽ tôi mới là người, cô nói thêm vẻ hối hả, phải cất lời xin lỗi anh vì đã thốt ra những lời thiếu suy nghĩ khiến anh dấn thân vào chốn hiểm nguy ấy.

– Không phải do lời nói của cô; mà là sự thật chứa đựng trong đó, dẫu được diễn đạt một cách cay đắng nhường nào. Nhưng cô đừng hòng đánh trống lảng để trốn tránh việc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của tôi, lòng tôi... lúc này anh đã đứng bên bờ vực; anh sẽ không thốt lên trong sự vội vã của ngọn lửa đam mê đang hừng hực; anh sẽ cân nhắc từng câu từng chữ. Anh nhất định sẽ làm thế; và ý chí đã chiến thắng. Anh khựng lại ngay giữa chặng đường.

– Tôi chẳng cố trốn tránh điều gì cả, cô đáp. – Tôi chỉ đơn thuần nói rằng anh chẳng mang nợ ơn nghĩa gì với tôi cả; và tôi xin nói thêm rằng bất kỳ biểu hiện lòng biết ơn nào cũng sẽ khiến tôi cảm thấy khó chịu, bởi tôi không nghĩ mình xứng đáng nhận nó. Dẫu vậy, nếu việc đó có thể giúp anh trút bỏ được dù chỉ là một thứ nghĩa vụ tưởng tượng, thì cứ nói tiếp đi.

– Tôi chẳng muốn trút bỏ thứ nghĩa vụ nào cả, anh nói, bị kích động bởi thái độ điềm tĩnh của cô. – Dù là tưởng tượng hay không tưởng tượng—tôi chẳng màng tự vấn xem điều đó là gì—tôi chọn tin rằng mình nợ chính sinh mạng này là nhờ cô—ừ đấy—cứ mỉm cười và cho rằng đó là sự phóng đại đi nếu cô muốn. Tôi tin điều đó, bởi việc nghĩ rằng—ồ, cô Hale! anh tiếp tục hạ thấp giọng xuống mức độ nồng nàn và da diết đến mức khiến cô phải run rẩy trước mặt anh—nghĩ rằng hoàn cảnh đã đưa đẩy để từ nay về sau, bất cứ khi nào tôi hân hoan vì được sống, tôi đều có thể tự nhủ rằng: “Tất cả niềm vui sướng trong đời này, mọi niềm tự hào chân chính khi làm việc vì thế giới này, mọi cảm thức nhạy bén về sự tồn tại này, tôi đều nợ cô ấy!” Và điều đó làm nhân đôi niềm vui, khiến lòng tự hào thêm rực rỡ, mài giũa cảm giác sống đến mức tôi chẳng tài nào phân biệt nổi đó là đau khổ hay niềm vui khi nghĩ rằng tôi nợ ơn một người—không, cô phải, cô nhất định phải nghe đây—anh bước tới với vẻ quyết đoán đanh thép—nợ một người mà tôi yêu thương, bằng một tình yêu mà tôi tin chưa từng có người đàn ông nào trên đời này dành cho phụ nữ trước đó.

Anh nắm chặt lấy bàn tay cô. Anh thở gấp khi ngóng chờ phản ứng sắp tới. Anh hất phăng bàn tay ấy ra đầy phẫn uận khi nghe thấy giọng điệu lạnh băng của cô; quả thực nó vô cùng lạnh lẽo, dẫu những từ ngữ thốt ra hãy còn ngập ngừng như thể cô chẳng biết phải tìm chúng ở đâu.

– Cách nói năng của anh làm tôi kinh hoàng. Thật là báng bổ. Tôi chẳng thể kìm lòng được nếu đó là cảm giác đầu tiên của mình. Sẽ khác đi chăng, tôi dám chắc là thế, nếu tôi hiểu được thứ tình cảm mà anh đang miêu tả. Tôi không muốn làm anh bực mình; hơn nữa, chúng ta phải nói năng nhẹ nhàng, vì mẹ đang ngủ; nhưng toàn bộ thái độ của anh đang xúc phạm tôi...

– Sao cơ! anh kêu lên. – Xúc phạm cô ư? Quả thật tôi là kẻ vô cùng bất hạnh.

– Đúng vậy! cô nói với vẻ uy nghiêm đã lấy lại được. – Tôi thực sự cảm thấy bị xúc phạm; và tôi nghĩ, đó là điều công bằng. Anh có vẻ tưởng tượng rằng hành vi ngày hôm qua của tôi—lại một lần nữa gò má đỏ bừng sắc thắm, nhưng lần này trong đôi mắt không chỉ có sự hổ thẹn mà còn bùng lên ngọn lửa phẫn nộ—chỉ là chuyện riêng tư giữa anh và tôi; để rồi anh có thể đến đây và cảm ơn tôi vì điều đó, thay vì nhận thức ra như một quý ông—vâng! một người đàn ông đích thực, cô lặp lại, ám chỉ cuộc trò chuyện trước đó của họ về từ ngữ ấy, rằng bất kỳ người phụ nữ nào xứng đáng mang danh phận đàn bà, cũng sẽ đứng ra che chở bằng sự bất lực được tôn kính của mình cho một người đàn ông đang gặp nguy hiểm trước bạo lực của đám đông.

– Và người quý ông được cứu rỗi ấy lại bị tước đoạt quyền được bày tỏ lòng biết ơn sao! anh chen vào đầy khinh miệt. – Tôi là một đàn ông. Tôi đòi hỏi quyền được bày tỏ cảm xúc của mình.

