“Vài nỗi ước ao thoáng qua tâm trí tôi, mang lại chút ánh sáng dịu mờ,

Sáng hôm sau mang đến cho Margaret bức thư từ Edith. Thư đượm vẻ trìu mến và ngô nghê đúng tính cách người viết. Nhưng sự trìu mến ấy lại vô cùng đáng yêu đối với bản tính tình cảm vốn có của Margaret; hơn nữa, nàng đã quen với sự ngô nghê ấy từ thưở nhỏ, nên chẳng mảy may để tâm. Thư viết thế này:—

“Ôi, Margaret, thật đáng tiếc cả một chuyến dài từ nước Anh sang đây chỉ để ngắm thằng bé nhà tớ! Nó là một cu cậu tuyệt vời, nhất là khi đội những chiếc mũ nhỏ, và đặc biệt nhất là chiếc mũ cậu gửi cho nó đấy, cô nàng khéo tay, kiên nhẫn và đáng yêu của tớ ơi! Làm cho tất thảy các bà mẹ ở đây phải ghen tị rồi, tớ lại muốn khoe nó với một gương mặt mới nào đó, và nghe thêm một loạt những lời ngợi khen trầm trồ; có lẽ, lý do chỉ có thế; có lẽ không phải vậy—thôi được, biết đâu lại có chút ít tình cảm họ hàng trong đó chứ; nhưng tớ thực sự rất muốn cậu đến đây, Margaret ạ! Tớ chắc chắn đó sẽ là điều tuyệt vời nhất cho sức khỏe của dì Hale; mọi người ở đây ai nấy đều trẻ trung và khỏe mạnh, bầu trời thì lúc nào cũng xanh ngắt, ánh nắng luôn ngập tràn, và ban nhạc thổi những bản nhạc say đắm lòng người từ sáng đến tối; để rồi quay lại điều cốt lõi trong khúc ca của tớ, em bé nhà tớ luôn mỉm cười. Tớ cứ mãi mong cậu bế hộ nó một tay, Margaret ạ. Chẳng bận tâm nó đang làm gì; chính khoảnh khắc ấy lại là lúc nó đáng yêu nhất, duyên dáng nhất và tuyệt vời nhất. Tớ nghĩ tớ yêu nó hơn cả chồng tớ nhiều, người mà dạo này đang dần trở nên mập mạp, cáu kỉnh—cái mà anh ấy gọi là ‘bận rộn’. Không! Anh ấy chẳng hề thế. Anh ấy vừa mới về với tin tức về một buổi dã ngoại vô cùng thú vị, do các sĩ quan trên chiến hạm Hazard đang thả neo ở vịnh bên dưới tổ chức. Vì mang về một tin tức dễ chịu đến thế, tớ xin rút lại tất cả những gì vừa nói lúc nãy. Chẳng phải có ai đó đã tự đốt tay mình vì đã nói hoặc làm điều gì khiến họ hối hận hay sao? Chà, tớ thì không thể đốt tay mình được, vì nó sẽ đau lắm, và vết sẹo thì trông thật xấu xí; nhưng tớ sẽ rút lại mọi điều đã nói nhanh hết mức có thể. Cosmo cũng đáng yêu chẳng kém gì em bé, lại chẳng mập mạp chút nào, và vẫn hiền lành dễ chịu như bất kỳ người chồng nào trên đời; chỉ có điều, đôi khi anh ấy rất, rất bận rộn. Tớ có thể nói thế mà chẳng cần dựa vào tình yêu—hay bổn phận người vợ—mình đang nói đến đâu rồi nhỉ?—tớ biết là mình có điều gì rất quan trọng muốn nói từ nãy cơ. Ồ, chính là điều này—Margaret dấu yêu!—cậu phải đến đây thăm tớ; như tớ đã nói, việc này sẽ rất có lợi cho sức khỏe của dì Hale. Hãy thuyết phục bác sĩ ra lệnh cho dì đi đi. Cứ bảo rằng chính làn khói ở Milton mới là thủ phạm gây hại cho sức khỏe của dì. Tớ đoan chắc thực sự là do nó đấy. Ba tháng (cậu không được phép đến ít hơn đâu nhé) sống trong khí hậu tuyệt vời này—toàn nắng là nắng, và nho thì nhiều như mâm xôi dại—sẽ chữa khỏi hẳn bệnh cho dì. Tớ không dám mời cậu của tớ”—(Đến đây, bức thư bỗng trở nên gượng gạo và được trau chuốt hơn. Ông Hale bị đặt vào một góc, giống như một đứa trẻ hư, chỉ vì đã từ bỏ bổng lộc nhà thờ của mình)—“bởi vì, tớ dám cá là cậu phản đối chiến tranh, binh lính và các ban nhạc quân đội; ít nhất tớ biết rằng nhiều người theo phái Kháng cách là thành viên của Hội Hòa bình, và tớ e rằng cậu sẽ không thích đến đây đâu; nhưng, nếu cậu ấy muốn, mình ơi, xin hãy nói rằng Cosmo và tớ sẽ cố gắng hết sức để làm cậu ấy vui lòng; tớ sẽ giấu nhẹm chiếc áo đỏ và thanh gươm của Cosmo đi, rồi bắt ban nhạc phải tấu lên mọi thứ thật trang nghiêm, trầm mặc; hoặc giả nếu họ có chơi những khúc nhạc phô trương, phù phiếm đi chăng nữa, thì cũng phải đánh với nhịp chậm gấp đôi. Margaret yêu quý, nếu cậu ấy muốn đồng hành cùng cậu và dì Hale, chúng tớ sẽ cố gắng làm mọi thứ thật dễ chịu, dẫu tớ có chút e ngại bất kỳ ai đã làm điều gì đó chỉ vì tiếng gọi của lương tâm. Hy vọng cậu chưa từng làm thế. Hãy dặn dì Hale đừng mang theo bất kỳ trang phục ấm áp nào, dẫu tớ e rằng năm nay trời sẽ về muộn lắm thì cậu mới có thể đến được. Nhưng cậu chẳng thể tưởng tượng nổi cái nóng ở đây đâu! Tớ đã cố mặc chiếc khăn choàng Ấn Độ quý giá của mình trong một buổi dã ngoại. Tớ tự nhủ lòng bằng những câu tục ngữ chừng nào còn có thể; ‘Kiêu hãnh thì phải chịu đựng’,—và những chân lý đanh thép đại loại thế; nhưng chẳng ích gì. Tớ trông chẳng khác nào con chó nhỏ Tiny của má mà lại mang đồ trang trí của voi; bị ngột thở, bị che khuất, bị vùi lấp dưới đống xiêm y lộng lẫy; thế là tớ đành biến nó thành một tấm thảm tuyệt đẹp để tất cả chúng tôi ngồi lên. Này nhé, cái thằng bé nhà tớ đây, Margaret—nếu cậu không thu xếp hành lý ngay khi nhận được bức thư này và tức tốc đến ngắm nó, tớ sẽ nghĩ cậu là hậu duệ của vua Herod đấy!”

