“Hãy tin vào bàn tay vô hình ấy, nơi dắt dìu

Chẳng kẻ nào theo lối hắn mong cầu;

Và hãy luôn sẵn sàng cho đổi thay,

Bởi luật trời vốn là lúc cạn lúc đầy.”

Từ tiếng Ả Rập.

Chiều hôm sau, bác sĩ Donaldson đến thăm bà Hale lần đầu tiên. Bí mật mà Margaret vẫn hy vọng sự gần gũi bấy lâu có thể phá vỡ nay lại tiếp tục. Cô bị gạt ra ngoài phòng, trong khi Dixon được phép bước vào. Margaret không phải là kiểu người dễ yêu, nhưng hễ đã yêu thì cô yêu thiết tha, với một mức độ ghen tuông không hề nhỏ.

Cô bước vào phòng ngủ của mẹ, nằm ngay sau phòng khách, và đi qua đi lại chờ đợi vị bác sĩ bước ra. Thỉnh thoảng cô lại dừng bước để lắng nghe; cô tưởng như mình nghe thấy tiếng rên rỉ. Cô siết chặt hai bàn tay, nín thở. Cô chắc chắn mình đã nghe thấy một tiếng rên. Rồi mọi thứ lại chìm vào yên lặng thêm vài phút nữa; và sau đó là tiếng xê dịch ghế, những giọng nói cất cao, tất cả những xáo trộn nhỏ nhặt của lúc chia tay.

Khi nghe tiếng cửa mở, cô nhanh chóng bước ra khỏi phòng ngủ.

“Cha tôi vắng nhà, thưa bác sĩ Donaldson; giờ này ông phải dạy kèm cho một học trò. Tôi có thể phiền ông sang phòng làm việc của ông ấy ở tầng dưới được không?”

Cô nhìn thấy và đánh bại mọi trở ngại mà Dixon gián tiếp gây ra; cô đảm nhận vị trí đích thực của mình là người con gái trong nhà với một chút tinh thần của người Anh Cả, điều đã dập tắt sự xía vào hách dịch của mụ gia nhân một cách vô cùng hiệu quả. Việc Margaret cố ý ra vẻ đường hoàng khác thường ấy trước mặt Dixon mang lại cho cô chút niềm vui giữa lúc lo âu ngập tràn. Nhờ vẻ kinh ngạc trên mặt Dixon, cô thừa biết trông mình lúc đó uy nghi đến mức nực cười thế nào; và ý nghĩ ấy kéo cô đi xuống tầng dưới vào căn phòng; nó mang lại cho cô một khoảng thời gian quên đi sự sắc bén buốt nhói của thực tại đang chờ đợi trước mắt. Giờ đây, thực tế ấy ùa về, tưởng như rút cạn cả hơi thở của cô. Phải mất một lúc lâu cô mới thốt nên lời.

Nhưng cô cất lời với vẻ ra lệnh khi hỏi rằng—

“Mẹ tôi bị làm sao vậy? Xin ông vui lòng nói ra sự thật giản đơn.” Rồi, nhận thấy bác sĩ có chút ngập ngừng, cô nói thêm—

“Tôi là đứa con duy nhất của mẹ—ở đây, ý tôi là vậy. Cha tôi, tôi e là chưa đủ lo lắng: và vì thế, nếu có mối lo ngại nào nghiêm trọng, thì phải nhẹ nhàng nói cho ông ấy biết. Tôi có thể làm điều này. Tôi có thể chăm sóc mẹ tôi. Xin hãy nói đi, thưa ông; nhìn vào nét mặt ông mà không thể đọc được gì trong đó còn mang lại cho tôi nỗi sợ hãi lớn hơn bất kỳ lời nào ông sắp nói.”

“Thưa cô tiểu thư kính mến, mẹ cô dường như có một người hầu vô cùng chu đáo và tháo vát, người mà giống như một người bạn của bà hơn——”

“Tôi là con gái của bà, thưa ông.”