– Và tôi đã nhượng bộ quyền đó; chỉ đơn thuần là nói rằng anh đang làm tôi tổn thương khi cứ khăng khăng đòi làm thế, cô đáp lại đầy kiêu hãnh. – Nhưng dường như anh đã tưởng tượng rằng, tôi không chỉ được dẫn dắt bởi bản năng của phái đẹp, mà—và đến lúc này những giọt nước mắt đầy cảm xúc (bị kìm nén bấy lâu—đã phải chống chọi đến tuyệt vọng) trào lên khóe mắt nghẹn ngào cả giọng nói—mà là tôi được thúc đẩy bởi một tình cảm đặc biệt nào đó dành cho anh—cho anh ư? Chà, chẳng có một người đàn ông nào—thậm chí chẳng có một gã khốn cùng tuyệt vọng nào trong đám đông đó—mà tôi lại không dành cho sự đồng cảm sâu sắc hơn—mà tôi lại không sẵn lòng làm những việc nhỏ nhoi hết sức mình một cách nhiệt thành hơn.

– Cô cứ việc nói tiếp, cô Hale. Tôi thừa biết những sự đồng cảm lệch lạc đó của cô rồi. Giờ thì tôi tin rằng chính cái ý thức bẩm sinh về sự áp bức—(vâng; dẫu là một ông chủ, tôi vẫn có thể bị áp bức)—đã khiến cô hành động cao thượng đến vậy. Tôi biết cô khinh miệt tôi; xin phép cho tôi được nói rằng, đó là vì cô chưa hiểu về tôi.

– Tôi chẳng màng thèm hiểu, cô đáp, bám chặt lấy chiếc bàn để lấy lại thăng bằng; bởi cô cho rằng anh thật độc ác—mà quả thực, anh đúng là như vậy—và cô đang kiệt sức vì cơn phẫn nộ.

– Không, tôi thấy cô đâu có màng. Cô thật bất công và thiên vị.

Margaret mím chặt môi. Cô sẽ chẳng thèm cất lời đáp lại những lời buộc tội ấy. Thế nhưng, dẫu vậy—dẫu cho những lời cay nghiệt của anh, anh hoàn toàn có thể quỳ rạp xuống chân cô và hôn lên vạt áo cô. Cô chẳng nói năng gì; cô cũng chẳng dịch chuyển. Những giọt nước mắt vì lòng tự ái bị tổn thương rơi xuống nóng hổi và dồn dập. Anh chờ đợi một lát, ao ước cô thốt lên điều gì đó, dẫu chỉ là một lời chế giễu, để anh có thể đáp lại. Nhưng cô vẫn im lìm. Anh cầm lấy chiếc mũ.

– Thêm một lời nữa thôi. Trông cô cứ như thể đang nghĩ rằng việc được tôi yêu là một sự vấy bẩn vậy. Cô không thể tránh khỏi điều đó đâu. Thậm chí tôi, dẫu muốn, cũng chẳng thể gột rửa nó đi khỏi người cô. Nhưng tôi sẽ không làm thế dẫu có thể đi chăng nữa. Tôi chưa từng yêu bất kỳ người phụ nữ nào trước đây: cuộc đời tôi quá bận rộn, tâm trí tôi quá đỗi bận tâm với những chuyện khác. Giờ thì tôi đã yêu, và sẽ mãi yêu. Nhưng đừng sợ rằng tôi sẽ biểu lộ quá đà.

– Tôi chẳng sợ đâu, cô đáp, thẳng người đứng dậy. – Chưa từng có ai dám bất kính với tôi, và sẽ chẳng bao giờ có ai dám làm thế. Nhưng, ông Thornton, anh đã rất tử tế với bố tôi đấy chứ, cô thay đổi hoàn toàn giọng điệu và thái độ trở nên dịu dàng đúng chất nữ tính. – Đừng tiếp tục làm tổn thương nhau nữa. Xin anh đừng thế nữa!

Anh chẳng màng đếm xỉa gì đến lời cô; anh bận rộn dùng tay áo khoác vuốt ve phần lông nhung trên chiếc mũ chừng nửa phút hoặc hơn thế; rồi cự tuyệt cái chìa tay ra của cô, làm bộ như không nhìn thấy ánh mắt nuối tiếc đầy trang nghiêm ấy của cô, anh đột ngột quay lưng bước khỏi phòng. Margaret kịp bắt gặp thoáng qua gương mặt anh trước khi anh rời đi.

Khi anh đi rồi, cô thầm nghĩ mình đã nhìn thấy ánh nước đọng lại sau những giọt lệ trong đôi mắt ấy; và điều đó biến sự chán ghét đầy kiêu hãnh của cô thành một thứ gì đó khác lạ và nhân hậu hơn, dẫu cũng đau đớn chẳng kém—đó là sự tự trách bản thân vì đã gây ra nỗi bẽ bàng nhường ấy cho bất kỳ ai.

– Nhưng tôi biết tránh làm sao đây? cô tự hỏi chính mình. – Tôi chưa từng thích anh ấy. Tôi đã cư xử lịch sự; nhưng tôi chẳng thèm nhọc công che giấu sự thờ ơ của mình. Quả thực, tôi chưa từng bận tâm về bản thân hay về anh ấy, thế nên thái độ của tôi hẳn đã bộc lộ đúng sự thật. Tất cả những chuyện hôm qua, anh ấy có thể hiểu lầm. Nhưng đó là lỗi của anh ấy, chứ không phải của tôi. Tôi vẫn sẽ làm lại thế nếu cần thiết, dẫu cho nó có đẩy tôi vào tất cả những nỗi hổ thẹn và rắc rối này đi chăng nữa.