“Nhưng công việc ngày càng hiếm hoi, lại thêm bánh mì đắt đỏ,
Và tiền lương cũng chẳng còn bao nhiêu;
Bởi những đám đông từ Ireland đã tràn đến đây tranh thủ,
Làm thay phần việc với đồng lương rẻ mạt của chúng ta.”
Thơ Luật Ngũ cốc.
Margaret được dẫn vào phòng khách. Căn phòng đã trở lại vẻ ảm đạm thường ngày với những tấm vải bạt và khăn phủ kín đồ đạc. Các ô cửa sổ hé mở vì trời bức bối, còn mành che kiểu Venezia thì sập xuống che kín mặt kính—khiến thứ ánh sáng xám ngắt, rọi ngược từ mặt đường hắt lên, làm mọi bóngổ đổ lệch lạc, hòa lẫn với luồng sáng xanh từ trên cao khiến ngay cả khuôn mặt của chính Margaret, khi cô vô tình bắt gặp trong gương, trông cũng phờ phạc và xanh xao. Cô ngồi chờ; chẳng có ai tới. Thỉnh thoảng, gió hình như lại mang những âm thanh hỗn độn từ đâu vọng tới gần hơn; vậy mà chẳng hề có gió! Rồi giữa những khoảng lặng, không gian lại chìm vào sự tĩnh mịch đến rợn ngợp.
Cuối cùng Fanny cũng bước vào.
“Mẹ sẽ ra ngay đây, cô Hale. Mẹ bảo tôi gửi lời xin lỗi vì sự chậm trễ này. Có lẽ cô đã biết chuyện anh trai tôi thuê nhân công từ người Ireland, và điều đó khiến dân chúng Milton tức điên lên—làm như anh ấy không có quyền tìm kiếm nhân công ở bất cứ đâu mình muốn vậy; thế mà đám khốn kiếp vô tích sự ở đây lại không chịu làm việc cho anh ấy; và giờ thì họ dọa nạt khiến những kẻ bần cùng khốn khổ người Ireland sợ đến mức chúng tôi chẳng dám thả họ ra ngoài. Cô có thể thấy họ đang túm tụm trong căn phòng trên tầng cao của xưởng dệt—và họ sẽ phải ngủ lại ở đó để tránh bị lũ côn đồ kia hãm hại, những kẻ vừa không chịu làm việc lại vừa ngăn cản người khác làm. Mẹ đang lo liệu chuyện ăn uống cho họ, còn anh John đang nói chuyện với họ, bởi vì mấy người phụ nữ đang khóc lóc đòi về. A! Mẹ tới kìa!”
Bà Thornton bước vào với nét mặt lạnh lùng, tối sầm, khiến Margaret cảm thấy mình đã đến sai thời điểm để làm phiền bà bằng lời thỉnh cầu. Dẫu vậy, cô chỉ đang làm theo đúng mong muốn mà bà Thornton từng ngỏ trước đó, rằng cô cứ việc lên tiếng xin bất cứ thứ gì cần thiết trong suốt quá trình lâm bệnh của mẹ cô. Lông mày bà Thornton nhíu lại, và đôi môi mím chặt trong lúc Margaret dịu dàng, khiêm nhường giãi bày về tình trạng bứt rứt không yên của mẹ mình, cũng như việc bác sĩ Donaldson mong muốn bà được dùng đệm nước để thuyên giảm cơn đau. Cô dứt lời. Bà Thornton không đáp lại ngay. Rồi bà thốt lên đầy giật cục—
“Chúng kéo đến cổng rồi! Gọi John đi, Fanny—gọi anh ấy từ dưới xưởng vào mau! Chúng đến cổng rồi! Chúng sẽ phá sập cửa mất! Gọi John đi, tôi bảo cô gọi cơ mà!”
Và đồng thời, tiếng bước chân rầm rập đang kéo đến gần—thứ âm thanh mà nãy giờ bà vẫn chăm chú lắng nghe thay vì bận tâm đến lời Margaret nói—vang lên ngay bên ngoài bức tường, theo sau là tiếng gào thét phẫn nộ ngày một dâng cao phía sau hàng rào gỗ. Hàng rào rung bần bật như thể đám đông cuồng loạn ngoài kia đang dùng thân mình làm cây gỗ phá thành, rồi lùi lại một chút để lấy đà lao vào với sức mạnh càng lúc càng dồn dập hơn, cho đến khi những cú đâm trời giáng của chúng làm những cánh cổng vững chãi phải run lên bần bật như lau trước gió.
Những người phụ nữ tụ tập quanh khung cửa sổ, bị cuốn hút đến mức không rời mắt nổi trước cảnh tượng gieo rắc nỗi kinh hoàng ấy. Bà Thornton, các nữ gia nhân, Margaret—tất cả đều có mặt ở đó. Fanny đã chạy tháo thân trở lên lầu, vừa la hét như thể có kẻ đuổi sát gót trên từng bậc thang, vừa ngã gục xuống sô-pha trong cơn nức nở cuồng loạn. Bà Thornton ngóng tìm con trai, người vẫn còn ở trong nhà xưởng. Anh bước ra, ngước nhìn lên phía họ—những gương mặt nhợt nhạt đang túm tụm—rồi mỉm cười đầy quả cảm để trấn an họ, trước khi khóa chặt cửa nhà xưởng lại. Sau đó, anh gọi một nữ gia nhân xuống mở cánh cửa chính của căn nhà mà Fanny đã vội vã chốt lại phía sau trong cơn hoảng loạn. Chính bà Thornton đã đi xuống. Và tiếng gọi quen thuộc, đầy uy quyền của anh dường như có sức mạnh kích động hệt như mùi máu đối với đám đông cuồng nộ ngoài kia. Cho đến lúc ấy, họ vẫn câm lặng, chẳng thốt ra lời nào, bởi họ cần dồn hết hơi sức cho nỗ lực nặng nhọc là phá tung cánh cổng. Nhưng giờ đây, khi nghe tiếng anh cất lên từ bên trong, họ liền bật ra một tiếng gầm gừ hung dữ, phi nhân tính đến mức ngay cả bà Thornton cũng tái mặt vì sợ hãi khi bước đi trước anh vào phòng. Anh bước vào, khuôn mặt hơi ửng hồng nhưng đôi mắt lóe sáng hệt như đang đáp lại lời hiệu triệu của hiểm nguy, cùng với nét mặt kiêu hãnh đầy thách thức khiến anh trông thật hiên ngang, dẫu chưa chắc đã là một người đàn ông đẹp mã. Margaret từ trước đến nay vẫn luôn sợ hãi rằng lòng dũng cảm của mình sẽ sụp đổ trong mọi tình huống khẩn cấp, và cô sẽ chứng minh được điều bản thân vẫn luôn lo sợ—rằng cô chỉ là một kẻ hèn nhát. Thế nhưng giờ đây, trong thời khắc thực sự nghiêm trọng của nỗi sợ hãi chính đáng và hiểm nguy cận kề này, cô hoàn toàn quên mất bản thân, và chỉ cảm thấy một sự đồng cảm sâu sắc—sâu sắc đến mức nhói lòng—với những diễn biến trong khoảnh khắc hiện tại.