“Nhưng khi tôi nói rằng chính bà ấy đã dặn dò là không được để cô biết——”

“Tôi không đủ ngoan ngoãn hay kiên nhẫn để tuân theo lệnh cấm đó. Hơn nữa, tôi chắc rằng ông quá khôn ngoan, quá từng trải để mà hứa giữ kín bí mật này.”

“Chà,” ông nói, nửa cười nửa mếu, dẫu đượm buồn, “cô nói đúng đấy. Tôi đã không hứa. Trên thực tế, tôi e rằng bí mật này chẳng sớm thì muộn cũng sẽ bị lộ mà tôi chẳng cần phải tiết lộ.”

Ông ngừng lại. Margaret bỗng tái xanh mặt, đôi môi mím chặt hơn chút nào. Ngoài ra không một nét mặt nào chuyển động. Với sự thấu hiểu nhạy bén về tính cách mà không một y bác sĩ nào có thể vươn lên tầm vóc của bác sĩ Donaldson nếu thiếu nó, ông thấy rằng cô sẽ đòi hỏi sự thật đến tận cùng; rằng cô sẽ biết nếu dù chỉ một chút bị giấu giếm; và việc giấu giếm ấy sẽ là một sự tra tấn đau đớn hơn nhiều so với việc biết rõ sự thật. Ông thốt lên hai câu ngắn ngủi bằng giọng trầm thấp, dõi theo cô suốt thời gian đó; bởi tròng đen trong đôi mắt cô giãn rộng ra thành một nỗi kinh hoàng tối sẫm, và nước da trắng ngần của cô chuyển sang màu tái mét. Ông ngừng nói. Ông đợi cho cái nhìn ấy phai đi,—đợi cho hơi thở gấp gáp của cô trở lại. Rồi cô cất lời:

“Tôi vô cùng cảm ơn sự tin cậy của ông, thưa ông. Nỗi sợ hãi ấy đã ám ảnh tôi nhiều tuần nay. Đó là một sự dằn vặt thật sự, rất thực tế. Mẹ tôi, tội nghiệp mẹ tôi!” Đôi môi cô bắt đầu run rẩy, và ông để cô được giải tỏa bằng những giọt nước mắt, vì tin vào khả năng tự chủ của cô trong việc kìm nén chúng.

Chỉ vài giọt nước mắt—đó là tất cả những gì cô rơi, trước khi cô nhớ ra vô vàn câu hỏi mà cô hằng khao khát được hỏi.

“Liệu bà có phải chịu nhiều đau đớn không?”

Ông lắc đầu. “Điều đó chúng tôi không thể nói trước. Nó phụ thuộc vào thể trạng; vào hàng ngàn yếu tố. Nhưng những phát hiện gần đây của y học đã trao cho chúng ta khả năng xoa dịu đáng kể.”

“Cha tôi!” Margaret nói, toàn thân run lẩy bẩy.

“Tôi không rành về ông Hale. Ý tôi là, thật khó để đưa ra lời khuyên. Nhưng tôi cho rằng, hãy cứ kiên cường đối mặt với sự thật mà cô đã buộc tôi phải tiết lộ cho bằng được, cho đến khi sự thật mà tôi không thể giấu giếm ấy trở nên quen thuộc với cô phần nào, để cô có thể không mất quá nhiều sức lực mà mang lại chút an ủi nào đó cho cha mình. Trước thời điểm đó—những chuyến thăm của tôi, dĩ nhiên tôi sẽ lặp lại theo thời gian, dẫu tôi e rằng mình chẳng thể làm gì ngoài việc xoa dịu—sẽ có hàng ngàn hoàn cảnh nhỏ nhặt xảy ra đánh thức sự lo âu ở ông, làm sâu sắc thêm nỗi lo ấy—nhờ vậy ông sẽ được chuẩn bị tốt hơn.——Thôi nào, cô tiểu thư thân mến của tôi—thôi nào, cô bé—tôi đã gặp ông Thornton, và tôi kính trọng sự hy sinh mà cha cô đã thực hiện, dẫu tôi có cho rằng ông ấy lầm đường lạc lối đi chăng nữa.—Thôi được, lần này thôi, nếu điều đó làm cô thấy dễ chịu hơn, cô bé của tôi ạ. Chỉ xin hãy nhớ rằng, khi tôi đến lần sau, tôi đến với tư cách là một người bạn. Và cô phải học cách nhìn nhận tôi như thế, bởi việc gặp gỡ nhau—thấu hiểu nhau trong những thời điểm thế này còn quý giá hơn cả năm trời thăm hỏi xã giao.”

