Darrell Williams đứng choán gần hết cửa ra vào căn hộ. Nụ cười của anh ta vẫn rộng mở và cái bắt tay vẫn vô lo như lần đầu chúng tôi gặp mặt. Nhưng ngay khi tôi bước qua ngưỡng cửa, tôi có cảm giác cuộc gặp này sẽ rầy rà hơn. Tôi đã ghi ra vài câu hỏi quan trọng mà tôi đồ rằng sẽ là một bài kiểm tra mang tính quyết định đối với các kỹ năng ngoại giao của tay người Mỹ này.

Câu chuyện về cái dàn âm thanh dường như ít gây ấn tượng với anh ta hơn so với những người hàng xóm khác. Anh ta khen ngợi tôi đã lật tẩy được một kế hoạch xảo quyệt, nhưng nói thêm rằng mình đã từng nghe một số vụ việc phức tạp như vậy ở Mỹ. Rõ ràng ngoài việc thiếu động cơ và vũ khí gây án, anh ta phải thừa nhận với nụ cười đấu dịu rằng giờ đây mình cũng là một đối tượng tình nghi. Như bà Randi đã ghi lại, anh ta về nhà khoảng 8 giờ, đọc sách một mình trong căn hộ đến khoảng 10 giờ kém 5 phút và ra ngoài dạo bộ một chút trên những con phố yên ắng của Oslo. Khi quay về, anh ta đã dừng lại để bàn luận về kết quả bóng đá với ông Konrad Jensen. Anh ta không gặp ai khác ngoài ông Konrad Jensen tại hành lang tối hôm đó cho đến khi họ ở trước căn hộ khóa trái của ông Harald olesen và những người hàng xóm khác chạy tới.

Cho đến lúc này, cuộc đối thoại vẫn diễn ra một cách dễ chịu. Tuy nhiên, khi tôi hỏi tên cô bạn gái người Na Uy của anh ta từ năm 1945 đến năm 1948, gương mặt Darrell Williams đanh lại.

“Ồ, dĩ nhiên cô ấy có tên chứ’, anh ta nói không chút vui vẻ. ‘Nhưng tôi không hiểu liệu cô ấy có còn giữ nguyên tên họ hay không, và không có ý định tìm hiểu. Tôi không liên quan gì đến vụ án mạng này và không thể hiểu được người yêu của tôi từ thời chiến thì có can hệ gì với nó.”

Tôi đáp rằng dù sao cũng thuận lợi hơn cho tôi nếu được biết tên của người phụ nữ đó trước khi đưa ra bất kỳ kết luận nào. Anh ta trả lời cộc lốc rằng anh ta không muốn nói ra, ít nhất là tại đây và bây giờ.

Cuộc đối thoại sau đó càng tệ hơn. Sau câu hỏi về bạn gái, Darrell Williams trở nên phòng thủ hơn, thậm chí trước cả khi tôi hỏi về tài khoản ngân hàng của anh ta. Anh ta tin chắc đó là một câu hỏi thường quy mà chúng tôi hỏi tất cả mọi người và nhấn mạnh rằng bản thân không có gì để giấu. Tuy nhiên, anh ta thấy việc đó ‘rất bất tiện’ và, sau khi suy nghĩ một lúc, anh ta nói cần phải trao đổi với ngài đại sứ trước khi cho tôi xem sao kê tài khoản ngân hàng của mình. Ngoài ra, việc này có thể tạo nên một tiền lệ và khó lường trước được các hậu quả. Tôi cố gắng trả lời một cách dí dỏm nhất rằng sẽ khó có hậu quả đáng kể nào nếu những người Mỹ tại Oslo chỉ phải cho phép truy cập vào tài khoản ngân hàng của họ trong tình huống có một cựu binh kháng chiến Na Uy bị sát hại trong cùng tòa nhà. Nhưng giờ đây cuộc đối thoại của chúng tôi hoàn toàn không có chỗ cho óc hài hước, anh ta chỉ lắc đầu với một cái nhếch mép.

Tôi không hy vọng có đáp án cho các câu hỏi khác, nhưng dù sao vẫn đi theo danh sách của mình đến cùng, như đã định. Đầu tiên, tôi hỏi liệu anh ta có biết về những hoạt động của tổ chức tình báo Mỹ được gọi là OSS ở Na Uy và các nước khác trong chiến tranh, tổ chức mà sau này trở thành một phần của cơ quan tình báo Mỹ mới mang tên CLA. Ánh mắt của Darrell Williams lập tức tối sầm lại. Anh ta ngồi thẳng người trên chiếc ghế bành và trả lời rằng với tư cách một nhà ngoại giao có đầy đủ quyền tiếp cận các thông tin mật, đương nhiên anh ta biết về các tổ chức tình báo và sự đóng góp của chúng cho cuộc chiến chống lại chủ nghĩa cộng sản. Tôi hỏi tiếp rằng liệu anh ta có can dự vào những hoạt động đó của các tổ chức này hay không. Câu trả lời với giọng đều đều bất biến lập tức được anh ta đưa ra, theo đúng hướng dẫn dành cho nhân viên Đại sứ quán, đối với những câu hỏi dạng này liên quan đến công việc của họ: “Không xác nhận cũng không phủ nhận.”