Ông Thornton bước thẳng tới:
“Tôi rất tiếc, cô Hale, vì cô lại đến thăm chúng tôi vào thời điểm bất hạnh này, khi mà tôi e rằng cô có thể bị cuốn vào bất kỳ mối hiểm họa nào chúng tôi phải gánh chịu. Mẹ! Tốt hơn là mẹ nên vào các căn phòng phía sau chứ? Tôi không chắc liệu chúng đã lẻn từ ngõ Pinner’s Lane vào sân chuồng ngựa chưa; nhưng nếu chưa, ở trong đó sẽ an toàn hơn ở đây. Đi đi, Jane!” anh tiếp tục, hướng lời về phía nữ gia nhân cấp trên. Và cô ta bước đi, theo sau là những người khác.
“Tôi ở lại đây!” mẹ anh nói. “Anh ở đâu, tôi ở đó.” Và quả thực, việc lui về các gian phòng phía sau chẳng có ích gì; đám đông đã vây kín các dãy nhà phụ ở phía sau, và đang gầm lên những tiếng đe dọa đáng sợ ở đó. Các gia nhân tháo chạy lên tận gác mái, kèm theo vô số tiếng kêu la và thét gạt. Ông Thornton mỉm cười đầy khinh miệt khi nghe thấy tiếng họ. Anh liếc nhìn Margaret, người đang đứng lặng lẽ một mình bên khung cửa sổ gần nhà xưởng nhất. Đôi mắt cô ánh lên, gò má và đôi môi ửng đỏ hơn thường ngày. Như thể cảm nhận được cái nhìn của anh, cô quay lại và đặt câu hỏi đã nung nấu trong tâm trí từ nãy đến giờ:
“Những công nhân người Ireland tội nghiệp đâu rồi? Họ ở trong xưởng dệt kia phải không?”
“Vâng! Tôi để họ co ro trong một căn phòng nhỏ đầu cầu thang phía sau; dặn họ bất chấp mọi rủi ro để trốn xuống lối đó nếu nghe thấy bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào cửa xưởng. Nhưng không phải họ—chính tôi mới là kẻ chúng muốn tìm.”
“Khi nào thì quân đội mới tới đây?” mẹ anh hỏi, giọng trầm nhưng không hề run rẩy.
Anh rút đồng hồ ra với sự điềm tĩnh kiên định quen thuộc trong mọi việc anh làm. Anh nhẩm tính một lát:
“Giả sử Williams đi thẳng một mạch lúc tôi bảo và không bị kẹt lại giữa đám đông đó—thì phải còn hai mươi phút nữa.”
“Hai mươi phút!” mẹ anh thốt lên, lần đầu tiên để lộ sự hoảng sợ qua giọng nói.
“Đóng ngay các cửa sổ lại, mẹ,” anh quát: “Cổng không chịu nổi thêm một cú va đập thế này nữa đâu. Đóng cửa sổ đó lại đi, cô Hale.”
Margaret đóng sập cửa sổ của mình lại, rồi bước tới hỗ trợ đôi tay đang run lẩy bẩy của bà Thornton.
Vì lý do nào đó, có một khoảng lặng kéo dài vài phút trên con phố không một bóng người. Bà Thornton nhìn chằm chằm với vẻ lo âu tột độ lên nét mặt con trai, như thể muốn tìm kiếm lời giải thích cho sự tĩnh lặng bất chợt ấy từ anh. Khuôn mặt anh đanh lại thành những đường nét cứng nhắc của sự khinh bỉ thách thức; chẳng thể đọc được chút hy vọng hay sợ hãi nào ở đó.
Fanny gượng ngồi dậy:
“Họ đi rồi á?” con bé thì thầm hỏi.
“Đi rồi ư!” anh đáp. “Nghe này!”
Con bé thực sự lắng nghe; tất cả bọn họ đều có thể nghe thấy một tiếng thở dài căng thẳng đến cực điểm; tiếng gỗ kẹt rít từ từ rạn nứt; tiếng sắt thép bị vặn xoắn; và tiếng sụp đổ đinh tai nhức óc của cánh cổng nặng trịch. Fanny lảo đảo đứng dậy—bước được một hai bước về phía mẹ rồi ngã nhào vào vòng tay bà trong cơn ngất lịm. Bà Thornton đỡ lấy con với một sức mạnh vừa xuất phát từ ý chí vừa từ thể lực, rồi bế xốc con bé rời đi.
“Tạ ơn Chúa!” ông Thornton nói khi dõi theo bóng họ khuất hẳn. “Cô không định lên lầu sao, cô Hale?”