Margaret không thể nói nên lời vì nghẹn ngào; nhưng cô siết chặt tay ông lúc chia tay.

“Đó mới là cái mà tôi gọi là một cô gái tuyệt vời!” Bác sĩ Donaldson thầm nghĩ khi đã ngồi vào cỗ xe, và có thời gian quan sát bàn tay đeo nhẫn của mình, nơi vừa bị lực siết của cô làm tổn thương nhẹ. “Ai mà ngờ được bàn tay nhỏ bé ấy lại có thể siết mạnh đến thế chứ! Nhưng xương cốt được cấu trúc rất chuẩn, và điều đó mang lại sức mạnh vô biên. Quả là một nữ hoàng! Với cái đầu ngẩng cao từ giây phút đầu để ép tôi phải nói ra sự thật; rồi lại cúi rạp xuống đầy thiết tha để lắng nghe. Tội nghiệp cô bé! Tôi phải để mắt để nó không bị kiệt sức quá mức. Dù thật đáng kinh ngạc khi những sinh linh dòng dõi thuần chủng ấy có thể làm và chịu đựng được nhiều đến nhường nào. Cô gái đó can đảm đến tận xương tủy. Người khác, khi đã chuyển sang thứ màu sắc chết chóc ấy, chắc chắn sẽ gục ngã hoặc lên cơn cuồng loạn rồi. Nhưng con bé thì không đời nào—chính nó chứ không ai khác! Và chính sức mạnh ý chí đã kéo nó vực dậy. Một cô gái như thế sẽ chiếm trọn trái tim tôi, giả sử tôi trẻ hơn ba mươi tuổi. Giờ thì quá muộn rồi. A; chúng ta đến nhà Archers' rồi kìa.” Thế là ông nhảy phốc xuống, mang theo bao suy nghĩ, sự uy tín, kinh nghiệm, lòng trắc ẩn, và sẵn sàng đáp lại bất kỳ lời gọi nào từ gia đình này, cứ như thể trên đời chẳng còn ai khác vậy.

Trong khi đó, Margaret đã quay trở lại phòng làm việc của cha trong chốc lát, để lấy lại sức mạnh trước khi bước lên lầu đối mặt với mẹ.

“Ôi, Chúa tôi, Chúa tôi! nhưng chuyện này thật khủng khiếp. Làm sao tôi chịu đựng nổi đây? Một căn bệnh chết người như thế! Không còn hy vọng nào sao! Ôi, mẹ ơi, mẹ ơi, giá như con chưa từng đến nhà dì Shaw, và trải qua những năm tháng quý giá ấy xa cách mẹ! Tội nghiệp mẹ tôi! Mẹ đã phải chịu đựng biết bao cay đắng! Ôi, xin Chúa hãy thương xót, xin đừng để những nỗi thống khổ của mẹ quá khắc nghiệt, quá hãi hùng. Làm sao con chịu nổi khi chứng kiến cảnh đó đây? Làm sao con chịu thấu sự đớn đau của cha? Cha chưa thể biết được đâu; không thể biết tất cả ngay một lúc được. Nó sẽ giết chết cha mất. Nhưng con sẽ không để phí thêm một khoảnh khắc nào bên người mẹ thân yêu, quý giá của con nữa.”

