Mặc dù cha mẹ tôi giờ đây đã thuộc tầng lớp trên, và gia đình bên ngoại chắc chắn là tư sản, cả cha và ông nội tôi đều từng là đại diện của đảng Lao động. Tôi cũng thuộc đảng này, dù không tiến xa hơn vai trò thành viên thông thường và vị trí cấp thấp trong liên đoàn cảnh sát. Tôi lớn lên cùng các giai thoại về những nhà lãnh đạo vĩ đại của đảng. Trong số họ, ông Haavard Linde nay đã luống tuổi nắm giữ một vị trí đặc biệt, nhờ vào những đấu tranh có tầm nhìn xa trước kia chống lại những kẻ độc tài và ủng hộ sự hiện đại hóa quân đội Na Uy. Do vậy, lòng tôi tràn đầy háo hức khi bước vào văn phòng của Đảng Lao động để gặp gỡ huyền thoại này. Rõ ràng ông vẫn giữ được sự kính trọng nơi những nhân viên của mình. Người thư ký trung tuổi ra đón tôi lập tức tươi hẳn lên khi nghe đề cập đến tên ông Haavard Linde và cam đoan rằng ông ấy sẽ giúp tôi hết mức có thể.
Tôi tiến vào văn phòng của Thư ký Đảng Linde với đôi chút bối rối: ông cũng nổi tiếng là một người có tính khí thất thường. Mặc dù vậy, tôi lại có một sự bất ngờ dễ chịu. Haavard Linde ăn mặc đơn giản với quần jean, áo sơ mi carô, rõ ràng ông đang có tâm trạng rất tốt và thoải mái. Ông cười rạng rỡ bắt tay tôi thật chặt, và trước sự ngạc nhiên của tôi, ông nhận ra ngay tôi đang nói về ai khi nhắc đến cha mình. “Ồ, đó đúng là một người tốt!” ông nồng nhiệt thốt lên. Ông còn vui vẻ hơn khi biết bản thân tôi cũng là một thành viên của đảng và là công chức trong liên đoàn. Không chút đắn đo, ông cho rằng những người trẻ như tôi chính là những gì đảng cần trong giai đoạn khó khăn này. Tôi không mong muốn biết chính xác những gì ông ngụ ý, và nhanh chóng chuyển hướng cuộc đối thoại sang việc điều tra án mạng.
Vẻ mặt của Haavard Linde buồn hẳn đi khi cái tên Harald Olesen được nhắc tới. Có lúc tôi tưởng đã thấy mắt ông rưng lệ, nhưng giọng ông rất vững vàng khi tiếp tục. Ông Harald Olesen là một ‘người tốt’, đã cống hiến rất nhiều cho đảng qua nhiều năm, và cái chết của ông là một cú sốc. Đã có dư luận cho rằng ông ấy đã qua thời hoàng kim khi trở thành một thành viên của nội các, và sự thể hiện của ông ở đó không phải là thành quả lớn lao nhất mà ông đạt được. Nhưng ông Harald Olesen vẫn là một người đáng tin cậy, người đã giúp định hình nên tổ quốc và Đảng Lao động như ngày hôm nay.
Ý tưởng rằng có ai đó trong đảng mong muốn giết hại ông Harald Olesen là không thể tưởng tượng được đối với Haavard Linde. Ông Olesen chưa bao giờ là một nhà chính trị gây chia rẽ, ông được lòng mọi người và chưa từng tham gia vào những bất đồng tai hại trong thập niên 1960. Ý nghĩ rằng trong đảng có ai đó muốn gây tổn hại thân thể của một người khác có vẻ cũng lố bịch không kém.
Đáp lại câu hỏi của tôi về việc liệu có chính trị gia nào ngoài Đảng Lao động nuôi lòng thù hận sâu sắc với ông Harald Olesen, ông Haavard Linde không có gì để nói. Ông nghĩ về điều đó và nói rằng người ta không biết trước được điều gì với cộng sản và những nhóm gắn liền với họ. Nhưng ông không thể nghĩ ra lí do nào khiến họ ghét ông Harald Olesen và cũng không thể chỉ ra một người hoặc một nhóm nào nhận trách nhiệm. Đảng Cộng sản cũ đã bước vào những giai đoạn tồn tại cuối cùng. Ông cũng chế nhạo đảng cộng sản mới với tên gọi Đảng Nhân dân Xã hội Chủ nghĩa, nhưng bổ sung rằng căn cứ trên lập trường phi quân sự của họ, khó mà tin được họ có thể gây ra một vụ tấn công có vũ trang.