Đôi môi Margaret mấp máy chữ “Không!”—nhưng anh không thể nghe thấy tiếng cô, bởi tiếng bước chân dày đặc ngay dưới chân tường căn nhà, cùng tiếng gầm gừ giận dữ, trầm đục và sâu thẳm, mang theo sự thỏa mãn đầy hung ác còn đáng sợ hơn cả những tiếng hò hét bất thành của chúng cách đó không lâu.
“Đừng bận tâm!” anh nói với ý định trấn an cô. “Tôi rất tiếc vì cô lại bị kéo vào mớ hỗn độn hoảng loạn này; nhưng nó sẽ không kéo dài lâu nữa đâu; chỉ vài phút nữa thôi, quân đội sẽ tới.”
“Ôi Chúa ơi!” Margaret đột ngột kêu lên; “có Boucher kìa. Tôi nhận ra khuôn mặt hắn, dẫu nó đã tái xanh vì giận dữ—hắn đang cố chen lên phía trước—nhìn kìa! Nhìn kìa!”
“Boucher là ai?” ông Thornton điềm tĩnh hỏi, bước sát lại khung cửa sổ để nhận dạng người đàn ông mà Margaret đang dành nhiều sự quan tâm đến vậy. Ngay khi nhìn thấy ông Thornton, họ liền hét lên một tiếng—gọi đó là tiếng của con người thì hoàn toàn không đúng—nó hệt như khao khát quỷ quyệt của một loài dã thú khát máu đối với thứ thức ăn bị tước đoạt khỏi móng vuốt của chúng. Ngay cả bản thân anh cũng lùi lại một thoáng, sững sờ trước mức độ căm thù tột cùng mà mình vừa khiêu khích.
“Cứ để chúng hét đi!” anh nói. “Chỉ năm phút nữa thôi... Tôi chỉ cầu mong mấy người Ireland tội nghiệp của tôi không bị cái thứ âm thanh quái đản ấy dọa cho mất hồn mất vía. Hãy giữ vững can đảm trong năm phút nữa nhé, cô Hale.”
“Đừng lo cho tôi,” cô vội vã nói. “Nhưng còn năm phút nữa thì sao? Anh không thể làm gì để xoa dịu những con người tội nghiệp này à? Thật khủng khiếp khi chứng kiến cảnh này.”
“Quân đội sẽ tới ngay lập tức, và điều đó sẽ khiến họ phải lấy lại lý trí.”
“Lý trí ư!” Margaret nhanh chóng đáp. “Lý trí kiểu gì chứ?”
“Thứ lý trí duy nhất có tác dụng với những kẻ tự biến mình thành dã thú. Hỡi Chúa ơi! Chúng đã quay sang phía cửa nhà xưởng rồi!”
“Ông Thornton,” Margaret nói, toàn thân run lẩy bẩy vì tức giận, “hãy xuống dưới đó ngay lập tức, nếu anh không phải là kẻ hèn nhát. Hãy xuống và đối mặt với họ như một người đàn ông. Hãy cứu những kẻ xa lạ tội nghiệp mà anh đã dụ dỗ đến đây. Hãy nói chuyện với những công nhân của anh như thể họ là con người đi. Hãy nói với họ những lời tử tế. Đừng để quân đội đến và chém giết những con người khốn khổ đã bị dồn đến mức phát điên. Tôi thấy có một người ở đó đang như vậy đấy. Nếu anh có chút lòng dũng cảm hay phẩm chất cao thượng nào trong người, hãy bước ra và nói chuyện với họ, tư cách đàn ông đối mặt đàn ông!”
Anh quay lại nhìn cô khi cô nói. Một đám mây đen thoáng qua trên khuôn mặt anh khi lắng nghe. Anh nghiến chặt hàm răng khi nghe những lời cô thốt ra.
“Tôi sẽ đi. Có lẽ tôi phải nhờ cô đi cùng tôi xuống dưới nhà và chốt cửa lại phía sau tôi; mẹ và em gái tôi sẽ cần sự bảo vệ đó.”
“Ôi! Ông Thornton! Tôi không biết—có lẽ tôi đã sai—chỉ là—”
Nhưng anh đã đi mất; anh đã xuống đến sảnh tầng trệt; anh đã tháo chốt cửa chính; tất cả những gì cô có thể làm là nhanh chóng đi theo anh, khóa chặt cửa lại sau lưng anh, rồi l trèo ngược lên lầu với trái tim đau thắt và cái đầu quay cuồng. Một lần nữa, cô lại chiếm lấy vị trí của mình bên khung cửa sổ ở tận cùng. Anh đang đứng trên bậc thềm bên dưới; cô nhận ra điều đó qua hướng nhìn của hàng ngàn đôi mắt phẫn nộ; nhưng cô chẳng thể nhìn hay nghe thấy gì ngoài sự thỏa mãn hung hãn của thứ âm thanh giận dữ đang cuồn cuộn gầm gào. Cô tung cánh cửa sổ mở rộng hết cỡ. Rất nhiều kẻ trong đám đông chỉ là những thiếu niên; tàn nhẫn và vô tâm—tàn nhẫn bởi vì chúng vô tâm; một số khác là đàn ông, gầy giơ xương như loài sói và cuồng loạn vì thèm khát con mồi. Cô hiểu cơ sự; họ cũng giống như Boucher—với những đứa con nợ đói nheo nhóc ở nhà—đặt hết hy vọng vào thành công cuối cùng trong nỗ lực đòi tăng lương, và vô cùng phẫn nộ khi phát hiện ra người Ireland được đưa đến để cướp đi miếng cơm manh áo của con cái họ. Margaret hiểu hết thảy; cô đọc được điều đó trên