Cô chạy lên lầu. Dixon không có trong phòng. Bà Hale ngả người ra sau chiếc ghế bành, với một chiếc khăn choàng trắng mềm mại quấn quanh người, và một chiếc mũ trang nhã được đội lên để chờ đón chuyến thăm của bác sĩ. Gương mặt bà có chút hồng hào phớt nhẹ, và chính sự kiệt sức sau buổi khám lại mang đến cho nó một vẻ bình yên. Margaret ngạc nhiên khi thấy mẹ mình trông bình thản đến thế.

“Sao thế, Margaret, trông con lạ lắm vậy? Có chuyện gì thế?” Và rồi, khi ý nghĩ về tình trạng thực sự bắt đầu len lỏi vào tâm trí, bà nói thêm, như thể hơi khó chịu: “Con đã không đi gặp bác sĩ Donaldson và hỏi ông ấy bất kỳ điều gì đấy chứ—phải không con?” Margaret không đáp—chỉ nhìn mẹ đầy tha thiết. Bà Hale càng tỏ ra khó chịu hơn.

“Ông ấy chắc chắn sẽ không nuốt lời với mẹ, và—”

“Ôi vâng, thưa mẹ, ông ấy đã nuốt lời. Con đã ép ông ấy đấy. Chính là con—hãy trách con đi.” Cô quỳ xuống bên cạnh mẹ, và chộp lấy bàn tay bà—cố không buông ra dù bà Hale cố rút tay về. Cô cứ liên tục hôn lên bàn tay ấy, và những giọt nước mắt nóng hổi của cô làm ướt đẫm nó.

“Margaret, con làm thế là rất sai trái. Con thừa biết mẹ không muốn con phải hay biết.” Nhưng, như thể mệt mỏi vì cuộc giằng co, bà để yên bàn tay trong lòng bàn tay Margaret, và rồi một lát sau, bà hơi siết nhẹ lại để đáp từ. Điều đó khích lệ Margaret cất lời.

“Ôi, mẹ ơi! Hãy để con làm y tá cho mẹ. Con sẽ học bất cứ thứ gì Dixon có thể dạy con. Nhưng mẹ biết con là con gái của mẹ mà, và con thực sự nghĩ mình có quyền làm mọi thứ vì mẹ.”

“Con không biết mình đang đòi hỏi điều gì đâu,” bà Hale nói với một cái rùng mình.

“Dạ, con biết chứ. Con biết nhiều hơn những gì mẹ tưởng tượng đấy. Hãy để con chăm sóc mẹ. Hãy để con thử, dẫu chỉ một lần. Chưa ai từng, và sẽ chẳng ai chịu khó cố gắng vì mẹ như con đâu. Sẽ là một sự an ủi lớn lao biết bao, thưa mẹ.”

“Con gái tội nghiệp của mẹ! Thôi được, con cứ thử xem. Con biết không, Margaret, Dixon và mẹ đã nghĩ rằng con sẽ vô cùng sợ hãi lánh xa mẹ nếu như con biết—”

“Dixon đã nghĩ thế á!” Margaret nói, đôi môi cong cớn. “Dixon đã không đánh giá cao tình yêu chân thật của con—không tin rằng con yêu mẹ nhiều bằng chị ta! Chị ta chắc hẳn đã tưởng rằng con là một trong những ả đàn bà yếu đuối bệnh hoạn thích nằm trên cánh hoa hồng, và được quạt mát suốt cả ngày. Đừng để những ý nghĩ viển vông của Dixon đứng giữa mẹ và con nữa, thưa mẹ. Xin mẹ đừng thế!” Cô khẩn nài.

“Đừng giận Dixon,” bà Hale lo lắng nói. Margaret lấy lại bình tĩnh.