Ngay khi chúng tôi đề cập đến nước Mỹ cuộc đàm thoại dễ chịu từ nãy đến giờ đột ngột trở nên nhát gừng. Khi tôi hỏi liệu ông Harald Olesen có bất kỳ mối liên hệ đặc biệt nào với người Mỹ, ông Haavard Linde trả lời ngay rằng ông chưa từng nghe điều gì như vậy. Tuy nhiên, trí tò mò của ông bị kích thích và ông muốn biết tôi có ý tưởng lạ lùng đó từ đâu. Tôi trả lời rằng cho đến nay mình cũng chưa dựa trên thông tin cụ thể nào, nhưng đó vẫn là một khả năng đang được xem xét. Chí ít cũng vì một sự trùng hợp lạ lùng khi một nhân viên ngoại giao Mỹ lại sống trong cùng một tòa nhà với nạn nhân. Đề cập việc này với Haavard Linde hệt như là trở một viên than trên một cái vỉ nóng - nhiệt độ nhanh chóng tăng vọt. Chỉ mất năm giây, ông đã bắt đầu nói một tràng dài và càng lúc càng sôi nổi về việc người Mỹ là bạn bè, là đồng minh quan trọng nhất của chúng tôi, và tôi có thể loại trừ bất kỳ giả thiết nào cho rằng họ liên quan gì đó với vụ án mạng này.
Một phút sau đó, ông bảo tôi rằng ý tưởng là tình báo Mỹ có thể tiến hành một vụ như thế tại Na Uy thật không thể tưởng tượng được và chúng tôi, những người trẻ, không bao giờ được tin dù chỉ là một lúc vào bất kỳ điều gì khác, bất luận những gì mà cỗ máy tuyên truyền của cộng sản đưa ra. Hơn thế nữa, bản thân ông từng gặp Darrell Williams trong vài dịp, và anh ta là một người tốt mà không ai có thể buộc tội hành động sai trái. Giọng nói của ông Haavard Linde càng lúc càng lớn, gương mặt ông càng lúc càng đỏ hơn và những cử chỉ của ông càng lúc càng manh động. Tôi nhanh chóng nhận ra mình không thể tiếp tục cuộc nói chuyện nhưng vẫn ngồi yên tại chỗ, chăm chú lắng nghe buổi diễn thuyết sôi nổi của ông.
Tiếp nối sau đó, tuy khá hỗn loạn nhưng rất hấp dẫn, là mười lãm phút kể lể về giai đoạn trước chiến tranh, Thế chiến Hai và Chiến tranh lạnh. Thế rồi đột nhiên ông Linde kiệt sức và ngồi thụp xuống ghế. Có lẽ ông không còn ở trạng thái sung sức như ông đã từng trong thời hoàng kim của mình vào những năm 1940 và 1950, nhưng vẫn tỏ ra năng động một cách đáng nể. Tôi thận trọng cảm ơn và rời văn phòng đảng tương đối vội vã.
Kết luận của tôi là rõ ràng không có cơ sở để tin rằng bất kỳ ai trong Đảng Lao Động hoặc trong các nhóm chính trị lân cận có mong muốn sát hại Harald Olesen. Mặt khác - bất chấp sự nhiệt tình và uy tín lớn lao của ông - tôi đơn giản không thể chấp nhận việc ông Haavard Linde tuyệt đối chối bỏ bất kỳ sự liên hệ nào với Đại sứ quán Mỹ. Tuy nhiên, trong khi lái xe, cảm giác của tôi về điều gì đó nhạy cảm còn ẩn giấu ở đây - dù không nhất thiết là động cơ sát nhân - mỗi lúc một trở nên mạnh mẽ hơn.