khuôn mặt của Boucher, tuyệt vọng đến cùng cực và tái xanh vì giận dữ. Giá như ông Thornton chịu nói với họ điều gì đó—để họ được nghe giọng nói của anh thôi—cũng có lẽ còn hơn cái cảnh đập phá và cuồng nộ hoang dại chống lại sự im lặng lạnh lùng đến mức chẳng thèm ban phát cho họ lấy một lời, dẫu là lời quở trách hay giận dữ. Nhưng biết đâu anh đang nói chuyện ngay lúc này nhỉ; có một khoảng lặng chốc lát trong thứ âm thanh hỗn độn của họ, vô nghĩa hệt như tiếng kêu của một bầy thú. Cô giật phăng chiếc mũ trên đầu ra và nhoài người về phía trước để lắng nghe. Cô chỉ có thể nhìn; bởi vì nếu ông Thornton thực sự đã cố gắng lên tiếng, thì bản năng muốn lắng nghe anh trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy đã vụt qua và biến mất, và đám đông giờ đây còn đang gầm thét dữ dội hơn bao giờ hết. Anh đứng đó với hai tay khoanh trước ngực; bất động như một bức tượng; khuôn mặt tái nhợt vì cơn giận dữ bị kìm nén. Chúng đang cố đe dọa anh—buộc anh phải chùn bước; kẻ này đang xúi giục kẻ kia thực hiện ngay một hành động bạo lực cá nhân nào đó. Bằng trực giác, Margaret cảm nhận được rằng chỉ trong tích tắc nữa thôi, mọi thứ sẽ vỡ lòa thành một biển hỗn độn; sự chạm trán đầu tiên sẽ châm ngòi cho một vụ nổ, trong đó, giữa hàng trăm con người cuồng nộ và những thiếu niên liều lĩnh ấy, ngay cả tính mạng của ông Thornton cũng không được đảm bảo an toàn—rằng chỉ trong khoảnh khắc nữa thôi, những cảm xúc bão táp sẽ vượt qua mọi giới hạn, cuốn phăng đi mọi rào cản của lý trí hay nỗi sợ hãi về hậu quả. Ngay trong lúc cô đang dõi theo, cô thấy những thiếu niên ở phía sau đang cúi xuống tháo những chiếc ủng gỗ nặng nề của chúng—thứ vũ khí tầm tay nhất mà chúng có thể tìm thấy; cô nhận ra đó chính là tia lửa bén vào thùng thuốc súng, và với một tiếng thét không ai nghe thấy, cô lao vút khỏi phòng, chạy thối xuống cầu thang—cô dùng một lực mãnh liệt nhấc thanh sắt ngang cửa ra—vung cánh cửa mở toang—và đứng đó, đối mặt với biển người đang giận dữ cuồn cuộn, ánh mắt cô phóng ra những mũi tên lửa của sự quở trách thiêu đốt họ. Những chiếc ủng gỗ khựng lại ngay trong tay những kẻ đang nắm giữ—những nét mặt vừa mới sa sầm lúc trước, giờ đây lại lộ vẻ lưỡng lự, như thể đang tự hỏi điều này có ý nghĩa gì. Bởi vì cô đang đứng chắn giữa họ và kẻ thù của họ. Cô không thể nói nên lời, nhưng cứ dang rộng đôi tay về phía họ cho đến khi lấy lại được hơi thở. “Ôi, đừng dùng đến bạo lực! Anh ấy chỉ có một mình, còn các người có rất nhiều”; nhưng lời nói của cô lịm dần đi, bởi giọng cô chẳng còn chút âm sắc nào; nó chỉ là một tiếng thì thầm khản đặc. Ông Thornton đứng lệch sang một bên; anh đã bước ra khỏi vị trí phía sau cô, như thể thấy khó chịu với bất cứ thứ gì đứng chen vào giữa anh và hiểm nguy.
“Đi đi!” cô lại lên tiếng (và lúc này giọng cô nghe như một tiếng thét). “Quân đội đã được gọi đến—đang tới kìa. Hãy giải tán trong hòa bình. Đi đi. Các người sẽ được giải quyết những khiếu nại của mình, dù chúng có là gì đi nữa.”
“Lũ chó má người Ireland đó có chịu cút xéo về quê hương không hả?” một kẻ trong đám đông hét lên với giọng đe dọa hung túng.
“Không bao giờ, theo lệnh của các người!” ông Thornton quát lên. Và ngay lập tức cơn bão vỡ òa. Những tiếng la ó nổi lên lấp đầy khoảng không gian—nhưng Margaret chẳng hề nghe thấy chúng. Ánh mắt cô dán chặt vào nhóm thiếu niên đã vũ trang bằng những chiếc ủng gỗ từ trước đó. Cô nhìn thấy cử chỉ của chúng—cô hiểu ý nghĩa của nó—cô đọc được mục tiêu của chúng. Chỉ một khoảnh khắc nữa thôi, ông Thornton có thể sẽ bị đánh gục—chính anh, người mà cô đã thúc giục và khiêu khích đến nơi hiểm nguy này. Cô chỉ nghĩ làm sao để cứu anh. Cô vòng tay ôm lấy anh; dùng thân mình làm tấm khiên chắn trước đám đông hung hãn phía trước. Dẫu vậy, hai tay vẫn khoanh trước ngực, anh hất cô ra.
“Đi đi,” anh nói bằng giọng trầm đạm. “Đây không phải là chỗ dành cho cô.”