Margaret thực sự khao khát có được một ngày sống như Edith—sự tự do khỏi mọi âu lo, tổ ấm rộn rã tiếng cười, và bầu trời ngập tràn nắng ấm. Nếu một điều ước có thể đưa nàng đi, nàng đã lên đường ngay lập tức; dẫu chỉ cho một ngày. Nàng thèm khát nguồn sức mạnh mà sự đổi thay ấy mang lại—dẫu chỉ vài giờ được đắm mình trong cuộc sống rạng rỡ đó, và cảm thấy mình trẻ lại một lần nữa. Chưa tròn hai mươi tuổi! thế mà nàng đã phải gồng mình chống chọi với sức ép nặng nề đến mức cảm thấy mình già đi trước tuổi. Đó là cảm giác đầu tiên của nàng sau khi đọc thư Edith. Rồi nàng đọc lại lần nữa, và quên bẵng đi nỗi lòng của chính mình, bỗng thấy buồn cười trước nét tính cách không lẫn vào đâu được của Edith, nàng đang cất tiếng cười giòn giã thì bà Hale bước vào phòng khách, tì tay lên cánh tay Dixon. Margaret vội vã chạy đến xóc lại những chiếc gối. Mẹ nàng có vẻ mệt mỏi hơn thường lệ.

“Con đang cười chuyện gì thế, Margaret?” bà hỏi, ngay khi vừa lấy lại sức sau sự mệt mỏi lúc xoay sở nằm xuống ghế sofa.

“Bức thư con nhận được sáng nay từ Edith ạ. Mẹ có muốn con đọc cho nghe không, thưa mẹ?”