“Vâng! Con sẽ không giận. Con sẽ cố gắng nhún nhường, và học theo cách của chị ta, nếu mẹ chịu để con làm tất cả mọi thứ có thể vì mẹ. Hãy để con ở vị trí độc tôn, thưa mẹ—con tham lam điều đó lắm đấy. Con từng tưởng tượng rằng mẹ sẽ quên mất con khi con ở nhà dì Shaw, và khóc sướt mướt đến chìm vào giấc ngủ mỗi đêm với ý nghĩ đó luẩn quẩn trong đầu.”

“Và mẹ từng nghĩ, không biết Margaret sẽ chịu đựng cảnh nghèo túng chắp vá của chúng ta ra sao sau sự thoải mái và xa hoa tột đỉnh ở Harley Street, cho đến mức có nhiều lần mẹ còn cảm thấy xấu hổ hơn khi con nhìn thấy những mẹo mực tằn tiện của chúng ta ở Helstone so với việc có bất kỳ người lạ nào phát hiện ra chúng.”

“Ôi, mẹ ơi! Và con đã vô cùng tận hưởng chúng đấy chứ. Chúng thú vị hơn nhiều so với những lề lối đều đều tẻ ngắt ở Harley Street. Cái kệ tủ quần áo có tay cầm từng đóng vai trò làm khay đựng đồ ăn khuya trong những dịp trọng đại! Và những chiếc rương đựng trà cũ được nhồi nhét và bọc vải để làm ghế đôn! Con nghĩ những gì mẹ gọi là mẹo mực tằn tiện ở Helstone thân thương lại là một phần quyến rũ tuyệt vời của cuộc sống nơi đó.”

“Mẹ sẽ chẳng bao giờ được thấy lại Helstone nữa đâu, Margaret,” bà Hale nói, những giọt nước mắt trào ra khóe mi. Margaret không thể đáp lời. Bà Hale nói tiếp. “Khi ở đó, lúc nào mẹ cũng muốn rời bỏ nó. Nơi nào trông cũng có vẻ dễ chịu hơn. Và giờ thì mẹ sẽ chết ở một nơi xa xôi cách trở. Mẹ đang bị trừng phạt đích đáng.”

“Mẹ không được nói thế,” Margaret sốt ruột nói. “Ông ấy bảo mẹ có thể sống thêm nhiều năm nữa cơ mà. Ôi, mẹ ơi! rồi chúng ta sẽ đưa mẹ trở lại Helstone.”

“Không, không bao giờ! Mẹ phải coi đó là một sự đền tội thích đáng. Nhưng, Margaret—Frederick!”

Ngay khi nhắc đến cái tên ấy, bà bỗng kêu lên thất thanh như thể đang chịu đựng một nỗi đau đớn buốt nhói nào. Dường như ý nghĩ về anh đã làm sụp đổ mọi sự bình tĩnh của bà, phá hủy sự điềm tĩnh, đánh gục cả sự kiệt sức. Tiếng gào thét cuồng dã, đớn đau nối tiếp nhau vang lên—“Frederick! Frederick! Hãy đến bên mẹ. Mẹ sắp chết rồi. Đứa con đầu lòng bé bỏng của mẹ, hãy đến bên mẹ một lần nữa!”

Bà lên cơn cuồng loạn dữ dội. Margaret hoảng hốt chạy đi gọi Dixon. Dixon bước vào với vẻ hầm hầm giận dữ, và buộc tội Margaret vì đã làm mẹ kích động quá mức. Margaret nhẫn nhịn chịu đựng tất cả, chỉ cầu mong cha mình đừng về. Bất chấp sự hoảng sợ thậm chí còn lớn hơn cả mức độ của sự việc, cô vẫn nhanh chóng và khéo léo tuân thủ mọi chỉ dẫn của Dixon mà không hề thốt ra một lời tự bào chữa nào. Nhờ vậy, cô đã làm dịu đi sự tức giận của người accusor. Họ đặt mẹ lên giường, và Margaret ngồi canh bà cho đến khi bà chìm vào giấc ngủ, rồi sau đó cho đến khi Dixon ra hiệu gọi cô ra khỏi phòng, và với vẻ mặt chua chát như thể đang phải làm một việc trái ý mình, mụ bắt cô uống một cốc cà phê mà cô đã chuẩn bị sẵn cho cô ở phòng khách, đồng thời đứng giám sát cô với dáng điệu ra lệnh trong lúc cô uống.