“Phải đấy,” cô đáp. “Anh không thấy những gì tôi vừa thấy đâu.” Nếu cô nghĩ giới tính của mình sẽ là một lớp bảo vệ—nếu với đôi mắt đầy sợ hãi, cô đã quay đi trước sự phẫn nộ khủng khiếp của những con người này với hy vọng rằng khi quay lại nhìn, họ sẽ dừng chân, suy ngẫm, lủi thủi bỏ đi và biến mất—thì cô đã lầm. Niềm đam mê liều lĩnh đã đẩy họ đi quá xa để có thể dừng lại—ít nhất là đã đẩy một số kẻ đi quá xa; bởi vì bao giờ cũng vậy, chính những thiếu niên hoang dã với sở thích kích thích tàn bạo mới là kẻ dẫn đầu các cuộc bạo loạn—chúng chẳng màng đến việc liệu nó sẽ dẫn đến những giọt máu nào. Một chiếc ủng gỗ xé gió bay qua. Đôi mắt bị thôi miên của Margaret dõi theo quỹ đạo của nó; nó bay chệch mục tiêu, và cô thấy buồn nôn vì khiếp sợ, nhưng vẫn không thay đổi vị trí, chỉ vùi mặt vào cánh tay ông Thornton. Rồi cô quay lại và cất tiếng lần nữa:
“Vì tình yêu của Chúa! Đừng hủy hoại chính nghĩa của các người bằng hành vi bạo lực này. Các người không biết mình đang làm gì đâu.” Cô cố gắng phát âm từng từ cho thật rõ ràng.
Một viên sỏi nhọn bay xẹt qua người cô, sượt qua trán và má, vẽ nên một vệt sáng chói lóa trước mắt cô. Cô ngã quỵ xuống như một thùy chết trên vai ông Thornton. Lúc bấy giờ, anh mới buông tay ra, một tay vòng qua ôm lấy người cô trong chốc lát:
“Các người làm tốt lắm!” anh nói. “Các người kéo đến để đánh đuổi kẻ tha hương vô tội. Các người lao vào—hàng trăm con người—để tấn công một kẻ; và khi một người phụ nữ đứng ra trước mặt các người, cầu xin các người vì chính lợi ích của mình hãy là những sinh vật có lý trí, thì cơn thịnh nộ hèn nhát của các người lại giáng xuống đầu cô ấy! Các người làm hay lắm!” Họ im phăng phắc trong lúc anh nói. Họ đang trân trân nhìn, mắt mở thao láo, miệng há hốc trước dòng máu đỏ sẫm đang rỉ ra, thứ đánh thức họ khỏi cơn mê sảng của sự cuồng nộ. Những kẻ đứng gần cổng nhất bắt đầu lủi đi trong hổ thẹn; có một chuyển động lan khắp đám đông—một chuyển động thối lùi. Chỉ có duy nhất một giọng vang lên:
“Hòn đá đó vốn nhắm vào mày đấy; nhưng mày lại trốn sau lưng một người phụ nữ!”
Ông Thornton run lên vì giận dữ. Vết máu chảy đã giúp Margaret tỉnh lại—một cách mờ ảo, mơ hồ. Anh nhẹ nhàng đặt cô ngồi xuống bậc thềm cửa, đầu cô tựa vào khung cửa.
“Cô có thể nghỉ ngơi ở đó chứ?” anh hỏi. Nhưng không đợi câu trả lời của cô, anh chậm rãi bước xuống các bậc thềm tiến thẳng vào giữa đám đông. “Bây giờ thì giết tôi đi, nếu đó là ý muốn tàn bạo của các người. Ở đây chẳng có người phụ nữ nào che chở cho tôi nữa đâu. Các người có thể đánh tôi đến chết—nhưng các người sẽ chẳng bao giờ lay chuyển được quyết tâm của tôi đâu—chính các người thì đừng hòng!” Anh đứng giữa họ với hai tay khoanh trước ngực, chính xác ở tư thế mà anh từng đứng trên bậc thềm.
Nhưng cuộc chuyển động rút lui về phía cổng đã bắt đầu—cũng đầy vô lý, và có lẽ cũng mù quáng hệt như sự giận dữ đồng loạt trước đó. Hoặc có lẽ, ý nghĩ về sự áp sát của quân đội, cùng hình ảnh khuôn mặt tái nhợt đang ngước lên với đôi mắt nhắm nghiền, bất động và buồn bã tựa cẩm thạch—dù những giọt nước mắt vẫn ứa ra từ hàng mi dài đan chặt rồi rơi xuống; và chậm chạp, nặng nề hơn cả nước mắt chính là dòng máu rỉ ra từ vết thương của cô. Ngay cả những kẻ tuyệt vọng nhất—chính Boucher—cũng lùi lại, chần chừ bỏ đi, hằm hằm nét mặt, rồi cuối cùng cũng chuồn thẳng, lầm bầm những lời nguyền rủa nhắm vào người chủ xưởng, kẻ vẫn đứng ở tư thế bất biến, dõi theo bước chân thối lui của bọn họ bằng ánh mắt đầy thách thức. Ngay khoảnh khắc cuộc rút lui ấy biến thành một cuộc tháo chạy (điều chắc chắn sẽ xảy ra bởi chính bản chất của nó), anh lao vút lên các bậc thềm tiến về phía Margaret.
Cô cố gắng đứng dậy mà không cần sự giúp đỡ của anh.
“Không có gì đâu,” cô nói với một nụ cười nhợt nhạt. “Chỉ bị sướt da thôi, và lúc nãy tôi hơi choáng nhẹ. Ôi, tôi mừng là họ đi rồi!” Và cô khóc nức nở không kìm chế được.