Nàng đọc to bức thư, và có lúc nó dường như thu hút sự chú ý của mẹ nàng, người cứ mãi thắc mắc không biết Edith đã đặt tên gì cho con trai mình, đồng thời gợi ý mọi cái tên có thể, cùng những lý do khả dĩ vì sao tất cả những cái tên ấy lại được chọn. Giữa lúc những thắc mắc ấy đang hồi sôi nổi thì ông Thornton bước vào, mang theo một món quà trái cây khác biếu bà Hale. Ông không thể—phải nói đúng hơn là ông không nỡ—từ chối cơ hội được ngắm nhìn Margaret. Ông chẳng có mục đích nào khác ngoài niềm vui trước mắt. Đó là sự bướng bỉnh đến lì lợm của một người đàn ông vốn dĩ rất mực điềm tĩnh và tự chủ. Ông bước vào phòng, thu trọn vào tầm mắt sự hiện diện của Margaret chỉ trong một cái liếc nhìn; thế nhưng sau cái cúi đầu lạnh lùng, xa cách ban đầu, ông dường như chẳng mẩu mai để mắt đến nàng lần nào nữa. Ông chỉ ở lại để trao những trái đào—nói vài lời dịu dàng, ân cần—rồi ánh mắt lạnh lùng, đầy vẻ tổn thương của ông chạm vào ánh mắt Margaret bằng một lời từ biệt trang trọng khi ông rời khỏi phòng. Nàng ngồi xuống, lặng thinh và tái mét.

“Con biết không, Margaret, mẹ thực sự bắt đầu thấy mến Mr. Thornton rồi đấy.”

Ban đầu chẳng có câu trả lời. Rồi Margaret mới gượng thốt ra một câu lạnh nhạt: “Thế ạ?”

“Ừ! Mẹ nghĩ phong thái của cậu ta ngày càng trở nên lịch thiệp.”

Giờ đây giọng điệu của Margaret đã bình tĩnh hơn. Nàng đáp:

“Anh ấy rất tử tế và chu đáo—điều đó thì không phải bàn cãi.”

“Mẹ lấy làm lạ vì sao Mrs. Thornton không bao giờ tới thăm. Chắc chắn bà ấy biết mẹ đang ốm, vì chiếc giường nước.”

“Con dám cá là bác ấy biết tình hình của mẹ qua con trai mình.”

“Dẫu vậy, mẹ vẫn muốn gặp bà ấy. Con có quá ít bạn bè ở đây, Margaret ạ.”

Margaret thấu hiểu những gì đang nung nấu trong tâm tư mẹ nàng—một niềm khao khát dịu dàng muốn gửi gắm sự tử tế của một người phụ nữ nào đó dành cho đứa con gái có lẽ chẳng bao lâu nữa sẽ mồ côi mẹ. Nhưng nàng không tài nào thốt nên lời.

“Con nghĩ sao,” bà Hale nói sau một khoảng lặng, “nếu con sang bảo Mrs. Thornton đến thăm mẹ? Chỉ một lần thôi—mẹ không muốn làm phiền đâu.”

“Con sẽ làm bất cứ điều gì nếu mẹ muốn, thưa mẹ—nhưng nếu—nhưng khi Frederick đến——”

“À, phải rồi! chúng ta phải cài then cài cửa—không được để ai bước vào. Mẹ khó lòng biết được mình có nên mong nó đến hay không nữa. Đôi khi mẹ nghĩ thà nó đừng về thì hơn. Đôi khi mẹ lại gặp những giấc mơ kinh hoàng về nó.”

“Ôi, mẹ! chúng ta sẽ cẩn thận hết sức mà. Con thà đưa tay ra chặn cửa còn hơn để anh ấy phải chịu bất kỳ tổn hại mảy may nào. Hãy trao phó việc chăm sóc anh ấy cho con, thưa mẹ. Con sẽ canh chừng anh ấy như sư tử mẹ bảo vệ bầy con.”

“Khi nào chúng ta có tin tức từ nó?”

“Chắc chắn phải một tuần nữa, hoặc có khi hơn thế.”

“Chúng ta phải cho Martha nghỉ việc vào một thời điểm thích hợp. Sẽ thật bất ổn nếu để con bé ở đây khi anh ấy về, rồi lại tống cổ nó đi trong vội vã.”