“Lẽ ra cô không nên tò mò như thế, thưa cô, và khi ấy cô đã chẳng cần phải đau khổ trước thời hạn. Mọi chuyện sẽ đến sớm thôi mà. Và giờ thì, tôi đoán là cô sẽ đi mách ông chủ, và tôi sẽ lại có một cái gia đình được phen náo loạn cho xem!”

“Không đâu, Dixon,” Margaret buồn bã nói, “Tôi sẽ không nói với cha đâu. Cha sẽ không chịu đựng nổi cú sốc này như tôi đâu.” Và để chứng minh cô chịu đựng giỏi thế nào, cô bật khóc nức nở.

“Phải đấy! Tôi biết thể nào cũng thế mà. Giờ thì cô lại chuẩn bị đánh thức mẹ cô dậy rồi đấy, ngay sau khi bà ấy vừa chìm vào giấc ngủ rất yên bình cơ mà. Cô Margaret tiểu thư thân mến của tôi ơi, tôi đã phải nén giấu chuyện này suốt bao nhiêu tuần nay rồi; và mặc dù tôi không dám nhận là mình có thể yêu thương bà ấy như cô, nhưng tôi còn yêu bà ấy hơn bất kỳ người đàn ông, người đàn bà hay đứa trẻ nào khác—chẳng có ai ngoài Cậu chủ Frederick là được tôi đặt ở vị trí gần kề bà ấy trong tâm trí. Kể từ cái hồi người hầu của phu nhân Beresford lần đầu tiên dẫn tôi vào gặp bà ấy trong bộ váy lụa mỏng màu trắng thêu tua rua lúa mì và hoa anh túc đỏ thắm, rồi tôi đâm nhẫm phải cây kim vào ngón tay, gãy tịt cả trong ấy, và bà ấy đã xé toạc chiếc khăn tay thêu của mình ra sau khi họ nặn cây kim ra, rồi bước vào để nhúng ướt lại mấy miếng băng gạc bằng thuốc sát trùng khi cô trở về từ buổi vũ hội—nơi cô là vị tiểu thư xinh đẹp nhất trong số tất cả mọi người—tôi chưa từng yêu thương bất cứ ai giống như thế. Hồi đó tôi nào có ngờ có ngày mình lại sống để chứng kiến cảnh bà ấy bị hạ thấp đến nông nỗi này. Tôi chẳng có ý trách cứ ai đâu. Khối kẻ gọi cô là xinh xắn, đẹp đẽ này nọ. Ngay cả ở cái nơi khói bụi đủ làm mù cả mắt người này, lũ cú mèo cũng có thể nhận ra điều đó. Nhưng cô sẽ chẳng bao giờ bì được với mẹ mình về nhan sắc đâu—không bao giờ; kể cả khi cô sống đến trăm tuổi.”

“Mẹ vẫn rất xinh đẹp mà. Tội nghiệp mẹ!”

“Thôi đừng có khóc lóc nữa đấy, kẻo tôi lại chịu thua đến nơi mất thôi” (mụ sụt sùi). “Với đà này thì cô chẳng trụ nổi lúc ông chủ về nhà và tra hỏi đâu. Ra ngoài đi dạo một vòng đi, rồi về nhà với bộ dạng tỉnh táo hơn chút. Đã bao nhiêu lần tôi thèm được đi bộ cho khuây khỏa—nỗi bứt rứt về căn bệnh của bà ấy, và việc mọi chuyện rồi sẽ kết thúc ra sao.”