Anh chẳng thể đồng điệu nổi với nỗi lòng của cô. Cơn giận của anh vẫn chưa dịu đi; nó còn đang dâng trào mạnh mẽ hơn khi cảm giác về hiểm nguy cận kề đang lùi xa. Tiếng lách cách từ xa của quân đội đã vọng tới: chậm mất đúng năm phút để khiến đám đông vừa tản mát kia phải kính sợ trước sức mạnh của quyền lực và trật tự. Anh hy vọng họ sẽ nhìn thấy lực lượng quân sự và bị khuất phục bởi ý nghĩ về việc suýt chút nữa đã mất mạng. Trong lúc những suy nghĩ ấy lướt qua tâm trí, Margaret vịn vào cột cửa để giữ thăng bằng: thế nhưng một lớp màng mờ đục phủ lên đôi mắt cô—anh chỉ kịp lao đến vừa lúc để đỡ lấy cô. “Mẹ ơi—mẹ ơi!” anh kêu lên; “Xuống đây đi—họ đi hết rồi, và cô Hale bị thương!” Anh bế thốc cô vào phòng ăn, đặt cô nằm lên chiếc ghế sô-pha ở đó; đặt xuống thật dịu dàng, và khi nhìn ngắm khuôn mặt trắng muốt thuần khiết ấy, cảm nhận về ý nghĩa của cô đối với anh trào dâng mạnh mẽ đến mức anh phải thốt lên trong nỗi đau đớn:
“Ôi, Margaret của tôi—Margaret của tôi! Chẳng ai có thể hiểu được em có ý nghĩa thế nào đối với tôi đâu! Dù em đang nằm đây chết lặng và lạnh lẽo, em vẫn là người phụ nữ duy nhất anh từng yêu! Ôi, Margaret—Margaret!”
Khi mẹ anh bước vào, anh quỳ bên cạnh, thốt lên những lời ngắt quãng như tiếng rên rỉ hơn là trò chuyện, bèn giật mình đứng phắt dậy vì hổ thẹn. Bà chẳng nhìn thấy gì ngoài một đứa con trai có phần tái nhợt và nghiêm nghị hơn ngày thường.
“Cô Hale bị thương rồi, mẹ ạ. Một hòn đá sượt qua thái dương cô ấy. Con e là cô ấy đã mất khá nhiều máu.”
“Trông con bé có vẻ bị thương nặng lắm—mẹ suýt tưởng nó chết rồi cơ đấy,” bà Thornton nói với vẻ đầy lo lắng.
“Chỉ là ngất lịm thôi. Cô ấy đã nói chuyện với con từ lúc đó rồi.” Nhưng dường như toàn bộ máu trong cơ thể anh đều dồn cả về tim khi anh nói, và anh thực sự run rẩy.
“Đi gọi Jane đi—cụt ta có thể tìm giúp mẹ những thứ mẹ cần; còn con hãy ra với mấy người Ireland của con đi, họ đang khóc lóc và hò hét cứ như thể phát điên vì sợ hãi ấy.”
Anh bước đi. Anh rời đi như thể có những quả tạ nặng trĩu trói buộc từng bước chân kéo anh ra xa cô. Anh gọi Jane; anh gọi em gái mình. Cô ấy phải nhận được sự chăm sóc tận tình nhất của người phụ nữ, sự quan tâm dịu dàng nhất. Nhưng từng nhịp đập trong lồng ngực anh như rộn lên khi nhớ lại cách cô lao xuống và đặt mình vào chốn hiểm nguy tột cùng—liệu có phải vì muốn cứu anh không? Vào khoảnh khắc ấy, anh đã đẩy cô ra và nói những lời cộc cằn; anh chẳng nhìn thấy gì ngoài mối nguy hiểm không cần thiết mà cô tự chuốc lấy. Anh bước ra chỗ những người Ireland của mình, với từng dây thần kinh trong cơ thể đang run lên bẩy vì nghĩ đến cô, và cảm thấy thật khó khăn để hiểu hết những gì họ đang nói nhằm xoa dịu và xua tan nỗi sợ hãi của họ. Ở đó, họ khăng khăng tuyên bố rằng họ sẽ không ở lại nữa; họ đòi được tống cổ về quê.
Và thế là anh lại phải suy nghĩ, phải trò chuyện và thuyết phục.
Bà Thornton dùng nước hoa eau de Cologne lau thái dương cho Margaret. Khi thứ cồn chạm vào vết thương mà cho đến lúc đó cả bà Thornton lẫn Jane đều chưa nhìn thấy, Margaret mở bàng hoàng mở mắt ra; nhưng rõ ràng cô chẳng biết mình đang ở đâu và những người này là ai. Quầng thâm quanh mắt càng sâu hơn, đôi môi co giật và mím chặt lại, rồi cô lại chìm vào trạng thái bất tỉnh một lần nữa.
“Con bé vừa trải qua một cú đánh khủng khiếp,” bà Thornton nói. “Có ai chịu đi tìm bác sĩ không?”
“Đừng bắt tôi đi, thưa phu nhân, xin ơn trên đấy,” Jane lùi lại thưa. “Lũ vô lại đó có thể vẫn đang lảng vảng ngoài kia; tôi không nghĩ vết rách sâu như vẻ bề ngoài của nó đâu thưa phu nhân.”
“Tôi sẽ không đánh cược đâu. Con bé bị thương ngay trong nhà chúng ta. Nếu cô là kẻ hèn nhát, Jane, thì tôi không phải thế. Tôi sẽ đi.”
“Làm ơn đi thưa phu nhân, hãy để tôi đi gọi cảnh sát. Có khối người kéo đến kìa, cả quân đội nữa.”
“Thế mà cô vẫn sợ không dám đi đấy ư! Tôi sẽ không để thời gian của họ bị lãng phí vào việc vặt của chúng ta. Họ còn khối việc phải làm để tóm đám bạo loạn kia kìa. Cô không sợ ở lại trong ngôi nhà này chứ,” bà hỏi với giọng đầy khinh miệt, “và tiếp tục lau trán cho cô Hale chứ? Tôi đi chưa đầy mười phút đâu.”
“Hannah đi được không thưa phu nhân?”
“Sao lại là Hannah? Sao cứ phải là ai khác ngoài cô? Không, Jane, nếu cô không đi, tôi sẽ đi.”
Bà Thornton đi trước đến căn phòng mà bà đã để Fanny nằm dài trên giường. Con bé giật mình ngồi phắt dậy khi mẹ bước vào.
“Ôi, mẹ làm con sợ chết khiếp! Con cứ tưởng mẹ là kẻ đột nhập vào nhà.”