“Dixon chắc chắn sẽ nhắc nhở chúng ta chuyện đó. Con đang nghĩ rằng, nếu chúng ta cần bất kỳ sự giúp đỡ nào trong nhà khi anh ấy ở đây, có lẽ chúng ta có thể gọi Mary Higgins. Con bé dạo này ít việc, lại là một người tốt, chắc chắn sẽ cố gắng hết sức để làm việc thật chu đáo, hơn nữa con bé sẽ ngủ ở nhà và chẳng bao giờ phải lên lầu, nên sẽ chẳng thể biết ai đang ở trong nhà cả.”

“Tùy con thôi. Tùy ý Dixon. Nhưng này Margaret, đừng có thói quen dùng mấy từ ngữ thô tục ở Milton ấy nhé. ‘Ít việc:’ đó là một từ địa phương. Dì Shaw của con sẽ nói gì nếu nghe con dùng từ đó khi dì ấy quay về?”

“Ôi, mẹ! đừng cố biến dì Shaw thành ông kẹ để dọa con chứ,” Margaret cười nói. “Edith nhặt nhạnh đủ thứ tiếng lóng quân đội từ Captain Lennox đấy thôi, và dì Shaw có bao giờ thèm để ý đâu.”

“Nhưng từ của con lại là tiếng lóng nhà máy.”

“Và nếu con sống ở một thị trấn nhà máy, con buộc phải nói thứ ngôn ngữ của nhà máy khi cần chứ. Chà, thưa mẹ, con có thể làm mẹ ngạc nhiên với rất nhiều từ mà mẹ chưa từng nghe thấy trong đời bao giờ. Con không tin là mẹ biết knobstick nghĩa là gì đâu.”

“Đâu ra chuyện đó, con bé này. Mẹ chỉ biết rằng nó nghe rất thô tục; và mẹ không muốn nghe con dùng từ đó.”

“Được rồi, người mẹ dấu yêu của con, con sẽ không dùng nữa. Chỉ là con sẽ phải dùng cả một câu dài để giải thích thay thế thôi.”

“Mẹ không thích cái xứ Milton này chút nào,” bà Hale nói. “Edith nói hoàn toàn đúng khi bảo chính làn khói đã làm mẹ ra nông nỗi này.”

Margaret giật mình thon thót khi mẹ nàng thốt lên câu đó. Cha nàng vừa mới bước vào phòng, và nàng vô cùng lo lắng rằng cái ấn tượng mơ hồ còn vương vấn trong tâm trí ông—rằng bầu không khí ở Milton đã hủy hoại sức khỏe của mẹ nàng—sẽ không bị khoét sâu thêm—sẽ không nhận được bất kỳ sự xác nhận nào. Nàng không tài nào đoán được ông có nghe thấy những gì bà Hale vừa nói hay không; nhưng nàng vội vã lên chuyển sang những chuyện khác, hoàn toàn không hề hay biết rằng Mr. Thornton đang nối gót bước theo sau ông.

“Mẹ đang quở trách con vì đã nhiễm phải quá nhiều thói thô tục từ khi chúng ta chuyển đến Milton.”

Thứ “thô tục” mà Margaret nhắc đến, hoàn toàn chỉ xoay quanh việc sử dụng các từ ngữ địa phương, và cách diễn đạt ấy xuất phát từ chính cuộc trò chuyện mà họ vừa trao đổi. Nhưng vầng trán Mr. Thornton bỗng tối sầm lại; và Margaret chợt nhận ra lời nói của mình có thể bị ông hiểu lầm nhường nào; thế nên, bằng bản năng dịu dàng tự nhiên muốn tránh gây ra những nỗi đau vô cớ, nàng tự ép mình bước lên một bước chào hỏi xã giao và tiếp lời đang dang dở, hướng thẳng sự chú ý về phía ông.

“Này Mr. Thornton, dẫu cho từ ‘knobstick’ nghe chẳng được êm tai cho lắm, nhưng chẳng phải nó rất biểu cảm sao? Liệu con có thể bỏ qua nó khi nhắc đến vật mà nó đại diện được chứ? Nếu việc dùng từ địa phương là thô tục, thì con đã vô cùng thô tục khi còn ở Khu rừng—chẳng phải vậy sao, thưa mẹ?”