“Ôi, Dixon!” Margaret nói, “Đã bao lần tôi cáu gắt với chị, vì chẳng hề hay biết chị phải gánh chịu một bí mật khủng khiếp nhường nào!”

“Trời phù hộ cô, tiểu thư! Tôi thích nhìn thấy cô bộc lộ chút khí phách thế chứ. Đúng là dòng máu Beresford hào hùng ngày trước. Này nhé, vị Nam tước John đời áp chót từng bắn gục viên quản gia ngay tại chỗ, chỉ vì hắn dám nói với ông ấy rằng hắn bóc lột những người tá điệu, và hắn bóc lột họ đến mức chẳng thể vắt kiệt thêm chút tiền nào từ họ nữa, khác nào lột da một hòn đá lửa.”

“Thôi được, Dixon, tôi sẽ không bắn chị đâu, và tôi sẽ cố gắng không cáu gắt nữa.”

“Cô chưa từng làm thế mà. Nếu có lúc tôi nói ra, thì cũng chỉ là nói với chính mình, kiểu chuyện trò riêng tư kín đáo cho vui cửa vui nhà thôi, chứ ở đây chẳng có ma nào xứng tầm để trò chuyện cả. Và những lúc cô nổi đóa lên, cô trông y hệt như Cậu chủ Frederick vậy. Chỉ cần nhìn thấy cái vẻ mặt giông bão ấy lướt qua gương mặt cô như một đám mây lớn là tôi lại thấy ngứa ngáy chỉ muốn chọc cho cô nổi giận chơi bất cứ lúc nào. Nhưng giờ thì cô ra ngoài đi thôi, tiểu thư. Tôi sẽ trông nom Phu nhân; còn về phần ông chủ, sách vở của ông ấy là bạn đồng hành đủ rồi, nhỡ ông ấy có về.”

“Tôi đi đây,” Margaret nói. Cô nấn ná quanh Dixon chừng một phút, như thể sợ sệt và còn lưỡng lự; rồi đột nhiên hôn lên má mụ, cô nhanh chóng bước ra khỏi phòng.

“Phù hộ con bé!” Dixon lẩm bẩm. “Nó ngoan ngoãn dễ thương như một hạt dẻ. Trên đời này chỉ có ba người mà tôi yêu quý; đó là Phu nhân, Cậu chủ Frederick, và nó. Chỉ ba người đó thôi. Hết rồi đấy. Lũ còn lại thì quái nào cũng được, vì tôi chẳng hiểu chúng sinh ra trên đời để làm gì nữa. Ông chủ chắc được sinh ra là để cưới phu nhân rồi. Giả sử tôi nghĩ ông ấy yêu bà ấy cho ra trò, khéo dần dà tôi cũng yêu nổi ông ấy. Nhưng nhẽ ra ông ấy phải cưng chiều bà ấy nhiều hơn cơ, chứ cứ cắm mặt vào đọc với hành, suy nghĩ với ngợi mãi thế. Nhìn xem nó đẩy ông ta đến nông nỗi nào kìa. Khối kẻ chẳng bao giờ thèm đọc sách hay suy nghĩ mông lung gì sảng, thế mà vẫn leo lên tới chức Quản xứ, rồi Khoa trưởng, đủ thứ danh vị; và tôi dám cá là ông chủ cũng thế, nếu ông ấy chịu để tâm chăm sóc phu nhân, và dẹp quách mấy cái thứ đọc sách suy ngẫm mệt mỏi kia đi.—Kìa con bé đi rồi đấy” (mụ nhìn ra cửa sổ khi nghe tiếng cửa trước khép lại). “Tội nghiệp tiểu thư trẻ tuổi! Trang phục của cô ấy trông tồi tàn hơn hẳn so với hồi mới đến Helstone cách đây một năm. Hồi đó trong tủ quần áo của cô ấy chẳng hề có lấy một chiếc tất vá hay đôi găng tay nào phải giặt giũ. Còn bây giờ thì—!”