“Vớ vẩn! Bọn chúng đi hết rồi. Có quân đội vây kín xung quanh để tìm bắt thủ phạm khi mọi chuyện đã quá muộn rồi kìa. Cô Hale đang nằm trên sô-pha phòng ăn và bị thương nặng. Mẹ đang đi gọi bác sĩ.”
“Ôi! Đừng đi mà mẹ ơi! Chúng sẽ giết mẹ mất.” Con bé bám chặt lấy vạt áo mẹ. Bà Thornton giật phăng nó ra với thái độ chẳng mấy dịu dàng.
“Kiếm cho mẹ người khác đi, nhưng con bé đó không thể cứ để máu chảy đến chết được.”
“Chảy máu! Ôi, kinh khủng quá! Sao cậu ấy lại bị thương cơ chứ?”
“Mẹ không biết—mẹ không có thời gian để hỏi. Xuống dưới đó với nó đi, Fanny, và cố mà làm gì có ích đi. Jane đang ở cạnh nó; và mẹ hy vọng tình hình trông có vẻ tồi tệ hơn thực tế. Jane đã từ chối rời khỏi nhà, đúng là cái thói hèn nhát! Và mẹ sẽ không tự chuốc lấy thêm những lời từ chối nào từ đám gia nhân nữa đâu, nên mẹ sẽ tự đi.”
“Ôi trời ơi, trời ơi!” Fanny vừa khóc vừa lẩm bẩm, đành chuẩn bị đi xuống còn hơn là bị bỏ lại một mình với ý nghĩ về những vết thương và sự đổ máu ngay trong nhà.
“Ôi, Jane!” con bé vừa rón rén bước vào phòng ăn vừa cất tiếng hỏi, “Chuyện gì thế này? Trông cậu ấy tái nhợt thế! Cậu ấy bị thương thế nào vậy? Họ ném đá vào phòng khách à?”
Margaret quả thực trông rất trắng bệch và phờ phạc, dẫu các giác quan bắt đầu quay trở lại với cô. Nhưng cảm giác choáng váng đến lả người vì ngất xỉu vẫn khiến cô kiệt sức một cách thảm hại. Cô láng thoáng cảm nhận được sự chuyển động xung quanh mình, cảm giác sảng khoái từ nước hoa eau de Cologne, và một sự khao khát mong việc lau chùi cứ tiếp diễn không ngừng; nhưng khi họ dừng lại để nói chuyện, cô hoàn toàn chẳng thể mở nổi mắt hay thốt lời xin họ lau tiếp, hệt như những kẻ rơi vào trạng thái hôn mê như chết chẳng thể nhúc nhích hay phát ra âm thanh để ngăn chặn những sự chuẩn bị khủng khiếp cho đám tang của chính mình, trong khi họ vẫn hoàn toàn nhận thức được, không chỉ hành động của những kẻ xung quanh, mà còn cả ý niệm ẩn sau những hành động đó.
Jane dừng tay lau, quay sang trả lời câu hỏi của tiểu thư Fanny.
“Cậu ấy đã hoàn toàn an toàn rồi thưa tiểu thư, nếu cậu ấy cứ ở yên trong phòng khách hoặc chạy lên lầu với chúng tôi; chúng tôi ở trên gác mái phía trước và có thể nhìn thấy hết mọi thứ mà chẳng sợ bị vạ lây.”
“Thế lúc đó cậu ấy ở đâu?” Fanny hỏi, rón rén bước lại gần hơn từng chút một khi đã quen dần với khung cảnh khuôn mặt tái nhợt của Margaret.
“Ngay trước cửa chính—với cậu chủ!” Jane nói với giọng điệu đầy ẩn ý.
“Với John ư! Với anh trai tôi cơ à! Sao cậu ấy lại ra đó được chứ?”
“Dạ thưa tiểu thư, cái đó thì tôi không dám chắc,” Jane đáp, hất nhẹ cằm. “Sarah đã——”
“Sarah thế nào?” Fanny tò mò hỏi với vẻ mất kiên nhẫn.
Jane tiếp tục công việc lau chùi, như thể những gì Sarah đã làm hay nói không hẳn là điều cô ta thích lặp lại.
“Sarah thế nào chứ?” Fanny gặng hỏi với giọng sắc bén. “Đừng có nói nửa vời thế chứ, tôi nghe chẳng hiểu gì cả.”
“Thì thưa tiểu thư, nếu tiểu thư cứ gặng hỏi—thì Sarah, thưa tiểu thư, đứng ở vị trí quan sát tốt nhất là ô cửa sổ bên phải, và con bé nói, nói ngay vào thời điểm đó luôn, rằng nó thấy cô Hale vòng tay ôm cổ cậu chủ, ôm chặt lấy cậu ấy trước mặt tất cả mọi người.”
“Tôi không tin đâu,” Fanny nói. “Tôi biết cậu ấy quan tâm đến anh trai tôi mà; ai nhìn cũng thấy thế; và tôi dám cá cậu ấy sẵn sàng đánh đổi mọi thứ nếu anh tôi chịu cưới—điều mà tôi dám chắc anh ấy chẳng bao giờ làm đâu. Nhưng tôi không tin cậu ấy lại đủ táo tợn và trơ trẽn đến mức vòng tay ôm cổ anh tôi thế đâu.”
“Tội nghiệp tiểu thư trẻ tuổi! Cậu ấy đã phải trả giá đắt cho việc đó rồi đấy nếu thực sự đã làm thế. Theo tôi tin thì cú đánh đó đã khiến lượng máu dồn lên não cô ấy nhiều đến mức cậu ấy sẽ chẳng bao giờ hồi phục lại được đâu. Trông cậu ấy lúc này có khác gì một cái xác chết đâu cơ chứ.”