Việc đường đột lái chủ đề trò chuyện của chính mình sang người khác vốn không phải là phong cách của Margaret; nhưng trong hoàn cảnh này, nàng quá đỗi lo lắng không để Mr. Thornton cảm thấy bực bội trước những từ ngữ mà ông tình cờ nghe được, nên mãi cho đến khi dứt lời, gương mặt nàng mới đỏ bừng vì ngượng ngùng, nhất là khi Mr. Thornton có vẻ chẳng mảy may hiểu được ý nghĩa chính xác hay dụng ý trong câu nói của nàng, mà chỉ lạnh lùng bước lướt qua nàng với dáng điệu câu nệ, xa cách để đến chào bà Hale.

Sự xuất hiện của ông gợi nhắc nàng về mong muốn được gặp mẹ ông và gửi gắm Margaret cho bà chăm sóc. Margaret, ngồi lặng trong sự im lặng đốt cháy tâm can, vừa bực bội vừa xấu hổ vì sự lúng túng trong việc giữ đúng bổn phận của mình, cùng sự vô tâm bình thản đến lạ lùng mỗi khi Mr. Thornton hiện diện, lắng nghe lời cầu xin chậm rãi của mẹ mình mong Mrs. Thornton hãy đến thăm bà; hãy đến sớm; nếu có thể thì ngay vào ngày mai. Mr. Thornton hứa hẹn bà ấy sẽ đến—trò chuyện đôi câu rồi cáo từ; và cử chỉ cùng giọng điệu của Margaret lúc ấy như được giải thoát khỏi những xiềng xích vô hình nào đó. Ông chẳng thèm liếc nhìn nàng lấy một cái; thế nhưng, sự né tránh có chủ ý trong ánh mắt ấy lại ngầm tố cáo rằng bằng cách nào đó, ông biết rõ chính xác nếu chẳng may hạ mi, ánh mắt ấy sẽ dừng lại ở đâu trên người nàng. Nếu nàng lên tiếng, ông chẳng mảy may ra hiệu chú ý, thế nhưng câu nói tiếp theo của ông với bất kỳ ai khác lại chịu sự chi phối bởi những gì nàng vừa thốt lên; đôi khi đó là một lời đáp rõ mồn một cho điều nàng vừa nhận xét, nhưng lại được hướng về người khác như thể chẳng hề do nàng gợi ý. Đó không phải là sự bất lịch sự do thiếu hiểu biết; đó là sự cố tình bất lịch sự xuất phát từ nỗi tổn thương sâu sắc. Khoảnh khắc ấy ông làm thế là có ý; để rồi sau đó lại hối hận khôn nguôi. Thế nhưng chẳng có mưu mô sâu xa hay sự tính toán cẩn trọng nào có thể giúp ông đứng vững vàng đến thế. Margaret nghĩ về ông nhiều hơn bất cứ lúc nào trước đây; không hề mang theo chút mảy may tình cảm nào gọi là yêu đương, mà là sự hối tiếc vì đã làm tổn thương ông quá sâu sắc—cùng sự nỗ lực dịu dàng, kiên nhẫn để trở lại mối quan hệ bạn bè đối đầu như trước; bởi vì vị trí của một người bạn hóa ra lại là thứ mà nàng nhận ra ông từng nắm giữ trong lòng mình, cũng như trong tâm trí của những thành viên còn lại trong gia đình. Cư xử với ông, nàng mang một sự khiêm nhường đáng yêu, tựa như đang thầm lặng cất lời xin lỗi cho những lời lẽ quá đà mang tính phản kháng từ sự kiện ngày bạo động.

Thế nhưng ông vẫn canh cánh nỗi niềm cay đắng với những lời nói ấy. Chúng cứ vang vọng mãi bên tai ông; và ông tự hào về ý thức công lý đã thúc đẩy ông đối xử bằng mọi sự tử tế có thể dành cho cha mẹ nàng. Ông hả hê trước thứ quyền lực mà bản thân thể hiện khi buộc mình phải đối mặt với nàng, bất cứ khi nào ông nghĩ ra được hành động nào có thể mang lại niềm vui cho cha hoặc mẹ nàng. Ông ngỡ rằng mình căm ghét việc phải giáp mặt với kẻ đã khiến ông muối mặt đến thế; nhưng ông đã lầm. Được ở trong cùng căn phòng với nàng và cảm nhận sự hiện diện của nàng là một niềm vui buốt giá. Nhưng ông vốn chẳng phải là kẻ hay mổ xẻ động cơ của chính mình nên đã lầm đường lạc lối, như tôi đã từng nói.