Tôi không rõ liệu Darrell Williams có liên quan đến án mạng theo cách nào đó hay không, nhưng giờ đây tôi thấy rõ anh ta ít thiện cảm hơn lần đầu gặp mặt. Anh ta ngồi trong chiếc ghế bành, cảnh giác suốt phần còn lại của cuộc đối thoại. Tôi nhận thấy rằng, bất chấp khổ người của mình, anh ta càng lúc càng ít khiến tôi nghĩ đến một con gấu, mà thay vào đó là một con hổ chuẩn bị vồ mồi. Khi tôi hỏi rằng có bình thường không khi đại sứ quán bố trí chỗ ở cho nhân viên trong các căn hộ tại Torshov, Darrell Williams trả lời rằng anh ta không nghe trường hợp nào khác. Nhưng anh ta không phải chuyên gia về chính sách chỗ ở của đại sứ quán, và chắc chắn họ có nhiều yếu tố phải cân nhắc. Anh ta đã được đề nghị chỗ ở này, và không phản đối gì vì thấy cả tiêu chuẩn lẫn vị trí đều chấp nhận được.

Vẫn còn hai câu hỏi cuối cùng và quan trọng nhất. Darrell Williams lúc này căng thẳng đến nỗi tôi chuẩn bị tinh thần chờ đợi anh ta nhảy dựng vào bất kỳ lúc nào. Để thận trọng, tôi nhích cái ghế xa một chút trước khi thả quả bom.

“Anh có từng giết ai chưa?”

Darrell Williams vẫn ngồi yên, nhưng đôi mắt anh ta chiếu vào tối trong vài giây. Tôi chắc mẩm anh sẽ từ chối trả lời, vin vào những luật lệ ngoại giao hay thứ gì khác. Nhưng sau khi suy nghĩ một lúc, anh ta đáp với sự điềm tĩnh đáng nể.

“Đây là một câu hỏi cá nhân không liên quan đến ai khác, nên tôi vui lòng trả lời. Là một người lính trẻ, tôi tình nguyện phục vụ ở một trong các mặt trận tiền tuyến khi chúng tôi tiến đến Paris mùa hè 1944, sau cuộc đổ bộ xuống Normandy. Tôi vẫn còn nhớ gương mặt hai người mà tôi đã giết. Một tên lính Đức trẻ da trắng, và người còn lại là một cô gái tóc đen người Pháp. Tôi sẽ không bao giờ quên gương mặt của họ, nhưng bây giờ tôi nhìn thấy họ ít thường xuyên hơn và có thể sống với hình ảnh đó. Họ đều có hình chữ thập ngoặc trên tay áo, và đã có cơ hội để đầu hàng. Chúng tôi đã chiến đấu phục vụ cho đất nước của mình, đặt sinh mệnh của mình trước làn đạn để giải phóng nước Pháp và những quốc gia bị chiếm đóng bởi tên độc tài phát xít đó. Tôi chưa bao giờ hối hận về việc tham gia chiến đấu.”

Anh ta ngồi im lặng một lúc trước khi tiếp tục.

“Họ là hai người mà tôi biết mặt. Chúng tôi từng có vô số cuộc đấu súng hỗn loạn khiến nhiều người chết, nên tôi không thể hứa không có thêm người khác. Nhưng đó là một thời điểm khác tại một đất nước khác, trong một cuộc chiến tranh đẫm máu nhất lịch sử. Tôi chưa từng giết ai sau chiến tranh, và tôi chưa bao giờ giết một người Na Uy.”

“Nhưng nếu để phục vụ tổ quốc của anh và vì một lí do chính đáng, liệu anh có giết ai đó tại Na Uy?”

Một lần nữa, Darrell Williams ngồi im, vẻ suy tư bao trùm gương mặt anh ta trước khi trả lời.

“Tôi hiểu sẽ khó mà tin được nếu tôi đáp không, vì tôi vẫn là một sĩ quan đang phục vụ cho đất nước mình. Nhưng tôi lặp lại rằng chưa bao giờ nhận những mệnh lệnh như thế sau chiến tranh, và tôi hoàn toàn không biết ai đã sát hại ông Harald Olesen.”

Anh ta nhìn thẳng vào tôi khi nói câu này và tôi sẵn sàng tin anh ta. Darrell Williams cũng nằm trong danh sách những người mà tôi không nghĩ đã sát hại ông Harald Olesen, nhưng dù sao vẫn có thể làm việc đó. Danh sách này bắt đầu trở nên khá dài.

Darrell Williams theo tôi ra cửa và làm một cử chỉ hòa giải ngoài hành lang. Anh ta nói rằng tình huống này không dễ dàng với bất kỳ ai. Tôi đang chịu một sức ép ghê gớm sau vụ án mạng bí ẩn của một anh hùng nổi tiếng thời Kháng chiến, còn anh ta đang phục vụ trên lãnh thổ của một nước khác và phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình. Tuy nhiên, anh ta cũng sẵn lòng làm những gì trong khả năng để giúp tôi phá án. Nếu tôi cho anh ta vài ngày, anh ta sẽ xin ý kiến cấp trên và hy vọng có thể trả lời thêm các câu hỏi của tôi. Với giọng bông đùa, tôi hỏi rằng liệu ‘cấp trên’ có đồng nghĩa với ‘ngài đại sứ’. Darrell Williams vui vẻ đáp rằng ‘cấp trên’ của anh ta lúc này nghĩa là ‘cấp trên’. Chúng tôi bắt tay và gần như thân thiện trở lại. Dĩ nhiên anh ta nói đúng. Đây không phải là tình huống dễ dàng gì, đối với tôi hay bất kỳ ai khác trong tòa nhà. Nhưng giờ đã là 4 giờ chiều và tôi vẫn còn phải gặp một người nữa.