“Ôi, ước gì mẹ mau về!” Fanny vừa nói vừa vặn vặn hai bàn tay. “Tôi chưa bao giờ phải ở trong một phòng với người chết bao giờ.”
“Khoan đã thưa tiểu thư! Cậu ấy chưa chết đâu: mi mắt đang rung rẩy kìa, và nước mắt đang ứa ra chảy dài xuống má rồi kìa. Cõi đi tiểu thư Fanny!”
“Cậu thấy khá hơn chút nào chưa?” Fanny hỏi với giọng run run.
Không có câu trả lời; chẳng có dấu hiệu nhận biết nào; nhưng một chút sắc hồng phớt đã trở lại trên đôi môi cô, dẫu phần còn lại của khuôn mặt vẫn tái nhợt như tro tàn.
Bà Thornton vội vã bước vào, đi cùng với vị bác sĩ gần nhất mà bà tìm thấy.
“Nó thế nào rồi? Em khá hơn chưa, con yêu?” khi Margaret mở đôi mắt mờ đục và thẫn thờ nhìn bà. “Đây là bác sĩ Lowe đến khám cho cháu đây.”
Bà Thornton nói to và rành mạch hệt như đang nói chuyện với người khiếm thính. Margaret cố gượng dậy, và theo phản xạ, cô kéo lọn tóc rối bời, dày dặn của mình che lên vết thương.
“Bây giờ tôi thấy khá hơn rồi,” cô đáp bằng một giọng rất nhỏ và yếu ớt. “Tôi hơi choáng nhẹ thôi.”
Cô để ông ấy cầm tay và bắt mạch. Khuôn mặt cô thoáng ửng đỏ trong giây lát khi ông xin phép được kiểm tra vết thương trên trán; và cô liếc nhìn Jane, như thể đang né tránh ánh mắt săm soi của cô ta hơn là của bác sĩ.
“Tôi nghĩ nó không nặng lắm đâu. Tôi đỡ nhiều rồi. Tôi phải về nhà thôi.”
“Chưa thể về được cho đến khi tôi băng bó xong và cô nghỉ ngơi thêm một chút đã.”
Cô vội vã ngồi xuống, không nói thêm lời nào, và để mặc vết thương được băng lại.
“Bây giờ, nếu ông cho phép,” cô nói, “tôi phải đi đây. Chắc mẹ tôi không thấy đâu. Nó nằm dưới lớp tóc mà, phải không ạ?”
“Hoàn toàn khuất rồi; chẳng ai nhận ra được đâu.”
“Nhưng cô không được đi,” bà Thornton sốt sắng can ngăn. “Cô chưa đủ sức khỏe để đi đâu.”
“Tôi phải về,” Margaret kiên quyết đáp. “Hãy nghĩ đến mẹ tôi xem. Lỡ như các cụ nghe thấy chuyện này thì... Hơn nữa, tôi buộc phải đi,” cô nói với vẻ quả quyết. “Tôi không thể ở lại đây được. Tôi xin gọi một chiếc xe taxi nhé?”
“Trông cô đang đỏ bừng lên và có triệu chứng phát sốt đấy,” bác sĩ Lowe nhận xét.
“Chỉ vì tôi đang ở đây trong khi lòng tôi nóng lòng muốn về thôi. Không khí bên ngoài—việc được rời khỏi đây, sẽ giúp tôi thấy khỏe hơn bất cứ thứ gì khác,” cô nài nỉ.
“Tôi thực sự tin là mọi chuyện đúng như cô ấy nói,” bác sĩ Lowe đáp lời. “Nếu mẹ cô ấy bệnh nặng như những gì phu nhân đã kể với tôi trên đường tới đây, thì mọi chuyện có thể trở nên vô cùng nghiêm trọng nếu cụ nghe được tin về cuộc bạo loạn này mà không thấy con gái mình trở về đúng giờ dự kiến. Vết thương không sâu đâu. Để tôi đi gọi một chiếc xe taxi, nếu các gia nhân của phu nhân vẫn còn sợ không dám ra ngoài.”
“Ôi, cảm ơn ông!” Margaret nói. “Nó sẽ giúp tôi dễ chịu hơn mọi thứ. Chính không khí trong căn phòng này mới là thứ khiến tôi thấy khốn khổ thế này đây.”
Cô ngả người ra sau ghế sô-pha và nhắm nghiền mắt lại. Fanny ra hiệu gọi mẹ ra ngoài phòng và thì thầm kể cho bà nghe điều gì đó khiến bà cũng lo lắng không kém gì Margaret về việc mong cô nhanh chóng rời đi. Không phải vì bà hoàn toàn tin vào lời kể của Fanny; nhưng bà cũng tin đủ để khiến thái độ của bà khi nói lời tạm biệt với Margaret trở nên vô cùng gượng gạo.
Bác sĩ Lowe quay lại cùng chiếc xe taxi.
“Nếu cô cho phép, tôi sẽ đi cùng cô về nhà, cô Hale. Đường sá ngoài kia vẫn chưa thực sự yên tĩnh lắm đâu.”
Tâm trí Margaret lúc này vẫn đủ tỉnh táo để khao khát được tống khứ cả bác sĩ Lowe lẫn chiếc xe taxi trước khi cô đặt chân đến Crampton Crescent, vì sợ làm cha mẹ hoảng sợ. Vượt qua mục tiêu duy nhất ấy, cô chẳng muốn nghĩ ngợi gì thêm. Giấc mơ kinh hoàng về những lời lẽ xấc xược thốt ra nhắm vào cô, có lẽ sẽ chẳng bao giờ phai mờ—nhưng nó có thể được gác lại cho đến khi cô khỏe hơn—vì, ôi! Cô đang rất yếu; và tâm trí cô đang bấu víu vào một thực tại trước mắt nào đó để giữ thăng bằng, ngăn bản thân không bị chìm nghỉm vào một cơn ngất xỉu lả người, ghê rợn khác.